Cốt lõi mô hình vườn rừng là gì Trải lòng của người làm vườn Tai Nga Forest Farm Tập 2

Thay vì hỏi là mình trồng cây gì ở đây, thì mình hãy hỏi là cây gì mọc được ở đây. Nhưng mà cái đất mà ở trong cái khu vườn mà nó không có phân thuốc là nhìn biết liền à. Bản thân người nông dân á, mà làm ra một hoạt cà phê hay là một hoạt điều, người ta rất là cực khổ. Nắng quá hay là mưa quá, mấy cây nó bị tổn thương, mình kêu là trời ơi, ráng lên, ráng lên con. À, giống như cà phê nhà chị làm có thêm vị béo của điều. Dạ, hồi nãy chị có chia sẻ là, à em muốn, cái này cũng khá là thú vị đó nha. Chị có thể chia sẻ thêm về cái việc là, nếu như mà trồng cái cà phê ở dưới tán điều á, thì cái cà phê nó sẽ có một cái vị như thế nào chị? Vị béo béo. Béo béo. Thì có nhiều nhà gian nói là nhà cà phê của chị là có vị béo của điều và có mùi thơm ngậy của sô-cô-la. Nhưng mà chị ấy thì, chị cũng cảm nhận được cái vị béo của điều, nhưng mà chị không phải là một chuyên gia đánh giá cho chị, chỉ cảm nhận được cái vị béo của điều. Nhưng mà cái hương thì là, người ta kêu là, cái vùng chị là vùng ấm thấp, nóng ấm thấp, cho nên là sẽ cái hương vị và gia vị thì tùy một cái mẻ phơi. Chẳng hạn như nếu mà chị phơi mà nó thời tiết mà nó thuận lợi thì là nó ra mùi gia vị, còn thời tiết nó không thuận lợi thì nó lên men, lên men một chút thì nó lại ra gia vị gọi là tinh dầu. Đặc biệt là cái mẻ vừa 2024 vừa rồi là chị có ra một mẻ tinh dầu bạc hà. Còn giống như mẻ 2023 thì lại ra là gia vị tiêu một chút, và có hương sô-cô-la với hương béo của điều, hậu vị thì ngọt. Nói chung là tùy từ mẻ và tùy từ thời tiết, canh tác như thế nào sơ chế thì là gia vị khác nhau. Thì cái việc chồng sen với điều là chị thấy là cực kỳ hợp lý, tại vì chố chị là phải nói đến khí hậu, phải nói đến khí hậu là khí hậu của chị ban ngày cực kỳ nắng, ban đêm nhiệt độ là xuống rất là thấp. Mà ban đêm ngày nhiệt độ nắng quá thì nó lại quá cái mức chịu đựng của cây cà phê. Còn cây điều ở Bình Phước là nó cực kỳ ưa nắng lớn. Mà đất đỏ ba gian nữa thành ra là có sự hài hòa là một cây thì che bóng, một cây chồng dưới mà lại dinh dưỡng, lại đan sen cho nhau. Cho nên cái hạt cà phê mà chồng ở vị trí của chị nó sẽ ra một cái hương vị khác. Mà thêm nữa là chị lại chồng sinh thái nữa, thì chim chóc vi sinh vật nó đa dạng hơn. Sinh thái đa dạng vi sinh vật thì cây hạt cà phê nó sẽ rất là đặc biệt. Density nó rất là chắc. Và thứ hai là cái vị nó là cực kỳ đặc biệt luôn. Tại vì lúc mà chị mới bước chân vào cà phê, tại vì lúc chị tìm hiểu là chị thấy những nơi có độ cao là có ưu điểm hơn chị, đúng không? Những nơi có độ cao như Tây Nguyên, Đắk Lắc, Đắk Minh thì nó có ưu điểm hơn chị. Thế là khi mà chị mang cái hạt cà phê của chị đi, chị cho nhiều nhà gian thử. Khi mà thử xong người ta mới hỏi chị là, Chị ở đâu ở Đắk Lắc? Chị không, ở Bình Phước. Và người ta không tin, người ta không nghĩ là Bình Phước có cà phê. Và người ta không nghĩ rằng Bình Phước lại ra cái cà phê có density chắc như thế. Rẽ ra cái trọng lượng của hạt cà phê nó chắc như vậy, và cái hương nó như vậy. Thì rất là nhiều người ngạc nhiên về cái đó. Xong chị mới kêu là có thể là do cái cách mà chị chồng. Cách canh tác của mình. Đúng rồi, do cách canh tác. Cái khí hậu của chị ở gần đây bây giờ nó khác với ngày xưa 20-50 năm trước. Tại vì sao? Bây giờ xung quanh của chị cách đây khoảng bán kính là 14-30 km. Ở bên này là có rừng vườn quốc gia Bồ Gia Mập là 2.000 mấy hectare. Rồi bên này lại có cái khu bảo tồn sinh thái rừng Nạm Nung. Rồi bên này có tạ đồng, bên này có vườn quốc gia Cát Tiên. Và bên này là có hồ Thác Mơ. Quanh chị là khoảng 30 cái thủy điện nữa. Tức là bây giờ đang bao quanh bởi rừng và thủy điện. Tại vì rừng là đi đôi với thủy điện. Là bao quanh khoảng 30 cái thủy điện. Cho nên là cái vùng của chị là chị đã cảm thấy là bây giờ nó có tiểu khí hậu. Giống như một ngày, bây giờ là mùa hè đúng không? Bây giờ một ngày mùa hè thì ban đêm của chị là nó vẫn có khí hậu của mùa đông. Ban đêm nha, như đêm qua chảy mưa là có khí hậu mùa đông. Gần đến gần sáng là bắt đầu mùa xuân. Đến trưa này là mùa hè. Và đến chiều-chiều lại có mùa thu. Nhưng mà nó sẽ, tức là hầu như là một năm là nó sẽ thiên về từng mùa. Giống như là, nếu mà đến mùa thu, thì cái khoảng thời gian mùa thu trong ngày nó sẽ nhiều hơn là bây giờ mùa hè. Còn bây giờ mùa hè thì là cái khoảng thời gian mùa hè là nó nhiều hơn. Giống như cái mùa Noel đó. Mùa Noel là em biết, cái khoảng thời gian mùa đông của chị nó kéo dài đến 9h sáng. Xong lại đến bắt đầu, 4h chiều là nó bắt đầu mùa đông rồi. Mà khoảng 2h mấy, 3h là bắt đầu chuyển sang mùa thu rồi. Thì cái khoảng thời gian mùa hè, buổi trưa nó rất là ít thôi, 1-2 tiếng mùa hồ thôi. Có nghĩa là cái khí hậu ở đây nó cũng sẽ rất là đặc biệt so với lại những cái vùng khác này. Do xung quanh mình có khá là nhiều cái khu bảo tồn sinh thái lớn. Đúng rồi. Đúng là em thấy cái đất nhà chị nó, tính ra là từ cái chuyển đổi canh tác từ năm 2014 là gần đâu đó lanh quanh 2019, thì nó cũng là khoảng tầm 20, 6-7 năm đúng không chị? Dạ, cái chỗ này rất là xấu nha. Nhưng mà nó cũng nhìn rất là tươi sớm nè chị. Nhưng mà cái này nó là mấy cái phân trùng này nọ nè. Nhưng mà cái đất mà ở trong cái khu vườn mà nó không có phân thuốc là nhìn biết liền à. Đúng rồi. Tại vì thứ nhất là khi nhìn ở trên cái lớp đất này nó sẽ có rất là nhiều những cái con trùng nè, kiến nè, những cái con trùng nó nằm, nó ăn, những cái con trùng loại giống như là tiểu con trùng đó chị. Nó ở trên cái lớp đất nè, với lại những cái loại con trùng nhỏ nhỏ nha. Thế là theo em thì em, tại vì em cũng đi lanh quanh nhiều, em quan sát là em sẽ thấy, thấy nó nhiều lắm, cho nên là sẽ không có thuốc bảo vệ thực vật. Ờ, thì nó cũng khá là hay. Chỗ này là đất xấu nhất vườn chị đó. Chỗ này á. Chỗ này là biết tại sao không? Ngày xưa là nó bị trôi quá nhiều. Nó bị trôi quá nhiều, cho nên là chỗ này gọi là đất xấu nhất vườn. Đất xấu nhất vườn, cho nên là em nhìn lại, lát nữa em có cái khu kia á. Là nó tốt hơn cái chỗ này nữa. Nhưng mà em thấy là chị cũng rất là kỹ trong cái chuyện là mình chăm sóc đất. Thì chị có thể chia sẻ một chút xíu về cái việc chăm sóc này như thế nào cho nó gọi là, nó một vài cái cách mà chị khuyên, ví dụ như những người mà họ đi theo cái hướng này thì họ, mọi người nên làm không chị? Chị á hả? Dạ. Chị thì... Ví dụ như là bón phân như thế nào, bao nhiêu lần, một năm hay là như thế nào để cho đất nó tốt? Dạ, đầu tiên đó nha, là làm sao không đất xấu nhấm độc. Em thấy cái bao đúng không? Dạ. Cái bao này là tại vì hiện tại là trong vườn chị đang bỏ phân. Dạ. Và cái phân nó vẫn dính trên bao. Cho nên chị chờ là nước mưa nó làm sạch cái bao, sau chị gom lại bao, sau chị mang đây cho hết. Dạ. Là nhà chị là không có rác nylon, không có bao. Sau tất cả những cái này là, mọi người thấy ở đây tại vì bây giờ hiện tại là đang có hai người đang bỏ phân ở trong vườn. Dạ. Thì là những cái bao ở đây và chị để lại bao để cho nước mưa nó làm sạch cái bao. Sau đó chị mới gom lại hết và nhặt hết từng cái ấy. Cả những cái vỏ kẹo nhỏ của người làm bỏ lại là chị đều bỏ hết. Dạ. Mình cũng gọi là hạn chế nhất những cái rác vô cơ. Như là nhữa đồ này nọ. Đúng rồi. Ồ cái khu vực này, khu vực này nó đậm đà quá trời luôn. Hôm qua, em thấy không? Hôm qua là cỏ cao bằng cái ngực của chị này. Cái chỗ này là hôm qua cái quả chị phát xong em thấy. Dạ. Cái phân mình bỏ xuống là tại vì cái cỏ của cái vườn rừng là nó sẽ không giống như cái cỏ của cái khu khác. Dạ. Cỏ vườn rừng chỉ cần em hơi nóng một xíu nó héo lại. Em thấy không? Em bỏ phân mà cỏ nó héo hết. Dạ, dạ. Nãy thấy rất là nhiều cỏ héo trong vườn là do mình bỏ phân là cỏ héo. Dạ, em để ý. À, đó. Hôm qua là tại vì thấy người làm là ấy cực quá cho nên là chị đè phân xuống. Em thấy không? Chị đè, chị đè cỏ xuống. Dạ. Chị đè cỏ xuống. Ui, khu vực này nó đậm đà ghê luôn. Thấy không? Dạ. Thấy, thấy vườn rừng không? Chị cầm rải tí phân là cỏ nó héo lại như là lá nó héo lại cỡ này hết. Dạ. Trời nắng này. Cái phân này chủ nịch mình rải cho cây cà phê đúng không chị? Đúng rồi. Chị là không có bỏ phân điều. Dạ. Chị có bỏ phân cà phê thôi. Ở dưới chị là, à nãy em nói cái vụ mà kêu mọi người làm vườn rừng đúng không? Dạ. Kêu mọi người làm vườn rừng thì thực ra ấy, đầu tiên là mình phải giữ cho đất là không, không, không, không, không ấy, tức là không bị ngộ độc. Dạ. Không bị ngộ độc. Nhưng mà, nhưng mà cốt lối của vấn đề là mình tôn trọng đất. Dạ. Mình tôn trọng đất. Có nhiều người về vườn rất là nôn nắm là muốn làm cái này, muốn làm cái kia, đúng không? Dạ. Nhưng mà người ta không quan sát được là cái vườn mình đang ở đâu. Có kiến, có kiến, coi kiến nhanh lên, coi kiến nhanh lên. Kiến, kiến vô dấn, người em cắn. Dạ, dạ, không sao. Tức là người ta, người ta không quan tâm là, cái quan tâm là chất đất người ta như thế nào, cây gì mọc được ở đây mà người ta sẽ làm theo ý chủ quan của người ta. Dạ. Thì thay vì là, thay vì hỏi là mình trồng cây gì ở đây, thì mình hãy hỏi là cây gì mọc được ở đây. Và mình tiên tôn trọng đất của mình, mở của mình. Giống như cái vườn của chị là, Bình Phước là nơi mà phát triển cây điều mạnh nhất. Cho nên là tôi tôn trọng là cây điều là chắc chắn là cây chủ đạo. Tiếp theo nữa, chị thấy cà phê nó hợp với cây điều, và cái vườn chị nó sắn cà phê, chị tôn trọng trồng cà phê. Tiếp theo nữa là sầu riêng ở đây cũng cực kỳ hợp. Cây ăn trái nhiều, cây ăn trái mà, kiểu như cây ăn trái công nghiệp như xoài hay là trôm trôm hay dừa nó cũng hợp. Và cái vùng đất của chị là, nó thường chia làm 4 khu vực. Ở trên kia là đất Ba Giàn Đen, Ba Giàn Cổ. Ở cái chỗ hồi nãy em kiểm tra đất, chỗ đấy là đất cát. Chỗ đó là đất pha cát. Đất Ba Giàn pha cát. Đấy là đất bồi của Bưng, chỗ đó ngày xưa là nước mạch vẫn chảy ra. Nhưng mà bây giờ lâu năm là nó không có nước mạch rồi, thì là đất bồi pha cát. Ở dưới này là đất xét. Còn ở bên này là đất đá này. Chỗ 2 chị em mình đang đứng là đất đá này. Đây là đất đá tổ ong này, hầu như toàn đá và có những tảng đá rất là lớn. Nhưng mà bị mùn tre hết rồi, thấy không? Đây quá trời nè chị, em thấy rồi nè. Đây nè, đá rất là nhiều. Do cái lớp mùn nó cũng khá nhiều nhưng mà cái lượng đá nó vẫn nhô nhô. Đúng rồi, nó bị mùn tre nhiều nhưng mà nó rất là nhiều. Nhưng mà nó vẫn còn đá nhiều. Khi mà đối với vùng đất như vậy là chị sẽ chọn cái cây trồng phù hợp với đất như vậy. Chứ mình không có quyết định là trồng cái cây gì làm cái gì mà mình sẽ trồng những cái cây phù hợp với đất đó. Và từ cái đó là mình, ngay cả cái việc trồng sinh khối là chị cũng coi xem là trồng cái cây nào phù hợp với khu đất đó. Chứ không phải là chị muốn trồng cái gì là trồng cái đó. Mà bản thân là tất cả những cái suy nghĩ của chị là đều tôn trọng đất. Đất có như thế nào, đất yếu, đất xấu gì đó là tôn trọng đất và chọn cái loại cây phù hợp với cái đó. Và ở cái đất đó mọc cây cỏ gì là chị tôn trọng cây đó chứ không như nhiều người là kêu đất cỏ xấu, cỏ tốt gì đó. Chị lựa chọn những cái loại cỏ mà mọi người hay được nghe chia sẻ là cái đó nó mang lại cái giá trị nhiều. Đúng rồi. Đối với chị là không có cỏ tốt, không có cỏ xấu, cỏ nào là cũng có giá trị của nó và nó mọc ở đấy là có lý do riêng của nó. Và cái việc nó mọc ở đấy là hầu như là để chăm sóc cái đất đó, nuôi dưỡng cái đất đó tốt hơn. Ở dưới này là kiểu như sầu riêng, ngày xưa là bố mẹ chị trồng rồi. Cho nên là chị giữ lại. Chị giữ lại là mấy cái sầu riêng này là sầu riêng Thái với Di Sáu. Bây giờ thì chị có sen canh thêm là rửa với măng cụt. Tại vì chị thấy cái đất ở chỗ này là nó đất xếp nhiều. Nó phù hợp rửa với măng cụt hơn. Đây này, thấy không? Nhà chị là cực kỳ nhiều, thấy không? Béo, béo tốt không? Đó. Có cả bế na nhiều lắm nha. Bế na là thường là nhiều hạng ghi hiếm, chứ không phải là bế na thường thường đâu. Vô đây giống như là một cái rừng bảo tồn. Mọi người mà làm vườn rừng thì cứ tôn trọng, tự nhiên tin và tự nhiên là xế ấy. Ngày xưa em biết không? Cái khu mà em kiểm tra đất, ngày xưa là cây điều nào nó cũng bị thai hóa như vậy này em. Cái chỗ mà em kiểm tra đất, mà sau mấy năm em thấy không? Chỗ đó nó hoàn toàn nó côi phục lại. Tại vì nhiều đất được nuôi dưỡng. Còn rau này, rau chị trồng là từ lúc chị reo hạt đến lúc chị thu. Là chị có reo hạt một lần thôi. Và sau đó công việc chị chỉ có thu thôi. Công việc của chị chỉ có thu thôi. Không có châm bón, không có tươi nước hay là gì hết. Tại vì cắt cỏ tắt là cái việc mà mình phải cắt cỏ rồi. Sau riêng là chị phải tươi nước, thì mấy cây này được nè. Khu vực này chị trồng vectiver nhiều nè. Nó mọc nhiều hơn. Tại vì cái bờ ao chị sợ cái đất nó lỡ, chị trồng vectiver. Cây này thì nó giúp chống sạt lỡ khá là tốt. Nói chung là cây nào cũng có vai trò của nó. Mình biết tận dụng nó là sẽ rất là hữu ích. Với ao này chị có nuôi cá hay gì không? Có, ao này có nuôi cá rồi. Nói chung ếch nhảy là ban đêm sẽ nghe rất là nhiều. Ngày xưa chị thấy cái thanh hàng xóm ngay Anh Giam Bách là được ếch to kia mấy 2kg. Rồi từ bao lâu thì chị bắt đầu sử lý cái việc là... Đấy là mình sẽ bắt đầu làm cái công đoạn là sau khi mà thu gom cái hạt cà phê đó chị. Hay là làm lên cái thương hiệu cà phê Tài Nga Forest Farm? Thế là ban đầu chị về vườn thì chị không có bán cái sản phẩm chị là với thương hiệu Tài Nga Forest Farm. Mà hầu như thu được là chị bán cho đại lý hết. Tại vì chị nghĩ là nó cần thời gian thải độc. Thì đến tận năm 2024 thì là chị mới bắt đầu chị bán hoạt điều với cà phê. Và ban đầu chị làm là khi mà chị mới bắt đầu bán, chị bán hoàn toàn bằng giá hóa học. Chị bán hoàn toàn bằng giá hóa học. Sau đó thì khách hàng biết đến giới thiệu như thế kia thì chị mới bán sản phẩm mà thực ra cái giá chị mà bây giờ chị bán vẫn thấp hơn cái giá chị mà tạo ra. Tại vì cũng rất là nhiều fan, rất là nhiều bạn lấy cái hạt cà phê của chị. Sau đó là đi rang say lại bán cho người nước ngoài với giá là 1 triệu mấy đến 2 triệu ký. Nhưng mà hiện tại là chị vẫn bán bằng cái giá là cái nhân xanh của chị. Thậm chí cái nhân xanh của chị bán cho cái đối tác đó còn cao hơn là chị bán cái hàng rang say. Tại vì chị cũng muốn là mình có một cái lượng khách riêng để cho cái khách đó kết hợp với nhà vườn. Để cho nhà vườn cũng muốn lắng nghe là khách vui vẻ khi mình làm cái đấy. Và bản thân ngày xưa chị cũng xài thực phẩm sạch. Chị cũng muốn là kết nối trực tiếp với người làm ra cái đó. Còn hiện tại là bây giờ một phần rất là nhiều chị bán cho nhà rang say và nhà rang say mang đến nước ngoài đó. Thì khi mà hầu như khách hàng là kiểu như Nhật với người châu Âu, người ta rất là trú trọng cái việc làm sạch. Đi bán như vậy là người rang say người ta mua giá trị của chị là hàng ở Việt Nam. Nhưng mà người ta rang kia là giá trị cấp mấy lần so với cái giá trị thực tế. Thì cơ bản khi mà mình đã xác định trồng như thế như cái cách làm này, thì cái sản lượng nó cũng sẽ không có nhiều như là cái kiểu mà trồng đọc canh. Nhưng mà đổi lại thì nếu mà mình tìm được cái nguồn ra mà với cái giá thành nó tốt hơn chút xíu, thì nó mới có sự cân bằng. Nhưng mà em thấy hiện tại thì bà con rất là ngại. Em nghĩ rất là nhiều người họ hiểu được cái vấn đề là khi mà làm những cái dạng canh tác đa tầng đá táng như vậy, thì họ mang lại nhiều cái giá trị về, giống như chị nói là nãy về sức khỏe, về niềm vui. Nhưng mà mọi người cũng khá là quan ngại bởi vì họ chưa có thấy được cái sự ổn định về tài chính, về kinh tế. Chị mới quyết định làm quần rừng là có một phần là chị là nông dân. Bố mẹ chị khổ bao nhiêu là chị biết bao nhiêu. Bản thân người nông dân mà làm ra một hạt cà phê hay là một hạt đìa, người ta rất là cực khổ. Người ta rất là cực khổ, nhưng mà cái người mà được hưởng cái lợi nhuận của cái hạt cà phê, cái nông xã đó, không phải là của người nông dân mà là hầu như tất cả các đại lý. Nói việc đơn giản, mọi người thấy giá hạt đìa của chị là hiện tại giá hạt đìa của chị bán rất là cao. Nhưng mà cái giá hạt đìa của chị là chỉ có cộng với giá trị thực làm ra từ sức lao động cộng với cái công sản xuất. Nhưng mà tại sao giá ở thị trường, tại sao giá ở thị trường nó lại thấp như thế? Nhà buôn không hề bị lỗ như em. Cái nhà mua của nông dân về sản xuất, người ta tính chi phí người ta nhập từ nông dân, sau đó người ta chế biến, người ta giao giá xỉ cho những cái đại lý để phân phối lẻ khác. Thì người ta tính công và người ta không hề lỗ. Còn cái người mua nhập về bán, hầu như người ta tiểu tính là lợi nhuận 50%, người ta không hề bị lỗ. Vậy thì với cái hạt đìa mà làm ra, vậy ai người chịu lỗ? Chị là người mà trồng cây đìa, sơ chế cây đìa, sơ chế hạt đìa, chế biến hạt đìa và bây giờ chị tiếp tiếp chị bán. Với cái mức mà giá là hiện tại chị bán cao. Nhưng mà chị thấy là vừa cái công lao động và công sản xuất là coi như bù trừ mà giá của chị bán là hiện tại là cao hơn cái giá hàng hóa học mà người ta xuất xưởng. Hơn gần 3 lần, nhưng mà đấy chị bù lại vậy thôi. Chị lại bù lại coi như là chi phí sản xuất rồi giá trị, chưa tính giá trị của cái hạt đìa chất lượng cao đấy là chị bù lại sản xuất thôi. Nhưng mà tại sao mà những cái nơi vẫn bán cái giá đó? Tại vì cái lỗ đấy là nông dân trị. Người ta thu hạt đìa là hạt đìa nó có một cái đặc trưng này này, hạt đìa chính là mùa khô. Mùa khô thì vừa gió vừa nắng và hạt đìa nó dụng cùng một lần. Nó cùng một lần và người ta không thể nào nhặt kịp. Không có đủ số lượng người làm nhặt kịp thì hầu như hạt đìa khô ở ngoài vườn. Hạt đìa khô ở ngoài vườn, bình thường mà em thu cái hạt đìa tươi mà em phơi khô là em phơi 10 kg hạt đìa tươi. Thì em còn được 4 kg hạt đìa vỏ khô. 4 kg vỏ khô đó em chẻ, nếu mà hạt đìa mà người ta gọi là có thành á, em chỉ được 1 kg đến 1,2 kg thôi. Sau đó em còn rang muối, em còn lại cái hạt hư, em còn xấy để cho nó khô. Hay là phơi nắng nó khô thì nó chỉ còn khoảng 1,1 kg thôi. Thì với cái giá đìa tươi bây giờ là như năm vừa rồi là 38-42 ngàn 1 kg, tức là 10 kg tươi là em mất. Mất trung bình là 400 ngàn đi. 400 ngàn mà em phơi mất 7-10 ngày là nó còn 4 kg. 4 kg sau đó em chẻ là thuê người trẻ, hiện tại là chị thuê trẻ mà rang luôn là 12 ngàn 1 kg. Có phải em mất 48 ngàn chưa? 48 ngàn em đóng thêm cái bịch nữa thì là giá đìa của em phải lên mấy trăm ngàn rồi. Nhưng mà tại sao ngoài xưởng người ta bán mất 200 ngàn? Tại vì sao? Cái vấn đề là người ta không có mua hạt điều tươi từ nông dân mà người ta đã mua từ hạt điều khô từ nông dân. Người ta mua 10 kg hạt điều khô với cái giá là chỉ có bằng hạt điều tươi. Thì người ta chẻ ra là người ta được số lượng gấp 3 lần chị, hơn 3 lần chị. Cho nên cái giá người ta mới rẻ hơn chị 3 lần. Nhưng mà vấn đề là cái người nông dân lại không được cái chút lợi ích nào từ cái đó. Người nông dân là phải chấp nhận là thiệt thòi đó. Cho nên là người ta mới phun xịt kích để cho cây điều hay là ghép cây điều để cho nó nhiều hơn. Giống như cái vườn của chị này, cái sản lượng là có 1 tấn thôi. 1 tấn nếu mà bán theo giá thị trường là 38-42 triệu, vậy là 1 năm chị có thu 38-42 triệu. Mà trong khi đó là 1 năm là em thuê, người ta làm là người ta 1 năm người ta phát 3 lần. Chị là phát có 1 lần cho cây điều. Mà bây giờ giá phát 1 cái vườn điều như vậy là em phải mất 1 triệu rưỡi, đúng không? Chưa kể em đi lượm nữa, bây giờ công lượm của em là 4 ngàn 1 kí nha. Em lượm về là em trả người đi lượm là 4 ngàn 1 kí. Em bán 42 ngàn 1 kí thì em chỉ được 38 ngàn 1 kí thôi. Em đã mất công lượm là 4 ngàn 1 kí rồi. Vậy thì người nông dân người ta sao có lời, sao đủ sống với cái bức đó. Cho nên người ta phải trồng cây điều ghép để sản lượng tăng ngấp 5-6 lần. Người ta phải phun xịt để tăng lên. Cho nên là đừng có trách người nông dân là tại sao là anh phải phun xịt. Tại vì nếu mà không phun xịt thì người ta không sống được. Không sống người ta cũng muốn làm sạch. Rất là nhiều người nông dân muốn làm sạch. Chị hỏi người ta muốn làm sạch nhưng mà người ta hỏi chứ. Bây giờ làm sạch với cái sản lượng đó thì lấy gì sống? Lấy gì nuôi con, lấy gì nuôi cái? Đó, thì phải làm như vậy. Mà người ta cũng không muốn làm như vậy tại vì người ta biết độc hại mà. Đúng không? Người ta cũng muốn làm như vậy. Nhưng mà vấn đề là khi mà làm ra hạt điều sạch, ai sẽ mua hạt điều của người ta. Cho nên nếu mà bây giờ khách hàng có thể mua trực tiếp từ nông dân thì nông dân người ta sẵn sàng làm sạch rất là nhiều. Cái sầu riêng của chị em thấy cái trái nó cũng lên khá to rồi ha? Mà cây này mấy năm trước chị có thu chưa? Không, cây sầu riêng này của chị là năm ngoái nó bói được một trái. Xong rồi năm nay nó được từng ngày trái. Năm nay cũng nhiều nè, năm nay chỗ có hơn chục trái rồi nè. Cây này giống gì hả chị? Đây là sầu thái. Thường mỗi năm ở vườn chị thì chị cũng có bán sầu riêng đúng không? Vô mùa thì chị cũng... Không, vườn chị không có sầu riêng bán nha. Dạ? Vườn chị là mỗi năm là chị có những người quen là chị lấy sầu riêng nhà mợ. Nhà mợ chị thì xài kiểu như chuyển qua vi sinh nhiều, chị cũng nói mợ đó. Chuyển qua vi sinh nhiều thì là chị thấy là tại vì hàng chín cây. Là dụng ở cây xong rồi chị mới lấy hàng dụng đó chị gửi cho mấy bạn quen thôi. Chứ vườn chị không có bán. Hiện tại là bên vườn mình là đang có những cái sản phẩm nào chị ngoài cà phê ra chị? Ngoài cà phê với điều thì chị có bán 2 cái chính lâu lâu. Cà phê với điều. Điều là chị bán theo từng bọc là hạt luôn. Là đã lột vỏ rồi. Tức là chị có điều rang muối, điều phơi nắng với điều tách lụa. Tùy từng nhu cầu của mọi người mà mua khác nhau. Cà phê thì chỉ có rang mộc với đến nguyên hạt hoặc xay thôi. Còn nhân xanh là chị chỉ bán ở nhà rang. Mà còn trái cây, chuối hay xoài hay sầu riêng hay là rau là chị trồng theo cái nhu cầu của chị. Đối với những khách hàng mà thân quen mà ở dưới Sài Gòn mà lâu lâu ấy là chị vẫn gửi rau trái cho mọi người. Giống như là mua quen rồi kêu là ở nhà mình. Tại vì nhà chị trồng rất là nhiều nghệ, rất là nhiều ngừng, rất là nhiều xã. Mà chị chẳng bao giờ chị thu cái đó. Chuối em cũng thấy nhiều đó nhưng mà cũng không thu. Nói chung là mình cũng không phải là kiểu mình sẽ thu hết tất cả những cái gì từ khu vườn của mình đúng không chị? Đúng rồi, giống như nhiều bạn làm ở rừng ấy, bạn kêu là lấy đi nhiều là mất nhiều sinh khối. Mất nhiều sinh khối thì phải trả lại nhiều. Vậy thì mọi người nếu mà có ai có nhu cầu về cà phê sạch nè, cà phê trồng ở dưới cái tán điều này thì nó sẽ có một cái vị. Mọi người muốn chẳng nhiệm thử cái cà phê đó thì có thể liên hệ với lại chỗ chị Nga gọi là Tai Farm Forest. Em sẽ để cái link ở dưới cái video của em để cho mọi người ha. Ai mà có nhu cầu thì sẽ liên hệ với lại chị Nga. Rồi ngoài ra thì có điều đúng không chị? Có các loại điều, điều ở đây là điều hữu cơ luôn và điều lão nha. Mình thấy cái vườn này toàn đa số là điều lão hết. Thì các bạn nếu mà có nhu cầu thì có thể liên hệ với chị Nga ha. Em cũng cảm ơn chị rất là nhiều vì đã cho em một cái đi tham quan. Cái khu vườn nó rất là thú vị luôn. Em thấy là vườn ở mùa nắng mà ở dưới Bình Phước Cũ, Nai Đồng Nai. Cái khu vực mà đa số mọi người trồng điều với cao su thì lại có một cái vườn cà phê. Rất là cảm ơn chị vì cái buổi tham quan ngày hôm nay ha. Cảm ơn chị rất là nhiều. Em có muốn ôm cây sữa lành không? Ôm trước, ôm trước. Em đi lên trên ở Bảo tàng Bui Mỹ thuộc á. Nó có cái cây lông não. Trời ơi, em nói trời, em tới đó xong em cũng ôm. Xong rồi em đi qua mấy cây khác em cũng ôm. Em cảm thấy rất là thích tại vì em cũng có một cái sự đam mê. Nói chung là một cái sự kết nối gì đó. Mình thấy những cây cây lớn, mình thấy thích lắm. Chị cũng vậy tại vì có những lúc chị buồn. Tại vì sao? Mình làm nông dân mình hiểu rất là nhiều nỗi buồn của nông dân. Sau đó lúc chị cũng ra ôm cây hay là thấy nắng quá hay là mưa quá, mấy cây nó bị tổn thương mình kêu là trời ơi, ráng lên, ráng lên con.