Khám Phá Đền Hùng Phú Thọ Hành Trình Linh Thiêng Hướng Về Nguồn Cội Dân Tộc Việt

Xin chào tất cả các bác, rất vui khi gặp lại tất cả các bác giữa mạch nguồn lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc ta. Tiền hùng hiện lên như một biểu tượng linh thiêng nơi hội tụ tâm linh của nguồn và niệm tự hào dân tộc. Đây không chỉ là nơi thờ tựa các vị vua hùng, những người đã đặt nền móng đầu tiên trúc gia Văn Na mà còn nghiểm kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Nơi mỗi người con đất Việt đều hướng về với lòng thành kính sâu sắc. Hàng năm thì vào dịp rỗ tổ hùng vương, hàng triệu người dân từ khắp mọi biển dân tổ quốc hành hương về đất tổ. Dân nhấn hương thơm, tưởng nhớ công lao dựng nước. Trải qua thời gian thì lội không chỉ giữ vững được nét nghiêm trang của phần lễ mà ngày còn không ngừng mở rộng phần hội trở thành một sự kiện văn hóa du lịch có quy mô của cả nước. Và như phần lớn các bạn biết thì bác Hồ đã từng đến thăm Điền Hùng hai lần và cũng ở đây thì bác cũng đã từng nói một câu nói rất nổi tiếng đó là các vua hùng đã có công dựng nước, nay bác cháu ta phải cùng nhau dự lệnh nước. Hôm nay thì Hải Phòng cho tôi xin mời các bác cùng trở về thăm vị trí bác từng ngồi nói câu nói trên các bạn nhé. Ngày nay những người theo đạo Phật thì vẫn muốn trở về Tây Trúc nơi được coi là cái nôi của đạo Phật. Những người theo đạo Hồi thì vẫn muốn tới Mekka nơi được coi là thánh địa của đạo Hồi. Những người theo đạo Thiên Chúa thì vẫn muốn tới Giê-lu-sa-lem nơi được coi là có mộ Chúa. Điểm chung của ba tôn giáo lớn này đều có giáo trù đều có giáo thuyết của giáo hội truyền bá nhưng ở Điền Hùng vua hùng không phải là giáo trù mà là vị tiền nhân có công dựng nước không có học thuyết hùng vương không có tổ chức các giáo hội truyền bá nhưng ngày hôm nay từ người già đến người trẻ từ vùng đồng bằng hay đến miền núi từ những vùng xa xôi trong nước hay ngoài nước thì cũng đều trở về Điền Hùng trong cuộc sống thường nhật cũng như trong ngày lễ lớn dỗ tổ mùng 10 tháng 3 hàng năm đây không chỉ là một điều kỳ diệu mà còn là điều thiêng liêng làm nên sức sống lâu bền của tiền ngưỡng thờ cúng hùng vương. Ngày nay thì Hạ Pháp Tôn đang có mặt trước cổng Điền Hùng các bạn Từ ngàn đời nay thì Điền Hùng và tiền ngưỡng thờ cúng hùng vương đã có một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh người Việt Điền Hùng trở thành một biểu tượng cho sân mạnh đoàn kết của dân tộc và là niềm tin về một dân tộc có chung một ông tổ về một dân tộc có chung một ngày dỗ và đây được coi là điểm riêng khác biệt so với các quốc gia khác trên thế giới Với giá trị ý nghĩa nổi bật này thì ngày mùng 6 tháng 12 năm 2012 thì tiền ngưỡng thờ cúng hùng vương đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại Quân thể di tích lịch sử Điền Hùng ngày nay nằm tại thôn cổ tích xã Huy Cương của tỉnh Phú Thọ Khu di tích cùng rất nhiều các điểm tham quan và một trong những khu vực chính của trung tâm lễ hội này được gọi là Di tích núi Hùng Khu di tích núi Hùng này là nơi các công trình thờ tự của 18 đời vua hùng vợ, con, tướng lĩnh của vua hùng và thần núi Hành trình với Điền Hùng thì các bác sẽ leo từ tây sang đông qua quả núi với chiều dài khoảng hơn 1 km Đường lên và đường xuống sẽ là một đường Trong hành trình này các bác sẽ đi qua 4 ngôi đền một ngôi chùa và một lăng mộ của Hùng quân thứ 6 4 ngôi đền gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và Đền Diếng Ngôi chùa chính là chùa Thiên Quang Hiện tại Hải phóng Tôn Đô Tô đang đứng trước lối vào Đây gọi là cổng đền và những bậc thềm đầu tiên của cổng đền Cũng giống như các công trình tôn giáo khác thì cổng đền này chính là cổng chính được coi là ranh giới giữa thế giới hiện tại và thế giới tâm linh Khi chúng ta bước qua cái cánh cổng này thì sẽ bước vào thế giới của đời sống tỉnh tâm Cổng chính được xây dựng theo kiểu 2 tầng 8 mái và được xây dựng khoảng năm 1917 Trên cổng có bức đại tự đọc từ trái qua phải đó là Cao Sơn Cảnh Hành được trích trong Kinh thi với nội dung tạm dịch là ca ngợi công đức của các vua hùng cao như núi Cao Sơn Cảnh Hành Nó như là một thông điệp mà người xưa muốn nhắc nhở tới cội nguồn dân tộc Trước theo các bạn sẽ đi lối này để lên Đền Hạ Công trình nối lên này được tu sửa vào năm 2014 Đá lát ở đây là đá Bình Định do tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũng tiến xây dựng lên Mỗi viên đá này có trọng lượng khoảng 40 kg và các trụ cột đá có trọng lượng lên hàng tạ và tất cả đều được vận chuyển bằng sức ngừa và thủ công để xây dựng Bình thường thì một hành trình đi quanh Đền Hùng sẽ mất khoảng tỉnh giữa 2 tiếng Nhưng vào những ngày lễ hội chính của Đền Hùng trong vài ngày sắp tới thì sẽ phải đến 5-6 tiếng bởi vì nó rất là đông và lối lên xuống khá nhỏ như thế này Khu vực này có tên gọi là Khung Núi Hùng ở độ cao khoảng 175m so với nước biển Ngoài ra còn có nhiều tên gọi khác như Núi Cà hoặc tên gọi theo mi tự là Núi Nghĩa Lĩnh Trên khu vực Núi Hùng này có công trình thờ tự của 18 đội Hùng Vương cùng vợ con Hùng Vương và các tướng lĩnh của Vương Hùng Cùng với thần núi Chùa Thiên Quang Ây da Nè tý ư mệt phết các bạn Trước khi tiến ngưỡng thờ Hùng Vương Cách đây hàng nghìn năm trước đã là địa bàn tụ cư và hội nghiệp của cộng đồng người Việt Nam nơi hình thành những nước văn lan những nước đầu tiên trong lịch sử tặng nền bóng cho quốc gia Đại Việt sau này Trong vùng Kinh Đô xưa Hùng Vương đã chọn Núi Hùng là ngọn núi cao nhất của khu vực này để thiện tiến ngưỡng nông nghiệp cổ xưa Như vậy là với lớp tiến ngưỡng đầu tiên cho thấy ngọn núi Hùng này đã là tiến ngưỡng thờ thần tự nhiên thờ thần núi và khi các thời đại của Hùng đi qua để tưởng nhớ công ơn các vua Hùng người dân đã lập ngôi đền thờ như hiện nay Như vậy là từ việc thờ thần núi thì vua Hùng đã được tiếp núi để thờ ở khu vực núi Hùng này và chính vì thế tên ngọn núi Hùng này được lấy theo tích chuyện đó Hiện nay thì tục thờ thần núi và 18 đời vua Hùng thì vẫn được thể hiện rõ ràng trong các di tích trong các đền của khu vực di tích núi Hùng này trong cái cổ Long Ngai bài vị hội cung ở trong đền Hạ, đền Trung và đền Thượng Cái công trình đầu tiên mà tôi và các bạn gặp trong quần thể di tích đền Hùng này là đền Hạ và phía bên trái thì chính là chùa Thín Quang Thông thường thì các di tích khác ở trên cả nước thì chùa sẽ được làm trước ngôi đền theo lối kiến trúc là tiền Phật Hậu Thánh Nhưng ở khu vực này thì khu vực đền Hùng này thì ngôi đền lại làm trước ngôi chùa theo lối kiến trúc đó là tiền Thánh Hậu Phật Lý do cho sọn đồi này thì tìm hiểu tính ngưỡng ở khu vực này đó là tính ngưỡng Thờ Cúng Tổ Tiên vào thế kỷ thứ 10 khi Phật Giáo trở thành tư tưởng chính thống thì triều đình đã xuất rất nhiều tiền để xây dựng các ngôi chùa thế nên về so với sự xuất hiện của Tâm Giáo Đồng Nguyên khu vực đền Hùng này cũng dần xuất hiện cả ngôi đền và ngôi xong xong với lòng tự tôn dân tộc của mình tức là có vào đền Hạ để thăm nén hương Thờ Tổ Tiên trước sau đó thì người Việt mới sang thắp hương Thờ Phật vậy thì trong hành trình tham quan ở khu vực đồng Hùng này thì đầu tiên chúng ta sẽ dừng lại ở khu đền Hạ làm lễ trước sau đó thì mới tham quan chùa Thiên Quang ở bên cạnh đền Hạ thì đã xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 17 18 Thợ Lê theo lối kiến trúc hình chữ nhị gồm ba giai tiền bái và giai thổ cung ở đây thì gắn liền với lại câu chuyện mẹ Á Âu Cơ và cha Lạc Long Quân theo sự tích thì đã sinh ra bọc trăm trứng và nảy thành 100 người con trai khi con lớn khôn thì 5 người con xuống theo cha xuống biển và 50 người con thì theo mẹ lên non người con trưởng thì ở lại lấy hiệu là Hùng Vương chuyển 18 đời và nghĩa đồng bào thì cũng bắt nguồn từ cái tích chuyện đó đồng nghĩa là cùng, bào nghĩa là bọc những người sinh ra từ cùng một mẹ là anh em thì cũng chính là đồng bào cùng một bọc khu đền Hạ này sau khi tháp hương ở lưng hương ngay phía trước sân thì các bạn sẽ đi vào phiệu Cung để tham quan đền Hạ tham quan bái tổ và làm lễ ở phía sâu hộp Cung phía Cung thì có 4 gỗ long nga được sơn son thiết vàng làm bằng gỗ khoảng kim rất là đẹp nằm ở phía bên bên bên trái đền Hạ này là ngôi chùa Thiên Quang, đây là ngôi chùa thờ Phật duy nhất trên Nguồn Hùng này theo Ngọc Phả Hùng Vương viết thì đây là năm 1470 đã nhắc đến tên chùa Thiên Quang xưa có tên là Viễn Sơn Cổ Tự đây còn là Thiên Quang Thiền Tự Thiên là trời, Quang là ánh sáng ngôi chùa có ánh sáng của mặt trời chiếu rõ chùa thờ Phật theo phái Đại Thừa ở ngay trước cửa chùa này thì các bạn thấy có một cây vạn tuế rất đẹp cây vạn tuế rất đặc biệt có nghĩa là nó rất lâu năm rồi chứng kiến sự thăng trầm của lịch sử cây cao khoảng hơn 5m và nghiêng khoảng 30 độ hình trời S và dưới bóng cây vạn tuế này thì vào ngày 19 tháng 9 năm 1954 khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Lên Hùng thì người đã ngồi dưới bóng cây vạn tuế này để nghe các đồng chí báo cáo về tình hình của Đại Đoàn và kế hoạch tiết quản thủ đô Hà Nội một điều tiếp theo đó chính là Điền Trung các bạn nhé Điền Trung thì nằm ở lưng trừng núi nên gọi là Điền Trung Điền Trung này là Điền Trung thì có tên chữ là Hùng Vương Tổ Miếu tức là miếu thờ Hùng Vương tương truyền thì xưa kia các vị vua hùng cùng các lạc hầu lạc tướng thường lên khu vực Điền Trung này để ngắm cảnh và bàn vịt nước và cũng tại khu vực Điền Trung này thì Lan Liêu người con út của vùng thứ 6 đã dâng lên vua bánh trưng vuông và bánh dày tròn và cho đến ngày hôm nay thì bánh trưng vuông và bánh dày tròn đã trở thành 2 sản vật của người Việt dân cũng tổ tiên trong những lễ tiết của mình Điền Trung thì được ghi lại vào Điền Trung thì được lịch sử ghi lại xuất hiện vào thế kỷ thứ 14 và sang thế kỷ 15 thì khi Giảng Minh Sơn Lưỡng Te thì đã bị phá hủy hoàn toàn và cho đến thế kỷ thứ 18 thì Điền Trung mới được xây dựng lại vào năm 1109 thì Điền Trung được xây dựng lại theo lối kiến trúc đoàn hành chính nhị như hiện nay với sự bài trí thờ tự của Điền Trung thì cũng gần giống như Điền Hạ và Điền Thượng nơi thờ 18 đời vua hùng, vợ con, tướng lĩnh của các vị vua hùng và thờ thần núi từ Điền Trung thì leo bộ chút thôi thì các bạn sẽ đến Điền Thượng các bạn nhé dưới thời vua hùng thì người Việt có nghĩa rằng là càng lên cao thì cầu trời càng thấu, càng gần trời hơn bởi vậy thì xưa kia các vua hùng và các lạc học tướng thường chọn đỉnh núi hùng này làm nơi cầu thực, tế trời cầu cho mùa màng tốt tươi cuộc sống no đủ muôn dân hạnh phúc bởi vậy thì vào khoảng thế kỷ thứ 15 Điền Thượng đã được các sử nho thời lê sử dụng các sử nho thời lê đã sử dụng đến tên đó là kính thiên định điện là điện thờ trời trên núi Nghĩa Lĩnh hoặc cửu trùng thiên địa là điền thờ trên trời 9 tầng mây ngoài ra thì phía bên ngoài Điền Thượng còn có một cột đá cột đá thề của Thục Phán An Dương Vương đó là sự chứng kiến của sự chuyển ngôi thứ trong lịch sử thì kể ra là Hùng Vương Thứ 18 có 2 nàng công chúa tên là Tiên Dung và Ngọc Hoa Hùng Vương Thứ 18 đã nhường ngôi cho Thục Phán An Dương Vương để tránh nội chiến và khi Thục Phán An Dương Vương lên ngôi và đã dựng cái cột đá thề này thì thấy nguyện rằng đời đời sẽ bảo vệ Giang Sơn gấm vóc và hương khói cho Tổ Tiên Và chính cái khu Điền Thượng này thì cũng là nơi diễn ra các nghi thức cao nhất của đẻ và những nước trong Ngày Rỗ Tổ Với lịch sử của ngày 10 tháng 3 thì đến hôm nay cũng chưa thể xác định được chính xác tại sao lại có ngày 10 tháng 3 này. Tuy nhiên thì dựa vào những cái dấu tích lịch sử thì người ta cho rằng các lễ hội của làng cổ ở dưới ngọn núi Hùng này thường diễn ra với những đường nét cơ bản như sau chiều mùng 9 thì người dân sẽ tổ chức các cái hoạt động rước kiệu từ từ đỉnh từ dưới chân núi lên Điền Thượng đó là lễ mở cửa đền sau đó thì lại rước xác từ Điền Thượng xuống Đình Cả xuống phía dưới chân núi đấy các bạn và ngày mùng 10 thì lại tiếp tục cái lễ ở Đình Cả đấy và đến chiều ngày 1 thì lại xuất phép từ Đình Cả lên Điền Thượng và gọi là đóng cửa đền Ngoài ra thì trong xuyên suốt quá trình lịch sử thì ví dụ như là năm 1917 quan tuần phụ Phú Thọ thì lúc đó là ông Lê Trung Ngọc thì cũng có xin ấn định với bộ lễ là ngày Dấu Tổng Vương sẽ là vào ngoài mùa tháng 3 hoặc là đến cái thời nhà Lê hoặc nhà Nguyễn ví dụ nhà Nguyễn thì đã rước linh vị của linh vị Thờ Vua Hùng vào trong kinh thành Huế các bạn và Phong Hùng nên làm Thượng Đảng Thần và quy định 5 năm sẽ tổ chức một lễ hội lớn lớn gọi là lễ hội gọi là quốc tế và đặc biệt đến thời đại của bác Hồ chúng ta đấy chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh thì Đường Hùng và lễ hội Đường Hùng được nâng lên một tầm cao mới Ngay sau cách mạng tháng 8 năm 1946 thành công thì ngay sau cách mạng tháng 8 thành công thì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác lệnh số 1212 cho người lao động được nghỉ ngày Dấu Tổng Vương tức là ngày 10 tháng 3 tháng 5 nên sau đó thì do điều kiện và chính trách xác lệnh này đã không còn tự duy trì nữa và cho đến tận năm 2007 thì bộ lao động đã ký các việc cho người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương ngày 10 tháng 3 tức là ngày Dấu Tổ để tạo điều kiện tốt nhất cho đồng bào có thể về viếng thăm mộ nhân dịp Dấu Tổ này và cho đến 2009 thì như đó các bác Hùng đã được chính thức công nhận là Chủ tịch lịch sử quốc gia đặc biệt giúp đồng bào và nhân dân ý thức hơn về việc xác định nguồn cội của dân tộc theo như quy định của Bộ Văn Hóa và Du lịch thì những năm tận cùng số 0 thì các nghi thức Dấu Tổ Vương sẽ được bằng cấp nhà nước còn những năm còn lại thì sẽ do tỉnh Phú Thọ chủ trì cũng giống như khi đó thì Phú Thọ cũng giống như người con trưởng thôi sẽ đứng ra quyên góp kêu gọi các vùng miền Bắc Trung Nam góp dỗ và tổ chức lễ hội Hùng Vương như hàng năm thôi như hàng năm các bạn thấy là người dân vẫn dân bánh trưng bánh chảy dày từ rất nhiều vùng như thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và bên cạnh kính thiên lĩnh địa này thì người Việt còn đặt một môi tổ của mình là tương truyền đây là ngôi mộ tổ của Hùng Vương thứ 6 khi Hùng Vương thứ 6 đánh đuổi Giặc Ân thì thế mình đã già và có cho gọi bọn con đứng lại gần và nói rằng thì ông muốn khi chết chôn ông ở khu vực đỉnh núi này để ngay cả khi chết thì ông vẫn có thể đứng trên keo để chúc non giang sơn cho con cháu sau này lãng mộ Hùng Vương thứ 6 thì được xây dựng trên một mảnh đất có mái tre nhưng mà đến thời Nguyễn thì lãng mộ đã được trục tù lại và được tồn tại với kiểu dáng bề thế và dưỡng nguyên như thế này lãng mộ được xây bằng gạch hình vuông ba mặt đều có cửa lăng bên trong có bức tượng biểu chính cho lăng chính tên tuổi của vị Hùng Vương thứ 6 gắn liền với chiến thắng Giặc Ân và hình ảnh anh Hùng thời đó là Thánh Gióng xung quanh này có những khóm chèm vàng tưởng trưng cho doi ngựa của Thánh Gióng Tiếp theo thì xin mời các bác xuống khu vực Đền Diếng Đền Diếng là nơi thờ hai công chúa Tiên Dung và Khoa, hai con gái của Hùng Vương thứ 18 Khi hai nàng theo cha Kinh Lý thì thường qua khu vực Đền Diếng để trải tóc ở khu vực này và cũng tại nơi đây thì hai nàng cũng đã dạy người dân trồng lúa và để tưởng nhớ công ơn của hai nàng công chúa thì người dân đã lập niền thờ hai nàng tại đây thì cũng gắn liền với các câu chuyện như Sơn Tình Thủy Tình Vua Hùng đưa ra những lễ thách cưới như là Voi Chính Ngà Gà Chính Cượng, Ngựa Chính Hồng Mau thì ở đây đều là những lễ vật không có trong thực tế và qua đây cũng phản ánh tục thách cưới lúc đó ngày xưa và câu chuyện thứ hai ở khu vực này đó là câu chuyện Tiên Dung và Chữ Đồng Tử và quan trọng hơn nữa thì vào ngày 19 tháng 9 năm 1954 trên đường về tiếp quản thủ đô thì Chủ tịch Chí Minh đã gặp gỡ và nói chuyện với các chiến sĩ đại đoàn quân tiên phong và chính tại nơi này thì bác Hồ đã hỏi các chú chiến sĩ ở đây là có biết đây là nơi nào không thì các chú chiến sĩ có trả lời là thưa bác đây chính là nơi để thờ Hùng Vương thì bác Hồ có nói là đúng đây chính là nơi thờ Hùng Vương ngày xưa và bác đã nói là các Vua Hùng đã có công dựng nước thì nay bác cháu ta phải cùng nhau công dự lấy nước chính là chỗ này các bạn nhé chính là chỗ Hùng này và lần thứ 2 bác về Phú Thỏ đó chính là ngày 19 tháng 8 năm 1962 thì đó thì nhân dân Phú Thỏ đã kỷ niệm kế hoạch tháng 8 thành công và một lần nữa thì Đền Hùng được vinh dự đón bác chóc của bác này trưng bánh giày lao liu bánh giày lao liu hay vậy bánh giày lao liu ăn cũng ngon thế các bạn ở chỗ chân Đền Diễu các bạn nhé như vậy là Hải Phòng Chúng Tôi đã tóm tắt cho bọn các bạn về lịch sử và các câu chuyện liên quan đến Đền Hùng các bạn thấy sao về ý nghĩa lịch sử của Đền Hùng này hãy lấy ý kiến ở phần bình luận để ủng hộ Hải Phòng Chúng Tôi nhé xin chào và hẹn gặp lại các bạn ở những video tiếp theo xin chào