Độc nhất vô nhị cho cây dưa nghe nhạc giao hưởng VTC16

Giữa khu vườn xanh mát, bản giao hưởng số 5 của Battle Band vang đến chầm bỏ. Những thính giả đặc biệt đang thưởng thức bản giao hưởng huyền thoại này là những cây dừa lưới. Những trái dừa chiếu nặng sắp thu hoạch cũng như đang cùng một tần số để thưởng thức giai điệu ru rương. Để đảm bảo sóng âm thanh khuếch tán đều khắp các vị trí sao cho không một thính giả cây nào bị bỏ sót. Những kỹ sư nông nghiệp đã sử dụng hệ thống âm thanh ngay trong nhạc lưới. Vì các quá trình sinh trưởng mà chúng tôi trực tiếp chăm sóc tại vườn thì chúng tôi nhận thấy được các vụ mà chúng tôi thực hiện cho nghe nhạc. Và đối với cây dừa lưới như thế thì quá trình sinh trưởng của cây nó đảm bảo đúng thời gian thu hoạch. Cũng như việc cây trồng nó sinh trưởng khỏe, chống chịu được các loại sâu bệnh. Với mỗi giai đoạn khác nhau, âm nhạc sẽ được điều chỉnh âm lượng và giai điệu cho phù hợp với nghiệp sinh trưởng và nghỉ của cây. Bên cạnh đó, tùy theo thời tiết mà thời gian nghe nhạc của cây có sự điều chỉnh, trung bình 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 1 tiếng vào thời điểm giao thoa giữa ngày và đêm, sáng và chiều. Theo kỹ sư Thiện, về góc độ vật lý, quá trình cho dừa nghe nhạc còn làm kiềm chế hormone ethylene có trong thịt quả, giúp cho đường không bị lên men, tránh tình trạng chín nẫu từ vị ngọt thường chuyển sang ngọt cay. Qua 2 vụ thử nghiệm cho dừa nghe nhạc, bước đầu các kỹ sư đã thấy những kết quả khá khả quan so với khu vực trồng dừa không phát nhạc. Khi chúng tôi thu hoạch sản phẩm, quá trình tạo ethylene làm cho quả chín không quá nhanh, việc bảo quản sản phẩm sẽ được lâu hơn. Cũng qua nghiên cứu và theo dõi, khi dừa được nghe nhạc, các sóng âm có thể làm biến đổi điện thế, giúp cây sinh trưởng nhanh. Đặc biệt, tế bào cây dừa khi được cảm thụ âm nhạc sẽ kích thích sự thụ phấn, giúp đậu quả nhiều hơn, không chỉ áp dụng cho cây trồng mà những bản nhạc cũng giúp những công nhân ở đây giảm bớt những mệt mỏi trong quá trình chăm sóc. Thứ nhất là người lao động làm việc ở trong môi trường rất là thoải mái, rất là dễ và thậm chí là thư thái về tinh thần. Thứ hai nữa là các quy trình và các bước ở trong này cũng đã được máy móc hỗ trợ rất là nhiều. Và cái lao động, các thao tác ở trong này thì nó rất là nhẹ nhàng, rất là thoải mái sau khi làm việc. Quan hệ giữa âm nhạc và sự sinh trưởng của cây cối đang được các nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu. Tháng 4 năm 1989, Nhật Bản đã có nông trường kỳ lạ đầu tiên trên thế giới dùng âm nhạc để chăm sóc cây trồng. Và chúng cũng có sự hâm mộ khác nhau đối với từng loài cây. Đồng thời, hoa quả đang trồng nghe nhạc và đã giúp ngắn được khá nhiều thời gian sinh trưởng của cây trồng. Các nhà nghiên cứu cho rằng bí mật của nó là sóng âm có thể làm biến đổi điện thế của bản thân nó, nên làm tăng nhanh sự sinh trưởng và nâng cao rõ rệt sản lượng của cây trồng. Đối với các nước phát triển như Nhật Bản, Hà Lan, Trung Quốc và Israel, họ cũng đã tác dụng cho từng loài đối tượng của cây trồng. Và họ thấy được hiệu quả từ mặt năng suất như chất lượng. Thì qua các quá trình tìm hiểu và đi tham quan thực tế mô hình đại dịch biểu các quốc gia phát triển, thì chúng tôi đúc rút lại và chúng tôi đã nghiên cứu ra một loại nhạc hỗ trợ cho đối tượng cây dương dưới. Đối với cây trồng thì có thể nói đây là một mô hình mới. Tôi đang tổng kết lại nếu như nó hiệu quả thì từ mô hình này tôi sẽ phát triển rất rộng. Rộng ra, thêm ra để cho nhiều người dân có điều kiện người ta có thể tham gia được. Ngoài dưa lưới, các kỹ sư ở đây còn thử nghiệm cho dưa lê vàng Hàn Quốc, dưa chuột nghe nhạc. Loại nhạc phù hợp cho cây là những bản hòa tấu du dương của Mozart hay các bản sao hưởng đầy chất anh hùng cao hoành tráng của Beethoven. Thưa quý vị, chắc hẳn quý vị sẽ tự hỏi làm sao cây trồng có thể nghe nhạc được. Và ghi nhận thú vị trong phóng sự vừa rồi cũng chỉ là một phần trong những gì đã được khám phá từ việc cho cây trồng nghe nhạc mà thôi. Và để cho chuyện về câu chuyện thực vật nghe nhạc thế nào, hôm nay chúng tôi đã mời đến trường quay nhà báo chuyên gia nông nghiệp Trịnh Bá Ninh. Xin cảm ơn nhà báo đã đến với chương trình hôm nay. Hẳn là nhà báo cũng sẽ rất là tò mò và hôm nay chúng ta sẽ cùng trao đổi một câu chuyện mà rất là nhiều người quan tâm. Trước hết xin hỏi nhà báo đã từng có dịp được ăn loại trái cây mà được cho nghe nhạc bao giờ chưa? Ăn trái cây nghe nhạc thì tôi nói thật với anh là tôi chưa được ăn. Nhưng mà cái chuyện cây nghe tiếng người nghe nhạc, thì cha ông ta bao năm nay đã làm rồi. Anh còn nhớ cái bài thơ của ông Trần Nói Khoa, khi viết về đánh thức trầu để hái đêm ấy. Đêm mà ra hái trầu, mẹ anh Trần Nói Khoa vẫn bảo trước khi ra, phải nói với nó, phải hát cho nó nghe một bài. Như thế nào rồi? Lúc đó hãy từ từ hái từ lá một. Đấy, từ hồi xưa cha ông ta đã thế rồi đúng không? Vâng. Thế còn nếu trong mắt của những nhà thơ thì người ta có những đêm trăng đá suy nghĩ như người, đá còn suy nghĩ được như người, thì tôi nói với anh, cây nghe nhạc thì nó bình thường. Thực ra bây giờ khoa học bắt đầu nó mới khám phá dần. Thực ra trong cái sâu xa của loài người ấy thì nó có rất nhiều thứ, mà đến ngày hôm nay bắt đầu chúng ta phải dần dần khám phá. Dạ vâng. Với những cái điều mà rất là tuyệt vời khi mà chúng ta xem trong cái phóng sự vừa rồi thì chúng ta cũng có thể thấy rằng là, và có lẽ là chúng ta cũng có những cái sự phải gọi là nhìn nhận khác đi, đúng không ạ? Khi mà những cái rung động và những cái tần số trong âm nhạc có thể ảnh hưởng đến các cái loại thực vận như thế, đúng không thưa nhà báo? Rồi tôi nghĩ rằng trong cái sâu thẳm của làng quê, quê tôi chẳng hạn, còn các miền quê đồng hàng bắc bộ tôi nghĩ cũng thế, hoặc cái vùng núi cũng thế, tất cả rừng, cây ấy bao giờ người ta thấy có hồn vía ở đấy. Thần. Thần rừng đấy. Cây ở quê tôi, những người nào nếu chủ nhân của những cái vườn cây mà mất đi thì người ta rùa khăn tan cho cây. Người ta gọi là nếu còn rất nhiều cây, đặc biệt mít ấy, tôi theo dõi nhiều năm ở cái này thì tôi còn bé, nếu mà chủ nhân của những cái vườn cây chết, cây chết thường thường là cây mít ấy, người ta gọi đấy là sầu chúa. Buồn quá, chủ ra đi, rồi cây cũng sẽ chết. Đấy, cho nên tôi muốn nói chỉ là trong những cái ám ảnh của tôi rất nhiều năm tháng, những ngày ở quê ấy, khi nó có sự tương tác, bao giờ tôi cũng quan sát, bởi vì đấy thực ra là ông tôi rồi bà tôi rồi bố mẹ tôi vì sao nó phải như thế. Đấy, thì để tôi nói với chị là đến ngày hôm nay chúng ta cho cây cối nghe những âm nhạc cổ điển rất hay, thì điều đó tôi nghĩ rằng là chúng ta sẽ phải dần dần khám phá những cái kỳ diệu của nó. Vâng. Tới đầu chương trình thì chúng ta cũng đã nghe và đang nói tới chủ đề là cho cây trầm nghe nhạc sang hưởng cho Beethoven. Thế nhưng chủ đề hôm nay thì không chỉ xoay quanh nhạc Beethoven. Vì chúng tôi cũng có thông tin là từ Viện Công nghệ, Sinh học, Nông nghiệp, Sưu bùn của Hàn Quốc thì họ có làm một cái thử nghiệm, họ cho một cái đồng lúa nghe nhạc của Beethoven. Và họ cũng có nghiên cứu trên cái biểu hiện gian của các cây lúa này. Thì họ thấy là không chỉ nghe nhạc Beethoven mà nghe nhạc giao hưởng nói chung. Cái kết quả sinh trưởng đều tốt như nhau cả. Nhà báo nghĩ sao về việc cho cây trầm nghe nhạc giao hưởng? Thực ra bây giờ trong cái công trình nghiên cứu mà được xuất bản sớm nhất, năm 1973, nó có một công trình âm nhạc và thực vật. Nó đánh giá rất nhiều cái loại hình âm nhạc để nó cho cây nghe. Nhật Bản thì đi tiên phong hơn về vấn đề này. Sau khi cho bò nghe nhạc của Mozart, sữa rất là tốt và thịt bò rất ngon. Bò Kobe bao giờ cũng phải nghe nhạc Mozart rồi, đúng không? Tắm bằng bia nghe nhạc Mozart. Còn cây thì ở Nhật, kể cả khi người ta nhập chuối từ Philippines về, người ta ủ chín, người ta cũng phải cho nghe nhạc Mozart. Nó còn tên cái chuối là chuối Mozart, bán đắt hơn khoảng 20%. Người ta phát hiện ra một điều nào này, nếu chuối cho dù đã nhập từ Philippines về, trong quá trình giấm chuối, người ta cho nghe nhạc của Mozart, thì hàm lượng đường của chuối tăng lên. Đấy là chắc chắn là nó có một cái thử nghiệm rồi. Thế còn lúa mì có, rồi cà chua có, nho có, và đặc biệt ở Pháp, những cái cánh đồng nho người ta thử nhé, người ta mới thử cho nghe nhạc của Mozart. Thì nho ngọt hơn, nho chắc chắn ngọt hơn. Nhưng ở Nhật thì đôi khi còn vì yếu tố thương mại, họ đẩy đến một mức cao hơn nữa. Ví dụ rượu sake, hoặc là người ta khi lò bánh mì bắt đầu, ngào bột nói mì, trong quá trình lên men bắt đầu chấm bật âm nhạc Beethoven. Và người ta có tên là bánh mì Beethoven, tức là nghe nhạc Beethoven. Và chất lượng cao hẳn, rượu sake, giai đoạn ngâm, tức là giai đoạn ổ đến ngày thứ hai thì bắt đầu cho nghe nhạc của Mozart. Đấy, tức là cái quá trình đấy, người ta gọi là quá trình đó là đánh thức các vi sinh vật và các nấm men trong quá trình lên men. Tức là anh thấy hình dung không chỉ cây nữa nhé, mà đến cả những thực phẩm. Thế cho nên là rất nhiều nước bên cạnh chúng ta họ đi khám phá cái này từ rất lâu rồi. Tức là ở đấy nó có cái yếu tố ẩm thực là về mặt tinh thần, không phải ăn. Ăn là bằng rất nhiều giác quan, bằng mắt, bằng mũi, bằng âm thanh, bằng vị giác, nhưng nghe trong tâm hồn mình. Nghe, nghe là cái đấy trong tâm hồn mình. Vâng ạ. Chúng ta cũng đều biết rằng là khoa học đã chứng minh là nhạc giao hưởng thì cũng có sức làm ảnh hưởng rất là tốt đến con người. Ví dụ như có thể làm giảm stress cho con người. Và ngay kể cả các loại thực vật hay là hoa quả cũng thế. Nếu như được nghe những nhạc giao hưởng thì nó sẽ ngon hơn, nó sẽ ngọt hơn đúng không ạ? Tuy nhiên thì chúng ta cũng có thể thấy là con người thì cũng giống như là cây cối đúng không ạ? Có lẽ là cũng chỉ nên nghe một cái nhạc kể cả những nhạc mình yêu thích trong một thời gian nhất định thôi. Chứ chúng ta cũng không nghe quá nhiều. Ví dụ như chúng ta thôi, chứ chưa nói riêng cây cối. Nếu mà cả ngày cứ nghe nhạc có khi cũng phát điên đúng không ạ? Vậy theo nhà báo trịnh Bà Ninh thì bao nhiêu khoảng thời gian trong một ngày sẽ là đủ ạ? Theo đánh giá của các nhà khoa học thì người ta có một cái gọi là tương đối thì thường người ta nghe vào buổi sáng một tiếng, vào buổi chiều một tiếng thì người ta chọn thời điểm thích hợp với cây cối. Tức là ở thời điểm đó người ta phát hiện ra rằng cái khả năng của cây cối tiếp thụ kể cả vấn đề chế độ dinh dưỡng cũng như tiếp thụ cái tác động bên ngoài vào ở thời điểm tốt nhất. Thì người ta chọn khung thời điểm tốt nhất thôi. Nếu bắt đầu anh cho nghe vào buổi trưa chẳng hạn, thời điểm bắt đầu một quá trình rất là khác biệt trong quá trình phân hóa, sinh hóa của nó. Nhìn đã thấy là họ cho gia súc nghe nhạc, cho thực vật nghe nhạc, thậm chí là tác đội với cả vi si vật trong quá trình lên men của thực phẩm và đang có những hiệu quả rất là tốt. Nhà báo đánh giá thế nào về quá trình sáng tạo và tìm đòi rất nhiều thứ mới thế này ạ? Tôi nghĩ rằng là thực ra hiện nay trong các công trình khoa học chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cái chính thức cho nên tất cả nhà khoa học khi trả lời phỏng vấn về vấn đề này đều né cái câu hỏi đó bởi vì không có dẫn liệu chính thức. Mà anh biết rồi các nhà khoa học người ta đã trả lời phỏng vấn thì người ta phải có nghiên cứu. Chứ còn người ta phải phỏng đoán hoặc người ta suy diễn thì đôi khi nó không hay lắm. Nhưng chí ít thì những sản phẩm đó tôi thấy ở Nhật người ta bán được giá trị tốt hơn và mọi người ăn phải thừa nhận nó ngon hơn. Đúng không? Thì ít nhất thì đấy nó cũng là minh chứng. Còn hiện nay người ta nói là trước đây thì có xu hướng cho rằng nhà nhạc mua ra thì chỉ số IQ cao lên nhưng mà sau này người ta bằng hoặc người ta chứng minh không phải thế. Đấy cho nên là cái việc tôi thì tôi vẫn nghiêng về xu hướng vì ít nhất tôi cũng là người học lưu nghiệp bởi vì trong cái quá trình trong thực vật cũng như trong sinh vật con người, cái quá trình đó là cái phản ứng sinh hóa trong cái quá trình chín này, sinh trưởng này xong ra hoa đậu quả rồi chín đó là các phản ứng của sinh hóa. Trong phản ứng sinh hóa bắt buộc nó phải có một cái chất xúc tác trong các phương trình hóa học, tất cả các em học sinh phổ thông, tất cả học sinh phổ thông đều biết hiểu rằng là chất xúc tác nó quyết định phản ứng có hay không. Xúc tác đó bao gồm điều kiện nhiệt độ này, áp xuất này và ánh sáng bao giờ nó có thế và thêm những yếu tố nào nó tác động đến thì người ta nói là nếu anh đi thi mà anh ghi phản ứng phương trình đúng đi nữa mà anh không có điều kiện xúc tác thì người ta đánh trừ điểm ngay. Đấy cho nên là tôi cho rằng cái âm nhạc này chính là cái chất xúc tác cho quá trình sinh hóa để cái phản ứng nó xảy ra ở mức độ tốt nhất, đạt hiệu quả cao nhất. Đấy chứ còn tôi nghĩ hiện nay chắc có thể chưa công bố thôi nhưng rất nhiều nhà khoa học thì những công trình thì người ta đã công bố thế này được tuyệt vời này. Với một cái cây, cái cây nó sẽ biết gần như chảy nước vắt nếu anh ngắt vào cái ngọn nó thì ở đấy người ta có dùng được quan sát, dùng được máy người ta theo dõi được cái dòng nhựa nó lên đấy và nó giống như những người cảm thấy rất đau đớn rất giận dữ, tôi nói không phải phản xạ nhưng rất giận dữ. Thì đấy, hiện nay đối với công nghệ sinh học người ta đã đo được như thế rồi. Thế còn được đo được sự gọi là hưng phấn khi ra quả của cây thì hiện nay chưa có công trình nghiên cứu. Mối quan hệ giữa âm nhạc và sự sinh triển của cây cối thì đang được các nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu. Thực tế liệu pháp âm nhạc nhằm kích thích cây trồng phát triển cũng như là cải thiện chất lượng sau quả đang được nông dân nhiều nước áp dụng. Trong các nghiên cứu gì người ta có nghiên cứu gọi là thực chứng thì người ta nói rất rõ rồi. Người ta cho cái dàn nho nghe hai cái loa phát một cái loa phát nhạc mô ra thì tất cả các dây nho của nó quấn quanh cái loa ấy. Thế còn nghe cái âm nhạc rốc ấy, ráp ấy, rốc ấy. Thì nó bắt đầu tất cả các dây của nó bắt đầu tránh xa xa và bò, bắt bò, bò lên các cường kính. Cái đấy thì nó bằng thực chứng thì người ta biết rồi. Nhưng chỉ có điều người ta chưa nghiên cứu tới phản ứng khoa học của nó đi sâu hơn thôi và cái mức độ nào thôi. Nhưng mà đến nay thì người ta đã có một cái thực chứng người ta gọi là thực chứng trong đời sống này là nghe âm nhạc với những nhạc cổ điển ví dụ là Bach, ví dụ Beethoven, Mozart đấy. Thế thì người ta thấy được hiệu quả chứ không nói là nghe sang rốc thấy là bắt đầu là nó không cảm nhận được rồi. Và chất lượng thì họ nói là nho nó chua hơn đấy thì người ta nói. Đấy là khoa học thực chứng thì người ta kết luận thế cho nên trong chương trình này tôi nghĩ là có khi bà con mình cũng nghe cổ điển chẳng hạn, có khi cho nghe dân cao quan họa, hoặc đàn bầu nhị chẳng hạn. Thì có khi quả hoặc rau, mùng tơi hoặc rau ngót ngay khi nó mềm hơn, ngọt hơn sao. Bây giờ phải thử thôi. Có lẽ là nghe nhạc quan họa bác Ninh là thấy có vẻ hợp lý đấy đúng không ạ? Vì tôi thấy rằng là cái nhạc đấy thì rất nhiều người thích nghe. Cũng có một câu chuyện nữa mà tôi muốn chia sẻ với nhà báo trịnh bác Ninh cũng như là Sơn Tú là có một cái thí nghiệm nhỏ mà do một khuôn viên ở trường Đại học khu Ả Rập Thống Nhất là người ta trong một ngôi trường người ta đã để trong khuôn viên hai cái cây và trong cái cây đấy thì là cây thì là trong lồng kính và cái lượng phân bón hằng ngày, lượng tưới nước rồi ánh sáng các thứ là nhận như nhau. Nhưng mà hai cái cây này thì sẽ có một cây là hằng ngày là người ta kêu gọi các cái sinh viên mà được chọn để làm thí nghiệm đấy ạ, là đi qua là mắng này, rồi là chửi rùa này. Thế còn một cái cây thì là các sinh viên sẽ đi qua và khen ngợi chúng hằng ngày và có một cái kết quả rất kỳ lạ đó là sau 30 ngày liên tiếp như thế thì cái cây mà bị chửi rùa, bị dọa nạt hằng ngày đấy ạ, thì là nó bị héo úa. Còn cái cây kia mà nhận được những cái lời mà khen ngợi hằng ngày thì nó đã phát triển rất là sanh tốt và tất cả những cái sinh viên mà tham gia cái cuộc thí nghiệm này thì họ đều chia sẻ rằng là đây là một cái kết quả mà thực sự nó là như vậy và họ cũng cảm, bản thân họ cũng cảm thấy rất là ngạc nhiên. Không biết là nhà báo trịnh Bản Ninh thì nghĩ sao về việc này ạ? Từ cái việc này tôi viện dẫn cho chị một cái thông tin mới nhất. Tuần trước tôi vừa đi Ninh Thuận. Ninh Thuận nó có cây nem, người ta gọi là cây xoan áo độ. Cái quả của nó có thể chế thuốc trứng sâu, thảo dược đấy. Rất là quý. Nhưng ra quả thì rất ít. Thế và nguyên tắc của những rừng xoan để ra quả thì là rất ít. Rất ít có thể ra quả được. Anh trồng phân tán thì có thể ra được trồng cái rừng khó. Thế thì người Ninh Thuận người ta áp dụng cái biện pháp giống như cha ông ta ở miền Bắc ngày xưa đã làm đấy. Tức là người ta gọi khảo cây đấy. Tức là người ta bắt đầu gõ vào cây. Đấy. Thì là quả nó sẽ sai. Tôi như Tết vừa rồi. Cây mít là tôi trồng 7 năm rồi. Mít chuông không có quả. Thế là tôi nghe các cụ già nhà bảo phải khảo nó thôi. Rau thừa phải khảo thôi. Cầm rau ra khảo. Bây giờ có 3 quả rồi đấy. Thế cho nên trong cái trường sinh học có những cái cây phát. Trường sinh học nó rất mạnh. Mà con người cái tác động trường lực của anh vào đấy có thể nó tạo ra một cái xung động nào đó để nó tạo để nó thay đổi đi những cái đặc tính ở bên ngoài. Còn bản chất về bản chất di truyền về giống nó không thay đổi. Nhưng nó thay đổi kiểu phần hình bên ngoài đấy. Và đây cũng là lời giải cho những vị khán giả đang xem chương trình mà ngày xưa cũng từng có thói quen. Và họ cũng biết lý do tại sao đúng không ạ? Giống như là ông bà và cha mẹ của tôi cũng vậy. Cũng hay ra gốc mít và nói chuyện gốc mít. Thậm chí là mắng yêu gốc mít có quả nhiều hơn. Và hình ảnh mà quý vị đang xem, nhà bà đang xem cũng là cái thí nghiệm mà chị Hoa vừa nói. Đây ạ, hai cây thì rất là khác nhau. Chúng ta có thể thấy mắt thường ngốt. Và cũng có một cuốn sách của một tác giả người Nhật tên là Thông điệp của nước. Tôi cũng được biết là họ đã chụp bằng kính hiển vi những cái mẫu nước và mỗi một mẫu nước lại có một câu nói khác nhau. Nói về tình yêu nói về sự khích lệ, nói về sự giận dữ tức giận, đổ tội. Thì những hình ảnh xấu đẹp hoàn toàn khác nhau. Và đã vào in thành sách, mọi người cũng đã mua và nhận thấy nó rất là khác biệt. Tất nhiên sẽ cần có thêm những bằng chứng khoa học, những số liệu cụ thể viện dẫn để nói về tác động của âm nhạc và của tình yêu thương với cây trồng. Nhưng mà rõ ràng khi mà khách hàng họ mua, họ thấy rằng cây này được nghe nhạc và họ ăn thấy ngon hơn thì cái giá trị của sản phẩm nó cũng sẽ tăng lên đúng không ạ? Vâng. Cũng như gà, chạy gà người ta có thể cho nghe nhạc, người ta ăn trứng gà đấy, người ta cũng ít nhất Nhưng mà ví dụ người ta không cần nhắc nhưng người ta ăn người ta cũng có biết khác biệt cho đến khi người ta được giải thích rằng ở đấy cái đàn gà đấy nó đã được nuôi, được nghe bằng nhạc thì người ta phát hiện đều trứng nó ngon hơn mặc dù dinh dưỡng tất cả giống nhau. Đấy. Anh hình dung bây giờ thế này thôi. Anh có nuôi con chó, con mèo hay con ngợn gì. Anh về không cần nói nhưng thái độ của anh. Đấy. Chị về cảm thấy khó chịu, quăng túi lên dầm cái đèn vàng. Thế con chó nó chả biết chị này tức cái gì, giận cái gì. Nhưng nó đã bắt đầu sợ. Nó luôn cảm giác sợ chiều nào về này thấy mặt mũi đâm chiêu quăng túi dầm cái. Thế nó sợ. Cây cối nó thế thôi. Tôi nghĩ thế thôi. Nó là sinh vật đó là sinh vật sống. Sinh vật sống thì bao giờ nó cũng cũng có những cái trường của nó trường tác động đấy. Bao giờ không có thế thôi. Xin cảm ơn nhà báo Trịnh Bản Ninh với những chia sẻ. Và chúng ta cũng hiểu thêm về cái nguyên lý tác động giữa âm nhạc với thực vật. Và hy vọng là sẽ có thêm nhiều câu chuyện thú vị trong những cuộc trò chuyện tiếp theo của nhà báo Trịnh Bản Ninh.