Cách Người Nam Phi Thu Hoạch Và Chế Biến Nha Đam – Tạo Hàng Loạt Sản Phẩm Làm Đẹp Và Sức Khỏe

Giữa những vùng đất nóng và khô, có một loài cây mọng nước đang tạo nên một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la trên toàn thế giới. Một chiếc lá nha đam có thể chứa tới 95% là nước, nhưng phần còn lại lại chứa hàng trăm hợp chất sinh học có giá trị. Chính vì vậy, loại cây mọc giữa những vùng đất khô nóng này đã trở thành nguyên liệu quan trọng trong ngành công nghiệp mỹ phẩm, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe. Mỗi ngày, hàng tấn lá nha đam được thu hoạch tại các trang trại rộng lớn ở Nam Phi. Chỉ trong vài giờ sau khi cắt khỏi cây, chúng phải được nhanh chóng vận chuyển đến nhà máy để tách lấy phần gel ghi giá bên trong. Từ những cánh đồng dưới cái nắng gây gắt cho đến các dây chuyển chế biến hiện đại, hành trình của một chiếc lá nha đam thực sự thú vị hơn nhiều so với những gì chúng ta tưởng. Trong video hôm nay, hãy cùng khám phá cách nha đam được trồng, thu hoạch và chế biến ở quy mô lớn, và làm thế nào một loại cây sa mạc lại trở thành nguyên liệu quan trọng trong ngành công nghiệp làm đẹp và chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới. Nông dân sử dụng các cây con mọc quanh gốc cây mẹ để trồng. Những cây nhỏ này đã có lá và dễ riêng, gần như là một cây hoàn chỉnh. Chúng được tách ra rồi trồng lại thành từng hàng trên cánh đồng. Các cây được đặt cách nhau một khoảng nhất định và trồng thành những hàng dài hàng trăm mét, tạo đủ không gian để phát triển, đồng thời giúp việc tưới nước, làm cỏ và thu hoạch trở nên dễ dàng hơn. Nha đam phù hợp với loại đất có khả năng thoát nước tốt. Loại cây này không đòi hỏi nhiều điều kiện khắt khe như nước cần đủ khô ráo để bộ dễ không bị úng nước. Trong quá trình sinh trường, cây nha đam không cần quá nhiều sự chăm sóc. Tuy nhiên, nông dân vẫn phải tưới nước bổ sung khi thời tiết quá khô để đảm bảo cây phát triển ổn định. Ở nhiều trang trại, nguồn nước tưới thường được lấy từ các hồ chữ nước gần khu vực canh tác rồi dẫn ra các cánh đồng bằng hệ thống tưới phun mưa. Cỏ dại quanh gốc cây cũng được làm sạch thủ công bằng cuốc. Việc này giúp hạn chế sự cạnh tranh dinh dưỡng giữa cỏ dại và cây nha đam, đồng thời giữ cho khu vực trồng luôn thông thoáng. Công việc làm cỏ thường được thực hiện định kỳ khi cỏ bắt đầu mọc dày quanh các hàng cây. Công nhân sẽ di chuyển dọc theo từng hàng nha đam, vừa nhổ cỏ vừa sới nhẹ lớp đất mặt để giúp đất tơi hơn và dễ cây phát triển tốt hơn. So với nhiều loại cây trồng khác, nha đam ít bị sâu bệnh. Vì vậy, trong nhiều trang trại, nông dân gần như không cần sử dụng nhiều thuốc trừ sâu trong quá trình canh tác. Một số nơi cũng chỉ bón thêm lượng nhỏ phân bón hoặc chất dinh dưỡng khi cần thiết, bởi bản thân cây nha đam vốn có thể sinh trưởng khá tốt trong điều kiện tự nhiên. Trong quá trình phát triển, cây nha đam dần hình thành những cụm lá dày mọc xòe ra từ trung tâm. Các lá ngày càng lớn và tích chữ nhiều gel khi cây trưởng thành. Sau khoảng 18 đến 24 tháng, cây nha đam đạt độ trưởng thành và bắt đầu có thể thu hoạch. Lúc này, những chiếc lá ngoài cùng đã trở nên dày và mọng nước. Khi đến thời điểm thu hoạch, công nhân sẽ di chuyển dọc theo các hàng nha đam và dùng những con dao sắc để cắt những chiếc lá lớn ở phía ngoài của cây. Đây thường là những lá đã phát triển đầy đủ, dày và chứa nhiều gel nhất, với cắt được thực hiện sát gốc để thu được tối đa lượng gel bên trong. Quá trình này phải diễn ra cẩn thận để không làm tổn thương phần trung tâm của cây, nơi các lá non tiếp tục mọc ra. Nhờ vậy, cây vẫn có thể tiếp tục phát triển và cho nhiều lần thu hoạch trong những năm tiếp theo. Với cách thu hoạch này, một cây nha đam có thể được khai thác liên tục trong nhiều năm trước khi cần thay thế bằng cây mới. Sau khi được cắt, các lá sẽ được tập hợp lại, xếp thành từng bó hoặc chất lên xe kéo để vận chuyển ra khỏi cánh đồng. Những chiếc lá này thường khá dày và nặng vì bên trong chứa lượng lớn gel và nước. Một số lá có thể dài tới vài chục cm và nặng hơn nhiều so với vẻ ngoài của chúng. Trên thế giới hiện nay có hơn 500 loài nha đam khác nhau, nhưng chỉ một số ít được trồng với mục đích thương mại để sản xuất gel. Trong ngành công nghiệp, giống được sử dụng phổ biến nhất là aloe barbadensis miller, bởi loại này có lá lớn, chứa nhiều gel và dầu các hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe và chăm sóc da. Nam Phi cũng là một trong những khu vực có sự đa dạng nha đam lớn trên thế giới. Nhiều loài nha đam mọc tự nhiên tại đây, đặc biệt ở các vùng khô hạn và bán sa mạc. Nhờ khí hậu nắng nóng, lượng mưa thấp và đất có khả năng thoát nước tốt, điều kiện tự nhiên ở nhiều khu vực của Nam Phi rất phù hợp để trồng loại cây này ở quy mô lớn. Không chỉ là một loại cây trồng thương mại, nha đam còn đóng vai trò quan trọng trong nền nông nghiệp của một số vùng nông thôn tại Nam Phi. Các trang trại trồng nha đam cung cấp nguyên liệu cho ngành mỹ phẩm, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lo động địa phương. Nha đam cũng là một loại cây khá đặc biệt. Khác với nhiều loại thực vật khác, nó có khả năng quăng hợp vào ban đêm. Nhờ cơ chế này, cây hấp thụ khí CO2 khi nhiệt độ thấp hơn và giảm lượng nước bị mất do bốc hơi vào 3 ngày. Đây là một trong những lý do giúp nha đam có thể sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu khô nóng. Sau khi được thu hoạch, những chiếc lá dày mọng nước này nhanh chóng được đưa đến nhà máy chế biến. Vì phần gel bên trong rất dễ bị oxy hóa và giảm chất lượng, nên quá trình vận chuyển phải diễn ra càng nhanh càng tốt, đôi khi chỉ trong vài giờ sau khi thu hoạch. Sau khi được vận chuyển đến nhà máy, các lá nha đam sẽ nhanh chóng được đưa vào khu vực xử lý. Tùy từng nhà máy, quy trình xử lý có thể có một số khác biệt nhưng tất cả đều nhằm làm sạch và chuẩn bị nguyên liệu trước khi tách lấy phần gel bên trong. Ban đầu, các lá thường được phun nước để làm sạch sơ bộ hoặc được đổ trực tiếp vào những bể nước lớn. Các bể này đóng vai trò như bước rửa đầu tiên, giúp loại bỏ đất, cắt và các tạp chất bám trên bể mặt lá sau quá trình thu hoạch và vận chuyển từ trang trại đến nhà máy. Trong các bể rửa này, nước thường được lưu thông liên tục để cuốn trôi các tạp chất. Một số hệ thống còn sử dụng các thanh khuấy hoặc dòng nước chảy nhẹ để giúp các lá di chuyển và được làm sạch đồng điều hơn. Sau bước rửa sơ bộ, lá nha đam sẽ được đưa lên băng chuyển để tiếp tục đi qua các hệ thống rửa tự động. Trên dây chuyển này, những chiếc lá di chuyển qua nhiều vòi phun nước áp lực cao hoặc qua các bể rửa khác nhau để đảm bảo bề mặt lá được làm sạch hoàn toàn. Quá trình rửa nhiều lần này không chỉ giúp loại bỏ đất cát mà còn làm giảm bớt lớp nhựa vàng tự nhiên của cây nha đam, gọi là aloin. Đây là một hợp chất có trong lớp vỏ của lá và có thể gây kích ứng nếu lẫn vào phần gel, vì vậy việc làm sạch kỹ lưỡng là bước rất quan trọng. Sau khi được rửa sạch, ở một số nhà máy, lá nha đam sẽ được đưa qua hệ thống trục lăn. Những trục quai lớn này ép nhẹ các lá khi chúng đi qua, giúp làm mềm cấu trúc bên trong và phá vỡ một phần mô thực vật. Nhờ vậy, quá trình tách gel ở các bước tiếp theo sẽ trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Tiếp đó, các lá được chuyển đến khu vực cắt tỉa, nơi phần mép gai dọc theo hai cạnh của lá sẽ được loại bỏ. Lớp mép này khá cứng và có nhiều gai nhỏ, vì vậy cần được cắt bỏ trước khi tiến hành tách gel. Sau khi cắt mép, ở một số nhà máy các lá còn được rửa hoặc ngâm nước thêm một lần nữa. Bước này giúp loại bỏ phần nhựa vàng còn sót lại cũng như các mảnh vỏ nhỏ phát sinh trong quá trình cắt. Cuối cùng, các lá nha đam đã được làm sạch và cắt tỉa sẽ được chuyển sang công đoạn tách vỏ. Tại đây, lớp vỏ xanh bên ngoài được tách ra để lấy phần gel trong suốt nằm ở bên trong lá. Đây là một trong những bước quan trọng nhất của toàn bộ quy trình, bởi phần gel trong suốt này chính là nguyên liệu chính được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm từ nha đam. Trong nhiều nhà máy, công đoạn tách gel vẫn được thực hiện bằng phương pháp thủ công. Công nhân sử dụng dao sắc để cắt dọc theo chiều dài của lá, sau đó nhẹ nhàng tách lớp vỏ xanh ra khỏi phần gel bên trong. Phương pháp này đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm để giữ cho miếng gel còn nguyên vẹn, đồng thời hạn chế tối đa việc làm lẫn phần vỏ hoặc nhựa của lá vào gel. Nhờ vậy, phần gel thu được thường trong và tinh khiết hơn, nên cách làm này vẫn được nhiều nhà máy sử dụng, kể cả ở quy mô lớn. Bên cạnh đó, tại một số nhà máy, việc tách vỏ còn được hỗ trợ bởi máy móc để tăng năng suất. Lá nha đam sẽ đi qua các thiết bị có lưỡi dao mỏng hoặc hệ thống con lăn đặc biệt để tách lớp vỏ ra khỏi phần gel bên trong, giúp xử lý số lượng lớn lá nha đam trong thời gian ngắn. Sau khi lớp vỏ được tách ra bằng máy, phần mặt trong của vỏ thường vẫn còn một lớp gel mỏng bám lại. Vì vậy, công nhân sẽ tiếp tục dùng dao hoặc dụng cụ để cạo thêm một lần nữa, nhằm thu hồi lượng gel còn sót lại và tận dụng tối đa nguyên liệu từ mỗi chiếc lá. Phần gel thu hồi từ bước này thường được đưa vào dây truyền nghiền và lọc, sau đó sử dụng để sản xuất các sản phẩm như nước nha đam hoặc các chế phẩm từ nha đam. Sau khi đã thu hồi hết phần gel, phần vỏ còn lại sẽ được thu gom. Ở nhiều nhà máy, các mảnh vỏ này thường được nghiền nhỏ và xử lý để làm phân hữu cơ hoặc các phụ phẩm sinh học, giúp tận dụng tối đa nguyên liệu và giảm lượng chất thải trong quá trình sản xuất. Sau khi được tách ra khỏi lá, phần gel nha đam sẽ được chuyển sang khu vực xử lý tiếp theo trong nhà máy. Tại đây, các miếng gel thường được rửa dưới những tia nước phun liên tục để làm sạch bề mặt. Trong quá trình này, công nhân sẽ nhẹ nhàng đảo các miếng gel trong nước, giúp loại bỏ những mảnh vỏ nhỏ, sợi sơ hoặc phần nhựa còn sót lại từ lớp vỏ của lá nha đam. Nhờ vậy, các tạp chất dễ dàng tách ra và trôi theo dòng nước. Bước rửa này giúp đảm bảo phần gel trở nên sạch và tinh khiết hơn. Sau khi được rửa sạch, các miếng gel nha đam sẽ được chuyển sang bước xử lý tiếp theo trong nhà máy. Tại đây, gel thường được kiểm tra và phân loại. Những miếng gel có hình dạng đẹp và ít tạp chất có thể được giữ nguyên để đóng gói hoặc sử dụng trong một số sản phẩm cần gel nguyên miếng. Trong khi đó, phần gel còn lại sẽ được cắt nhỏ hoặc đưa vào máy nghiền để tạo thành hỗn hợp gel đồng nhất. Sau khi nghiền, gel nha đam tiếp tục được lọc qua nhiều lớp lọc khác nhau nhằm loại bỏ các sợi sơ, mảnh vỏ hoặc tạp chất còn sót lại. Nhờ quá trình lọc này, gel trở nên mịn và tinh khiết hơn. Tiếp theo, gel thường được xử lý bằng phương pháp tiệt trùng nhanh bằng nhiệt giúp tiêu diệt phi khuẩn và kéo dài thời gian bảo quản mà vẫn giữ được phần lớn các hợp chất tự nhiên của nhà đam. Cuối cùng, gel nha đam sau khi được xử lý sẽ được đóng gói trong các túi hoặc thùng chứa lớn để cung cấp cho các nhà máy sản xuất mỹ phẩm, đồ uống hoặc thực phẩm. Ở một số nơi, gel còn được cô đặc và xấy khô để tạo thành bột nha đam giúp việc bảo quản và vận chuyển trở nên thuận tiện hơn. Nha đam, hay còn gọi là aloe vera, là một loài cây mọng nước có nguồn gốc từ các vùng khô hạn của bán đảo Ả Giập và Đông Phi. Nhờ khả năng thích nghi tốt với khí hậu nóng và khô, loài cây này đã dần được con người trồng và sử dụng từ hàng nghìn năm trước. Từ những vùng sa mạc ban đầu, nha đam dần được mang đi trồng ở nhiều nơi trên thế giới. Ngày nay, cây nha đam có thể được tìm thấy tại nhiều khu vực có khí hậu khô và bán khô hạn, nơi có nhiều ánh nắng và lượng mưa không quá cao. Hiện nay, nha đam được trồng rộng rãi ở nhiều quốc gia. Trong đó, Mexico được xem là một trong những trung tâm sản xuất nha đam lớn nhất thế giới, cung cấp phần lớn nguyên liệu cho ngành công nghiệp nha đam toàn cầu. Ngoài ra, các quốc gia như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi cũng có diện tích trồng nha đam khá lớn. Ở Châu Phi, Nam Phi là một trong những khu vực có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng nha đam, với khí hậu nắng nóng và đất có khả năng thoát nước tốt. Nhiều trang trại tại đây đã phát triển thành các vùng trồng nha đam quy mô lớn để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến. Tại Việt Nam, nha đam cũng được trồng khá phổ biến, đặc biệt ở những vùng có khí hậu nắng nóng và khô như Ninh Thuận, Bình Thuận và Khánh Hòa. Trong đó, Ninh Thuận được xem là một trong những vùng trồng nha đam lớn nhất cả nước. Tại đây, nha đam không chỉ được tiêu thụ trong nước mà còn được chế biến thành nhiều sản phẩm như nước nha đam, nha đam đóng hộp và nguyên liệu cho ngành mỹ phẩm. Nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm tự nhiên trong lĩnh vực mỹ phẩm, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe, ngành công nghiệp nha đam hiện đã trở thành một thị trường có giá trị hàng tỷ đô la trên toàn thế giới. Nhờ chứa nhiều vitamin, enzyme và các hợp chất tự nhiên, nha đam được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong các sản phẩm chăm sóc da, gel nha đam giúp dưỡng ẩm, làm dịu da, hỗ trợ phục hồi da bị cháy nắng hoặc kích ứng. Nhờ đặc tính làm mát và giữ ẩm tốt, nha đam cũng thường xuất hiện trong kem dưỡng da, mặt nạ, lotion và các sản phẩm chăm sóc da khác. Không chỉ vậy, nha đam còn được sử dụng trong dầu gội, dầu xả và các sản phẩm chăm sóc tóc nhờ khả năng giúp giữ ẩm cho da đầu và làm tóc mềm hơn. Ngoài ra, trong ngành thực phẩm, nha đam còn được chế biến thành nước uống, thạch nha đam hoặc thực phẩm chức năng. Nhiều người cũng sử dụng nha đam trực tiếp từ cây để bôi lên da. Tuy nhiên khi sử dụng theo cách này, cần lưu ý loại bỏ hoàn toàn lớp nhựa vàng nằm sát vỏ lá, gọi là aloin, vì hợp chất này có thể gây kích ứng da hoặc khó chịu nếu sử dụng không đúng cách. Thông thường, phần gel bên trong cần được rửa sạch nhiều lần bằng nước trước khi sử dụng. Ngoài ra, mặc dù nha đam được xem là khá an toàn, nhưng một số người có làn da nhạy cảm vẫn có thể bị kích ứng. Vì vậy, khi sử dụng trực tiếp từ cây, người ta thường thử chức trên một vùng da nhỏ để kiểm tra phản ứng của cơ thể. Từ những cánh đồng nha đam dưới cái nắng khô nóng cho đến các dây chuyền chế biến hiện đại trong nhà máy, hành trình của một chiếc lá nha đam đã tạo ra rất nhiều sản phẩm quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Nếu bạn thấy video này thú vị, đừng quên ấn like, đăng ký kênh và bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những video tiếp theo. Và hãy để lại bình luận bên dưới nếu bạn muốn khám phá thêm những trang trại hay quy trình sản xuất nào khác. Cảm ơn bạn đã theo dõi.