Vượt qua giới hạn Thụy Sĩ xây dựng ĐẬP NƯỚC KHỔNG LỒ trên dãy Alps Đỉnh cao kỹ thuật xây dựng

Các bạn thân mến, chúng ta đang đứng trên một con đập khổng lồ cao chót vót trên dãy Anpa của Thụy Sĩ, nơi có một trong những công trường xây dựng hoành tráng và thách thức nhất thế giới. Công trường nằm ở độ cao 2.000 mét so với mức nước biển, cách xa thành phố lớn hàng giờ đồng hồ, và bạn chỉ có thể đến được nơi này trong vài tháng mỗi năm bởi vì mùa đông ở đây sẽ trông như thế này. Nhưng tại sao họ lại phải xây một con đập mấy tinh trong khi rõ ràng đã có một con đập khác đang sừng sững ngay phía sau? Câu trả lời là con đập cũ đã gần một thế kỷ tuổi kia xuất hiện một vết nhiết lớn và hư hại nghiêm trọng đến mức không thể khắc phục. Nó không thể sửa chữa, cũng không thể phá hủy, và nếu không làm gì với nó, hậu quả sẽ thật khôn lường. Nhưng làm thế nào để thay thế một công trình khổng lồ như đập nước giữa một dãy núi hiểm trở? Và điều gì sẽ xảy ra nếu họ mặc kệ nó? Chúng ta hãy cùng nhau đi tìm hiểu trong video ngày hôm nay nhé! Con đập mà chúng ta đề cập đến trong video này là Spitalam, một công trình lịch sử được xây dựng từ năm 1925 đến 1932. Nhờ con đập này mà hồ nhân tạo Grimsel ra đời. Hồ này có thể tích lên tới 94 triệu mét khối, cung cấp năng lượng cho hệ thống thủy điện KVKP, một trong những mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất Thụy Sĩ. Với chiều cao 114 mét, Spitalam từng nằm trong top những con đập cao nhất thế giới. Công trình đồ sộ này được xây dựng bởi khoảng 600 công nhân trong 7 năm giữa núi tuyết và gần như hoàn toàn bằng sức người. Thế nhưng, chỉ khoảng 30 năm sau khi hoàn thành con đập này, người ta phát hiện ra một điều cực kỳ đáng lo ngại. Vào những năm 1960, một số cuộc kiểm tra đã được thực hiện, các kỹ sư phát hiện một vết nít khổng lồ chạy dọc thân đập. Đó không phải là một vết nít thông thường, mà là vết tách thẳng đứng, khiến một mảng lớn bê tông bắt đầu tách ra khỏi phần còn lại của con đập. Ngoài ra, còn có một vết nít ngang nhỏ hơn bên dưới đỉnh đập. Theo thời gian, tình trạng này ngày càng tồi tệ, và người ta lo ngại về những gì có thể xảy ra với công trình trong trường hợp có động đất. Thụy Sĩ mỗi năm ghi nhận hơn 1.000 trận động đất nhỏ, và nếu một ngày nào đó, một trận mạnh xảy ra ngay tại Grimsel, kết quả có thể là một cơn sóng thần khổng lồ trong lòng núi. Chắc hẳn có nhiều người sẽ thắc mắc, tại sao phải tốn công xây dựng một con đập mới, lớn như vậy trước con đập cũ? Tại sao không sửa trước con đập ban đầu, hoặc bằng cách nào đó hàn gắn vết nít đó? Ban đầu, các kỹ sư định cắt bỏ phần hư hại và ra cố lại bằng bê tông cường độ cao. Nhưng kết quả nghiên cứu cho thấy, cách này rất rủi ro, có thể gây ra hiện tượng phản ứng hóa học giữa vật liệu cũ và mới, khiến bê tông bị hư hại lâu dài. Ngoài ra, bùn và chấm tích đã bắt đầu tích tụ phía sau đập, đặc biệt là quanh khu vực cửa xả nước, khiến việc điều tiết nước ngày càng khó khăn. Vậy, nếu họ chỉ đơn giản là phá bỏ con đập thì sao? Khi đó, toàn bộ nước phải chuyển đi nơi khác, và vì hồ dùng để phát điện, điều đó sẽ gây thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Cuối cùng, họ chỉ còn một lựa chọn, đó là xây một con đập hoàn toàn mới, phía trước đập cũ, rồi làm ngập khoảng trống giữa hai đập bằng đường hầm dẫn nước. Hai thế hệ đập, hai công trình cách nhau gần 100 năm, sẽ cùng tồn tại giữa dãy An Vơ Hùng Vĩ. Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng việc xây một con đập mới cần rất nhiều thời gian và tiền bạc. Từ năm 2019, công trình đập mới bắt đầu thi công và dự kiến hoàn thành năm 2025. Dù chi phí để xây dựng đập chỉ khoảng 140 triệu USD, nhưng quy mô và thách thức ở đây là vô cùng lớn. Thiết kế đập ngày nay đã thay đổi nhiều so với thập niên 1930. Đập Spitalam cũng có một đường cong đơn, trong khi đập mới được thiết kế theo dạng cong 2 chiều, tức là cong cả theo chiều ngang lẫn chiều dọc. Thiết kế này giúp thành đập nhẹ hơn, tiết kiệm vật liệu hơn, nhưng vẫn chịu được toàn bộ áp lực của hàng triệu tấn nước. Con đập mới sẽ có chiều cao tương đương con đập cũ, nhưng đủ chắc chắn để có thể mở rộng thêm trong tương lai nếu có kế hoạch làm hồ chơi lớn hơn. Công việc xây dựng bắt đầu bằng việc pha đá, để tạo không gian cho con đập mới. Với nền đá rán chắc ở đây, nhóm xây dựng đã sử dụng chất nổ có kiểm soát. Và việc làm điều đó ngay cạnh chân đập cũ, đang giữ hàng chục triệu mét khối nước là một trong những nhiệm vụ nguy hiểm và khó khăn nhất từng được thực hiện. Tiếp theo, thân đập khổng lồ được đổ từng khối tháp so le rộng 15 mét trong suốt 4 mùa hè. Nó được thi công như vậy để mỗi phần đoạn có thể khối nhanh hơn và đạt cường độ tối ưu. Phần khó khăn nhất của dự án này là giữ cho đập cũ an toàn tuyệt đối. Công việc diễn ra ngay trước một hồ nước được chặn hoàn toàn nên dù đang nổ mìn hay làm gì, bức tường cũ cũng không được phép giao động dù chỉ 1mm. Tổng cộng, khoảng 215.000 mét khối bê tông sẽ được sử dụng cho thân đập. Trong khi đó, một đường hầm khổng lồ cũng đang được đào xuyên qua núi để xả nước từ hồ chứa và đưa xuống hạ lưu nếu mức nước quá cao. Nhưng trước khi việc đào đường hầm có thể hoàn thành, hồ chứa phải được xả cạn hoàn toàn. Khi đó, họ sẽ dần làm ngập khu vực giữa 2 đập và đập mới sẽ tiếp quản nhiệm vụ gánh toàn bộ áp lực nước trong khi đập cũ có thể nghỉ hưu ngay tại nơi nó luôn tồn tại sau gần một thế kỷ phục vụ. Bên trong, một số đường hầm tiếp cận đang được đào xuyên qua giữa con đập. Bây giờ, chúng ta đang ở giữa lòng con đập. Xung quanh là hàng nghìn tấn bê tông, ngay bên kia là đập cũ và phía sau là hàng triệu mét khối nước. Chỉ nghĩ đến thôi đã thấy giận người các bạn nhỉ. Có một khối lượng công việc khổng lồ đang diễn ra ở đây và áp lực phải hoàn thành đúng tiến độ là cực lớn. Một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất khi xây dựng đập là làm thế nào để đưa được khối lượng bê tông khổng lồ như vậy lên núi. Nhưng họ đã tìm ra một cách thông minh để làm điều đó. Ngay cạnh công trường, một nhà máy bê tông chuyên dụng được xây dựng riêng cho dự án này và nó sử dụng đá granite từ việc xây dựng một nhà máy điện gần đó để sản xuất vật liệu bê tông. Đây là một ví dụ điển hình cho tư duy bền vững trong dự án bởi vị trí đặc biệt của nó. Thụy Sĩ là điểm đến tuyệt vời để nghỉ dưỡng nhưng khi phải xây một con đập khổng lồ thế này, mọi thứ lại cực kỳ khắc nghiệt. Các công nhân ở đây làm việc gần như liên tục theo ca 20 tiếng mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Đó là bởi vì trong khoảng nửa năm, nơi này hoàn toàn bị bao phủ bởi tuyết và công việc xây dựng đập sẽ phải dừng lại hoàn toàn. Vì vậy, họ đang làm việc gấp đôi trong lúc có thể. Khi cái lạnh đến, nơi đây gần như biến mất dưới tuyết. Nếu công trường không đóng cửa, những người làm việc trên cao sẽ phải chịu đựng những cơn gió lạnh buốt với tốc độ 200 km trên giờ. Ngoài ra, còn có mối đe dọa về lờ tuyết và việc đổ bê tông trong thời tiết như thế này gần như là bất khả thi. Ngoài tuyết thì vị trí hẻo lánh của nơi đây cũng là một trở ngại. Thành phố gần nhất cách đây hơn 80 km qua những đèo núi Quanh Co, việc vận chuyển vật liệu, máy móc và nhân lực là một thử thách lớn. Như hai cần cầu màu đỏ khổng lồ này, chúng phải được chế tạo theo từng phần và đưa đến đây bằng 70 chiếc xe tài khác nhau qua đèo Grimsel Quanh Co, con đường duy nhất mà họ có thể đi. Và vì không có nhiều không gian trên công trường này, chúng phải được lắp giáp ngay tại chỗ. Cũng như hàng trăm đập nước khác trên khắp Thụy Sĩ, Spital Lam là biểu tượng cho tinh thần kỹ thuật bền bì và chính xác. Việc xây dựng một con đập mới giữa lòng núi trong điều kiện khắc nghiệt như thế này là minh chứng cho sức mạnh của con người, biết cách vượt qua giới hạn của thiên nhiên để tạo ra nguồn năng lượng nuôi sống cả đất nước. Cảm ơn các bạn đã theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong các video tiếp theo của Hitech Amazing.