3 Sai Lầm Về Ánh Sáng Khiến Ảnh Bạn Nhạt Nhòa

Sơn Travel
54 người theo dõi
181 Lượt xem video·29 thg 4, 2026
Bạn có kiến thức căn bản về Nhiếp ảnh nhưng chụp mãi vẫn không lên tay thì hãy tham khảo khóa Áp dụng Tư duy Thị giác vào Nhiếp ảnh/Visual Thinking BootCamp của Nhiếp ảnh Thực chiến. Đây không chỉ là khóa học, mà là một đợt huấn luyện. Bạn không học thêm kiến thức, mà học cách dùng nó trên chính ảnh bạn chụp mỗi ngày.
Khóa học giúp bạn đập bỏ thói quen cũ; hiểu ngôn ngữ hình ảnh; rèn phản xạ thực chiến, từ đó tạo dựng phong cách riêng cho mình.
Có một loại ảnh rất nguy hiểm vì nó không sai.
Nó đủ sáng, đủ rõ, bố cục cũng không có gì để chê nhưng nó rất bình thường.
Bạn nhìn rồi lứt qua, người khác nhìn rồi cũng lứt qua.
Điều nguy hiểm là bạn không biết tại sao, bạn không biết mình cần sửa cái gì
nên bạn tiếp tục chụp và lặp lại đúng những kiểu ảnh đó.
Nếu nhìn lại 50 hoặc 100 bức cảnh gần nhất của mình và cảm giác như chúng na na nhau
thì vấn đề không ở chủ thể, không ở bối cảnh, cũng không ở việc bạn thiếu ý tưởng.
Vấn đề nằm ở một thứ bạn gần như chưa bao giờ thực sự nhìn, đó là ảnh sáng.
Không phải vì ảnh của bạn có đủ sáng hay không mà là ảnh sáng trong ảnh đó như thế nào
và ảnh sáng đó tương tác với chủ thể của bức ảnh ra sao.
Khi ảnh sáng không có hướng rõ rệt hay ảnh sáng phẳng, bức ảnh sẽ không có chiều sâu, ít cảm xúc
và tệ nhất là không có lý do để người khác dừng lại.
Bạn có thấy những bức ảnh này, nó có chủ thể rõ ràng, nó cũng có bối cảnh và ý đồ
nhưng không cho bạn một cảm xúc hoặc ấn tượng gì vì nó phẳng, nó thiếu sự tương tác của ảnh sáng.
Nếu khi dơ máy lên, thứ bạn đang nhìn chỉ là chủ thể
thì rất có thể bạn mới chỉ có điều kiện cần để tấm ảnh trở nên cúng hút.
Bởi điều kiện đủ là 3 vấn đề chúng tôi đề cập dưới đây.
Đó là bạn sẽ lầm về ảnh sáng khi rất nhiều bức ảnh trông đúng nhưng vẫn thất bại.
Khi bạn đã nhận ra vấn đề, bạn sẽ bắt đầu biết mình phải làm gì ngay ở buổi chụp tiếp theo.
Sẽ lầm đầu tiên là bạn không thực sự đọc ảnh sáng trước khi chụp.
Khi đến một địa điểm, phản xạ đầu tiên của chúng ta là nhìn vào cảnh vật trước
và tính toán có gì đẹp, có gì thú vị, có gì đáng chụp.
Bạn thấy một cảnh chùa đẹp, một công viên có nhiều người qua lại và bạn dơ máy lên
nhưng một nhiếp ảnh gia kinh nghiệm sẽ làm thêm một bước nữa.
Họ nhìn ảnh sáng, quan sát xem ảnh sáng đến từ đâu,
đang rơi vào đâu, đang tạo ra vùng sáng, vùng tối như thế nào.
Cùng một địa điểm, nhưng những thời điểm khác nhau có thể tạo ra hai bức ảnh hoàn toàn khác.
Bạn đi qua một hành lang có hàng trắng sông,
bạn đi qua một con đường hầm có cửa thông gió từ phía trên,
bạn đang lang thang trong khuôn viên có một ngôi chùa cổ.
Nếu không chú ý, bạn sẽ bỏ qua tất cả,
hoặc ngay cả khi để tâm quan sát nhưng thiếu kinh nghiệm,
chưa đủ âm hiểu về ảnh sáng, bạn sẽ chụp những bức ảnh nhật nhạt và thiếu chiều sâu.
Ánh sáng trong nhiếp ảnh không chỉ là cường độ giúp cho bức ảnh đủ sáng,
đây là chỗ rất nhiều người hiểu sai.
Họ sợ bị thiếu sáng, sợ bị nhiễu, sợ tối.
Nhưng điều quan trọng không phải là độ sáng mà là tính chất của ánh sáng
và ánh sáng đã mang lại cảm xúc như thế nào.
Nhìn hai bức ảnh này, bạn thấy sự khác biệt.
Dù cùng chụp âm cùng một chủ thể,
ảnh bên trái với ánh sáng phẳng đến từ phía trước không tạo nhiều cảm xúc cho người xem.
Nhưng ảnh bên phải với hướng sáng chích một bên tạo khối rõ hơn,
nhiều tương phản hơn, khiến nụ cười của chàng sinh viên rạng rã hơn, ấn tượng hơn.
Vì vậy, hãy tự đặt những câu hỏi trong một buổi chụp.
Với bối cảnh này, trong thời điểm này,
hướng sáng này có đủ tốt, có tạo ra sự khác biệt giữa chủ thể,
có làm nổi khối hay làm thẳng mọi thứ,
ánh sáng đó có tông màu chủ đạo là gì?
Vui hay buồn, rực rỡ hay lạnh lẽo?
Khi bạn bắt đầu đặt câu hỏi như vậy, cách bạn nhìn một bối cảnh sẽ thay đổi hoàn toàn.
Bạn không còn chỉ nhìn cái đẹp nữa,
bạn bắt đầu nhìn và tìm xem ánh sáng đang làm gì ở đây
và tương tác ra sao với chủ thể.
Một bài tập rất đơn giản mà bạn có thể làm ngay đó là
quay lại cùng một địa điểm trong nhiều thời điểm khác nhau trong ngày
và chụp cùng một khung hình.
Đừng đổi góc, đừng đổi chủ thể,
chỉ thay đổi thời gian, bạn sẽ nhận ra một điều rất rõ.
Cảnh không đổi nhưng cảm xúc đã thay đổi hoàn toàn.
Thí dụ như lọt ảnh ở chùa Giác Viên này.
Cùng một vị trí, ảnh buổi sáng phẳng, nghe màu sắc,
trôi tuột vì không tạo nên một ấn tượng thi giác nào.
Nhưng buổi chiều, khi nắng vàng rưới mật,
ảnh đã gieo trong người xem sự gần gũi và ấm áp.
Tương tự, nếu chụp công viên tưởng niệm Covid vào buổi sáng hoặc buổi trưa,
bạn sẽ có một bức ảnh phẳng, chỉ mang giá trị tư liệu không hơn không kém.
Bạn hãy quay lại đó vào giờ vàng của buổi chiều.
Cùng một góc chụp, bạn sẽ thấy ánh sáng của nắng chiều lung linh trên những tiên ớt.
Bức ảnh của bạn đã có được những hiệu ức kỳ giác giữ cho người xem lâu hơn.
Khi đi sáng tác ở Trà Vinh, tôi vừa đưa máy lên chụp hai người gỡ lưới trên sông
thì một đám mây ngang qua khiến ánh sáng phẳng đi.
Nếu vội vã rời đi cho kịp chụp những khung cảnh khác cùng mọi người,
chắc chắn tôi sẽ không có bức ảnh thứ hai.
Là khi đợi đám mây bay qua, vùng lưới bổng lấp lánh,
ánh sáng khắc vào gương mặt người đàn ông phía trước,
bức ảnh đã giàu cảm xúc hơn.
Khi biết cách đọc ánh sáng, bạn bắt đầu hiểu rằng
viết ảnh không chỉ là ghi lại cảnh vật,
nó còn là việc bạn ghi lại cách ánh sáng tác động lên cảnh vật.
Nhưng kể cả khi bạn bắt đầu nhận ra ánh sáng quan trọng,
bạn vẫn có thể mắc sai lầm thứ hai.
Đây là sai lầm rất khiến nhiều người chụp mãi mà không tiến bộ,
đó là chụp theo đối tượng thay vì chụp theo cảnh sáng.
Mà đi trên đường, bạn thấy một người thú vị.
Một khoảnh khắc hay một tình huống lạ,
bạn dơ máy lên và chụp ngay.
Đây là phản xạ rất tự nhiên,
nhưng vấn đề là bạn đang để thế giới dẫn dắt bạn.
Bạn đang chạy theo những gì sẽ ra.
Dĩ nhiên, nếu bạn đang chụp một sự kiện, một hành động,
một tư liệu thì việc bắt đúng khoảnh khắc sẽ là ưu tiên hàng đầu.
Lúc đó ánh sáng bối cảnh, góc chụp trở thành thứ yếu.
Nhưng nếu bạn chỉ đang đi tìm kiếm, vẽ đẹp trên đường phố,
hãy lưu ý rằng những bức ảnh mạnh
thường không bắt đầu từ đối tượng,
chúng bắt đầu từ ánh sáng.
Bạn đi qua một con đường,
một hầm cầu với mảng sáng rất đẹp rơi xuống,
tạo thành một spotlight tự nhiên.
Nếu bỏ qua, bạn sẽ không có gì.
Nhưng nếu bạn dừng lại, đứng ở đó và chờ,
chỉ cần một người bước vào vùng ánh sáng đó,
một bức ảnh tốt sẽ xuất hiện ngay.
Lúc này, bạn không đi tìm khoảnh khắc nữa,
bạn tạo điều kiện để khoảnh khắc xảy ra,
bạn không còn phản ứng mà là bạn đã chủ động.
Đây là một thay đổi rất lớn trong tư duy,
bạn không còn chạy theo mọi thứ xung quanh nữa.
Bạn bắt đầu chọn ánh sáng trước,
chọn khung trước và để câu chuyện xảy ra bên trong nó.
Như cách tôi đã chờ đợi và bắt được khoảnh khắc,
người phụ nữ áo đỏ đạp xe ngang qua vùng ánh sáng dưới hầm này.
Rất nhiều nhiếp ảnh gia đường phố
có thể đứng đúng một vị trí hàng giờ hoặc lâu hơn.
Chỉ để chờ đúng khoảnh khắc,
không phải vì họ chậm,
mà vì họ đã chọn song sân khấu.
Ánh sáng là sân khấu và họ chỉ chờ diễn viên bước vào.
Khi bạn đã bắt đầu làm được điều này,
số lượng ảnh của bạn có thể ít đi,
nhưng tỉ lệ ảnh tốt sẽ tăng lên.
Nếu bạn từng chụp những bức ảnh
mà nhìn xong không thấy gì đặc biệt,
nhưng không biết nó đang thiếu gì,
thì rất có thể bạn đang gặp vấn đề về ảnh sáng.
Hãy comment chữ like bên dưới,
điều đó giúp tôi hiểu đúng vấn đề của bạn,
để có thể đào sâu hơn những nội dung liên quan đến ánh sáng,
giúp bạn có thêm những kỹ năng nhiếp ảnh.
Nó cũng giúp video này được lan tỏa nhiều hơn.
Đây cũng là một trong những thứ mà chúng tôi luyện rất nhiều
trong khóa nâng cấp tư duy nhiếp ảnh
của nhiếp ảnh trịch chiến 2.
Ở khóa học này, chúng tôi cầm tay chỉ việc
chỉ luôn nổi sai
và xây dựng khả năng xử lý tình huống trong nhiếp ảnh,
giúp bạn tạo thành phản xạ trong bất cứ tình huống nào.
Hãy mạnh dạng đăng ký tư vấn ở liên minh dưới.
Sẽ lầm thứ 3 là không hiểu ánh sáng
là thứ tạo ra cảm xúc của ảnh.
Đây là sẽ lầm khiến rất nhiều bức ảnh
trong nghiệp dư và bố cục không tệ.
Lý thí dụ, ở một buổi chụp chân dung,
bạn dung một quần sáng lớn, mềm
và gần như không có ánh tương phản.
Ánh sáng sẽ phủ đều lên toàn bộ khuôn mặt.
Nghe thì có vẻ đúng kỹ thuật
vì mọi thứ đều rõ.
Nhưng chính vì quá đều
nên không còn quần sáng, quần tối để tạo khối
và khi không còn khối, khuôn mặt sẽ bị phẳng.
Phẳng ở đây không phải là thiếu nét
mà là thiếu chiều sâu và thiếu cảm xúc.
Hãy xem bức ảnh chụp cô gái này.
Chúng ta dễ đồng ý với nhau rằng
bức ảnh bên phải bắt người xem
dừng lại lâu hơn so với bức bên trái
vì hướng sáng chấp một bên
tạo tương phản và độ nổi khối
giúp bức ảnh vào sự bí ẩn hơn.
Bằng mẫu sinh viên
nhờ tôi chụp ngoài cảnh ngay trong khuôn viên trường.
Có rất nhiều vị trí đủ sáng
nhưng giải hành lang này
với hàng chấn sông ở hướng mặt trời
tạo nên khá nhiều hiệu ứng ánh sáng
là lựa chọn của tôi.
Tôi đặt mẫu ở đây
hướng dẫn mẫu xoay theo các hướng khác nhau
mà tôi hiểu và thích.
Xoay mẫu một chút để ánh sáng đi ngang
qua khuôn mặt, bạn sẽ thấy ngay lập tức
có vùng sáng, vùng tối, có khối
và có chiều sâu.
Khi mẫu xoay hẳn về hướng sáng
chúng ta sẽ có một ảnh khá phẳng
không nhiều cảm xúc.
Nhưng khi tận dụng các hiệu ứng của ánh sáng
do giải chấn sông đem lại
tôi đã có thể mang lại những bức chân dung
giàu cảm xúc hơn. Ánh sáng kiểu creme brèn
kinh điển với một tam giác bên phải
vùng mã tối. Ánh sáng spaylít
chia đôi gương mặt vào cá tính
và phần nào đó là sự bí ẩn.
Ba bức ảnh cùng một người, cùng một vị trí
nhưng cảm xúc hoàn toàn khác nhau
chỉ vì những hướng sáng khác nhau.
Dĩ nhiên
nếu bạn cố tình set up theo kiểu chụp beauty
đang rất tình hành với ánh sáng
phẳng, mịn, ít tương phản
thì lại là chuyện khác.
Ví dụ trên khóa quan trọng để bạn áp dụng
không phải lúc nào bạn cũng có ánh sáng đẹp
nhưng bạn luôn có thể tìm hướng
của ánh sáng. Khi bạn đứng ở một địa điểm
đừng vội hỏi chụp cái gì
mà hay hỏi ánh sáng đứng từ đâu tới.
Bạn có thể đổi hướng chụp
để biến ánh sáng trực diện thành
ánh sáng ngang. Bạn có thể bước sang trái
sang phải hoặc đặt lại chụ thể
vào vùng ánh sáng thay vì vùng tối.
Rất nhiều người đứng yên
dơ máy lên và cố gắng chỉnh
exposure, chỉnh màu
trong khi vấn đề nằm ở vị trí của họ.
Người có kinh nghiệm không chỉnh nhiều
họ chỉ cần thay đổi vị trí
và bức ảnh đã hoàn toàn khác.
Không phải vì họ có máy tốt hơn
mà vì họ hiệu ấn sáng.
Với khóa học nâng cấp tư duy nhiếp ảnh
thực chiến 2, chúng tôi sẽ giúp bạn
biến vấn đề này thành bản xạ.
Rồi, nếu bạn bắt đầu nhìn ảnh
theo cách này, bạn sẽ bắt đầu thấy
những vùng ảnh sáng mà trước đây bạn không để ý.
Bạn sẽ bắt đầu thấy những nơi
có thể đứng chờ.
Bạn sẽ bắt đầu biết khi nào nên chụp
và khi nào nên bỏ qua.
Đây là bước chuyển rất quan trọng trong nhiếp ảnh.
Bạn sẽ không còn chụp cầu mai
mà chụp có ý thức.
Biết cách chọn lọc những khung hình đắt giá
ảnh của bạn sẽ tốt dần lên.
Tóm lại, bạn sẽ làm ảnh sáng phổ biến nhất
là không đọc ảnh sáng trước khi chụp.
Chụp theo đối tượng thay vì chụp
theo ảnh sáng và không hiểu
ảnh sáng chính là thứ tạo nên cảm xúc của bức ảnh.
Nếu bạn nhận ra mình đang mắc
1 trong 3 lỗi này thì rất có thể
bạn không thiết kỹ thuật.
Bạn chỉ thiếu ý tưởng tư duy đúng.
Đây cũng là lý do
rất nhiều người tự học rất lâu nhưng vẫn bị mắc kẹt
vì họ học cách bấm máy
nhưng chưa bao giờ họ học cách nhìn.
Nếu bạn đang ở giai đoạn đó,
chụp nhiều nhưng không thấy mình tiến bộ rõ ràng
thì khóa học nâng cấp tư duy nhất ảnh thực chiến 2
chính là dành cho bạn.
Đây không phải là một khóa học về kỹ thuật.
Nó là nơi chúng tôi giúp bạn xây dựng
một cách nhìn, một cách quyết định
và cách bạn phản xả ngay tại hiện trường.
Bạn có thể đăng ký tư vấn 1 1 qua link bên dưới
để xem liệu lộ trình này có phù hợp với bạn hay không.
Và ở những video tiếp theo
chúng ta sẽ đi vào 1 thứ
mà ngay cả khi ánh sáng đã đúng
bạn vẫn có thể làm họng bức ảnh
đó là cách bạn tổ chức khung hình
và cách neo thị giác người xem đúng vào chỗ bạn muốn.
Nếu bạn thấy video này hữu ích với bạn
hãy nhấn like, nhấn theo dõi
và tương tác với nó.
Điều này sẽ giúp chúng tôi có nhiều động lực hơn
để làm những video khác.
Tôi là Sơn đến từ nhiệm vụ ảnh thực chiến.
Tạm biệt và hẹn gặp lại.
