Bàn tay của Nga trong cuộc xung đột Mỹ-Iran, một Putin quá cáo già ‘ngư ông đắc lợi’?

Khi Mỹ mở chiến dịch cơn thịnh nội sử thi bên phía Israel gọi là sư tử hóng, thì cả thế giới tập trung vào điểm nóng Trung Đông mà tạm quên đi cuộc chiến ở Ukraine. Nếu nhìn một cách tổng thể thì các cuộc xung đột đều có liên quan với nhau. Nhân lúc Trung Đông đang rối loạn, cả Nga và Ukraine đang tìm kiếm những cửa sổ thời gian để tìm cơ hội giành chiến thắng trong cuộc chiến ở châu Âu. Nhưng trước khi vào phần bình luận, kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh ủng hộ Tri Tân để cập nhật những phân tích độc đáo nhất. Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran là một trong những yếu tố địa chính trị phức tạp và đầy tranh cả nhất của cuộc xung đột này. Nga không tham gia trực tiếp vào chiến trường với quân đội, máy bay chiến đấu hay tên lửu quy mô lớn, nhưng lại đóng vai trò gián tiếp, hỗ trợ Iran một cách có hệ thống qua tình báo, kinh nghiệm chiến thuật và các lợi ích chiến lược riêng. Đồng thời, Moscow tận dụng tối đa tình hình hỗn loạn để củng cố vị thế kinh tế, phân tán sự chú ý của phương Tây khỏi Ukraine và duy trì quan hệ đồng minh với Tehran mà không phải trả giá quá đắt. Vai trò của Nga có thể được phân tích chi tiết qua nhiều khí cảnh, từ lập trường ngoại giao công khai đến hỗ trợ bí mật, lợi ích thu được và những hạn chế nội tại. Trước hết, lập trường công khai và ngoại giao của Nga là rõ ràng và nhất quán, lên án mạnh mẽ các hành động quân sự của Mỹ và Israel. Ngay từ ngày đầu tiên của cuộc chiến, Bộ Ngoại giao Nga đã gọi đây là hành động xâm lược có kế hoạch chống lại một quốc gia chủ quyền thành viên Liên Hợp Quốc. Putin đã mô tả cái chết của Giáo trụ Ali Khamenei là vụ giết người tàn nhẫn, vi phạm mọi chứng mực đạo đức và luật pháp quốc tế. Putin nhấn mạnh rằng Khamenei là một nhà lãnh đạo xuất sắc, đã góp phần lớn vào việc nâng cấp quan hệ Nga-Iran lên mức đối tác chiến lược toàn diện. Các tuyên bố này không chỉ dừng ở lời nói, Nga đã liên tục kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, quay lại bàn đàm phán và từ chối bất kỳ hình thức sử dụng vũ lực nào để giải quyết vấn đề Iran hay Trung Đồng. Tại Hội đồng Bỏ An Liên Hợp Quốc, đại diện Nga đã bác bỏ các dự thảo nghị quyết của phương Tây, yêu cầu Iran ngừng tấn công các mục tiêu ở vùng Vịnh vì cho rằng chúng cực kỳ mất cân bằng, đồng thời đề xuất nghị quyết riêng kêu gọi ngừng bắn toàn diện, dù nghị quyết này bị bác bỏ. Nga cũng duy trì liên lạc thường xuyên với các lãnh đạo vùng Vịnh, Bahrain, Arab Saud, UAE để đề nghị làm trung gian hòa giải, tận dụng mối quan hệ thân thiết với Tehran để truyền tải lo ngại về các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Tuy nhiên, giọng điệu của Nga đối với Mỹ khá kiềm chế, đặc biệt dưới thời Tổng thống Trump. Putin đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump về vấn đề Iran và Ukraine, và một số nguồn tình báo cho biết Putin đã phủ nhận việc chia sẻ tình báo khi được hỏi trực tiếp. Điều này phản ánh chiến lược hai mặt của Moscow, lên án công khai để duy trì hình ảnh người bảo vệ luật pháp quốc tế và bảo vệ đồng minh, nhưng tránh đối đầu trực tiếp với Mỹ để không làm phức tạp hóa các cuộc đàm phán tiềm năng về Ukraine hay trừng phạt kinh tế. Nga không có hiệp ước phòng thủ chung với Iran dù có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ký năm 2025, nên không bị ràng buộc pháp lý phải can thiệp quân sự. Khi Iran cầu viện hỗ trợ, kích hoạt điều khoản hỗ trợ lẫn nhau, Nga từ chối bằng lập luận rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel là tấn công có mục tiêu chứ không phải xâm lược toàn diện, do đó không rơi vào phạm vi nghĩa vụ phòng thủ. Bên dưới lớp vỏ bọc ngoại giao là sự hỗ trợ gián tiếp nhưng có hệ thống dành cho Iran. Từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, Nga được cho là cung cấp tình báo nhắm mục tiêu cho Iran, bao gồm vị trí và di chuyển của lực lượng Mỹ, tàu chiến, máy bay, căn cứ, radar ở Trung Đông. Washington Post dẫn lời 3 quan chức Mỹ giấu tên, mô tả đây là nỗ lực toàn diện khá lớn, dấu hiệu đầu tiên Moscow tham gia gián tiếp vào chiến tranh. CNN, Fox News cũng xác nhận độc lập rằng Nga cung cấp thông tin về vị trí tàu chiến, máy bay và tài sản quân sự Mỹ. Thông tin này bao gồm hình ảnh vệ tinh chất lượng cao, thứ mà Iran thiếu học nghiêm trọng do hạn chế từ các nhà cung cấp thương mại. Ngoài tình báo, Nga còn chia sẻ kinh nghiệm chiến thuật drone, chiến tranh điện tử. Nga chuyển giao chiến thuật drone tiên tiến từ kinh nghiệm Ukraine, giúp Iran cải thiện khả năng tấn công tàu chở dầu, căn cứ Mỹ và các mục tiêu ở eo biển Hormuz. Điều này giải thích tại sao Iran vẫn duy trì được một số đợt tấn công hiệu quả, dù bị không kích mạnh mẽ. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Aragi xác nhận rằng Nga và Trung Quốc hỗ trợ theo nhiều hướng khác nhau, không phải bí mật. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Peter Hesses cảnh báo Nga không nên tham gia, nhưng khẳng định Mỹ đang theo dõi chặt chẽ và điều chỉnh kế hoạch chiến đấu. Những hỗ trợ này mang lại lợi ích chiến lược khổng lồ cho Nga, khiến nhiều chuyên gia gọi Moscow là người thắng cuộc duy nhất. Giá dầu Brent vượt 100 đô la Mỹ một thùng đã mang lại nguồn thu khổng lồ cho Nga. Dầu khí chiếm khoảng 20% ngân sách quốc gia. Nga cũng củng cố vị thế địa chính trị, duy trì trục Moscow-Tehran mà không phải trả giá quân sự, đồng thời tìm cách cải thiện quan hệ với Tổng thống Trump. Putin tận dụng để định vị Nga là người hòa giải ở Trung Đông, liên lạc với các nước vùng vịnh kêu gọi đàm phán. Tuy nhiên, Nga cũng đối mặt với rủi ro. Nếu chế độ Iran sụp đổ, Moscow mất đồng minh chiến lược quan trọng, ảnh hưởng đến ảnh hưởng của Syria, Lebanon và chống Mỹ ở Trung Đông. Về tổng thể, Nga đang chơi một ván bài lợi dụng hỗn loạn khéo léo, lên án công khai để giữ hình ảnh, hỗ trợ gián tiếp, tình báo drone để giúp Iran cầm cự. Nhưng tránh tham chiến trực tiếp để không đối đầu Mỹ-Israel. Chiến lược này phản ánh thực tế Nga đang kiệt quệ vì Ukraine thiếu nguồn lực cho mặt trận mới. Hỗ trợ của Nga giúp Iran duy trì khả năng phản công, nhưng chưa đủ để đảo ngược cục diện. Mỹ-Israel vẫn duy trì ưu thế không phận và tấn công chính xác. Nếu xung đội kéo dài hoặc Nga tăng hỗ trợ, thì nguy cơ leo thang thành đối đầu Mỹ-Nga gián tiếp sẽ tăng cao. Cuộc chiến ở Iran đối với chiến tranh Ukraine là một trong những hệ quả địa chính trị nghiêm trọng và đa chiều nhất hiện nay. Cuộc chiến ở Trung Đông không chỉ là một mặt trận riêng biệt, mà còn tạo ra hiệu ứng domino mạnh mẽ. Từ việc phân tán nguồn lực quân sự, làm gián đoàn dòng chảy viện trợ phương Tây, đến cú sốc kinh tế từ giá dầu tăng vọt. Xung đột Iran đang định hình lại cục diện chiến trường Ukraine một cách sâu sắc, khiến Kiev rơi vào thế khó khăn hơn bao giờ hết kể từ năm 2022. Một trong những tác động trực tiếp và rõ rệt nhất là sự chuyển hướng nguồn lực quân sự và viện trợ từ phương Tây sang Trung Đông. Cuộc chiến ở Iran đòi hỏi Mỹ phải huy động lượng lớn tên lửa phòng không Patriot, bom dẫn đường chính xác, PGM, hệ thống đánh chặn và các loại vũ khí khác để hỗ trợ Israel, bảo vệ các căn cứ quân sự ở vùng vịnh và đối phó với các đợt phản công bằng tên lửa đạn đạo drone của Iran. Xung đột này có nguy cơ gây ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các loại vũ khí phòng không then chốt, chính là những hệ thống mà Ukraine đang phụ thuộc nặng nề để chống lại các đợt tấn công tên lửa và drone quy mô lớn của Nga. Tổng thống Ukraine Zelensky đã nhiều lần cảnh báo công khai rằng nếu chiến tranh Iran kéo dài với cường độ cao, nguồn cung cấp Patriot cho Ukraine sẽ bị giảm mạnh, thậm chí bị trùy hãng vô thời hạn. Ông nhấn mạnh rằng Nga đang tận dụng thời điểm này để chuẩn bị một đợt tấn công mới vào hạ tầng năng lượng, logistics và hệ thống cấp nước của Ukraine, những mục tiêu mà Kiev đã phải bảo vệ bằng chính các hệ thống phòng không phương Tây cung cấp. Mỹ buộc phải ưu tiên các mặt trận nơi lực lượng Mỹ đối mặt rủi ro trực tiếp, như các căn cứ ở Iraq, Syria, Bahrain hay tàu chiến ở eo biển Hormuz, dẫn đến việc giảm hoặc trì hoãn viện trợ cho Ukraine. Ngay cả các đồng minh châu Âu vốn đang chịu áp lực từ cú sốc tăng năng lượng và lãm phát, cũng có thể cắt giảm hỗ trợ do ngân sách quốc phòng bị căng thẳng. Kết quả là Ukraine bị đẩy vào thế phòng thủ thủ động hơn, trong khi Nga có thể khai thác khoảng trống này để tăng cường tấn công vào các khu vực phía đông, củng cố phòng tuyến và chuẩn bị cho chiến dịch mùa xuân hè 2026. Bên cạnh đó, giá dầu tăng vọt do xung đột Iran đã trở thành giải thưởng kinh tế khổng lồ cho Nga. Trước khi chiến tranh Iran bùng nổ, Nga đã gặp khó khăn do giá dầu thấp và các biện pháp trừng phạt làm giảm nguồn thu xuất khẩu năng lượng. Nhưng giờ đây, Moscow có thêm hàng tỷ USD từ việc bán dầu với giá cao kỷ lục, cho phép họ duy trì và thậm chí mở rộng quy mô chiến tranh ở Ukraine. Tuy nhiên, Ukraine cũng đang được đánh giá rất cao về khả năng đánh chặn Kron. Về khả năng đánh chặn Kron Shahish, chúng ta đều biết rằng, nếu đánh chặn Shahish với giá 35.000 USD bằng tên lửa 2 triệu USD, thì cho dù giàu có như những nước vùng vịnh cũng không thể chịu nổi. Nhưng Ukraine lại có những drone đánh chặn giá rẻ với giá chỉ từ 1.000 đến 2.500 USD, như thế áp lực mà Mỹ và các nước vùng vịnh sẽ giảm đi rất nhiều. Từ đó, Mỹ và các nước vùng vịnh sẽ hỗ trợ Ukraine nhiều hơn, như là viện trợ thêm những hệ thống Patriot, hay các nước vùng vịnh tăng sản lượng dầu mỏ để hạ giá dầu, đánh vào túi tiền của Putin. Đây chính là cơ hội vàng của Ukraine. Về ảnh hưởng kinh tế thì cuộc chiến ở Iran đã gây ra một trong những cú sóc cung cấp năng lượng lớn nhất và đột ngột nhất trong lịch sử hiện đại. Đẩy giá dầu toàn cầu lên mức cao kỷ lục với biến động cực mạnh chưa từng thấy kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng những năm 1970. E biển Hormuz tuyến đường khuyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng LNG toàn cầu, bị gián đoạn nghiêm trọng do Iran tấn công tàu chở dầu bằng drone và tên lửa. Đe dọa phong tỏa hoàn toàn dẫn đến nguồn cung từ vùng vịnh bị hạn chế đột ngột. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Khor dự trữ và cảng xuất khẩu của Iran kết hợp với phản ứng cắt giảm sản lượng từ một số nhà sản xuất lớn đã tạo ra tình trạng thiếu hụt cung cấp ước tính lên đến 13-15 triệu thùng một ngày trong ngắn hạn, mức độ gián đoạn vượt xa bất kỳ cuộc khủng hoảng nào trước đây. Sự biến động giá dầu trong những ngày đầu xung đột là cực kỳ dữ dội. Việc Iran tấn công tàu chở dầu, ít nhất 2-3 tàu bị đánh chìm hoặc hư hỏng, hủy bảo hiểm chiến tranh và đe dọa không cho một lít dầu nào qua, khiến hầu hết tàu bè tránh tuyến đường này. Do hôm qua eo biển gần như dừng lại, dẫn đến thiếu hụt cung cấp tức thì và chi phí vận chuyển tăng vọt, cước phí có thể tăng 20-50% tùy tuyến. Giá dầu không duy trì ở mức đỉnh lâu dài nhờ các biện pháp can thiệp khẩn cấp, giải phóng cho dự trữ chiến lược, cơ quan năng lượng quốc tế và 32 quốc gia thành viên đồng ý giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ, đợt giải phóng lớn nhất lịch sử, để ổn định thị trường. Mỹ công bố giải phóng 172 triệu từ kho dự trữ chiến lược, động thái này đã giúp giá giảm tậm thời sau đỉnh điểm. Xung đột kéo dài tác động đến nền kinh tế toàn cầu rất lớn và đa chiều. Theo IMF, mỗi 10% tăng giá dầu kéo dài có thể đẩy làm phát toàn cầu lên 0,4-1% và giảm tăng trưởng GDP toàn cầu khoảng 0,2%. Với mức tăng giá dầu khoảng 30-70% trong giai đoạn đầu, tác động có thể gây ra làm phát cao, tăng trưởng chậm và rủi ro suy thoái ở nhiều khu vực. Làm phát tăng vọt, giá năng lượng cao truyền dẫn trực tiếp vào chi phí vận tải, sản xuất và hàng hóa. Châu Âu và châu Á, phụ thuộc nặng vào dầu nhập khẩu, chịu áp lực lớn nhất với nguy cơ start flushing, làm phát cao kết hợp tăng trưởng chậm. Giá năng lượng và phân bóng tăng có thể dẫn đến thiếu lương thực ở các nước nghèo, làm bất ổn các quốc gia dễ bị tổn thương như Pakistan. Đối với thị trường tài chính, cổ phiếu năng lượng tăng như các ngành khác như hàng không vận tải, giảm mạnh do chi phí nhiên liệu. Thị trường chứng khoán toàn cầu biến động mạnh theo xu hướng tránh rủi ro. Vai trò của OPEC trong việc cân bằng giá dầu là quan trọng nhưng hạn chế trong bối cảnh hiện tại. Liên minh OPEC và các đồng minh như Nga đã phản ứng nhanh nhưng thận trọng. Ngày 1 tháng 3 năm 2026, nhóm Voluntary Aid Ả Rập Xê Út, Nga, UAE, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria, Oman đồng ý tăng sản lượng 206.000 thùng một ngày từ tháng 4, mức tăng lớn hơn dự kiến nhưng vẫn khiêm tốn so với quy mô gián đoạn, chỉ khoảng 0.2% cung toàn cầu. Quyết định này nhằm ổn định thị trường, tránh cung vượt quá cầu dài hạn nhưng bị giới hạn vì phần lớn công suất giữ phòng nằm trong vùng vịnh. Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait, nơi đang chịu rủi ro an ninh và kho chứa đầy do eo biển Hormuz bị chặn, OPEC cộng không thể bù đắp hoàn toàn gián đoạn từ Iran, 3,3 triệu thùng một ngày và các nước láng giềng cắt giảm. Các nhà phân tích cho rằng động thái này là tín hiệu chứ không phải giải pháp vì xuất khẩu phụ thuộc vào an ninh tuyến đường biển hơn là sản lượng. OPEC cộng đang đi trên dây thăng bằng, dựa đáp ứng rủi ro địa chính trị ngắn hạn và tránh dư cung dài hạn. Tóm lại, cuộc chiến Mỹ-Israel-Iran đã gây cứu sốc dầu mỏ nghiêm trọng, đẩy giá Brent từ dưới 70 USD lên đỉnh 119-120 USD một thùng. Nay duy trì quanh 97-100 USD một thùng. Tác động kinh tế toàn cầu là lạm phát cao, tăng trưởng chậm và rủi ro suy thoái. Với OPEC cộng chỉ can thiệp hạn chế, các nước Trung Đông tập trung bảo vệ và chờ ổn định tuyến đường biển. Nhưng tình hình vẫn rất bất định. Nếu xung đột kéo dài, giá dầu có thể duy trì cao, ảnh hưởng sâu sắc đến kinh tế thế giới. ArabSoup với tư cách là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và người dẫn dắt không chính thức của OPEC, đã phát triển một chiến lược dầu mỏ đa tầng trong năm 2026, kết hợp giữa duy trì vị thế nhà sản xuất điều chỉnh cung cấp để ổn định thị trường, ứng phó với khủng hoảng địa chính trị, đặc biệt là cuộc xung đột Mỹ-Israel-Iran đang diễn ra và thực hiện dài hạn theo tầm nhìn 2030 nhằm đa dạng hóa kinh tế giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Chiến lược này được thể hiện rõ nét qua các quyết định sản lượng, đầu tư hạ tầng và phối hợp trong OPEC, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoàn nghiêm trọng do Iran tấn công tàu chở dầu và đe dọa phong tỏa. Trước hết, ArabSoup duy trì vai trò nhà cung cấp giao động toàn cầu với công suất giữ phòng lớn nhất thế giới khoảng 2,4-3 triệu thùng tùy thời điểm, cho phép Riyadh nhanh chóng điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu. Trong năm 2026, chiến lược này được điều chỉnh linh hoạt theo tình hình thị trường và địa chính trị. Trước khi xung đột Iran bùng nổ, ArabSoup đã tăng sản lượng mạnh mẽ như một biện pháp giữ phòng. Sản lượng đạt 10 triệu thùng trong tháng 2, tăng đáng kể so với tháng 1, và xuất khẩu lên đến mức cao kỷ lục để tích trữ và chuẩn bị cho gián đoạn tiềm năng ở vùng Vịnh. Khi xung đột thật sự xảy ra, chiến lược chuyển sang giảm sản lượng tạm thời do hậu quả trực tiếp, e biển Hormuz bị chặn khiến xuất khẩu từ vùng Vịnh gần như dừng lại, kho chứa đầy và một số cơ sở bị ảnh hưởng. Saudi Aramco đã cắt giảm sản lượng tại một số mỏ dầu lớn. Điều này phản ánh chiến lược bảo vệ tài sản và duy trì linh hoạt thay vì cố gắng xuất khẩu bằng mọi giá. Đồng thời Riyadh đẩy mạnh đa dạng hóa tuyến xuất khẩu bằng cách chuyển hướng dầu thô, lên đường ống Đông Tây để xuất khẩu qua cảng Yanbu ở Biển Đỏ, tránh e biển Hormuz. Aramco ủng hộ tăng sản lượng này nhưng nhấn mạnh tính linh hoạt, có thể tạm dừng hoặc đảo ngược nếu thị trường thay đổi, ví dụ giá giảm mạnh hoặc dư cung. Điều này thể hiện chiến lược của Riyadh. Giữ giá dầu ở mức hợp lý trên 70-80 USD một thùng để bảo vệ ngân sách nhà nước mà không gây sóc cung cấp toàn cầu. Nếu Ukraine giúp đỡ được nhà giàu Ả Rập, thì khi họ tăng sản lượng dầu sẽ đánh vào túi tiền của Putin. Cuộc chiến Ukraine sẽ nhanh chóng đến hạ hội phân giải. Cuộc chiến Nga-Ukraine chính thức bước sang năm thứ 5, nó đang mang đặc trưng của một cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Chiến lược của cả hai bên hiện nay đều là tăng cường các đoạn tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của đối phương. Khi chiến tranh vừa mới bắt đầu, ông Biden đã gọi điện cho ông Zelensky và nói, Chúng tôi đã chuẩn bị xe cho anh rồi, chúng tôi có thể đưa anh trời khỏi Kiev lừa vòng sang nước khác. Nhưng lúc đó, Zelensky đã nói với Biden, tôi không cần taxi, tôi không cần xe taxi, tôi cần vũ khí. Sau đó chúng tôi sẽ chiến đấu. Cho nên Zelensky đã thực hiện đúng lời hứa của chính mình. Từ thời điểm ấy trở đi, vốn dĩ ông ấy là một diễn viên, một diễn viên hài. Nhưng từ khi chiến tranh bắt đầu, người đàn ông hàng ngày mặc vét đen, thắt cà vạt, ăn mặn chỉnh chua ấy, đã chuyển sang mặc bộ đồ chiến đấu, và cho đến nay đã 4 năm rồi, ông ấy vẫn không thay đổi. Chắc chắn đây là quyết tâm kiên trì đến cùng của ông ấy. Dù phải đối mặt với áp lực lớn đến đâu, ông ấy vẫn lãnh đạo quân đội Ukraine tiếp tục chiến đấu. Ông ấy thường nói, vinh quang thuộc về Ukraine. Cho nên ông ấy khác biệt so với các chính trị gia thông thường. Ông ấy thực sự xuất phát từ tình yêu so sắc dành cho Ukraine, nên đã ở lại và không trời đi. Sau 4 năm tiêu hào kéo dài như vậy, cán cân chiến tranh hiện nay về mặt kinh tế, công nghệ, thời gian, tài nguyên v.v. đang dần dần nghiêng về phía Ukraine một cách chậm rãi. Vào ngày 23 tháng 2, Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái tầm xa, bay khoảng 1.100 km, tấn công thành công vào một nhà máy lọc dầu ở Cộng hòa Tatarstan của Nga, tên là Kalei, hay Kaleikinko. Nhà máy này là điểm khởi đầu quan trọng và cung cấp năng lượng cho đường ống dẫn dầu Truba của Nga. Nó chịu trách nhiệm tiếp nhận, pha trộn và vận chuyển dầu thô đến Trung Âu, bao gồm cả Hungary và Slovakia. Cuộc tấn công lần này gây ra ít nhất 6 vụ nổ. Nhiều bồn chứa dầu lớn bốc cháy dữ dội, đám cháy vẫn đang tiếp diễn cho đến giờ. Cơ quan an ninh Ukraine SPU đã xác nhận đây là do họ thực hiện. Phía Nga thì giữ thể diện, nói rằng đám cháy là do mảnh vỡ của máy bay không người lái gây ra. Hiện tại, nguồn cung dầu qua đường ống cho châu Âu đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn. Chúng ta biết rằng ở châu Âu có 2 quốc gia gần như là anh em của Putin. Hai nước này gần như liều mạng bên vực Putin. Một là Hungary, Obama có thể nói là quá đáng nhất. Một là Slovakia. Hai nước này từng đe dọa rằng nếu Ukraine không khôi phục việc trung chuyển dầu Nga qua lãnh thổ để đến Hungary và Slovakia, họ sẽ cắt nguồn điện cung cấp cho Ukraine. Nói cách khác, nếu các anh không để dầu Nga bán cho chúng tôi, chúng tôi sẽ cắt điện của các anh. Vậy nên cuộc tấn công lần này được xem là một phản ứng mạnh mẽ của Zelensky. Ông ấy trực tiếp đánh vào trạm bôm dầu, thể hiện quyết tâm cứng rắn đến cùng. Hiện tại đường óc Chuba vận chuyển khoảng 1,4 triệu thùng dầu mỗi ngày. Tính ra thì nếu mỗi thùng 60 đô la, mỗi ngày Putin thu về khoảng 84 triệu đô la. Bạn có thể tưởng tượng đây chính là túi tiền lớn nhất của Putin. Nhưng cuộc tấn công lần này đã gây thiệt hại nặng nề cho túi tiền ấy. Nói chung thì lợi thế của Putin đã không còn nữa. Tổng thể thì Nga hiện đang chịu tổn thất rất lớn và áp lực nội bộ cực kỳ nặng nề. Từ khi chiến tranh bắt đầu đến nay đã 4 năm, tổng thương vong tích lũy của Nga ước tính gần 1,2 triệu người, vượt xa quy mô hầu hết các chiến dịch trong thế chiến thứ 2. Hiện tại mỗi tháng Nga trung bình mất khoảng 30-35 ngàn người, thậm chí có thể lên tới 40 ngàn và Ukraine còn tuyên bố sẽ đẩy con số này lên 50 ngàn. Điều này đồng nghĩa với việc số lượng tân binh Nga huy động và đưa ra tiền tuyến đang ít hơn số lượng thương vong tại tiền tuyến. Cho nên, nguồn dự trữ động viên của Nga hiện nay đã gần như cạn kiệt. Hơn nửa chất lượng lính mới của Nga đang suy giảm, số lượng đào ngũ đã tăng lên. Cho nên đến năm 2026, cường độ tấn công của Nga có thể bị buộc phải giảm xuống hoặc co rút chiến tuyến. Đây là một vấn đề rất lớn về nguồn nhân lực mà phía Nga đang đối mặt. Một vấn đề khác là nền kinh tế Nga đang xấu đi, chi phí chiến tranh của họ chiếm tới 8% GDP, cộng thêm tình trạng thiếu hụt lao động trong các ngành công nghiệp, giá thực phẩm tăng cao v.v. Tất cả những điều này sẽ gây ra đòn đánh rất nghiêm trọng đối với tinh thần chiến đấu của Nga, tâm lý của người dân Nga và cả túi tiền của Putin. Hơn nữa, chúng ta có thể thấy rằng kể từ khi chiến tranh Nga-Ukraine bùng nổ, vị thế của Nga đang suy giảm nhanh chóng. Phần Bắc Âu như Phần Lan và Thụy Điển đã gia nhập NATO, sau đó chế độ Assad ở Syria sụp đổ, Iran hiện nay cũng không còn nhận được sự hỗ trợ từ Nga nữa. Những tổ chức khủng bố mà Nga gián tiếp hỗ trợ như lực lượng Houthi, Hezbollah, Liên bang v.v. đang lần lượt bị Israel và Mỹ loại bỏ. Cho nên Nga hiện nay một mặt phải đối mặt với việc biên giới trực tiếp giáp NATO. Trước đây Nga không có biên giới trực tiếp với NATO, nhưng sau khi Phần Lan gia nhập, Nga có tới 1.300 km đường biên giới với NATO. Mặt khác, Nga còn đang phải cầu viện Kim Jong-un từ một quốc gia nghèo như Triều Tiên, đồng thời phải luôn nhìn vào sắp mặt của Trung Quốc. Hơn nữa, tất cả những đàn em trước đây của Nga lần lượt bị đánh bại. Tình hình của Nga hiện nay thật sự rất tồi tệ. Đây chính là những khó khăn mà Putin đang phải đối mặt. Tất nhiên, phía Ukraine cũng đang đối mặt với những thách thức rất nghiêm trọng. Trước hết là thiếu hụt lực lượng, rồi đến sự mệt mỏi của binh lính. Dân số Nga khoảng hơn 100 triệu người, trong khi Ukraine chỉ khoảng 40 triệu. Thêm vào đó, một lượng lớn dân cư đã rời bỏ Ukraine, do vậy nguồn nhân lực quân sự của Ukraine thiếu hụt nghiêm trọng, binh lính mệt mỏi khó luân chuyển, và một số binh sĩ còn bỏ vị trí mà đi. Nếu không giải quyết được vấn đề này, khả năng phòng thủ của Ukraine cũng sẽ bị suy yếu. Tuy nhiên, Ukraine hiện nay có một số biện pháp bù đắp, đó là sử dụng quy mô lớn máy bay không người lái và tên lửa để tấn công các cơ sở xuất khẩu dầu mỏ và năng lượng của Nga, bao gồm cả hạm đội bóng tối của Nga, nhằm đẩy tài chính Nga đến bờ vực sụp đổ. Gần đây, Ukraine đã nhiều lần thành công tấn công các nhà máy lọc dầu, trung tâm đường ống, kho vũ khí và sân bay của Nga. Những đòn đánh này gây tổn thất rất nặng nề cho Putin. Hơn nữa, tôi nghĩ rằng qua 4 năm chiến tranh, Ukraine gần như đã trở thành quân đội mạnh nhất châu Âu. Cho nên, nếu các nước châu Âu đủ tỉnh táo và suy nghĩ rõ ràng, thì thật ra họ nên kéo Ukraine vào NATO. Bây giờ khi cuộc chiến bước sang năm thứ 5, đã xuất hiện 4 đặc điểm lớn. Thứ nhất là lấy tiêu hào kinh tế làm trung tâm. Cả hai bên đều tấn công lẫn nhau vào cơ sở hạ tầng năng lượng, đồng thời tìm kiếm các phương pháp phòng thủ giá rẻ và hiệu quả từ xa. Ai có thể tấn công tốt hơn vào năng lượng của đối phương và tìm ra cách phòng thủ giá rẻ thì sẽ chiếm ưu thế trên chiến trường. Đây là cuộc chiến kinh tế, tấn công lẫn nhau vào cơ sở hạ tầng. Về mặt lực lượng ưu thế quân số của Nga hiện nay không còn là quyết định nữa. Chi phí để tiếp tục tiến công quá cao. Nhưng như đã nói, Ukraine cũng cần giải quyết vấn đề nhân lực. Thứ 2 là khu vực hóa xung đột và đội mới công nghệ. Chiến tranh đã lang sang biển đen, thậm chí đôi khi vô tình xâm phạm vào không phận NATO. Đây cũng là một đặc điểm lớn của cuộc chiến. Thứ 3 là về mặt thời gian. Cuộc chiến đã biến thành một cuộc chiến tranh kéo dài, war of attrition. Càng kéo dài thì càng bất lợi cho Nga. Nga không thể đạt được mục tiêu tối đa, ban đầu là chiếm toàn bộ Ukraine, sau đó là chiếm Donbass và 4 tỉnh. Nhưng hiện nay, ngay cả Donbass cũng không thể tiến lên được. Thời gian ngày càng bất lợi cho Moscow. Dự trữ vàng của Nga trước chiến tranh là 570 tấn, giờ đã tiêu hao còn khoảng 100 tấn. Với tốc độ này đến cuối năm nay, dự trữ vàng của Nga sẽ cạn kiệt. Trung Quốc hiện nay cũng tỏ ra do dự. Gần đây khi Vương Nghị gặp Ngoại trưởng Ukraine, thậm chí còn đề xuất rằng Trung Quốc có thể hỗ trợ Ukraine sửa chữa và xây dựng lại hệ thống năng lượng v.v. Cảm giác như Trung Quốc cũng nhận thấy tình hình của Putin không ổn lắm. Tổng thể bà nói, nhìn vào xu hướng lớn này, Nga ngày càng suy yếu, Putin đã đến hồi cùng đường. Sức cùng, lực kiệt. Nếu Ukraine cầm cự được, thì Ukraine hoàn toàn có thể chiếm vị thế thuận lợi hơn trên bàn đàm phán. Tôi nghĩ vẫn còn rất nhiều hy vọng. Khi cuộc chiến bước sang năm thứ 5, Ukraine cho thấy chiến thắng của Nga không phải là điều tất yếu. Các cuộc phản công nhỏ của Ukraine cho thấy, Nga đang chật vật tìm kiếm bước đột phá. Một cuộc phản công của Ukraine ở phía đông nam nước này đang làm suy yếu các bước tiến của Nga tại khu vực này và chứng tỏ rằng lực lượng Kiev vẫn còn rất nhiều sức chiến đấu khi cuộc xâm lược của Moscow bước sang năm thứ 5. Trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình được Tổng thống Trump ủng hộ bị trì trệ, Nga đã tìm cách miêu tả chiến thắng của mình ở Ukraine là điều tất yếu. Nhưng theo một phân tích gần đây của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và tình báo CSIS, phi đảng phái và kết luận của một số cơ quan tình báo quốc phòng châu Âu, các cuộc tấn công dai dẫn của họ chỉ tiến được vài chục mét mỗi ngày là cùng. Ukraine đã bác bỏ tuyên bố của các tướng lĩnh Nga về những thắng lợi đáng kể bằng cách phần lớn giải phóng thành phố Kupyanka phía đông bắc khỏi lực lượng Nga và tái chiếm một số làng mạc ở vùng Zaporizhia phía đông nam. Đồng thời, các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine, lệnh trừng phạt của phương Tây và việc bắt giữ tàu thuyền đang đẩy giá dầu của Nga xuống thấp, trong khi dầu mỏ lại rất quan trọng đối với Moscow để duy trì các nỗ lực quân sự của mình. Sergeant, Chủ tịch Bộ phận Quốc phòng và An ninh tại CSIS cho biết, đó là lý do tại sao Tổng thống Nga, Vladimir Putin, đang đưa ra các thỏa thuận kinh tế trước mặt Tổng thống Trump để cám dỗ ông ta cắt giảm viện trợ cho Ukraine hoặc cố gắng buộc Kyiv giao nộp lãnh thổ mà quân đội của ông ta chưa chiếm được. Theo CSIS, tốc độ tiến công của Nga trong một số cuộc tấn công lớn còn chậm hơn cả trận Shomer khét tiến trong thế chiến thứ nhất. Tại Zaporizhia, một thành phố nằm trên vùng cao chiến lược tỉnh Donetsk phía đông, Nga chỉ tiến được hơn 6 dọng với tốc độ trung bình khoảng 16 thước Anh mỗi ngày. Theo một quan chức phương Tây, Nga chỉ chiếm được khoảng 0,8% lãnh thổ Ukraine năm ngoái. Tình báo quân sự ở một số nước châu Âu ước tính rằng Nga sẽ tiếp tục giành được những thắng lợi nhỏ trên thực địa nhưng với cái giá rất đắt. Lực lượng Nga chủ yếu tiến công bằng đường bộ theo các nhóm đột kích, những đội nhỏ chỉ gồm một vài binh sĩ, lén lút tiến lên dưới hỏa lực pháo binh và các cuộc tấn công từ máy bay không người lái, cố gắng sống sót và chờ quân tiếp viện. Các chuyến thực này đang dẫn đến những tổn thức nặng nề cho Nga và sự kiểm soát yếu ớt đối với bất kỳ vùng đất nào bị chiếm giữ, tạo cơ hội cho Ukraine phản công. Đầu tháng này, các báo cáo bắt đầu lan truyền trên mạng rằng Ukraine đang phản công ở vùng Saboriza, nơi Nga đã chiếm ưu thế trong những tháng gần đây. Các blogger quân sự Nga tuyên bố đây là một cuộc phản công quy mô lớn nhưng quân đội Ukraine sau đó mô tả các cuộc tiến công này là các cuộc tấn công chiến thuật. Các binh sĩ cho biết họ đã tận dụng các vấn đề liên lạc của Nga sau khi SpaceX của Elon Musk vô hiện hóa hệ thống Stalin dành cho quân đội Nga ở Ukraine. Các sĩ quan Ukraine cho biết mục tiêu chính không phải là giành lại đất đai mà là tấn công vào điểm yếu của quân đội Nga và buộc họ phải điều động lực lượng từ các khu vực khác trên chiến tuyến. Quý khán giả có nhìn nhận như thế nào? Hãy để lại bình luận bên dưới. Nếu quý khán giả thấy video này hữu ích thì hãy ủng hộ chúng tôi bằng một subscribe, một like và một comment để chúng tôi xây dựng chương trình hoàn thiện hơn. Nếu có nhả ý thì quý khán giả có thể mời chúng tôi một ly cà phê bằng liên kết bên dưới. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn. Hẹn quý khán giả trong những bài bình luận tiếp theo.