6 Nơi Ở Châu Phi Mà Sách Giáo Khoa Cấm Không Được Nói Đến

Bạn có bao giờ nghĩ rằng Châu Phi chỉ đơn giản là những cánh rừng rậm rạp, những thảo nguyên bao la và những trang sách giáo khoa nói về chế độ nô lệ? Rằng mọi thứ vĩ đại ở đây đều chỉ là ngẫu nhiên hay do người ngoài mang đến? Vậy thì hãy thử hình dung một dân tộc không có sắt, không có bánh xe, cũng chẳng có chữ viết. Nhưng họ đã sắp xếp 29.000 tảng đá với độ chính xác khiến cả vệ tinh hiện đại phải ghen tịnh. Những người thợ xây đã đục đéo những ngôi đền từ trên xuống trong khối đá sống. Chỉ một nhát đục sai lệch cũng không phải là sửa chữa mà là phá hủy toàn bộ công trình. Những bức tường dài hơn vạn Lý Trường Thành đã biến mất khỏi sách giáo khoa chỉ trong 72 giờ. Và ở một thành phố miền núi, đã hàng trăm năm nay có một người đàn ông bị cấm bước ra ngoài đường. Vì ông đang canh giữ một vật thể mà theo truyền thuyết có thể thiêu dụi bất kỳ ai dám lại gần mà không được phép. Châu Phi không chỉ giấu những đống đổ nát. Nó giấu những bằng chứng cho thấy lịch sử loài người đã được viết sai địa điểm và sai người. Hôm nay chúng ta sẽ cùng đi qua 6 địa điểm mà nhà trường chưa từng kể cho bạn nghe. Và khi video kết thúc, có lẽ bạn chỉ còn một câu hỏi duy nhất. Tại sao? Hãy bắt đầu từ một nơi già hơn hầu hết những gì bạn từng coi là cổ xưa. Nam Sahara, thuộc Ai Cập ngày nay, sát biên giới Sudan. Nơi này có tên Naplaya. Giờ đây chỉ là sa mạc cháy khô, đất nước nẻ và những hòn đà nóng gian. Nhưng cách đây 11.000 năm, đây từng là một hồ nước rộng lớn. Và xung quanh hồ nước ấy, con người đã không chỉ sinh sống, họ đã xây dựng. Năm 1974, nhà nhân chủng học người Mỹ Fred Wendorf tình cờ phát hiện những tấm đá nhồ lên từ cát. Lúc đầu, các nhà khoa học nghĩ chỉ là những lớp đá tự nhiên lộ ra. Nhưng khi bắt đầu đào sâu, họ nhận ra những tấm đá được sắp xếp thành một vòng tròn hoàn hảo, đường kính khoảng 4 mét, hướng chính xác với điểm mặt trời mọc vào ngày hạ trí. Chính xác đến từng phút. Nơi này già hơn Stonehenge 5.000 năm. Già hơn Kim tự tháp Ái Cập 6.000 năm. Thế nhưng trong sách giáo khoa thiên văn, bạn sẽ không tìm thấy Napta Playa ở trang đầu. Ở đó chỉ toàn là người Hy Lạp, toàn là Babylon. Còn ở đây giữa sa mạc, ai đó đã biết cách bầu trời chuyển động từ hàng ngàn năm trước khi người Hy Lạp thậm chí còn chưa đặt ra từ thiên văn học. Còn điều thú vị hơn nữa, Ngoài vòng tròn mặt trời, dưới lớp cát người ta còn tìm thấy những khối đá khổng lồ nặng tới 30 tấn được trôn thẳng đứng một cách có chủ đích. Để làm gì? Nghiên cứu cho thấy chúng tạo thành những đường thẳng chỉ thẳng vào 3 ngôi sao trong tròm sao Orient. Giống hệt cách các đường hầm trong Kim tự tháp Khufu được xây dựng. Có thể là trùng hợp ngẫu nhiên. Nhưng điều không phải ngẫu nhiên là khoảng 9 ngàn năm trước, khí hậu Sahara bắt đầu thay đổi. Hồ nước khô cạn, đông cỏ biến thành bụi và những người từng sống ở đây đã biến mất chỉ trong một hoặc hai thế hệ. Họ chỉ đơn giản là rời đi. Đi đâu? Một phần các nhà nghiên cứu chỉ thẳng xuống theo dòng Nai vào Thùng Lũng nơi vài trăm năm sau sẽ xuất hiện thứ mà chúng ta gọi là Ai Cập Cổ Đại. Những người đã xây dựng đài quan sát đầu tiên trên thế giới, có lẽ chính là những người đã xây nên Kim tự tháp. Nhưng đó là câu chuyện khác. Hãy ghi nhớ điều quan trọng này. Thiên văn học châu Phi không bắt đầu từ Ai Cập. Nó bắt đầu ngay tại đây, ở một nơi mà ngày nay không tồn tại trong bất kỳ quần Alas nào của nhà trường. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Colorado năm 1998 đã thực hiện phân tích thiên văn chi tiết về Napta Playa và kết luận một trong những đường đá không chỉ chỉ điểm mặt trời mọc mà chỉ chính xác điểm mà mặt trời từng đứng vào thời điểm hạ trí cách đây khoảng 6.000 năm. Điều này có nghĩa là những người xây dựng đã theo dõi dữ liệu thiên văn qua nhiều thế hệ hoặc họ đã sở hữu kiến thức toán học để tính toán sự tiến động của chục trái đất. Kiến thức ở mức mà khoa học châu Âu chỉ đạt được vào thế kỷ thứ 15. Bây giờ chúng ta di chuyển sang bờ biển phía tây châu Phi. Senegambia, vùng đất nằm giữa hai con sông Senegal và Gambia. Ngày nay là hai quốc gia riêng biệt. Du khách hầu như không được đưa đến đây. Các tạp chí lịch sử hiếm khi nhắc đến. Thế nhưng ở đây tồn tại mật độ tập trung vòng tròn đá megalit lớn nhất thế giới. 29.000 tảng đá được đéo gọt gần 1.000 khu phức hợp riêng biệt trải rộng trên diện tích khoảng 300 km. Mỗi tảng đá được đéo từ laterit, một loại đá sắt cứng. Mỗi tảng cao tới 2,5 m và nặng tới 7 tấn. Chúng được xếp thành những vòng tròn hoàn hảo, đường kính hầu như không lệch quá 1 cm so với chuẩn. Năm 2006, UNESCO đã đưa nơi này vào danh sách di sản thế giới và lặng lẽ ghi trú trong tài liệu. Mục đích của các khu phức hợp vẫn chưa được làm rõ. Chưa được làm rõ cho gần 1.000 vòng tròn đá được xây dựng mà không có kim loại, không có bánh xe, không có chữ viết. Điều đặc biệt kỳ lạ là các mỏ đá laterit cách các vòng tròn trung bình 10 km. Những khối đá 7 tấn được vận chuyển 10 km bằng cách lăn. Chúng được đéo với độ chính xác đến mức các mặt ghép khít với nhau không khe hở. Hướng của các vòng tròn một lần nữa lại gắn với mặt trời với những điểm mọc cụ thể. Phải chăng nơi đây từng là nơi trôn cất người chết? Hay là nơi quan sát bầu trời? Hay là thứ gì đó thứ 3 mà chúng ta chưa có khái niệm để gọi tên? Phân tích các bòn phóng xạ cho thấy các hiện vật bên trong các vòng tròn giao động từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên đến thế kỷ thứ 6 sau công nguyên. Nhưng một số mẫu cho thấy niên đại sớm hơn, lên đến 1.500 năm trước công nguyên. Điều này có nghĩa là việc xây dựng các vòng tròn đá Senegambia kéo dài gần 2.000 năm qua nhiều thế hệ khác nhau. Họ đến, thêm đá, rồi rời đi. Tại sao họ vẫn duy trì một truyền thống mà ý nghĩa đã bị quên lãng? Những vòng tròn này đang lưu giữ ký ức gì? Người dân địa phương thuộc các dân tộc Yola và Mandinka nói rằng các vòng tròn đã tồn tại từ rất lâu. Tổ tiên họ không xây dựng chúng, chúng đã có sẵn. Điều này chỉ có một ý nghĩa. Những người xây dựng thực sự của các vòng tròn này đã chìm vào quên lãng trước khi các dân tộc hiện đang sống ở đây xuất hiện. Họ là ai? Đến nay vẫn chưa ai biết. Chúng ta tiếp tục di chuyển về phía đông. Nigeria, vùng đông băng sông Benu. Xưa kia từng tồn tại vương quốc Benin. Đừng nhầm với quốc gia Benin ngày nay. Vương quốc Benin là một trong những quốc gia hùng mạnh nhất Tây Phi. Và họ có những bức tường. Không phải những bức tường bình thường. Hệ thống thành lũy đất dài khoảng 16.000 km. Để so sánh, vạn lý trường thành chỉ dài khoảng 8.000 km. Bức tường Benin dài gấp đôi. Tạp chí New Scientist của Anh năm 1974 đã gọi đây là công trình đất lớn nhất thế giới và là một trong những kỳ tích kỹ thuật vĩ đại nhất của nhân loại. Chúng được xây dựng từ thế kỷ thứ 10. Dần dần bao quanh hàng trăm ngôi làng và thành phố. Tạo thành mạng lưới bảo vệ với quy mô khó tin. Người châu Âu đầu tiên đặt chân đến Benin vào thế kỷ thứ 15 đã ghi trong nhật ký rằng thủ đô của vương quốc có quy mô và sự tổ chức ngang. Ngừa với Lisbon, đường phố thẳng tắp, các tòa nhà được trang trí bằng những bức phù điêu đồng có chất lượng mà ở châu Âu được coi là nghệ thuật cao cấp. Nhà thám hiểm bồ đào nhà Lorenzo Pinto de Peva năm 1691 đã viết thành phố rất lớn, nó trông giống như Lisbon. Thế nhưng trong sách giáo khoa bạn sẽ không tìm thấy bất kỳ dòng chữ nào về điều này. Tại sao? Bởi vì vào tháng 2 năm 1897 đoàn thám hiểm trừng phạt của Anh dưới sự chỉ huy của đô đốc Harry Rawlings đã tiến vào thủ đô vương quốc Benin. Lý do là cách chết của các sĩ quan Anh, những người bị gửi đến mà không có cảnh báo trong giai đoạn tôn giáo cấm tiếp khách. Những gì xảy ra sau đó được gọi là hành động trừng phạt. Thành phố bị thiếu rụi. Hơn 1.000 hiện vật đồng được đưa về London. Một phần bức tường bị phá bỏ. Phần còn lại bị bỏ mặc cho rừng rậm mọc phủ. Chỉ sau 72 giờ, một nền văn minh ngàn năm đã biến mất khỏi bản đồ. Những bức tượng đồng Benin hiện đang được lưu giữ tại bảo tàng Anh. Nigeria đã đòi lại chúng hơn 100 năm này. Bảo tàng từ chối, trong khi những bức tường còn sót lại đang từ từ sụp đổ trong rừng nhiệt đới. Không có bảng hướng dẫn, không có ánh sáng trong sách du lịch. Chỉ có rừng và sự im lặng. Năm 2021, Pháp tuyên bố trả lại 6 hiện vật đồng của Benin. Pháp không phải Anh. Bảo tàng Anh vẫn giữ hơn 900 hiện vật. Viện dẫn luật anh cấm chuyển giao hiện vật từ các bảo tàng quốc gia. Luật được thông qua năm 1963, đúng vào lúc các nước thuộc địa bắt đầu nhận ra rằng họ sẽ phải chịu trách nhiệm về những gì đã bị cướp đoạt. Hãy suy nghĩ về điều này. Một nền văn minh đã xây dựng những bức tường dài hơn vạn lý trường thành, tạo ra nghệ thuật đồng ở mức độ phục hưng châu Âu. Sở hữu một thành phố có quy mô như Lisbon, bị hủy diệt chỉ trong 3 ngày, và di sản của họ vẫn bị giữ lại bởi chính luật do những người hủy diệt nó ban hành. Ở phía nam châu Phi, thuộc Zimbabwe ngày nay, có những tan tích đá khiến các nhà sử học bối rối hơn một thế kỷ. Chúng được gọi là Đại Zimbabwe. Việc xây dựng bắt đầu khoảng thế kỷ thứ 10 và kéo dài vài trăm năm. Khu phức hợp chiếm diện tích khoảng 800 hectare. Bức tường chính cao 11 mét, rộng 5 mét ở chân và không một gàm vữa, không một chất kết dính nào giữa các viên đá, chỉ có sự ghép nối chính xác. Những khối đá granny được xếp với độ chính xác và tính toán đến mức bức tường đứng vững hoàn toàn nhờ trọng lượng và hình học của chính nó. Kiến trúc sư người Anh Anthony Whitty, người đã nghiên cứu Đại Zimbabwe vào những năm 60 của thế kỷ 20, từng nói, tôi không biết nhà thầu hiện đại nào dám nhận xây dựng thứ này mà không dùng bê tầm cốt thép. Nhưng điều quan trọng hơn cả bức tường là khi những nhà thám hiểm châu Âu đầu tiên nhìn thấy đại Zimbabwe vào cuối thế kỷ thứ 19. Họ từ chối tin rằng người dân địa phương đã xây dựng nó. Nhà địa chất người Đức Coral March năm 1871 đã ghi trong nhật ký rằng các tòa nhà quá tốt đẹp để là của người Gia Đen và có lẽ do người Phoenicia xây dựng hoặc theo lệnh của nữ hoàng Sheba hoặc của vua Solomon. Có rất nhiều giả thuyết. Không có giả thuyết nào cho rằng đây là công trình của người châu Phi. Chính phủ Jordesia vào thế kỷ 20 còn đi xa hơn. Họ chính thức cấm các nhà khảo cổ công bố những kết luận cho thấy người xây dựng là tổ tiên của dân tộc Shona. Đó là sự kiểm duyệt nhà nước đối với lịch sử của chính đất nước mình. Khi những nghiên cứu độc lập vào những năm 70 của thế kỷ 20 cuối cùng xác nhận nguồn gốc châu Phi của khu phức hợp Skando bị chìm xuồng, người ta chỉ đơn giản ngừng cấp kinh phí cho các cuộc khai quản. Ngày nay đại Zimbabwe được UNESCO công nhận và đã cho tên cho cả một quốc gia. Nhưng số lượng du khách đến đây ít hơn rất nhiều so với kim tự tháp Ai Cập. Dù câu hỏi vẫn là một, họ đã làm điều đó như thế nào? Và câu trả lời ở đây khác với Ai Cập, được nói ra một cách lặng lẽ và không thoải mái. Chính người địa phường đã làm nên đó. Chỉ là người ta không muốn nói to về điều đó. Ethiopia, thế kỷ thứ 10 Vua tên là Lalabela nhận được, theo truyền thuyết, mệnh lệnh từ một thiên thần để xây dựng một Jerusalem mới. Không phải xây lên, mà là đục thẳng từ trên xuống trong khối đá núi lửa sống. 12 năm xây dựng Kết quả là 11 ngôi giáo đường được đục ra từ một khối đá tấp núi lửa nguyên khối, không ghép từ các khối đá rời, không xây bằng gạch, mà đúng nghĩa là được cắt ra. Toàn bộ phần đá được lấy đi là mất vĩnh viễn, không thể sửa chữa, không thể chạm vết nứt. Chỉ một nhát đục sai ở vị trí sai, và toàn bộ vòm có thể sụp đổ. Một sai lầm về góc độ, và các bức tường sẽ lệch hướng. Ngôi giáo đường lớn nhất trong khu phức hợp là Bethlehem, được đục từ một khối đá nguyên khối dài 33m, rộng 23m và cao 11m. Bên trong có 5 gian chính, 34 cột, tất cả nằm trong một khối đá duy nhất. Không một đường nối, không một điểm ghép. Bên ngoài, xung quanh ngôi giáo đường người ta đã đục một con hàu sâu 11m để ngôi giáo đường đứng riêng biệt. Con hàu này cũng được đục hoàn toàn bằng tay. Các kỹ sư nghiên cứu Lalibela vào thế kỷ 21 đã đặt câu hỏi cốt lõi, tại sao lại phải xây theo cách từ trên xuống như vậy? Bởi vì xây từ trên xuống là một sự lựa chọn có chủ đích, trong đó giá của sai lầm là tuyệt đối. Bạn không thể thêm lại những gì đã lấy đi. Bạn không thể chống đỡ. Bạn chỉ có thể tiến lên hoặc mất tất cả. Ở Lalibela có những đường hàu và đường hầm nối các giáo đường dưới lòng đất. Một phần trong số chúng đến nay vẫn chưa được khám phá. Chính quyền Ethiopia hạn chế tiếp cận một số đường hầm ngầm, chính thức vì lý do bảo tột. Một nhóm nghiên cứu người Anh năm 2008 đã dùng radar xuyên đất phát hiện một số khoang rỗng bị đóng kín dưới khu phức hợp chính. Bên trong là gì, không ai biết. Các tù sĩ nói rằng ở đó có chứa các vật thánh. Nhưng vật gì, họ không nói rõ. Lối vào bị đóng. Câu hỏi bị đóng, nhưng các khoang rỗng vẫn tồn tại. Trong khu phức hợp có hệ thống thoát nước được xây dựng ngay trong đá và nó vẫn hoạt động cho đến ngày nay. Sau 9 thế kỷ mà không cần sửa chữa, không cần bảo dưỡng, nó vẫn cứ hoạt động. Lalibela đến nay vẫn là trung tâm tôn giáo đang hoạt động. Hàng năm hàng ngàn tín độ hành hưởng đến đây. Họ cầu nguyện trong cùng những gian phòng mà người ta đã cầu nguyện 800 năm trước. Trong những bức tường không thể sửa chữa. Trong những ngôi đền do những con người không được phép sai lầm một lần nào xây nên. Và cuối cùng, chúng ta đến địa điểm cuối cùng, nơi đáng để bạn ở lại đến phút cuối. Assum, phía Bắc Ethiopia. Xưa kia là thủ đô của một trong bốn cường quốc lớn nhất thời bấy giờ, ngang hàng với La Mã, Ba Tư và Trung Quốc. Đó là điều nhà tiên tri Batumani đã viết vào thế kỷ thứ hai sau cầu nguyện. Vương quốc Assum kiểm soát thương mại giữa địa Trung Hải và Ấn Độ. Họ là quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận ki tô giáo là quốc giáo vào năm 330, sớm hơn cả La Mã. Ở đây có những bia đá khổng lồ, những obelisk nguyên khối được đéo từ một tảng đá duy nhất. Bia đá lớn nhất còn tồn tại cao 33 mét, nặng khoảng 500 tấn. Một trong những bia đá từng đứng, nay đã đổ, từng cao 35 mét và theo tính toán nặng hơn 600 tấn. Đây có thể là khối đá nguyên khối lớn nhất từng được loài người dựng đứng. Cách người Assum nâng những khối 500 tấn lên thẳng đứng đến nay vẫn là chủ để tranh luận. Không một phương pháp nào được đề xuất đã vượt qua kiểm tra thực nghiệm đầy đủ. Năm 1935, quân đội Ý của Mussolini xâm lược Ethiopia. Họ đã lấy đi từ Axum I trong những bia đá chính, cao 24 mét, nặng khoảng 160 tấn, cưa thành 3 phần, vận chuyển về Rome và dựng trước tòa nhà bộ thuộc địa. Bia đá đứng ở Rome gần 70 năm. Ethiopia đòi lại từ năm 1947. Ý đồng ý, rồi Chi hoãn, rồi lại đồng ý. Cuối cùng bia đá chỉ được trả vào năm 2008, sau 73 năm bị cướp. Khi họ chuẩn bị dựng lại, một vấn đề xuất hiện. Không ai hiểu cách người Assum từng dựng những công trình như vậy lên thẳng đứng. Họ phải thuê một nhóm kỹ sư quốc tế, sử dụng cân cầu hiện đại và chuẩn bị trong nửa năm để nâng bia đá. Người Assum đã làm điều tương tự vào thế kỷ của chúng ta với những công nghệ mà đến nay chúng ta vẫn chưa thể tái hiện chính xác. Nhưng không phải những bia đá khiến Assum trở thành nơi thực sự không thể giải thích. Ở trung tâm thành phố có một nhà nguyện nhỏ. Nó được gọi là nhà nguyện bia đá rào ước. Bên trong không ai được phép vào. Tuyệt đối không ai. Không du khách, không nhà nghiên cứu, không quan chức chính quyền, thậm chí không cả thượng phụ Ethiopia. Nhà nguyện được canh giữ bởi một người duy nhất. Ông được gọi là người giữ hòm bia. Ông được chọn suốt đời từ trong số các tu sĩ. Vào khoảnh khắc được bổ nhiệm, ông thề sẽ không bao giờ rời khỏi khuôn viên nhà nguyện cho đến khi chết. Giáo hội trinh thống Ethiopia khẳng định rằng bên trong nhà nguyện đang lưu giữ hòm bia rào ước thật sự. Chính cái dương làm từ gỗ, keo và vàng mà bên trong có các bảng đá khác 10 điều dặn. Theo kinh thánh, nơi được biết đến cuối cùng của nó là Jerusalem, đền thơ Solomon. Theo truyền thuyết Ethiopia, nó được mang đi bởi con trai của vua Solomon và nữ hoàng Sheba, Menelik I, khoảng thế kỷ thứ 10 trước công nguyên. Và từ đó hòm bia ở đây. Năm 2009, thượng phụ giáo hội Ethiopia Abunapolis tuyên bố với các nhà báo rằng ông sẵn sàng cho thế giới xem hòm bia. Tin tức lan truyền khắp hành tinh. Vài ngày sau, ông rút lại tuyên bố mà không giải thích. Kể từ đó, không còn tuyên bố chính thức nào về chủ đề này. Các nhà nghiên cứu Israel, sử gia Anh, nhà báo Mỹ. Hàng chục người đã cố gắng đạt được ít nhất một cuộc kiểm chứng độc lập. Câu trả lời lúc nào cũng là một. Người giữ hòm bia không cho phép. Người giữ hòm bia không nói chuyện. Người giữ hòm bia sống trong nhà nguyện này và sẽ chỉ bước ra khi ông ấy chết. Người giữ hòm bia cuối cùng có tên được công khai đã qua đời năm 2013. Người kế nhiệm ông không được nhắc tên. Nhà nguyện vẫn đứng đó, cửa đóng kín. Và bên trong, hoặc là thánh tích tôn giáo vĩ đại nhất của nhân loại hoặc là bí mật vĩ đại nhất mà một quốc gia đang giữ gìn cẩn thận đến mức ngay cả việc cố gắng kiểm chứng cũng có thể gây ra scandal ngoại giao. Có lẽ bạn sẽ muốn nói tất cả chỉ là những góc khuất chưa được nghiên cứu kỹ. Các nhà khoa học đang làm việc. Dữ liệu còn ít, sớm muộn mọi thứ sẽ rõ ràng. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ này. Dữ liệu không có không phải vì người ta không tìm kiếm. Dữ liệu không có vì người ta cố tình không tìm kiếm trong nhiều thập kỷ. Đại Zimbabwe bị cấm nghiên cứu trung thực gần 100 năm. Bức tường Benin bị phá bỏ và bỏ hoang 130 năm. Nata Playa chỉ nhận được tài trợ nghiêm túc vào những năm 90 của thế kỷ 20 dù đã được biết đến từ những năm 70. Không phải Nata Playa với đài quan sát già hơn kim tự tháp Ai Cập. Không phải 29.000 tảng đá Senegambia không có lời giải thích. Không phải bức tường Benin dài hơn vạn Lý Trường Thành. Không phải Đại Zimbabwe không một gàm vữa. Không phải những ngôi đền Lalibela nơi không được phép sai lầm dù chỉ một lần. Không phải nhà nguyện đóng kín ở Akashum. Không một nơi nào trong số này xuất hiện trong sách giáo khoa phổ thông chuẩn mực. Lịch sử không chỉ là những sự kiện. Đó là sự lựa chọn xem những sự kiện nào là quan trọng và ai đó đã đưa ra lựa chọn đó cho chúng ta từ rất lâu. Hãy nhìn thật kỹ vào tấm gương này bởi vì điều nó phản chiếu không phải là châu Phi. Đó là lịch sử bị che giấu của cả nhân loại. Đó là cách mà sự thật đã bị viết lại qua hàng trăm năm. Và có lẽ chính vì vậy mà những nơi này vẫn đang âm thầm chờ đợi để được nhìn nhận đúng đắn. Câu hỏi tại sao không chỉ dành cho châu Phi. Nó dành cho tất cả chúng ta.