TT Trump vạch ‘lằn ranh đỏ’ với Iran; Bộ Tư pháp Mỹ nhắm các doanh nghiệp Trung Quốc

Bản tin Decanter ngày 5 tháng 6 Hạ viện Hoa Kỳ bỏ phiếu ngăn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến tại Iran Truyền thông Mỹ Tổng thống Trump sẽ không phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn với Iran trước khi có binh sĩ Mỹ thiệt mạng Comhàng số lượng lớn dồn tin người mua Trung Quốc quét sạch thị trường này của Mỹ Bộ Tư pháp Hoa Kỳ nhắm mục tiêu vào các doanh nghiệp Trung Quốc Cuộc đua bồi đắp vào thực tế mới tại Biển Đông Mật độ tên lửa diệt hạm của Đài Loan cao nhất thế giới sẽ tăng lên hơn 1.800 quả vào năm 2029 Kinh Chi xin kính chào quý vị đang theo dõi Bản tin trưa của Đại Kỳ Nguyên Hôm nay là thứ Sáu, ngày 5 tháng 6 Sau đây là các nội dung chi tiết Hạ viện Hoa Kỳ bỏ phiếu ngăn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến tại Iran Vào ngày 3 tháng 6 giờ Mỹ, Hạ viện do phe Cộng hòa kiểm soát đã thông qua một nghị quyết nhằm trận đứng nỗ lực tiếp tục cuộc xương đột quân sự với Iran của Tổng thống Trump Với tỷ lệ bỏ phiếu 6 sao, 215, 208 bước đi này đánh dấu một vết nứt hiếm hoi trong nội bộ khi gặp tới bốn nghị sĩ Cộng hòa quay xe bỏ phiếu thuận cùng phe Dân chủ Nghị quyết yêu cầu Tổng thống phải rút toàn bộ lực lượng khỏi vùng xương đột trừ khi được Quốc hội chính thức tuyên chiến hoặc cấp phép sử dụng vũ lực Dù kết quả này hiện chiếu mang tính biểu tượng vì còn phải đợi Thượng viện phê chuẩn đây vẫn là một đòn ráng mạnh vào quyền lực của ông Trump tại đồi Capitol Trong bối cảnh cuộc chiến bước sang tháng thứ tư và ba nghị quyết trước đó từng thất bại chiến thắng lần này phê bày làn sóng lo ngại đăng dâng cao ngay trong chính nội bộ đảng Cộng hòa bất chấp việc họ đang nắm giữ đa số mong manh tại cả hai viện Gần đây, Tổng thống Trump đã phải đối mặt với một số sự phản đối từ trên các thành viên trong đảng của mình Bên cạnh nghị quyết về Iran, Hạ viện cũng đã thông qua một động thái thủ tục mở đường cho việc bỏ phiếu về đạo luật hỗ trợ Ukraine Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng lên tiếng chỉ trích việc ông Trump đề cử ông Bill Clinton, một người thiếu kinh nghiệm về an ninh quốc gia, làm quyền giám đốc tình báo quốc gia Đảng Dân Chủ đã kêu gọi Tổng thống Trump phải di phép quốc hội trước khi sử dụng vũ lực quân sự, đồng thời cảnh báo về nguy cơ đất nước bị kéo vào một cuộc xung đột kéo dài mà không có Họ cũng chỉ trích tình trạng giá cả hàng hóa đặc biệt là xăng dầu và thực phẩm tăng cao kể từ khi các cuộc không kích chưng giữa Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran bắt đầu hồi cuối tháng 2 Dân biểu Gregory Meeks, người bảo trợ nghị quyết, nhận định ngày càng có nhiều thành viên đảng Cộng hòa đang lắng nghe tiếng nói của cử tri phản đối một cuộc chiến vô tận tại Trung Đông Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump khẳng định cuộc chiến này là cần thiết cho an ninh quốc gia nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Các nhà phê bình thuộc Đảng Cộng hòa cũng bác bỏ nghị quyết này, cho rằng đây chỉ là một chiêu trò chính trị của Đảng Dân Chủ nhằm làm diễu Hoa Kỳ và gây khó dễ cho Tổng thống Trump trước thêm cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Truyền thông Mỹ đưa tin Tổng thống Trump sẽ không phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn với Iran trừ khi có binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Theo một báo cáo mới nhất từ The World Regional, Tổng thống Donald Trump đã nói rõ với các cố vấn của mình rằng ông sẽ không phá vỡ lệnh ngừng bắn hiện tại với Iran hay nối lại các chiến dịch quân sự toàn diện trừ khi có binh sĩ Hoa Kỳ thiệt mạng. Dù lệnh ngừng bắn vẫn đang đối mặt với nhiều rủi ro, chính quyền Washington hiện vẫn kiên định theo đuổi một thỏa thuận ngoại giao sâu rộng hơn với Tehran. Mục tiêu cốt lõi của Tổng thống Trump lúc này là đạt được một hiệp ước nhằm ngăn chặn hoàn toàn khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran, đồng thời hạ nhiệt căng thẳng khu vực và bảo vệ tuyến hàng hài huyết mạch đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, lợi trường và cách đánh giá về tiến trình đàm phán giữa hai bên lại đang cho thấy sự đối lật rõ rệt. Trong khi ông Trump liên tục bày tỏ sự lạc quan và ám chỉ rằng một thỏa thuận sắp được hoàn tất, thì Ngoại trưởng Iran Abbas Aragi lại rộng một gáo nước lạnh khi khẳng định chưa có tiến triển thực chất nào và khoảng cách giữa hai bên vẫn là rất lớn. Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã có buổi điều chân trước Quốc hội nhằm chấn an các nhà lập pháp. Ông rõ ràng tuyên bố cuộc chiến đã kết thúc và nhấn mạnh rằng Washington đang tìm cách ngăn chặn một cuộc chiến mới, chứ không phải tái khởi động nó. Ông Rubio cũng đánh giá rằng các cuộc đụng độ vừa qua đã gây ra thiệt hại tàn khốc đối với hạ tầng quân sự của Iran. Từ các cơ sở phóng hỏa tiễn, hệ thống phòng không cho đến các tài sản hải quân, tất cả đều bị ráng đòn nặng nề. Theo đánh giá của Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Tehran hiện đã bước ra khỏi cuộc xung đột trong tình trạng suy yếu đáng kể, lan ràng thiểu khả năng đe dọa lợi ích của Hoa Kỳ và các đồng minh trong khu vực. Còn đường ngoại giao phía trước chắc chắn còn nhiều chân gai, khi lệnh ngừng bắn liên tục bị thử thách bởi các cuộc tấn công lẻ tẻ và bất đồng sâu sắc về hạt nhân. Tuy nhiên, tầng Thắng Chan đã vạch rõ giới hạn, bất kỳ tuần tất sinh mạng nào của quân nhân Hoa Kỳ cũng sẽ kích hoạt phản ứng vũ lực mạnh mẽ. Ngoại giao vẫn là ưu tiên hàng đầu, song Washington sẽ chỉ duy trì bàn đàm phán chừng nào lan danh này được tôn trọng. Gom hàng số lượng lớn, dộ tin người mua Trung Quốc quét sạch thị trường này của Mỹ. Theo Thể báo Tài chính, kể từ đầu năm 2025, các thương nhân thu mua phế liệu Trung Quốc đã lừng sục Von Frank tại nhiều nơi trên khắp Hoa Kỳ. Nguyên nhân là do nguồn cung bên ngoài Trung Quốc sụt giảm, cùng với nhu cầu mạnh mẽ từ ngành hàng không vũ trụ và vũ khí. Động thái thu mua ồ ạt và kiến đáo này đã trưng ngời cho một cuộc chiến giá cả với các doanh nghiệp Hoa Kỳ. Gián đốc điều hành Ryan McAdam của công ty tinh chế và tái chế Von Frank, armament tại tiểu bang Texas nhận định rằng đây là một cuộc chiến bí mật mà không ai nhắc tới, và Hoa Kỳ cần phải ngăn chặn việc xuất cảng quáng sản này sang Trung Quốc. Giá trị cốt lõi của Von Frank nằm ở hiệu suất cực hạn, siêu trự nhiệt và gần như không tan chảy ở nhiệt độ cao. Kim loại này cực kỳ cứng, có mật độ gần bằng vàng, được dùng chiếu để sản xuất đạn xuyên giác, linh kiện hỏa tiễn, thiết bị bán dẫn và các công cụ cắt gọt. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung ngoài Trung Quốc xuất phát từ việc Bắc Kinh át đặt các hạn chế xuất cảng từ đầu năm 2025. Trung Quốc hiện chiếm hơn một nửa nguồn cung tinh chế toàn cầu. Dân biểu John Molyneux, Chủ tịch Ủy ban đặc biệt Hạ viện về Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhấn mảnh rằng Hoa Kỳ phải hành động nhiều hơn để bảo đảm một nguồn cung cấp đáng tin cậy. Các nhà kinh doanh Hoa Kỳ cho biết họ thường xuyên bị người mua Trung Quốc đánh bại trong các cuộc đấu thầu, với mức giá đưa ra có thể cao gấp 5 lần thị trường. Ken Vadiver, chủ một công ty tái chế kiên loại tại tiểu bang North Carolina, chia sẻ rằng người mua Trung Quốc luôn sẵn sàng trả giá cao hơn bất kỳ mức giá nào. Một nhà cung cấp phế liệu khác cho biết thương nhân Trung Quốc thường đề nghị giao dịch thông qua các bên thứ ba tại Hoa Kỳ, Canada và Dubai để tuần hàng về nước, thậm chí sẵn sàng giao dịch lượng vật liệu trị giá hơn 20.000 đô la ngay tại bãi độ xe của siêu thị. Sự việc này đã thú sự chú ý đặc biệt từ tòa Bạch Ốc. Chính phủ Hoa Kỳ hiện đang chuẩn bị cung cấp khoản tài trợ lên tới 1,6 tỷ đô la trong một dự án khai mỏ Von Fram tại Kazakhstan. Dự án này dự kiến sẽ sát nhập với một công ty do hai người con trai của Tổng thống Trump là Donald Trump Jr và Eric Trump hậu thuẫn. Theo dữ liệu từ August Media, giá Von Fram tại Hoa Kỳ đã tăng hơn 200% kể từ tháng 5 năm 2025, trong khi giá vế liệu Von Fram tăng vọt 350%. Các phân tích chỉ ra rằng khi các mỏ khai thác tại Trung Quốc đang dần suy giảm năng suất, Bắc Kinh đang buộc phải chuyển hướng ra nước ngoài để thâu tóm nguồn cung mới. Thưa quý vị, vào ngày 3 tháng 6 năm 2026, Vị ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua một dự luật lưỡng đảng nhằm thiết lập một cơ chế thực thi pháp luật chuyên trách thuộc Bộ Tư pháp. Cơ chế này được lập ra để tăng cường ngăn chặn các hành vi vi phạm thương mại liên quan đến các doanh nghiệp Trung Quốc, bao gồm trốn thê quan, lách các hạn chế xuất nhập cảng, rửa tiền thương mại và buôn lậu. Dự luật mang tên Đạo luật Bảo vệ ngành công nghiệp và người lao động Mỹ khỏi tội phạm thương mại quốc tế năm 2025 do Chủ tịch Ủy ban đặc biệt về Đảng Cập sản Trung Quốc thuộc Hạ viện, dân biểu John Molyneux cùng các dân biểu Ashley Hinson và Raja Krishnamurthy đồng bảo trợ. Đạo luật đề xuất thành lập một lực lượng đặc nhiệm chuyên điều tra và truy tố các tội phạm thương mại quốc tế. Dân biểu John Molyneux nhấn mạnh rằng mục tiêu của dự luật là ngăn chặn các hành vi thao túng thị trường của Bắc Kinh, bảo đảm một sân chơi công bằng và bảo vệ sức cạnh tranh cũng như cơ hội việc làm của người lao động Mỹ. Theo nội dung dự luật, trong vòng 120 ngày sau khi nhận được ngân sách, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ sẽ cử một công tố viên cấp cao điều hành cơ chế mới, đồng thời tuyển dụng thêm lợt sư, bán nhân sự hỗ trợ. Lực lượng này sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ, cũng như các đối tác quốc tế để chia sẻ thông tin và thực thi pháp luật. Dự luật cũng ủy quyền khoảng ngân sách 20 triệu đô la cho năm tài khoá 2026, với ít nhất 80% được phân bổ cho công tác truy tố hình sự. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng sẽ không bao gồm các đạo luật liên quan đến an ninh quốc gia, vốn do các cơ chế hiện hành phụ trách. Kể từ thời điểm Tổng thống Trump áp dụng các biện pháp thế quan, Hoa Kỳ đã liên tục gia tăng giám sát hàng hóa từ Trung Quốc nhằm ngăn chặn các hành vi chuyển khẩu qua nước thứ ba hoặc khai báo gian luận. Đá hải sâm nằm ở rìa tây bắc của vùng biển Biển Đông, vốn dĩ là một bãi đá hình giọt nước nhỏ gần như chìm hoàn toàn dưới mực nước biển. Tuy nhiên, chỉ trong vòng sáu tháng qua, khu vực này đã trải qua một sự biến đổi đáng kinh ngạc. Theo Tổ chức Giang kiến Minh Bạch Hàng hải châu Á AMTI, hàng triệu tấn cát đã được hút từ đáy biển để bồi đắp, biến đá hải sâm từ một chấm nhỏ trên bản đồ thành một dài cát trắng hình bán nguyệt rộng 6km vuông với một số cân trình xây dựng bắt đầu xuất hiện. Sự lột xác thần tốc này được thực hiện bởi đội tàu nạo vét hút bùn khổng lồ của Trung Quốc. Một số chiếc có khả năng hút tới 6.000m khối cát mỗi giờ. Tuy nhiên, Bắc Kinh không phải là bên duy nhất tiến hành các hoạt động bồi đắp. Trong nhiều năm qua, sau khi chứng kiến Trung Quốc liên tục mở rộng lãnh thổ, Việt Nam và Philippines cũng đang tiến hành các hoạt động tương tự để củng cố tuyên bố chử quyền của mình, dù ở quy mô nhỏ hơn. Đá hải sâm thuộc quần đảo Hoàng Sa, một khu vực tranh chấp mà Trung Quốc đã kiểm soát bằng vũ lực kể từ năm 1974. Trong những năm gần đây, Bắc Kinh cũng đã bồi đắp 3 bãi đá tại quần đảo Trường Sa, bao gồm đá Vành Khăn, đá Chữ Thập và đá Subi, biến chúng thành các đảo nhân tạo đủ lớn để xây dựng phi trường và căn cứ quân sự, củng cố cho bản đồ đường chiến đoạn phi lý của họ. Hình dạng mét thẳng của dài cát mới tại đá hải sâm cho thấy, Trung Quốc có thể đang chuẩn bị xây dựng thêm một đường băng quân sự. Tuy nhiên, do Bắc Kinh đã có một phi trường hoàn chỉnh trên đảo Phú Lâm gần đó, giới phân tích cho rằng động thái này mang ý nghĩa răn đe và gửi tín hiệu cảnh báo trực tiếp đến các quốc gia khác. Theo Tổ chức Sáng kiến Minh Bạch Hàng hải Châu Á, trong 3 năm qua, Việt Nam đã bồi đắp ít nhất 20 bãi đá ngầm và xây dựng thêm 11 cảng vụ, kiểm soát hơn 11km vuông diện tích đất nhân tạo. Chiến lược của Việt Nam dường như là tránh đối đầu trực diện nhưng không ngừng củng cố thực lực trên biển. Trong khi đó, Philippines lại chọn một cách tiêu cận khác, dựa vào phán quyết của Tòa Chọn Tài Thường trực năm 2016 bác bỏ đường chiến đoạn của Trung Quốc. Manila đã công khai phơi bày các hành động của lực lượng hải cảnh Trung Quốc, đồng thời tăng cường hợp tác quân sự với Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc. Philippines hiện đang mở rộng đường băng trên đảo Thị Tứ và kiên quyết bám trụ tại Bãi Cỏ Mây bất chấp sự quấy rối liên tục từ các tàu Trung Quốc. Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á vẫn bế tác trong việc đàm phán một bộ quy tắc ứng xử mang tính sàng buộc pháp lý. Cực diện hiện tại đã tạo ra một thực tế mới trên vùng biển này, các quốc gia tranh chấp đang tự nỗ lực củng cố vị thế và tận dụng tối đa các nguồn lực của riêng mình trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục gia tăng sự áp đảo. Mật độ tên lửa diệt hạm của Đài Loan cao nhất thế giới sẽ tăng lên hơn 1.800 quả vào năm 2029. Theo tính toán của giới truyền thông quốc tế, Đài Loan đang tích cực mở rộng khong hỏa lực tấn công chính xác nhằm đối phó với mối đe dọa quân sự ngày càng gia tăng từ Đảng Cộng sản Trung Quốc. Dự kiến đến đầu năm 2029, khong hỏa tiễn chống hạm của hòn đảo này sẽ tăng mạnh lên hơn 1.800 quả. Đây là một phần trong chiến lược tác chiến phi đối xứng, sử dụng số lượng lớn vũ khí có sức quỷ diệt cao, nhưng chi phí phải trăng để bù đác sự tranh lệch về hỏa lực. Hệ thống hỏa tiễn này chủ yếu bao gồm dòng hỏa tiễn Harpoon sau Hoa Kỳ sản xuất và dòng hùng phăng do Đài Loan tự phát triển. Hiện tại, Đài Loan đang sở hữu khoảng 450 quả hỏa tiễn Harpoon và dự kiến sẽ nhận thêm 400 quả vào tháng 3 năm 2029. Đồng thời, Cơ quan Nghiên cứu Quốc phòng Đài Loan cũng dự kiến hoàn thành sản xuất hơn 1.000 quả hỏa tiễn hùng phăng trước cuối năm 2026. Với mật độ hỏa tiễn chống hạm dày đặc, hòn đảo này đang hướng tới việc tiết lập một vùng hủy diệt trên eo biển đối sức đánh bật các hạm đội đổ bộ hoặc phong tỏa của đối phương. Để thống nhất chỉ huy sức mạnh hỏa lực này, quân đội Đài Loan dự kiến sẽ chính thức thành lập Bộ Chỉ huy tác chiến ven biển vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, tích hợp lực lượng radar, hỏa tiễn và UAV. Một số chuyên gia quân sự nhận định một khi các loại vũ khí tầm sa chính xác này được bố trí đủ số lượng và phân tán linh hoạt, chúng sẽ trở thành rào cản lớn nhất đối với bất kỳ lực lượng đổ bộ nào. Những nỗ lực củng cố quốc phòng này diễn ra trong thời điểm địa chính trị vô cùng nhạy càm. Đài Loan hiện đang chờ Hoa Kỳ phê duyệt gói mua sắm quân sự mới trị giá khoảng 14 tỷ đô la. Vào tháng trước, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ sớm đưa ra quyết định về vấn đề này sau cuộc hội đàm với lãnh đạo Tật Cận Bình. Đáng trí, Tổng thống Trump còn tiết lộ ông dự định sẽ điện đàn trực tiếp với ông Lại Thanh Đức, một động thái có thể phá vỡ tiền lệ ngoại giao lâu năm giữa hai bên. Bản tin của Đại Kỳ Nguyên tạm dừng ở đây. Cảm ơn quý vị đã tin tưởng đồng hành cùng chúng tôi. Hẹn gặp quý vị trong các bản tin tiếp theo.