Thiệt hại TỶ ĐÔ vũ khí, Mỹ lên kế hoạch B, rục rịch siết vòng vây nhằm vào Iran?

Cuộc xung đột Mỹ-Iran đang có những diễn biến rồn rập trên cả 2 mặt trận, quân sự và ngoại giao. Trong khi các bên trung gian đang gấp rút nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, thì những động thái điều động lực lượng, lời cảnh báo phong tỏa tuyến hàng hải huyết mạch cùng với những thiệt hại tỷ đô trên chiến trường lại cho thấy kịch bản leo thang hoàn toàn có thể xảy ra. Mời quý vị cùng theo dõi bức tranh toàn cảnh về điểm nóng này trong chương trình hôm nay. Mở đầu là thông tin, Mỹ nghiêm túc cân nhắc mở vòng tấn công mới vào Iran Đài CBS vào ngày 22 tháng 5 dẫn một số nguồn tin cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chuẩn bị trong một vòng tấn công mới nhằm vào Iran, ngay cả khi các cuộc đàm phán ngoại giao vẫn tiếp tục. Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump nói rằng những vấn đề liên quan chính phủ đang ngăn cản ông tham dự đám cưới của con trai mình vào cuối tuần này. Trước đó, ông Trump được cho là đã lên kế hoạch dành kỳ nghỉ cuối tuần tại khu nghỉ dưỡng của ông ở bang New Jersey, nhưng giờ sẽ trở lại tòa bạc ốc. Ngoài ra, một số thành viên của quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch cho kỳ nghỉ cuối tuần. Các quan chức quốc phòng và tình báo đang nhận được danh sách triệu hồi cho các cơ sở của Mỹ ở nước ngoài. Trong khi đó, các nhóm quân đội Mỹ đóng quân ở Trung Đông đang có dấu hiệu luân chuyển khỏi khu vực. Đây được xem là một phần trong nỗ lực giảm bớt sự hiện diện quân sự của Washington trong khu vực, trong bối cảnh lo ngại về khả năng Iran trả đũa nếu Mỹ phát động vòng tấn công mới. Một báo cáo riêng của trang ASEAN cho biết, ông Trump đã gặp gỡ các thành viên cấp cao trong đội ngũ an ninh quốc gia của mình hôm thứ Sáu để thảo luận về Iran. Các nguồn tin khẳng định, ông đang nghiên túc cân nhắc các cuộc tấn công mới trừ khi có bước đột phá và phút chót trong các cuộc đàm phán. Một trong những rủi ro lớn nhất khiến cho Mỹ phải tính đến các phương án cứng rắn là mối đe dọa đối với eo biển Hormuz, tuyển hàng hải huyết mạch của thế giới. Từ châu Âu, Ngoại trưởng Mỹ đã trực tiếp lên tiếng về vấn đề này. Ông Rubio nói Mỹ cần có kế hoạch B cho eo biển Hormuz Vào ngày 22 tháng 5, tại cuộc họp báo ở thành phố Helsingborg của Thụy Điển, bên lề cuộc họp cấp ngoại trưởng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Hoa Kỳ và các đồng minh cần phải có sẵn kế hoạch B trong trường hợp Iran quyết định không mở lại eo biển Hormuz. Ông nói rằng, tôi có thể khẳng định với các bạn, niềm hy vọng của tôi và cũng là quan điểm tôi đã luôn nhấn mạnh, đó là tất cả chúng ta đều mong muốn đạt được một thỏa thuận với Iran, một thỏa thuận bảo đảm eo biển được lưu thông, đồng thời Iran phải từ bỏ hoàn toàn các tham vọng hạt nhân, đặc biệt là tham vọng vũ khí hạt nhân của họ. Ông tiếp tục, đó là kịch bản mà tất cả chúng ta đều kỳ vọng, chúng ta sẽ tiếp tục nỗ lực vì mục tiêu đó và những công tác đàm phán vẫn đang được tiến hành, ngay trong lúc tôi đang trò chuyện với các bạn đây. Nhưng chúng ta buộc phải có một kế hoạch B, kế hoạch B là để đối phó với tình huống. Sẽ ra sao nếu Iran cử tuyệt việc mở lại eo biển? Sẽ ra sao nếu Iran tuyên bố từ chối mở cửa, kiểm soát hoàn toàn eo biển và bắt đầu thu phí qua lại? Rõ ràng, đến thời điểm đó, chúng ta không thể ngồi yên mà phải có biện pháp can thiệp. Ngoại trưởng Mỹ lập luận thêm, vì vậy, điều tôi muốn nói, đã từng nói và tôi tin là nhiều quốc gia khác cũng chia sẻ chung quan điểm này. Chúng ta phải bắt đầu tính toán xem, phải làm gì nếu vài tuần tới, Iran quyết định vớt lờ tất cả và tiếp tục phong tái eo biển, nếu họ dọa đánh chìm bất kỳ con tàu nào không tuân lệ hoặc không chịu nộp phí. Trong tình huống đó, bắt buộc phải có sự can thiệp. Iran sẽ không tự nguyện mở lại eo biển trong kịch bản như vậy đâu. Do đó, chúng ta phải tính xa hơn. Tôi đã nêu bật vấn đề này trong ngày hôm nay và nhận được rất nhiều cái gật đầu tán thành. Nhiều đại biểu đã tiến tới gặp tôi sau phiên họp để bày tỏ sự đồng tình. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chúng tôi chưa có thông báo chính thức nào để đưa ra cho các bạn về một hành động cụ thể sắp diễn ra. Đề cập đến kế hoạch mở lại eo biển Hormuz do châu Âu dẫn dắt, Ngoại trưởng Rubio cho biết, tôi biết hiện đã có sẵn một phương án hành động trong trường hợp tiếng súng tạm ngừng. Đó là cốt lõi của sáng kiếm chung giữa Pháp và Anh Quốc tiến hành khi các điều kiện đã được tiết lập và ý họ ở đây nghĩa là khi không còn giao tranh. Thế nhưng, chúng ta buộc phải có một kế hoạch B cho tình huống xung đột vẫn tiếp diễn. Làm thế nào để có thể mở lại eo biển? Đó chính là thông điệp tôi muốn truyền tải hôm nay. Tôi không chắc đó có nhất thiết phải là một chiến dịch chính thức của NATO hay không, nhưng chắc chắn đó là một nỗ lực mà các quốc gia thành viên NATO có thể đóng góp năng lực của mình. Trái ngược với sức ép từ phiếu Washington, giới chức Tehran lại đưa ra những tuyên bố cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn và một thỏa thuận hòa bình không phải là câu chuyện một sớm một chiều. Iran cảnh báo thỏa thuận với Mỹ còn lâu mới đạt được Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng vào ngày 22 tháng 5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ông Esmail Habaei cho biết nước này chưa khẳng định sắp đạt được thỏa thuận với Mỹ. Mặc dù vậy, ông cũng lưu ý rằng các chuyến thăm Tehran của các quan chức cấp cao từ Pakistan cho thấy quá trình đàm phán đạt đến một bước ngoặt quyết định. Ông nói, quá trình này đang diễn ra, tôi đã nói trước đây rằng sự khác biệt giữa Iran và Mỹ rất sâu rộng, đặc biệt là sau những gì mà họ đã gây ra trong khoảng 3 tháng qua. Ngoại giao tốn nhiều thời gian và cả hai bên đều tận dụng mọi cơ hội để truyền đạt quan điểm của mình. Trọng tâm vẫn là chấm dứt chiến tranh. Ông cho biết, trọng tâm của các cuộc thảo luận với các quan chức Pakistan là việc chấm dứt hành động gây hấn trên tất cả mặt trận, bao gồm tại Li-bang chứ không phải là đi sâu vào các cuộc thảo luận hạt nhân chi tiết. Theo vị quan chức, các vấn đề hạt nhân không nên được thảo luận chi tiết ở giai đoạn này. Khi được hỏi liệu Washington có đang gây sức ép lên các yêu cầu liên quan hạt nhân hay không, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhắc lại rằng, ưu tiên trước mắt của Tehran là chấm dứt hành động chiến tranh. Trong cuộc phỏng vấn, ông Bahe cũng xác nhận rằng một phái đoàn từ Qatar đã có cuộc đàm phán tại Tehran với Ngoại trưởng Iran, ông Abbas Ararji. Ông khẳng định, theo quan điểm của chúng tôi, những nỗ lực này rất đáng quý. Tuy nhiên, Pakistan vẫn là bên trung gian chính thức trong các cuộc đàm phán. Như phía Iran đã xác nhận, cánh cửa ngoại giao hiện đang còn phụ thuộc rất lớn vào nỗ lực con thoi của các bên thứ ba và Islamabad đang chứng minh vai trò trung tâm của mình trong việc kéo hai bờ chiến tuyến lại gần nhau. Chỉ huy quân đội Pakistan đến Tehran Vào ngày 22 tháng 5, tư lệnh quân đội Pakistan, ông Asim Munir đã đến Iran để thảo luận về các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Iran và Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh. Trong chuyến thăm, ông Munir đã gặp các nhân vật cấp cao quan trọng của Iran. Đây là chuyến đi thứ hai của vị này tới Tehran từ khi chiến sự Mỹ-Iran bắt đầu. Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Pakistan là đối tác chính trong vấn đề này và vẫn tiếp tục như vậy và họ đã làm một công việc theo tôi rất đáng khen ngợi. Và đó là điều chúng tôi tiếp tục hợp tác. Rõ ràng, các quốc gia khác cũng có lợi ích riêng, đặc biệt là các nước bùng vị. Những nước đang ở giữa cuộc xung đột này có thể có những vấn đề riêng của họ. Chúng tôi nói chuyện với tất cả các nước đó. Nhưng tôi chỉ muốn nói rằng quốc gia chính mà chúng tôi đã và đang hợp tác trong toàn bộ vấn đề này là Pakistan và điều đó vẫn không thay đổi. Ngoài ra, theo Fox News, một nhóm đàm phán của Qatar cũng đang ở Tehran để hỗ trợ Mỹ đạt được thỏa thuận cuối cùng nhằm chấm dứt chiến tranh và giải quyết các vấn đề còn tồn tạo với Iran. Trong lúc các nhà ngoại giao nỗ lực trên bàn đàm phán, thực tế, chiến triến trường lại phơi bầy cái giá rất đắt của cuộc xung đột. Đặc biệt, thiệt hại về không quân và khí tài không người lái của Hoa Kỳ đang vọt lên những con số đáng báo động. Mỹ mất hơn 20 drone MQ-9 Reaper trong cuộc chiến Iran, giá 30 triệu đô la Mỹ mỗi chiếc Vào ngày 22 tháng 5, hãng thông tấn TASS dẫn nguồn Bloomberg cho biết, kể từ cuối tháng 2, Iran đã bắn hạ hơn 20 máy bay không người lái drone MQ-9 Reaper của Mỹ, tương đương với gần 20% số drone loại này mà lầu năm góc sở hữu chiếc xung đột. Bloomberg cũng cho rằng, tổng số drone MQ-9 Reaper tổn thất trong xung đột với Iran có thể lên tới 30 chiếc, nếu tính cả những chiếc bị hư hại nặng và sau đó bị loại biên. Ước tính tổng thiệt hại của Mỹ rơi vào khoảng 1 tỷ đô la Mỹ. MQ-9 Reaper là loại drone có khả năng hoạt động bền bỉ, có giá lên tới 30 triệu đô la Mỹ mỗi chiếc. Nó được trang bị cảm biến và camera công suất lớn, đồng thời có thể mang theo tên lửa Hellfire và bom dẫn đường GDAM. Ngoài ra, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ cho biết, ít nhất 42 máy bay quân sự của nước này đã bị phá hủy hoặc hư hại trong cuộc chiến với Iran. Thưa quý vị, qua các thông tin vừa rồi, có thể thấy cục diện Mỹ-Iran đang ở thế giàng co rất phức tạp. Lợi ích từ việc ngừng bắn là vô cùng rõ ràng. Nhưng những tính toán chiến lược, đặc biệt là xung quanh eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân vẫn là những rào cản khổng lồ. Liệu nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar có kịp thời đem lại một bước đột phá hay Washington và Tehran sẽ tiếp tục lún sâu vào những bòng xoáy đáp trả bằng quân sự? Quả Tự nhiên sẽ tiếp tục theo dõi sát sao và gửi đến quý vị trong các chương trình tiếp theo. Còn bây giờ thì xin được kính chào và hẹn gặp lại!