PHỔI LÀ TỂ TƯỚNG CỦA CƠ THỂ - Bí Quyết Dưỡng Sinh Để Sống Khỏe Từ Bên Trong | kingbooks
44 Lượt xem video·12 thg 4, 2026
PHỔI LÀ TỂ TƯỚNG CỦA CƠ THỂ - Bí Quyết Dưỡng Sinh Để Sống Khỏe Từ Bên Trong | kingbooks
-------------------
ĐẠI ĐẠO CHÍ GIẢN !
Lưu ý những nội dung liên quan đến sức khỏe: Toàn bộ nội dung mang tính chất giáo dục về dưỡng sinh Đông y và thông tin y học. Mọi triệu chứng bất thường kéo dài cần được thăm khám bởi bác sĩ có chuyên môn. Các thảo dược và phương pháp dưỡng sinh cần được tham khảo với thầy thuốc Đông y trước khi áp dụng.
Có bao giờ bạn để ý điều này chưa?
Những người đang trải qua giai đoạn buồn bã kéo dài,
bất mát người thân, chia ly, thất vọng lớn,
thường dễ bị cảm hơn hay bị ho khang, hụt hơi
và sức đề kháng suy giảm rõ rệt.
Người ta thường giải thích đây là do stress làm giảm miễn dịch.
Điều đó đúng về mặt khoa học.
Nhưng Đông Y giải thích điều này sâu hơn và cụ thể hơn nhiều.
Buồn bã làm tiêu khí, bi tắc khí tiêu
và tạng phủ chịu ảnh hưởng đầu tiên chính là phổi.
Trong Tố Dấn, một trong những phần cổ nhất
của Hoàng đế Nội Kinh, có câu
Bách bệnh của con người đều sinh ra bởi khí.
Vui thì khí hòa quản, giận thì khí thăng lên,
buồn thì khí tiêu tan, sợ thì khí hạ xuống,
tinh hải thì khí rối loạn, lo lắng thì khí kết lại.
Sáu trạng thái cảm xúc, sáu cách khí bị ảnh hưởng
và buồn bã là cảm xúc duy nhất làm khí tiêu tan,
biến mất, không phải chỉ bị trói buộc hay rối loạn.
Và khí của phổi, phế khí, là thứ tiêu tan trực tiếp nhất
khi buồn bã kéo dài.
Phổi trong Đông Y được gọi là Tể tướng Chi Quang,
Tể tướng của toàn thân, đứng dưới tim là quân chủ
nhưng điều hành trực tiếp mọi hoạt động hằng ngày.
Không phải ngẫu nhiên mà người xưa chọn hình ảnh
Tể tướng cho phổi. Tể tướng là người quản lý hành chính,
điều phối luồn khí và sự lưu thông của mọi thứ.
Khi Tể tướng suy yếu, toàn bộ hệ thống trở nên
lộn xộn và thiếu điều phối.
Video hôm nay sẽ đi vào phổi từ góc nhìn đó
và giải thích tại sao cảm xúc, đặc biệt là nỗi buồn,
lại ảnh hưởng đến phổi theo cách sâu sắc hơn người ta nghĩ.
Phế trong Đông Y, Tể tướng quản lý khí
và sự bảo vệ toàn thân.
Phổi trong y học hiện đại là cơ quan trao đổi khí,
đưa oxy vào máu và thải carbon dioxide ra ngoài.
Đây là chức năng nền tảng và ai cũng biết.
Nhưng trong Đông Y, Phế, Phổi có một hệ thống chức năng rộng hơn nhiều
và hiểu đúng những chức năng này sẽ giải thích nhiều điều
mà y học hiện đại chưa có câu trả lời đủ đầy.
Phế chủ khí, từ hô hấp,
Phổi làm chủ toàn bộ khí của cơ thể và quản lý hô hấp.
Trong Đông Y, không chỉ có khí trời mà Phổi quản lý,
mà là toàn bộ khí trong cơ thể đều do Phổi điều phối và phân phối.
Phổi nhận thanh khí từ bên ngoài qua hít thở,
kết hợp với tông khí,
khí từ thức ăn do tì dị sản xuất
để tạo thành tông khí nuôi dưỡng tim và mạch máu.
Đây là lý do Phổi và tim trong Đông Y luôn được nhắc đến cùng nhau.
Hai tạng phủ này phối hợp để duy trì sự sống từng giây từng phút.
Phế chủ tuyên pháp và túc gián,
Phổi có hai chiều dẫn động.
Tuyên pháp là đẩy khí gia tân dịch ra bề mặt toàn thân,
túc gián là kéo khí xuống và đẩy chất thải xuống đại tràng.
Khi cả hai chiều hoạt động bình thường,
khí lưu thông tốt, đại tràng hoạt động đều đặn
và da dẻ được nuôi dưỡng từ bên trong.
Khi phế khí suy, tuyên pháp kém,
người dễ bị cảm, da khô và tóc kém sức sống.
Khi túc gián kém, người dễ bị táo bón, hụt hơi và khó thở.
Phế chủ dệ khí, đây là chức năng quan trọng nhất
liên quan đến sức đề kháng.
Dệ khí là lớp khí bảo vệ bề mặt cơ thể,
giống như hệ thống phòng thủ ngoài cùng,
năng chặn phong tà, hàng tà và các tác nhân gây bệnh
từ bên ngoài xâm nhập.
Dệ khí do phổi phân phối ra bề mặt da và cơ.
Khi phế khí đủ mạnh, dệ khí đầy đủ,
người khỏe mạnh, ít cảm giặc,
thời tiết thay đổi không ảnh hưởng nhiều.
Khi phế khí suy, dệ khí suy,
người dễ bị cảm, dễ bị dị ứng,
dễ bị gió lạnh xâm nhập.
Đây là cơ chế đồng y giải thích tại sao
người buồn bả kéo dài dễ ốm hơn.
Buồn làm phế khí suy.
Phế khí suy làm dệ khí yếu.
Dệ khí yếu thì mọi tác nhân bên ngoài
đều dễ xâm nhập hơn.
Phế chủ thanh âm và khai khiếu ở mũi.
Phổi quản lý giọng nói và mũi là cửa sổ của phổi.
Giọng nói to rõ có lực là phế khí đang tốt.
Giọng hay khàn hay mất hơi khi nói dài
hay bị nghẹt mũi và chảy nước mũi
những tín hiệu này đều phản chiếu trạng thái của phế.
Người xưa nói phổi không nên nói nhiều khi nằm
vì phổi thu liễm lại khi cơ thể nằm xuống.
Lúc này phát âm sẽ hao tổn phế khí nhiều hơn bình thường.
Đây là lý do một trong mười quy tắc ngũ
là không nói chuyện trước khi nằm xuống.
Phế hợp bị mau, phổi kết hợp với da và lông.
Da là biểu hiện bên ngoài của phế.
Người phế khí tốt thì da có độ ấm tự nhiên.
Lỗ chân lông điều quà, mở khi cần thoát nhiệt.
Đóng khi cần giữ ấm.
Người phế khí suy thì da khô.
Lỗ chân lông không điều quà tốt.
Dễ ra mồ hôi không lúc hoặc không đổ mồ hôi khi cần.
Đây cũng là lý do mùa thu, mùa khô hanh
phổi cần được dưỡng đặc biệt
vì khí hậu khô ảnh hưởng trực tiếp đến phế và da.
Bị thương phế, cơ chế buồn bã làm suy phế khí và gì
sao điều này quan trọng với người trung niên và cao tuổi.
Đây là phần trung tâm của video hôm nay.
Hoàng đế nội kinh nói rất thẳng.
Bị thương phế, buồn bã làm tổn thương phổi
và cụ thể hơn bị tắt khí tiêu, buồn làm khí tiêu tàn.
Không phải khí bị trói buộc như khi lo lắng.
Không phải khí bị đẩy lên như khi tức giận.
Không phải khí rối loạn như khi kinh hãi
mà là khí biến mất, tán đi, tiêu hào đi.
Cơ chế sinh học giải thích điều này.
Khi buồn bã sâu và kéo dài, hệ thần kinh phó
giao cảm bị ức chế và người đổ vào trạng thái suy sục.
Không phải trạng thái chiến đấu hay bỏ chạy
mà là trạng thái rút lui và đóng lại.
Hô hấp trở nên nông và chậm, dung tích phổi sử dụng giảm,
lưu thông khí trong toàn thân chậm lại,
hệ miễn dịch suy giảm.
Đây là những điều đo được trong phòng thí nghiệm
và Đông Y đã quan sát và mô tả chúng hàng nghìn năm trước
bằng ngôn ngữ của mình, bị tiêu khí, phế khí suy.
Điều đặc biệt quan trọng với người trung niên và cao tuổi là
giai đoạn này trong cuộc đời thường đến cùng với nhiều mất mát hơn.
Cha mẹ già đi già ra đi, bạn bè cũ lần lượt mất,
con cái trưởng thành già rời đi,
sự nghiệp bắt đầu về với buổi hoàng hôn.
Những mất mát này, dù được chấp nhận,
vẫn tạo ra những giai đoạn buồn bã kéo dài mà không ai tránh khỏi.
Và theo Đông Y, chính ở giai đoạn này
mà phế khí dễ bị tiêu hao nhất, cần được dưỡng nuôi nhất.
Người không học cách xử lý và dượt qua nỗi buồn
mà thay vào đó giữ nó trong lòng không giải phóng
đang để phế khí bị tiêu tán từ từ theo từng tháng từng năm.
Dòng hai triệu cũng tồn tại ở đây
giống như giới gan và tì dị.
Buồn bã làm phế khí suy, và khi phế khí suy
người ta trở nên dễ buồn hơn, dễ bi quan hơn,
dễ mất đi tinh thần lạc quan hơn.
Người phế khí yếu thường có xu hướng nhìn mọi thứ tiêu cực hơn,
khó vui, khó hứng khởi, không phải vì tính cách
mà vì phế khí không đủ để duy trì trạng thái tinh thần tích cực.
Hiểu điều này, người ta sẽ không chỉ cố gắng nghĩ tích cực
mà còn cần dưỡng phế khí từ bên trong
để tạo nền tảng cho trạng thái tinh thần tốt hơn.
Còn một điều ít người biết, nỗi buồn
không nhất thiết phải rõ ràng để hại phổi.
Có một dạng buồn mãn tính thầm lặng, không khóc, không than
nhưng trong lòng luôn có cảm giác trống rỗng, thiếu hứng khởi
sống qua ngày mà không thực sự muốn bước vào ngày mới.
Trạng thái này, y học hiện đại gọi là anhedonia
mất khả năng cảm nhận niềm vui.
Cũng tương đương với bị tiêu khí theo đông y
người sống trong trạng thái đó nhiều tháng nhiều năm
sẽ dần thấy phế khí suy yếu theo những cách rất thực tế
hay thở dài, giọng yếu, hay bị ho, sức đề kháng kém.
6 dấu hiệu phế khí đang cần được dưỡng nuôi hơn
Những dấu hiệu dưới đây là kiến thức
dưỡng sinh theo góc nhìn đông y để nhận biết xu hướng
không phải để tự chẩn đoán bệnh về phổi
Khi có bất kỳ triệu chứng hô hấp kéo dài nào, cần gặp bác sĩ
Dấu hiệu đầu tiên, hay thở dài
không rõ lý do. Đây là tín hiệu đặc trưng nhất
và thường bị bỏ qua nhất của phế khí bị tắc nghẽn
Khi phế khí không lưu thông đều, cơ thể tự phát ra
hơi thở dài để tạm thời giải phóng khí bị ưu động
Người hay thở dài cả ngày, nhiều lần
không phải vì mệt mỏi về thể lực
mà vì phế khí đang cần được giải phóng
Quan sát bản thân hoặc người thân
nếu thở dài nhiều hơn bình thường trong vài tuần
đây là tín hiệu phế khí đang bị ảnh hưởng bởi cảm xúc hay lối sống
Dấu hiệu thứ hai, giọng nói yếu và khàn không rõ lý do
hay mất hơi khi nói câu dài
Phế chủ thanh âm, vội quản lý giọng nói
Khi phế khí suy, giọng không còn có lực như trước
dễ khàn sau khi nói nhiều hay phải giọng hắn trước khi nói
Những biểu hiện này đều phản chiếu phế khí
không đủ nuôi dưỡng thanh âm
Đặc biệt, nếu giọng hay yếu vào chiều tối
Đây là thời điểm phế khí ở mức thấp nhất trong ngày nếu đang suy
Dấu hiệu thứ ba, da khô
Thiếu độ ẩm tự nhiên mà không do thời tiết hay thiếu nước
Phế hợp bị mau, vội nuôi dưỡng da
Khi phế khí suy, tân dịch, chất lỏng nuôi dưỡng
không được phân phối đều đến da
dẫn đến da khô và thiếu sức sống
Người phế khí tốt da có độ bóng và ẩm tự nhiên
dù không dùng nhiều kem dưỡng
Người phế khí suy thì dù uống đủ nước và dùng kem dưỡng
da vẫn khô vì vấn đề không phải thiếu nước từ bên ngoài
mà thiếu tân dịch từ bên trong
Dấu hiệu thứ tư, hay bị cảm và dễ bị ảnh hưởng
bởi thời tiết thay đổi hơn người khác
Phế chủ dệ khí, lớp bảo vệ bề mặt
Khi dệ khí yếu, người trở nên nhạy cảm với thời tiết
Hơi gió lạnh là đã hát hơi
Thay đổi nhiệt độ là đã bị chảy nước mũi
Đi vào phòng điều hòa là đã cảm thấy khó chịu cổ họng
Đây không phải cơ địa yếu hay di truyền
Đây là dệ khí đang suy và phế khí cần được bổ dưỡng
Dấu hiệu thứ năm, hay bị ho khang kéo dài không rõ nguyên nhân
Đặc biệt vào buổi tối và sáng sớm
Phổi là tạng ưa ẩm ghét táo
Phổi cần độ ẩm để hoạt động tốt
Khi phế âm không đủ, không đủ tân dịch nuôi dưỡng phổi
Người hay bị ho khang, cảm giác khô cổ họng
Đặc biệt về đêm khi nằm xuống
Ho khang không có đờm, không có biểu hiện cảm cúng
Kéo dài dài tuần, đây là tín hiệu cần dưỡng phế âm
Quan trọng, ho kéo dài cần được bác sĩ kiểm tra
Để loại trừ các nguyên nhân khác trước khi tự điều chỉnh lối sống
Dấu hiệu thứ 6, tâm trạng hay trầm xuống
Thiếu hứng khởi, khó vui không rõ lý do
Như đã phân tích, phế khí suy ảnh hưởng đến
Khả năng duy trì tinh thần tích cực
Người hay cảm thấy trống rỗng, thiếu động lực
Khó hứng khởi dù không có chuyện gì đặc biệt buồn
Đây có thể là phế khí đang ở trạng thái suy yếu cần được dưỡng nuôi
Tất nhiên, những triệu chứng này cũng có thể là dấu hiệu
Của các vấn đề sức khỏe tâm thần cần được chuyên gia đánh giá
Không nên tự kết luận chỉ là phế khí suy
Những gì đang hại phế mỗi ngày, và đặc biệt 2 điều ít ai ngờ đến
Ngoài buồn bả kéo dài, đã phân tích kỹ
Còn có 4 thứ khác đang hại phế mỗi ngày mà người hiện đại thường không liên kết với sức khỏe phổi
Thứ nhất, không khí ô nhiễm và khói bụi
Đây là điều ai cũng biết nhưng ít ai thực sự chú ý
Phổi là cơ quan duy nhất tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài
Mỗi hơi thở là một lần không khí bên ngoài đi vào bên trong cơ thể
Sống trong thành phố, đi xe không khẩu trang, làm việc trong môi trường nhiều khói bụi
Đây là gánh nặng tích lũy lên phổi mỗi ngày
Điều thực tế có thể làm, đeo khẩu trang khi ra đường nhiều khói
Mở cửa sổ phòng ngủ vào sáng sớm khi không khí trong sạch nhất
Và trồng cây xanh trong nhà để cải thiện chất lượng không khí
Thứ hai, nói quá nhiều
Đây là điều ít người biết đến và nghe có vẻ kỳ lạ
Nhưng đồng ý rất rõ ràng về điều này
Phế chủ thanh âm và phát âm tiêu hào phế khí
Nói nhiều dễ gây mất mát
Không chỉ là câu nói về xã giao mà còn là nhận xét y học
Người phải nói nhiều trong công việc
Giáo viên, diễn giả, nhân viên tư dấn
Cần đặc biệt chú ý dưỡng phế
Không phải không nói
Mà là sau những ngày nói nhiều cần có thời gian im lặng để phế khí phục hồi
Đây là lý do thiền trong im lặng và tỉnh tọa không nói chuyện là thực hành dưỡng phế hiệu quả
Thứ 3
Thở nông và thở ngực thay vì thở bụng
Hầu hết người hiện đại thở rất nông
Chỉ dùng khoảng 1 phần 4 đến 1 phần 3 dung tích phổi cho mỗi hơi thở
Căng thẳng, ngồi cong lưng
Và thói quen con ngực khi ngồi làm việc
Tất cả đều góp phần vào việc thở nông
Người xưa yêu cầu hơi thở phải sâu êm đều dài
Đây không phải yêu cầu của bài tập khí công mà là yêu cầu cơ bản để phổi hoạt động đúng công suất
Khi thở nông, một lượng lớn không khí trong phổi không được trao đổi
Khí cũ tích lại, khí mới không đủ giàu
Và phế khí theo đó mà suy giảm dần
Thứ 4
Mùa thu không chú ý dưỡng phổi
Theo đông y, xuân dưỡng can, hạ dưỡng tâm, thu dưỡng phế
Đông dưỡng thận, mỗi mùa có một tạng phủ cần được đặc biệt chú ý
Mùa thu là thời điểm phổi dễ bị tổn thương nhất vì không khí khô hanh
Phổi ưa ẩm và mùa thu mang đến khô hạn
Người không chú ý bổ ẩm và dưỡng phế vào mùa thu thường thấy hai ho khang
Ăn tăng thực phẩm có độ ẩm tự nhiên vào mùa thu
Lê, hủ sen, áo, ngó sen là thực hành dưỡng phế theo mùa mà người xưa luôn nhắc đến
Dưỡng phế, hơi thở là công cụ trực tiếp nhất và luôn sẵn sàng
Điều đặc biệt về phổi so với các tạng phủ khác là
Có một công cụ dưỡng phế trực tiếp mà ai cũng có, luôn mang theo người
Không tốn một đồng, không cần dụng cụ gì, đó chính là hơi thở
Các tạng phủ khác được dưỡng nuôi gián tiếp qua thực phẩm, giấc ngủ và cảm xúc
Nhưng phổi có thể được tác động trực tiếp qua cách thở
Và đây là ưu thế dưỡng phế mà không tạng phủ nào khác có được
Bài thở bụng cơ bản là thực hành dưỡng phế quan trọng nhất và đơn giản nhất
Người xưa gọi đây là điều tức, điều chỉnh hơi thở và yêu cầu hơi thở phải sâu êm đều dài
Cách thực hành, ngồi thẳng lưng hoặc nằm ngửa thoải mái
Đặt một bàn tay lên bụng, một bàn tay lên ngực
Hít vào từ từ qua mũi trong 4 giây, bụng phình ra, ngực gần như không nhút nhít
Giữ nhẹ 2 giây, thở ra từ từ qua mũi trong 6 đến 8 giây, bụng xẹp xuống từ từ
Mỗi lần thở như vậy, phổi dùng được nhiều hơn dung tích thực của mình
Khí cũ được đẩy ra nhiều hơn, khí mới đưa vào sâu hơn
Là 15 lần mỗi sáng trước khi ra khỏi giường, đây là bữa sáng cho phổi
Bài thở 4-7-8, hít vào 4 giây, nín thở 7 giây, thở ra 8 giây
Là phương pháp dưỡng phế và an thần kết hợp mà người xưa biết từ lâu dưới tên gọi khác nhau
Khi nín thở 7 giây, áp lực trong phổi tăng lên nhẹ, kích thích hấp thu oxy sâu hơn
Khi thở ra 8 giây chậm rãi, các bòn dioxit được thải ra đủ và hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt
Đưa người từ trạng thái căng thẳng sang trạng thái nghỉ ngơi
Đây vừa là bài dưỡng phế khí vừa là bài giảm căng thẳng
Và bắt đầu thực hành ngay khi cảm thấy buồn bã hoặc lo âu sẽ giúp giảm tác động của cảm xúc lên phế khí
Tiếng cười, đây là thực hành dưỡng phế mà ít ai nghĩ đến
Nhiên cứu cho thấy tiếng cười thực sự xuất phát từ bụng làm tăng dung tích phổi
Kích thích trao đổi khí và tiết ra interferon, loại protein tăng cường hệ miễn dịch
Đồng ý không mô tả bằng ngôn ngữ sinh học này
Nhưng quan sát rằng người vui vẻ thường phổi khỏe hơn và ít bị cảm hơn người buồn bã
Và câu hỏi đặt ra là liệu đây có phải mối quan hệ nhân quả hay không?
Câu trả lời là có, theo cả đồng ý lẫn khoa học hiện đại
Tiếng cười mỗi ngày, dù chỉ dài phút, là dưỡng phế thực sự
Không khí trong lành và thiên nhiên xanh
Người xưa luôn nhắc đến việc hít thở không khí trong sạch vào buổi sáng sớm như một thực hành dưỡng phế cơ bản nhất
Sáng sớm từ 5 đến 7 giờ là giờ của phế theo đồng hồ sinh học đồng ý
Đây là thời điểm phế khí đang ở mức hoạt động mạnh nhất và sẵn sàng nhất để tiếp nhận khí trong lành
Đứng ngoài bàn công hay ra công viên hít thở sau 15 phút vào sáng sớm
Đây là thực hành dưỡng phế đơn giản nhất mà ai cũng có thể bắt đầu từ ngày mai
Thực phẩm màu trắng và vị cay nhẹ, ăn để dưỡng phế từ bên trong
Theo ngũ sắc và ngũ vị của đồng ý, màu trắng dào phế và vị cay nhẹ dào phế
Đây là nguyên tác đơn giản để chọn thực phẩm dưỡng phế hàng ngày mà không cần thuốc đặc biệt
Lê là thực phẩm dưỡng phế số 1 trong đồng ý
Lê tính lương, vị ngọt chua, xinh tân dịch dưỡng phế, thanh nhiệt giải táo
Vào mùa thu khi không khí khô, ăn lê mỗi ngày là cách dưỡng phế đơn giản và hiệu quả nhất
Hầm lê với hạt sen, đường phèn và bách hợp là bài chè dưỡng phế cổ điển mà người xưa hay dùng khi ho khang hay phế âm bất túc
Củ sen, ngó sen cũng là thực phẩm trắng dưỡng phế tốt
Thanh nhiệt bổ ẩm, phù hợp với người hay ho khang và da khô
Bách hợp, củ qua loa kèn, là dì thuốc và thực phẩm dưỡng phế âm đặc biệt nổi tiếng trong đồng ý
Bách hợp tính bình, dì ngọt nhẹ, bổ phế âm, dưỡng tâm an thần, đặc biệt phù hợp với người phế âm hư và hay buồn bã
Nấu cháo bách hợp với gạo tẻ và hồng táo là bài ăn vừa dưỡng phế vừa dưỡng tâm, phù hợp cho người hay buồn và hay ho khang
Củ cải trắng, theo đồng ý có tác dụng thanh phế quá đợm, lợi khí giải độc
Người hay ho có đợm, hay tức ngực và hô hấp không thông suốt, củ cải trắng hấp hoặc nấu canh là thực phẩm hỗ trợ tốt
Hành tây và tỏi, dì cay nhẹ giàu phế, có tác dụng tuyên phế thông khí, đặc biệt tốt khi bắt đầu bị cảm
Không phải tỏi sống nhiều, mà là tỏi nấu chính vừa phải, vừa đủ để phát huy tác dụng tuyên phế mà không gây kích thích
Mật ong, tính bình, dị ngọt, bổ phổi, giảm ho, dưỡng tân dịch
Một thiềng mật ong pha với nước ấm uống mỗi sáng là thực hành dưỡng phế mà nhiều cụ già trong lịch sử y học cổ đại đã duy trì suốt cuộc đời
Không phải vì mật ong có thành phần kỳ lạ, mà vì dị ngọt ấm của mật ong nuôi dưỡng phế gia tì dị cùng lúc
Và tân dịch trong mật ong bổ sung trực tiếp cho phổi, người hay ho khang và phổi khô đặc biệt nên dùng điều này mỗi sáng
Một điều cần lưu ý, người đang có biểu hiện phế nhiệt, ho có đờm vàng, cổ họng đỏ và đau, sốt
Không nên dùng các thực phẩm ôn bổ như mật ong hay gừng nhiều gì sẽ làm nhiệt thêm trầm trọng
Các trường hợp này cần được bác sĩ đánh giá trước khi điều chỉnh ăn uống
Buồn bã không thể tránh khỏi, nhưng có thể dượt qua mà không để nó tiêu hào phê khí
Điểm quan trọng cuối cùng cần nói thẳng, không ai có thể sống mà không có buồn bã
Mất mát, thất vọng, chia ly, đây là phần không thể tránh của cuộc đời, đặc biệt khi tuổi càng cao
Mục tiêu không phải là không buồn, mà là học cách trải qua nỗi buồn mà không để nó tích lũy thành bi tiêu khí mãn tính
Sự khác biệt quan trọng mà đông y và tâm lý học hiện đại đều nhìn nhận
Trải qua nỗi buồn là cần thiết và lành mạnh
Khóc là giải phóng, không phải yếu đuối
Khi cho phép bản thân buồn, khóc và trải qua cảm xúc đó đủ sâu, nó có thể qua đi
Vấn đề là khi người ta chìm ném buồn không cho biểu hiện ra ngoài, hoặc ngược lại
Chìm đắm trong buồn mà không tìm cách dược qua, cả hai đều để bi khí tích lũy trong phổi lâu dài
Người xưa hiểu điều này và có nhiều thực hành để giúp nỗi buồn được giải phóng và dược qua
Ngồi thiền trong im lặng, không chạy trốn khỏi cảm xúc mà cho phép nó hiện diện và quan sát nó mà không bị cuốn vào
Viết ra những thứ đang cảm thấy, người không muốn nói chuyện về nỗi buồn của mình có thể viết
Vì quá trình viết cũng là một dạng giải phóng khí đang bị kết
Ra ngoài và hít thở không khí trong lành, không phải để quên đi buồn mà để phế khí được tiếp thêm
Và khi phế khí đủ, người có thêm nội lực để đối mặt với cảm xúc
Có một câu nói trong y học Tây Tạng mà cũng phản chiếu triết lý đông y
Các cảm xúc tiêu cực, tức giận, buồn bã, sợ hãi đều là chất độc đối với các tạng phủ
Không phải vì cảm xúc là xấu mà vì khi được giữ lại, khi không được giải phóng và xử lý đúng cách
Chúng trở thành gánh nặng sinh lý thực sự
Học cách buông bỏ, không phải bằng cách cố quên mà bằng cách trải qua đủ sâu rồi bước tiếp
Là một trong những hình thức dưỡng phế sâu sắc nhất và bền dững nhất
Phế khí là hơi thở của sinh mệnh và mỗi hơi thở là một lựa chọn
Nhìn lại toàn bộ những gì đã nói, có một sợi chỉ xuyên suốt
Phổi là tạng phủ kết nối bên trong và bên ngoài
Kết nối cơ thể và tâm hồn, kết nối hơi thở vật lý và trạng thái tinh thần
Không tạng phủ nào trong ngũ tạng làm điều này một cách trực tiếp và liên tục như phổi
Mỗi hơi thở là một lần cơ thể trao đổi với thế giới bên ngoài
Và cách chúng ta thở, trạng thái cảm xúc khi chúng ta thở, không khí chúng ta thở
Tất cả đều ảnh hưởng trực tiếp đến phế khí mỗi ngày
Ba điều thực hành đơn giản để bắt đầu dưỡng phế ngay từ ngày mai
Thứ nhất, 15 hơi thở bụng mỗi sáng trước khi ra khỏi giường
Sâu, chậm, để bụng phình ra
Thứ hai, hít thở không khí trong lành 15 phút vào sáng sớm
Từ 5 đến 7 giờ là giờ dàng của phế
Thứ ba, tìm một thứ để cười mỗi ngày
Không phải cười gượng, mà tìm thứ gì thực sự vui để cười thật
Ba thứ này, làm đều đặn, không tốn tiền và không cần dụng cụ gì
Câu hỏi để lại cho bạn
Trong thời gian gần đây, bạn có đang mang theo nỗi buồn gì mà chưa được giải phóng không?
Không phải để đào bới vào đau thương
Mà để nhận ra, có điều gì chưa được nói ra, chưa được khóc cho đủ, chưa được buông xuống
Đó có thể là điều phế khí của bạn đang chờ được giải phóng
Khi hơi thở mang theo nỗi buồn và cách để phổi được thở lại
Phần một đã đi qua những gì cơ bản nhất về phổi
Tại sao phế là tể tướng điều phối toàn thân
Tại sao buồn bã tiêu phế khí
Sáu dấu hiệu phổi đang cần được dưỡng nuôi
Và những thực hành đơn giản như thở bụng, hít không khí sáng sớm hay ăn lê vào mùa thu
Tất cả những thứ đó đều đúng và đều quan trọng
Nhưng có một câu hỏi mà người ta hay gặp sau khi biết những điều đó rồi
Tại sao tập thở được dài ngày lại quên
Tại sao ra ngoài hít không khí sáng sớm được một tuần rồi lại thôi
Tại sao biết rằng nỗi buồn đang tiêu phế khí mà vẫn không biết cách buồn nó xuống
Phần hai này đi vào những câu hỏi đó
Không phải thêm kỹ thuật hay thêm thực phẩm bổ sung
Mà là đi sâu hơn vào những chiều của phổi mà phần một chưa có chỗ để nói đủ
Những thứ mà hiểu được sẽ làm mọi nỗ lực dưỡng phế trở nên có ý nghĩa hơn
Bền dững hơn và chạm đến gốc rễ thực sự hơn
Phế âm hư và phế khí hư
Hai loại phổi yếu hoàn toàn khác nhau mà nhiều người đang nhầm lẫn
Đây là điều quan trọng đầu tiên cần làm rõ
Vì nhầm lẫn ở đây có thể khiến mọi nỗ lực dưỡng phế trở nên không hiệu quả
Thậm chí phản tác dụng
Phế khí hư là khi lượng khí của phổi không đủ
Phổi không có đủ năng lượng để làm công việc của nó
Người phế khí hư thường giọng nhỏ và yếu
Hay hụt hơi khi nói nhiều hoặc giận động nhẹ
Hay mệt và lười giận động
Dễ bị cảm vì vệ khí không đủ bảo vệ bề mặt
Và hay ra mồ hôi tự phát dù không làm gì nặng
Người phế khí hư cần những thứ ôn bổ phế khí
Gừng ấm, táo đỏ, ngoài sơn, mật ong
Và đặc biệt là giận động nhẹ đều đặn để kích thích phế khí lưu thông
Phế âm hư là khi chất lỏng nuôi dưỡng phổi
Tân dịch, không đủ
Dẫn đến phổi bị khô và thiếu ẩm để hoạt động
Người phế âm hư thường hay ho khang không có đờm
Cổ họng khô và hay khát nước đặc biệt về đêm
Giọng khàng không rõ nguyên nhân
Da khô dù uống đủ nước
Và hay bị nóng sốt nhẹ về chiều tối theo kiểu bốc quả
Người phế âm hư không hợp với những thứ ô nhiệt
Ăn gừng nhiều, uống rượu, ăn cay
Vì những thứ đó làm khô thêm
Họ cần thứ dưỡng ẩm mát nhẹ
Lê, phủ sen, bách hợp, ngân nhỉ, mật ong pha nước ấm
Tại sao phân biệt quan trọng?
Vì người phế khí hư mà lại đang dưỡng theo kiểu phế âm hư
Sẽ thấy người càng lạnh và mệt hơn
Người phế âm hư mà dưỡng theo kiểu phế khí hư
Sẽ thấy ho khang và họng khô càng trầm trọng hơn
Hai loại, hai hướng điều chỉnh hoàn toàn khác nhau
Và không thể tự ý kết luận mình thuộc loại nào
Nếu không quan sát kỹ các dấu hiệu kết hợp với nhau
Câu hỏi đơn giản nhất để phân biệt
Bạn hay lạnh hay hay nóng
Hay mệt mỏi ủi ỏi hay hay bức rước bốc quả
Hay ra mồ hôi tự phát hay da khô không ra mồ hôi
Những câu trả lời đó thường cho biết bạn đang ở phía nào của trục khí âm
Và từ đó chọn hướng dưỡng phế phù hợp hơn
Phổi và đại tràng
Mối liên hệ mà nhiều người chưa bao giờ nghe đến
Đây là điều mà đông y biết từ nghìn năm
Nhưng ít được nói đến trong những cuộc trò chuyện thông thường
Phổi và đại tràng là hai tạng phủ có mối liên hệ biểu lý
Bên trong và bên ngoài, với nhau
Phế là tạng, đại tràng là phủ
Và hai thứ này nương tựa vào nhau hoạt động theo một cặp
Điều này giải thích nhiều thứ mà người ta hay thắc mắc
Khi bị cảm lạnh, tại sao hay kèm theo tiêu chảy hoặc đại tiện không đều
Vì phong tà xâm phạm phế và phế đại tràng liên thông
Đại tràng bị ảnh hưởng theo
Tại sao người hay bị táo bón mãng tính thường cũng có vấn đề về hô hấp và da
Vì đại tràng không thông, khí không tốt dán được
Phế bị ảnh hưởng ngược lên
Và tại sao những người hay buồn bã kéo dài
Thường không chỉ phổi yếu mà còn hay bị rối loạn tiêu quá dưới
Vì bị tiêu khí làm phế suy
Phế suy ảnh hưởng đến đại tràng
Đại tràng không hoạt động đúng
Táo bón hoặc tiêu lỏng không ổn định
Đây cũng là lý do có một nguyên tắc trong đông y mà người xưa hay áp dụng
Khi muốn dưỡng phế, cũng cần chú ý đến đại tràng có thông không
Người hay táo bón mà lại uống thêm thực phẩm bổ phế theo kiểu bổ âm như ngân nhĩ, bách hợp
Những thứ này rất tốt cho phế âm
Nhưng cần kết hợp với những thứ giúp đại tràng lưu thông như mật ong pha nước ấm, dừng đen hoặc khoai lang
Nếu chỉ bổ phế mà đại tràng vẫn tắc nghẽn
Phế cũng không thể hoạt động tốt được vì khí không túc dán xuống được
Và ngược lại, người hay bị tiêu lỏng, đại tràng yếu
Dưỡng tỳ để tỳ dị dẫn quá tốt hơn cũng gián tiếp giúp phế vì khi đại tràng được dưỡng từ tỳ dị
Đại tràng khỏe lên và qua trục đại tràng phế, phế cũng hưởng lợi theo
Mùa thu và kim táo, tại sao đây là mùa phổi cần được bảo vệ nhất?
Phần 1 đã nhắc đến mùa thu là mùa của phế
Nhưng chưa đi sâu vào tại sao khô hanh lại là điều phổi sợ nhất
Hiểu điều này sẽ giải thích rõ hơn nhiều tại sao nhiều người cứ đến đầu đông là hay bị cảm, hay ho, hay da khô bong tróc dù đã cố giữ ẩm từ bên ngoài
Trong ngũ hành, phế thuộc kim, hành kim ứng với mùa thu, màu trắng, dị cay, và đặc biệt là táo, sự khô hanh
Kim sinh táo, hành kim sinh ra táo khí, và phổi là tạng phủ nhạy cảm nhất với táo khí
Khi không khí khô hanh vào mùa thu, táo tài dễ xâm nhập vào phổi theo đường mũi và miệng
Gây ra những triệu chứng mà người ta quen gọi là bị khô mà không biết gốc rễ là từ đâu
Họng khô, môi khô nước nẻ, da bắt đầu ngứa và bong tróc, mũi khô hay chảy máu cam, ho khang không có đờm
Tất cả đây là biểu hiện táo tà đang tấn công phế theo mùa
Nhưng có điều người ta hay nhầm, đổ thêm kem dưỡng từ bên ngoài hay uống thêm nước không giải quyết được vấn đề này
Vì vấn đề không phải thiếu ẩm từ bên ngoài, mà là phổi không còn đủ khả năng phân phối tân dịch ra bề mặt da
Người phế âm không đủ, dù uống bao nhiêu nước và tha bao nhiêu kem, da vẫn khô, họng vẫn khô
Vì tân dịch từ phổi không tới được bề mặt
Giải quyết từ bên trong mới là cách đúng, bổ phế âm để phế có đủ tân dịch mà phân phối
Thực phẩm bổ phế âm và trị táo vào mùa thu mà người xưa hay dùng không chỉ có lê và bách hợp
Còn có ngân nhĩ, mộc nhĩ trắng mà người Trung Hoa xưa gọi là bình dân yến sao
Ngân nhĩ tính bình, bổ phế âm, dưỡng dị âm, sưng tân dịch
Nấu chè ngân nhĩ hạt sen táo đỏ là bài ăn kinh điển của mùa thu mà ít tốn tiền nhưng hiệu quả rất rõ sau dài tuần ăn đều đặn
Ngó sen, củ sen tươi thái lát nấu canh hoặc ép lấy nước, cũng là thực phẩm dưỡng phế âm tốt và dễ kiếm ở Việt Nam
Còn một điều thực hành nho nhỏ mà người xưa rất chú trọng vào mùa thu mà ít người hiện đại còn giữ
Không để mũi và cổ hồng tiếp xúc với không khí lạnh khô quá lâu
Buổi sáng sớm khi không khí còn lạnh và khô, thở qua khăn mỏng hay khẩu trang trong một lúc trước khi không khí ấm lên
Ngủ không để quạt thổi thẳng vào mặt, trong phòng điều quà để thêm chậu nước hoặc máy tạo độ ẩm
Những thứ nhỏ nhặt đó bảo vệ cổ hồng và phổi khỏi táo tà xâm nhập theo từng hơi thở
Câu chuyện về âm nhạc, hát và phổi đều ít ai nghĩ đến khi nói về dưỡng phế
Ở Việt Nam, người ta hay hát karaoke hay hát dân ca
Không phải chỉ vì vui mà có một lý do sinh học và đồng ý rất thực tế đằng sau đó mà ít ai biết
Khi người ta hát, phổi phải làm việc theo một cách hoàn toàn khác so với thở bình thường
Hơi thở khi hát là hơi thở sâu từ bụng, tự nhiên và đầy đủ, không phải thở nông từ ngược
Phổi mở ra hoàn toàn để tạo ra âm thanh, dung tích phổi được sử dụng đến mức tối đa
Khí cũ bị đẩy ra triệt để khí mới vào sâu hơn bình thường
Đây chính xác là điều mà người dạy thở bụng muốn đạt đến
Và hát là cách đạt đến điều đó mà không cần kỹ thuật, không cần hướng dẫn
Chỉ cần mở miệng ra
Người xưa biết điều này, ở nhiều nền văn hóa châu Á cổ đại
Ca hát và hát trong các nghi lễ không phải chỉ là nghệ thuật hay tính ngưỡng
Mà là thực hành dưỡng sinh cho phổi
Hát dân ca, hát đồng giao, hát ru
Tất cả đều làm phổi phải dẫn động đủ sâu và đủ đều đặn
Người hát đều đặn thường có phế khí tốt hơn người không hát dù cùng điều kiện sức khỏe
Khoa học hiện đại xác nhận điều này theo cách của nó
Hát đồng đội trong hội đồng ca, trong các nhóm dân ca
Kích thích tiết ra oxytocin, giảm cortisone
Và tăng cường hệ miễn dịch theo những cách đo được
Những người hát đều đặn có dung tích phổi tốt hơn, nhịp thở đều hơn
Và ít bị các bệnh hô hấp mãn tính hơn
Vậy dưỡng phế theo cách này đơn giản lắm
Hát, không cần giọng hay, không cần biết nhạc
Không cần phải hát trước đám đông
Chỉ cần hát khi đang nấu ăn, khi đang tắm, khi đang lái xe một mình
Hay khi đang làm dường
15 phút hát mỗi ngày là 15 phút phổi được dẫn động đúng cách
Tốt hơn nhiều so với ngồi im và lo lắng trong cùng khoảng thời gian đó
Nỗi buồn của người cao tuổi
Một góc nhìn mà gia đình cần hiểu
Ở phần 1 chúng ta đã nói về buồn bã làm tiêu phế khí
Và đặc biệt đây là vấn đề của người trung niên và cao tuổi
Vì giai đoạn này có nhiều mất mát hơn
Phần 2 này cần nói thêm một điều mà ít người nhắc đến
Và nó không chỉ dành cho người cao tuổi mà còn cho những người xung quanh họ
Người cao tuổi ở Việt Nam ngày nay đang trải qua một loại buồn rất đặc biệt mà thế hệ trước không có
Đó là cô đơn giữa nhà đông người
Con cái ở gần nhưng bận rộn, ít ngồi lại nói chuyện thật
Cháu chắc về ăn Tết nhưng cắm mặt vào điện thoại
Ông bà ngồi đó, ở giữa gia đình
Nhưng thực sự là một mình
Loại cô đơn đó, cô đơn giữa đám đông
Theo đông y là bị tiêu khí theo cách tệ nhất
Vì người ta không nhận ra đây là buồn để xử lý
Nên nó không được giải phóng
Nó chỉ ngồi đó, âm ỉ, ngày qua ngày
Tiêu phế khí theo cách thầm lặng nhất
Và người cao tuổi thường không nói ra vì sợ làm phiền con cháu
Sợ bị cho là lẩm cẩm, sợ bị nói là đòi hỏi
Nên họ giữ trong lòng
Và giữ trong lòng là điều phổi ghét nhất
Bài học cho con cái không phải là phải có thêm tiền
Để mua thêm thuốc bổ hay đưa cha mẹ đi bệnh viện thêm
Bài học là ngồi lại với cha mẹ 30 phút mỗi ngày
Và thực sự lắng nghe
Không nhìn điện thoại
Không trả lời qua loa
Chỉ lắng nghe
Những câu chuyện của thế hệ cũ
Dù lặp lại, dù có vẻ không quan trọng
Khi được lắng nghe thật sự
Phế khí của người già được giải phóng
Theo cách mà không loại thuốc bổ nào làm được
Người xưa có câu
Bách hành hiếu di tiên
Trong trăm hành động
Hiếu đứng đầu
Không phải hiếu theo nghĩa hình thức
Mua quà, dọn dẹp, nấu cơm
Mà là hiếu theo nghĩa giữ cho thần khí của cha mẹ được bình an
Và thần khí bình an
Trong trường hợp của phổi
Bắt đầu từ việc không bị bỏ lại một mình với nỗi buồn
Dệ khí và điều hòa không khí
Một thực tế mà người thành phố phải đối mặt
Có một nghịch lý rất lạ của người sống thành phố
Họ sống trong nhà và giang phòng có điều hòa không khí
Tức là nhiệt độ được kiểm soát hoàn hảo
Không nóng, không lạnh
Nhưng lại dễ bị cảm hơn người ở nông thôn không có điều hòa
Tại sao?
Đây không phải trùng hợp
Đây là vấn đề của dệ khí
Dệ khí
Lớp bảo vệ bề mặt do phế phân phối
Hoạt động như một hệ thống phòng thủ tự điều chỉnh
Theo nhiệt độ và điều kiện môi trường
Khi người tiếp xúc với nhiệt độ thay đổi tự nhiên
Theo ngày, theo mùa
Sáng mát, trưa nóng, tối xe lạnh
Dệ khí liên tục phải phản ứng và điều chỉnh
Và qua đó nó được rèn luyện
Trở nên linh hoạt và mạnh mẽ hơn
Người nông thôn đi ra đồng
Chịu nắng gió theo nhiệm tự nhiên
Dệ khí của họ được rèn giữa thực sự mỗi ngày
Người thành phố ngồi trong giang phòng điều hòa 25 độ
Từ 8 giờ sáng đến 6 giờ chiều
Dệ khí không cần làm việc
Không được rèn giữa
Dần dần trở nên lười biến và kém linh hoạt
Rồi buổi tối bước ra đường nhiệt độ 31 độ
Rồi vào siêu thị 18 độ
Rồi ra xe 28 độ
Rồi về nhà 23 độ
Những cú sốc nhiệt độ liên tục này
Dệ khí không ứng phó kịp gì đã mất đi sự linh hoạt
Kết quả là hắc hơi, sổ mũi
Hay bị diêm họng không rõ nguyên nhân
Thêm vào đó
Điều hòa làm không khí trong phòng dừa lạnh dừa khô
Hai thứ phổi ghét nhất dùng cùng nhau
Không khí lạnh thu lại phế khí
Không khí khô tổn thương phế âm
Người ngồi trong giang phòng điều hòa 8 tiếng mỗi ngày
5 ngày mỗi tuần
Đây là 10 năm
20 năm làm phổi hoạt động trong điều kiện không lý tưởng liên tục
Điều chỉnh thực tế
Không phải tắt điều hòa vì điều đó không thực tế
Mà là tăng nhiệt độ điều hòa lên 1-2 độ so với thói quen
Thay vì 22 thì để 24
Đặt máy tạo độ ẩm nhỏ gần bàn làm việc
Mỗi 2 tiếng rời khỏi phòng điều hòa 5 phút
Để dễ khí được tiếp xúc với không khí bên ngoài
Và buổi sáng sớm trước khi vào giang phòng
Dành 15 phút ngoài trời
Không phải để tập thể dục
Mà để dễ khí được rèn luyện theo nhịp tự nhiên của ngày
Phế khí và tiếng khóc
Điều mà nhiều người cần được phép làm
Đây là phần nhạy cảm nhất nhưng cũng thực tế nhất
Trong toàn bộ những gì bài này muốn nói
Trong văn hóa Việt Nam
Và nhiều nền văn hóa châu Á nói chung
Khóc bị xem là yếu đuối
Đặc biệt với đàn ông
Người lớn tuổi hay nói với con cháu
Thôi đừng khóc
Có gì đâu mà khóc
Đàn ông được dạy không được khóc từ nhỏ
Phụ nữ khóc thì bị gọi là hay khóc
Dạy cảm quá
Yếu đuối
Và kết quả là một nền văn hóa
Mà hàng triệu người đang mang nỗi buồn
Không được khóc trong lòng
Không biết làm gì với nó
Và bị nỗi buồn đó tiêu phế khí
Đồng y và tâm lý học hiện đại
Có chung một quan điểm ở đây
Khóc là cơ chế giải phóng sinh học thực sự
Không phải biểu hiện của sự yếu đuối
Khi khóc
Cơ thể tiết ra có ti sôn qua nước mắt
Nghĩa là nước mắt mang theo một phần
Hormones chet ra khỏi cơ thể
Hơi thở khi khóc là hơi thở sâu và đứt quảng
Một dạng dận động cứng bức của phổi
Mà làm khí cũ bị đẩy ra
Và khí mới vào sâu hơn
Và sau khi khóc xong
Khi đã khóc thật sự
Chứ không phải khóc dở
Người ta thường cảm thấy nhẹ hơn
Thở dễ hơn
Và bình yên hơn một cách không giải thích được
Theo đồng y
Đây chính xác là bi tiêu khí
Đang được giải phóng ra ngoài
Theo đúng nghĩa của nó
Buồn làm khí tiêu tan
Nhưng khi khóc
Khí tiêu tan đó được phép đi ra
Thay vì động lại bên trong
Khóc đúng cách
Khóc khi cần
Khóc đủ để cảm xúc đi qua
Rồi dừng lại và tiếp tục sống
Không làm hại phổi
Điều hại phổi là buồn mà không khóc được
Cảm xúc ứ động không có lối ra
Vì vậy có một điều rất đơn giản
Cần nói thẳng
Nếu bạn đang buồn và cần khóc
Hãy khóc
Không phải vì yếu đuối
Mà vì đó là cách phổi của bạn
Cần được giải phóng
Khí công và phổi
Tại sao người xưa không tập gym
Mà phổi vẫn khỏe
Ở nhiều công viên
Ở Việt Nam và Trung Quốc
Buổi sáng sớm vẫn còn thấy
Những người cao tuổi tập thái cực quyền
Khí công
Hoặc chỉ đơn giản là đứng hít thở
Theo tư thế cụ thể
Người trẻ qua lại
Hay thấy cảnh đó là cổ lỗ sĩ
Không hiệu quả bằng chạy bộ
Hay tập gym
Nhưng những ông bà tập thái cực quyền
Mỗi sáng đó
Nhiều người đến 70
80 tuổi vẫn đứng thẳng
Đi đứng nhanh nhẹn
Ít bệnh
Có điều gì đó mà người ta chưa hiểu hết
Điều đó là gì?
Không phải sức mạnh cơ bắp
Không phải đốt ca lo
Mà là quấn luyện hơi thở
Và khí lưu thông
Trong thái cực quyền
Và khí công
Mỗi động tác được thực hiện
Cùng với một nhịp thở cụ thể
Không bao giờ nín thở khi dẫn động
Không bao giờ thở nhanh
Và nông
Mỗi động tác được phối hợp
Với một hơi thở sâu từ bụng
Hơi thở chậm và đều
Qua nhiều năm luyện tập
Phổi học cách duy trì hơi thở sâu
Không chỉ khi tập
Mà cả trong cuộc sống hàng ngày
Về khí được phân phối đều
Và đủ theo từng hơi thở
Phế khí không bao giờ bị kiệt
Vì không bao giờ bị ép quá mức
So sánh với diêm hay chạy bộ
Cường độ cao
Những bài tập đó làm phổi hoạt động
Ở cường độ cao trong thời gian ngắn
Sau đó nghỉ
Hơi thở không được chú ý
Và điều chỉnh theo từng động tác
Người ta thở theo bản năng
Thường là không đúng cách
Và nhiều người sau khi tập
Diêm về thấy mệt kiệt
Hơi thở không phục hồi ngay
Vì phổi đã bị ép
Làm việc quá mức mà không có chiến lược
Thực hành đơn giản
Không cần học thái cực quyền
Hay khí công
Đi bộ buổi sáng trong im lặng
Chú ý vào hơi thở
Mỗi bước chân đồng bộ
Với một nhịp thở
Hít vào khi bước 3-4 bước
Thở ra khi bước 3-4 bước
Không đi nhanh
Không cần đổ mồ hôi
Chỉ cần chú ý vào hơi thở
Và cảm nhận từng hơi thở
Đi vào và đi ra
20 phút mỗi sáng như vậy
Sau một tháng
Phổi và toàn thân cảm nhận được
Sự khác biệt rõ ràng
Phổi và giọng nói
Dấu hiệu tuổi tác
Mà nhiều người không để ý
Có một quan sát thú vị
Mà ai cũng có thể tự xác nhận
Khi gặp lại người quen
Lâu ngày không gặp
Thường nhận ra họ thay đổi rõ ràng
Nhất qua giọng nói
Có người giọng vẫn khỏe
Và có lực dù tuổi đã cao
Có người giọng bắt đầu yếu
Theo thào
Hay bị khàn
Dù tuổi chưa già lắm
Đây không phải chỉ là chuyện thanh quảng
Hay dây thanh âm
Trong đông y
Giọng nói phản chiếu trực tiếp phế khí
Người phế khí dù giàu
Thì giọng có lực
Rõ ràng
Và ổn định
Người phế khí suy
Thì giọng nhỏ dần
Hay mất hơi
Dễ khàn sau khi nói một lúc
Và đặc biệt yếu vào mỗi chiều tối
Đây cũng là lý do giọng nói
Là một trong những chỉ dấu đánh giá
Sức khỏe phổi sớm nhất
Và dễ theo dõi nhất
Nếu bạn nhận ra giọng mình đang yếu dần
Dễ mất hơi hơn
So với dài năm trước
Hay phải gắn sức hơn
Để nói to
Đây là tính hiệu phế khí
Đang cần được chú ý bổ dưỡng
Và có một thực hành
Dưỡng phế qua giọng nói
Mà người xưa hay làm nhưng hiện đại
Ít người biết
Niệm thành tiếng
Đọc sách to
Đọc thơ
Hay niệm những câu kinh
Hay bài kệ
Không phải với mục đích tâm linh
Mà là để tập cho phổi
Và giọng nói làm việc đúng cách
Khi đọc to một cách chậm rãi
Và chú tâm
Phổi phải kiểm soát hơi thở đều đặn
Để duy trì âm thanh
Và đây là bài tập phế khí rất hiệu quả
Người hay đọc sách to
Hoặc niệm kinh mỗi ngày
Thường giữ được giọng nói tốt
Và phế khí ổn định đến tuổi rất cao
3 điều chỉnh thực tế để bắt đầu ngay từ tuần này
Sau tất cả những gì đã nói
Vẫn là câu hỏi thực tế nhất
Bắt đầu từ đâu mà không cảm thấy quá sức
Điều chỉnh đầu tiên
Mỗi tối trước khi ngủ
Thực hành 5 phút im lặng hoàn toàn
Không phải thiền định có kỹ thuật
Không phải bài thở phức tạp
Chỉ là ngồi hoặc nằm trong im lặng
Tắt mọi âm thanh
Và để phổi được nghỉ ngơi trong yên bình
Phế chủ thanh âm
Trong suốt cả ngày phổi đã liên tục làm việc
Cùng với giọng nói
Hít thở theo nhịp hoạt động
Xử lý tiếng ồn và thông tin
5 phút im lặng trước khi ngủ
Là khoảng thời gian phổi không phải làm gì cả
Và đó là điều quý giá nhất bạn
Có thể tặng cho phổi mỗi tối
Điều chỉnh thứ 2
Khi cảm thấy buồn hoặc nặng nề
Trong ngực không rõ nguyên nhân
Thay vì cố gắng nghĩ tích cực
Hay giải thích lý trí
Hãy ra ngoài và đi bộ
Trong im lặng 15 phút
Không nghe nhạc
Không nhìn điện thoại
Chỉ đi và thở
Cứ mỗi bước chân
Để ý hơi thở ra vào
Điều này không phải để quên đi cảm xúc
Mà để phế khí được lưu thông
Bị khí đang ứ động
Có cơ hội tan ra theo nhịp bước
Và hơi thở
Nhiều người thấy sau 15 phút đi bộ
Im lặng
Nỗi nặng nề trong ngực giảm xuống đáng kể
Không phải vì vấn đề đã được giải quyết
Mà vì phế khí đã được lưu thông lại
Điều chỉnh thứ 3
Thêm một bát chè ngân nhĩ hạt sen
Hoặc một quả lê
Vào thực đơn mỗi tuần
Từ nay đến hết mùa thu và đầu đông
Không phải mỗi ngày
Mỗi tuần 2 đến 3 lần là đủ
Không cần nấu cầu kỳ
Ngân nhĩ ngâm mềm
Hầm với hạt sen
Thêm táo đỏ
Và một ít đường phèn
Nấu đến khi mềm nhực
Đơn giản, trẻ
Và là bài ăn dưỡng phế âm tốt nhất
Cho mùa khô hanh
Mà người đã dùng qua nhiều thế hệ
Phổi không chỉ cần không khí
Phổi cần không gian
Có một hình ảnh rất đẹp
Mà Đông Y hay dùng để nói về phổi
Phổi là tạng phủ cao nhất
Ở vị trí cao nhất
Trong lồng ngực
Như một cái lọng che phủ toàn thân
Từ bên trên
Người xưa gọi là qua cái
Tán qua của cơ thể
Tể tướng ngồi ở vị trí cao nhất
Nhìn bao quát toàn bộ hệ thống
Và điều một tể tướng cần hơn
Tất cả mọi thứ
Nó không phải là thêm công việc
Hay thêm nguồn lực
Điều tể tướng cần là không gian
Để quan sát và điều phối
Không gian yên tĩnh
Không gian không bị xâm lấn
Bởi quá nhiều tiếng ồn
Và kích thích từ bên ngoài
Phổi của người hiện đại
Đang bị tước đoạt không gian đó
Không khí ô nhiễm xâm lấn
Từ bên ngoài
Tiếng ồn liên tục không bao giờ ngừng
Nỗi buồn không được giải phóng
Hơi thở nông và dội
Không bao giờ để phổi làm việc đủ sâu
Tể tướng đang điều hành
Trong hỗn loạn
Và hỗn loạn kéo dài đủ lâu
Thì ngay cả tể tướng giỏi nhất
Cũng kiệt sức
Dưỡng phế
Ở tầng sâu nhất
Là trả lại không gian cho phổi
Không gian im lặng
Không gian hơi thở sâu và chậm
Không gian để nỗi buồn
Được đi qua thay gì bị nhốt lại
Không gian của không khí
Trong lành sáng sớm trước khi ngày bắt đầu
Không gian của tiếng cười
Thực sự mỗi ngày
Câu hỏi để lại
Không phải về thuốc hay thực phẩm
Mà là
Trong cuộc sống của bạn lúc này
Phổi đang có đủ không gian
Để thở không
Hay nó đang bị thu hẹp
Từ tất cả các phía
Bởi không khí xấu
Bởi nỗi buồn chưa được giải phóng
Bởi hơi thở nông và dội
Bởi sự ồn ào
Không bao giờ ngừng
Bắt đầu từ điều nhỏ nhất
Tối nay
Trước khi ngủ
Ngồi im 5 phút trong im lặng
Đặt tay lên ngực
Cảm nhận phổi đang thở
Và chỉ thở
Đơn giản như vậy
Đó là nơi tất cả mọi thứ bắt đầu
Video kênh kênh books
Đến đây xin tạm kết
Nếu bài học này chạm đến điều gì
Trong bạn
Hãy chia sẻ đến người thân
Đặc biệt những ai đang mang nỗi buồn
Một mình trong lòng mà không có ai
Ngồi lại lắng nghe
Đôi khi điều người ta cần nhất
Không phải là lời khuyên hay thuốc bổ
Mà là được phép thở thật sự
