Buông Oán Giữ Phúc Ân Nhỏ Hóa Phúc Lớn Chuyện Làng Xưa

Ở đời, một người nghèo giữ được chữ tín đã khó. Nhưng khi chữ tín ấy khiến kẻ khác sinh lòng ganh ghét, liệu Phúc Đức có đủ che chở cho người lương thiện hay không? Làng Đào Khê nằm sát một khúc sông hiển, quanh nằm nghe tiếng nước vỗ vào bến đá. Người trong làng không giàu ruộng lúa, cũng chẳng có núi vàng, nhưng nhà nào cũng biết nghề làm giấy gió. Mỗi khi nắng lên, khắp các sân đất lại trắng xóa những phên giấy mỏng. Gió thổi qua làm chúng rung nhẹ như cánh chim non. Cuối làng có một căn nhà nhỏ lập tranh, nơi Lương Mộc sống cùng mẹ già là bà Tự An. Cha mất sớm, nhà không còn ruộng, Lương Mộc từ nhỏ đã đi làm thuê trong các xưởng giấy. Người ta sai gì anh làm nấy, từ ngâm vỏ cây, dã bột, kéo khuôn đến phơi giấy ngoài nắng gắt. Nhưng khác với người chỉ làm cho xong việc, Lương Mộc luôn nhìn từng tờ giấy như nhìn lòng mình. Tờ nào lấm bụi, anh bỏ. Tờ nào chưa đủ dai, anh làm lại. Có người cười anh nghèo mà kỹ tính, anh chỉ đáp. Giấy đã giao cho người viết chữ. Nếu mình làm dối, chữ nghĩa cũng mang tiếng oan. Nhờ đôi tay khéo và tấm lòng ngay thẳng, sau nhiều năm dành dụng, Lương Mộc dựng được một xưởng giấy nhỏ bên bờ sông. Xưởng chẳng lớn, chỉ có vài chung nước, mấy khuôn tre và một sân phơi hẹp. Nhưng giấy anh làm ra trắng, dai, thấm mực mà không nhòe. Thầy đồ trong vùng thích dùng giấy ấy để dạy học. Thư sinh nghèo thiếu bạc, anh vẫn cho lấy trước rồi trả sau. Trẻ nhỏ không có giấy tập viết, anh gom giấy vụn sạch đem cho. Mạnh đường, người treo đỏ nghèo từng được anh cho chịu tiền làm sổ nợ qua mùa lũ, nên lúc nào gặp cũng cúi đầu cảm kích. Bà từ An thường ngồi bên hiên, nhìn con phơi giấy mà dặn. Nhà mình nghèo không đáng sợ, đáng sợ là vì muốn giàu mà đánh mất lòng ngay. Lương Mộc ghi nhớ lời ấy như khắc vào tim. Nhưng ở đầu chợ đào khề, Tống Kha, chủ hiệu giấy lớn nhất vùng, bắt đầu đứng ngồi không yên. Trước kia, giấy trong nhà môn vĩnh xuyên phần nhiều đều lấy từ hiệu của hắn. Nay, người ta truyền nhau rằng giấy của Lương Mộc bền hơn, sạch hơn, giá lại phải trăng hơn. Một chiều, Tống Kha sai người mua một sấp giấy đem về. Hắn đặt tờ giấy dưới ánh đèn, vuốt nhẹ từng thớ mịn, ngoài miệng khen hay, nhưng mắt dần tối lại. Hắn vò thử một góc giấy, thấy giấy không rách, liền lạnh giọng nói với tên gia nhân đứng bên cạnh. Nếu để thứ giấy này bán khắp huyện, hiệu Tống ra sớm muộn cũng phải đóng cửa. Ngoài sân, gió vẫn thổi qua những phên giấy trắng. Còn trong lòng kẻ ganh ghét, một mưu độc đã bắt đầu thành hình. Từ hôm ấy, Tống Kha không còn xem Lương Mộc là một người thợ nghèo may mắn nữa, mà xem anh như cái gai trong mắt. Hắn cho người âm thầm rò hỏi cách Lương Mộc ngâm vỏ gió, pha bột, phơi giấy. Nhưng thợ trong xưởng nhỏ ấy đều là người thật thả, chỉ biết mỗi người một việc, không ai nắm hết bí quyết. Càng không môi được gì, lòng Tống Kha càng thêm nóng. Một buổi chiều, hắn đích thân mang trà ngon và ít bạc đến xưởng. Thấy Lương Mộc đang vớt từng khuôn giấy dưới nắng, hắn cười thân mật như người anh em lâu ngày. Hắn nói hiệu Tống ra rộng, khách nhiều, nếu hai bên góp lại thì giấy đào khê sẽ bán khắp Phủ Hiện. Lương Mộc nghe xong chỉ cúi đầu cảm tạ, rồi nhẹ nhàng từ chối. Anh bảo xưởng mình nhỏ, sức mình ít, chỉ mong làm từng tờ giấy cho sạch, không dám ham lớn mà phụ lòng khách. Tống Kha vẫn chưa bỏ cuộc. Hắn hạ rộng bảo, chỉ cần Lương Mộc chép lại cách chọn vỏ cây, cách pha nước trò, cách ép giấy sao cho dài, hắn sẽ trả một khoản bạc đủ để mẹ con anh sống sung túc nhiều năm. Lương Mộc đặt khuôn tre xuống, lau tay rồi nói, nghề này tôi học bằng mồ hôi, giữ bằng chữ tín, nếu bán đi chỉ vì bạc, sau này còn mặt mũi nào nhìn mẹ, nhìn những người đã tin mình. Câu nói ấy với Lương Mộc là lời thật lòng, nhưng với Tống Kha lại như một nhát dao cắt vào lòng kêu ngạo. Hắn vẫn cười, nhưng nụ cười đã cứng lại. Trước khi đi, hắn nhìn những phên giấy trắng trong sân, ánh mắt lạnh như cho tàn. Không lâu sau, chợ đào khê bắt đầu có lời đồn. Người thì nói giấy của Lương Mộc dùng nước bẩn, nên để lâu sẽ mục. Người thì bảo giấy ấy tuy trắng, nhưng dễ làm hỏng mực son của nhà môn. Có khách nghe vậy xinh nghi, đến sưởng hỏi thẳng. Lương Mộc không tranh cãi, chỉ đem giấy cũ đã bán từ năm trước ra cho họ xem. Tờ giấy vẫn nguyên màu, nét chữ vẫn rõ. Mấy thầy đồ trong làng cũng đứng ra nói giúp, lời đồn vì thế tạm lắng xuống. Nhưng Tống Kha vốn không phải kẻ chịu dừng. Hắn tìm đến cát bình, một loại mục trong nhà môn vĩnh xuyên. Cát bình là người giữ sổ thuế, ngoài mặt nói năng đúng phép, trong lòng lại quen nhận bạc của nhà giàu để sửa nhẹ tên tuổi, bớt nợ thuế, thêm gánh cho dân nghèo. Hai kẻ một tham danh lợi, một tham tiền bạc, chỉ ngồi với nhau một đêm đã nghĩ ra mưu độc. Đúng vào dịp nhà môn chuẩn bị kiềm lại sổ sách trong huyện, kho lưu sổ bỗng cháy một góc vào lúc nửa đêm. Lửa không lớn đến mức thiêu dụi tất cả, nhưng đủ làm dối loạn giấy tờ, đủ để che đi những trang sổ đã bị Cát bình sửa từ trước. Sáng hôm sau, lính lệ tìm thấy gần kho cháy một mảnh giấy còn dính dấu xưởng lương mộc. Cát bình lập tức cho người đến bắt anh. Lúc lính nhà môn ập vào, lương mộc còn đang chăm mẹ uống thuốc. Bà Từ An hoảng hốt chống gậy ra sân, run rọng hỏi con mình phạm tội gì. Một tên lính ném mảnh giấy cháy xém xuống đất, nói rằng lương mộc oáng nhà môn ép giá giấy nên phóng hỏa đốt kho sổ. Lương mộc xữ ngửi, chưa kịp phân bua đã bị trói tay lôi đi giữa tiếng xì xào của xóm làng. Trong công đường, Cát bình không cho anh nói hết lời. Hắn đập bàn quát rằng, chứng cứ đã rành rành, nếu không nhận tội thì sẽ tra xét cả mẹ già và thợ trong xưởng. Lương mộc cắn răng chịu oan, chỉ xin được đối chất với người canh kho đêm ấy. Nhưng người canh kho đã bị mua chuộc, một mực nói từng thấy bóng anh gần nhà môn. Bà Tư An chạy vậy khắp nơi, quỳ trước cổng nhà môn đến ngất đi. Đúng lúc ấy, Tống Kha xuất hiện như một người tốt bụng. Hắn thở dài nói rằng, vụ này muốn thoát không dễ, nhưng nếu lương mộc chịu bán lại xưởng cho hắn, hắn sẽ dùng quan hệ lo liệu, ít nhất giữ được mạng người. Bà Tư An nghe vậy tức đến run môi, bảo con thà nghèo sạch còn hơn cúi đầu trước kẻ bất nhân. Nhưng nhìn mẹ bệnh nặng nằm bên vách lào, nhìn xưởng bị niêm phong, thợ thuyền tan tác, lương mộc như bị dồn vào góc tối không lối ra. Sau ba ngày, anh ký vào tờ giấy bán xưởng với giá rẻ mạt. Tống Kha cầm văn tự trong tay, nét mặt thương sót, nhưng khỏe miệng giấu không được vẻ đắc ý. Lương mộc được thả, song tội danh vẫn lơ lửng trên đầu như một vết mực đen không rửa sạch. Ngày anh trở về đào khê, cổng xưởng cũ đã treo biển mới. Tống ra chỉ phường, tấm biển gỗ do chính tay anh khắc năm xưa bị vứt bên đống củi ướt. Những người từng mua giấy của anh đứng nép sau cửa nhìn ra, không ai dám gọi một tiếng. Lương mộc cúi xuống nhặt tấm biển cũ, phùi lớp bùn trên mặt chữ, lòng đau như có ai bóp nghẹt. Từ một người thợ được tin cậy, chỉ sau một đêm, anh thành kẻ mang tiếng đốt kho quan, mất cả nghề, mất cả danh dự, chỉ còn lại mẹ giả và nỗi oan không người dám nghe. Từ một người thợ được tin cậy, lương mộc bỗng thành kẻ mang tiếng đốt kho quan, mất xưởng, mất nghề, mất cả danh dự. Nếu bạn thấy thương cho người hiền bị hại, hãy nhấn đăng ký kênh để cùng theo dõi. Khi bị dồn đến đường cùng, lương mộc sẽ nhẫn nhịn, hay để oán hận, nuốt chừng đời mình. Từ ngày mất xưởng, lương mộc như người bị rút mất nửa đời. Sáng nào anh cũng đi ngang bờ sông, nhìn những phên giấy trắng phơi đầy sân cũ, mà lòng đau như giao cửa. Nơi ấy từng có tiếng mẹ gọi anh vào uống bát nước gừng, từng có tiếng trẻ con díu dít xin giấy vụn tập viết, từng có mùi vỏ gió mới ngâm quen thuộc. Nay tất cả đều đổi chủ. Thợ cũ thấy anh đi qua thì cúi mặt, có người thương anh nhưng không dám chào, sợ tống kha biết mà đổi việc. Trong làng, lời đồn càng ngày càng độc. Người ta bảo, lương mộc nghèo mà tham, vì không được nha môn trả giá cao, nên xinh lòng đốt kho. Có người từng chịu ơn anh nay cũng đóng cửa khi thấy anh đến gần. Mấy đứa trẻ từng nhận giấy vụn của anh nghe người lớn nói theo, vừa thấy anh đã chạy đi, miệng gọi người đốt kho. Lương mộc nghe rõ từng tiếng, nhưng chỉ cúi đầu bước tiếp. Anh không sợ nghèo, chỉ sợ cái danh trong sạch bị vấy bẩn mà không có cách nào rửa. Bà từ an bệnh mỗi ngày một nặng. Bà nằm trên chiếc giường tre cũ, hơi thở mỏng như sợi khói. Có những đêm lương mộc ngồi bên mẹ đến sáng, nghe tiếng ho của bà mà lòng quặn lại. Bà biết con oan, cũng biết trong lòng con đang có lửa. Một lần, bà nắm tay anh, giọng yếu nhưng rõ từng chữ. Mộc à, người ta hại con là nghiệp của họ. Nếu con vì hận mà làm ác, đó sẽ thành nghiệp của con. Mẹ không mong con giàu lại, chỉ mong sau này con còn dám ngẩn đầu nhìn trời. Lương mộc gật đầu, nhưng nước mắt rơi xuống mu bàn tay mẹ. Anh muốn tin lời bà, muốn nhẫn nhị, muốn chờ ngày trời đất soi xét. Nhưng ngoài kia, tống kha ngày ngày dùng chính xưởng của anh để bán giấy, dùng chính thợ của anh để kiếm bạc, lại còn được người ta gọi là chủ hiệu rộng lượng. Còn cắt bình vẫn ngồi trong nhà môn, áo mũ chỉnh tề, miệng nói đạo lý công bằng. Nghĩ đến đó, máu trong người lương mộc như sôi lên. Một chiều mưa bụi, mạnh đường lén đến nhà. Người treo đỏ ấy đứng ngoài hiên rất lâu mới dám bước vào. Vừa gặp lương mộc, ông đã quỳ xuống, tự tát vào mặt mình. Ông nói đêm kho sổ cháy, chính ông từng chở một gia nhân của tống kha qua sông. Trên thuyền có một thùng dầu nhỏ và mấy bao giấy vụn. Khi ấy ông sinh nghi, nhưng người kia ném cho ông ít bạc và dọa nếu hé miệng thì cả nhà ông sẽ không còn đường sống ở đảo Khe. Lương mộc nghe xong, cả người lặng đi. Sự thật trước mắt như ngọn đèn cháy trong đêm, nhưng lại quá xa để với tới. Một lời của mạnh đường không đủ thắng nhà môn, không đủ thắng tống kha, càng không đủ xóa cái tiếng xấu đã đóng lên đời anh. Anh đỡ mạnh đường dậy, không trách một câu, nhưng từ hôm ấy, ánh mắt anh đổi khác. Nó không còn chỉ là nỗi đau của người bị oan, mà là cái lạnh của người đã nhìn thấy kẻ thù mà chưa thể động tới. Không bao lâu sau, bà tự an, qua đời. Đám tang của bà vắng đến nhói lỏng. Diệp nương mang hương đến viếng, mạnh đường lặng lẽ giúp khiêng quan tài. Vài người nghèo từng chịu ơn, Lương Mộc đứng xa xa chắp tay mà không dám bước vào. Đến gần cuối buổi, tống kha sai gia nhân mang một túi bạc đến phúng. Tên gia nhân đặt bạc trước Linh Cửu, cố ý nói lớn rằng Chủ Hắn thương tình mẹ con Lương Mộc xa cơ, nên giúp chút tiền trôn cất. Lương Mộc nhìn túi bạc ấy, rồi nhìn di ảnh mẹ. Trong khoảnh khắc, mọi lời giận của bà như bị tiếng cười nhạo ngoài đời lớn át. Anh cầm túi bạc ném thẳng ra sân, bạc văng tung tóe trong buồn. Tên gia nhân hoảng hốt lùi lại, còn Lương Mộc chỉ nói một câu khàn đặc. Về bảo tống kha, món nợ này chưa xong. Đêm ấy, sau khi trôn mẹ bên gò đất cuối làng, Lương Mộc ngồi một mình trước căn nhà lạnh. Gió thổi qua bách nứa, nghe như tiếng người than. Anh mở chiếc giương cũ, lấy ra mảnh vải mẹ từng dùng lau khuôn giấy, rồi lại nhìn về phía xưởng cũ, sáng đèn bên bờ sông. Trong lòng anh, nỗi oang, nỗi nhục, nỗi mất mẹ quyện thành một khối đen nặng chiếu. Anh không còn nghĩ đến việc kêu oan nữa. Anh chỉ nghĩ tống kha đã dùng lửa để vu tội cho anh, thì cũng nên nếm mùi mất hết trong lửa. Gần nửa đêm, Lương Mộc lấy một mồi than giấu trong ống tre, khoác áo tơi bước ra khỏi nhà. Mưa đã ngớt, gió từ bờ sông thổi mạnh, rất hợp cho một đám cháy lan nhanh. Khi anh đến trước kho giấy của tống kha, cánh cửa gỗ đóng im lìm. Bên trong là hàng trăm sấp giấy khô, chỉ cần một tiên lửa cũng đủ biến thành biển lửa. Lương Mộc đứng dưới bóng tối, bàn tay nắm chặt ống tre đến trắng bệnh. Trước mắt anh là kho giấy của kẻ thù, sau lưng anh là nấm mồ mẹ còn chưa khô đất. Và trong lòng anh, lần đầu tiên một ý nghĩ đáng sợ cất tiếng rõ ràng. Nếu công lý không đến, vậy chính tay anh sẽ đòi lại. Lương Mộc đứng lặng trước kho giấy của tống kha rất lâu. Gió từ bờ sông thổi tới từng cơn lạnh bút làm vạt áo tơi của anh phần phật trong đêm. Trong tay áo, ống tre đựng mồi than vẫn còn ấm ấm, như một con rắn độc cuộn mình chờ lúc được thả ra. Chỉ cần anh bước thêm vài bước, chỉ cần một tiên lửa bén vào đống giấy khô bên trong, tất cả cơ nghiệp mà tống kha cướp được từ anh sẽ hóa thành trò. Anh nhìn cánh cửa gỗ đóng kín. Trong đầu hiện lên từng cảnh như dao cửa. Mẹ anh quỳ trước cổng nhà môn đến ngất đi. Tấm biển xưởng do chính tay anh khắc bị vứt bên đống củi ướt. Đám trẻ từng nhận giấy vụn của anh, gọi anh là người đốt kho. Tống kha sai người đem bạc phúng viếng. Làm nhục cả người đã khuất. Bao nhiêu oan ức rồn lại, ép ngực anh đến nghẹt thở. Một giọng nói trong lòng anh vang lên. Đốt đi. Hắn dùng lửa hại người, người dùng lửa trả lại. Hắn cướp xưởng của người, vậy hãy để hắn mất trắng. Bàn tay lương mộc run lên. Anh rút ống tre ra, ánh than đỏ le lói dưới mưa bụi, nhỏ bé mà đáng sợ. Nhưng đúng lúc ấy anh lại nhớ đến lời mẹ. Giọng bà từ an như vọng về từ căn nhà cũ cuối làng. Người ta hại con là nghiệp của họ. Nếu con vì hận mà làm ác, đó sẽ thành nghiệp của con. Lương mộc nghiên răng, hai mắt đỏ ngầu. Anh tự hỏi, nếu đêm nay kho giấy cháy, ngày mai thiên hạ sẽ nói gì? Họ sẽ nói, lương mộc quả nhiên là kẻ phóng hỏa. Họ sẽ nói nhà môn năm xưa không bắt lầm người. Họ sẽ không nhớ anh từng oang, từng khổ, từng mất mẹ. Họ chỉ nhớ một kẻ nghèo bị hận thù biến thành tội nhân. Mưa mỗi lúc một nặng hạt. Sấm rền xa xa phía bờ đề. Lương mộc khép mắt, cố nuốt cơn đau xuống. Nhưng hận thù không chịu tan. Anh đã chịu nhục quá lâu. Nếu cứ buông tay, ai sẽ trả lại công bằng cho mẹ anh? Ai trả lại những năm tháng anh đổ mồ hôi bên khuôn giấy? Ai bắt tống kha cuối đầu? Ngay khi anh sắp bước tới từ phía nhà sau kho giấy bỗng vang lên một tiếng khóc yêu ớt. Lương mộc khửng lại. Ban đầu anh tưởng mình nghe nhầm giữa tiếng mưa nhưng tiếng khóc ấy lại vang lên lần nữa. Nhỏ, nghẹn, khoảng sợ. Anh men theo vách kho nhìn sang. Thấy căn phòng nhỏ cạnh kho bị gió cuột bung một nửa mái. Bên trong có bóng một đứa trẻ đang mắc kẹt sau cánh cửa kẹt cứng. Đó là con trai của người cạnh kho. Đứa bé mới 7-8 tuổi. Từng có lần đứng ngoài xưởng cũ xin Lương mộc một tờ giấy xấu để tập viết. Đứa trẻ khóc khản rộng. Gọi cha nhưng không ai nghe. Người cạnh kho có lẽ đã chạy ra bờ đê khi nghe tiếng nước lớn bỏ lại con ngủ trong phòng sau. Lương mộc đứng chết lặng. Nếu anh phóng hỏa, đứa trẻ ấy sẽ không còn đường thoát. Không chỉ đứa trẻ, mấy giang nhà liền vách. Những người thợ nghèo ngủ lại trong kho. Cả giấy phố ven sông đều có thể bị lửa nuốt. Bấy lâu nay, anh hận tống kha. Nhưng những người kia đâu có cấp xưởng của anh. Đứa bé kia đâu có vụ an cho anh. Nó cũng chỉ là một sinh mạng nhỏ bé giữa đêm mưa lạnh. Bàn tay cầm ống tre của Lương mộc buông thẳng xuống. Nước mưa chảy qua mặt anh. Không rõ là mưa hay nước mắt. Anh nhìn đốm than đỏ trong ống tre rồi nhìn về phía nấm mồ mẹ ngoài gò đất. Cuối cùng, anh ném mạnh ống tre xuống bùn. Đốm than tắt phụt. Chỉ còn lại một làn khói mỏng tan vào mưa. Nhưng khi anh vừa chạy tới nhà sau, trong kho bỗng vang lên tiếng đổ vỡ. Gió lớn quật cửa bên hông bật mở. Một ngọn đèn dầu trong kho rơi xuống nền. Lửa bén lên góc giấy vụn. Chưa lớn nhưng gặp giấy khô thì lan rất nhanh. Lương mộc xững người trong khoảnh khắc. Anh đến đây để đốt nó. Nhưng trời đất lại đặt trước mặt anh một lựa chọn khác. Đứng nhìn cho hạ hận hay lao vào cứ thứ từng bị cướp khỏi tay mình. Không kịp nghĩ thêm, anh hét lớn gọi người rồi dùng vai hút vào cánh cửa kẹt nơi đứa trẻ bị nhốt. Cửa không mở. Anh lùi lại, dồn hết sức hút lần nữa. Vai đau bút, tay bị gỗ sước sách nhưng anh vẫn không dừng. Đến cú thứ ba, than cửa bật tung. Đứa trẻ ò khóc, ôm chặt lấy cổ anh. Lương mộc kéo nó ra ngoài rồi lại quay vào kho dùng áo tơi ướt đập vào đám lửa đang bén lên. Khói đen cuộn ra, cay sẻ mắt. Lương mộc ho sặc. Hai bàn tay bị hơi nóng làm rát bỏng nhưng anh vẫn kéo từng bó giấy ra khỏi góc cháy vừa kéo vừa gọi dân làng. Diệp nương trên đường đi gọi người hộ đê nghe tiếng kêu, vội chạy đến. Thấy lương mộc ôm đứa trẻ lao ra từ màn khói. Nàng kinh hãi gọi lớn tên anh. Tiếng gọi ấy đánh thức mấy nhà quanh khò. Chỉ một lát sau, người làng kéo tới. Người xách nước, người phá vách, người cứu đổ. Khi lửa được dập tắt, lương mộc ngồi gục dưới mưa, mặt mũi đầy cho, bàn tay run dậy ôm lấy vết bỏng. Có người nhìn thấy anh ở kho giữa đêm liền nghi ngờ. Xi sao rằng có lẽ chính anh là người phóng hỏa. Lương mộc nghe thấy, nhưng lần này anh không còn sức biện minh. Anh chỉ cúi đầu, thở nặng nhọc, lòng trống rỗng như vừa đi qua một cánh cửa sinh tử. Đúng lúc ấy, đứa trẻ được cứu tỉnh lại trong vòng tay cha. Nó khóc nắc lên chỉ về phía lương mộc mà nói là chú ấy cứu con, chú ấy phá cửa, chú ấy bế con ra. Người canh kho nghe vậy quỳ sụp xuống trước mặt lương mộc, dập đầu càm tạ, đám đông im bặt. Những lời nghi ngờ vừa thốt ra bỗng nghẹn lại giữa cổ hỏng. Mưa vẫn chút xuống không ngừng. Nước từ bờ đê tràn qua sân sau kho cuốn theo bùn đất làm sập một mảng nền cũ sát bách. Một người dân đang dọn nước bỗng kêu lên. Dưới lớp đất vừa lở ra có một chiếc hòm gỗ mục bị trôn kín. Diệp Nương và Mạnh Đường cùng chạy tới. Khi nắp hòm bật mở, bên trong là những cuốn sổ cũ bọc dầu, vài tờ thư riêng đã ố vàng, trên giấy còn in dấu triện của nhà môn vĩnh xuyền. Mạnh Đường nhìn thấy nét chữ trên một phong thư Mặt tái đi. Ông nhận ra tên gia nhân từng đi thuyền mình năm ấy. Trong hòm còn có ghi chép những khoản bạc qua tay cắt bình và lời hẹn của Tống Kha trước đêm kho sổ cháy. Cơn mưa tưởng như chỉ mang tai hỏa, không ngờ lại giữa trôi lớp bùn che dấu tội ác. Lương Mộc nhìn chiếc hòm ấy. Mắt nhòe đi. Anh không hiểu đây là trời đất thương mình hay là mẹ anh ở nơi xa vẫn giữ cho con một đường sống. Anh chỉ biết nếu ban nãy anh không buông mồi lửa nếu anh thật sự đốt kho mọi chứng cứ này cũng sẽ thành trò và cả đời anh sẽ không còn cách nào chứng minh mình trong sạch. Mạnh Đường bước đến trước mặt Lương Mộc quì xuống giữa bùn mưa, run rộng nói Lương Huynh, Lần trước tôi vì sợ mà im lặng khiến Huynh chịu an. Đêm nay Huynh cứu một mạng người cũng cứu luôn lương tâm hèn nhát của tôi. Ngày mai, dù có mất mạng tôi cũng sẽ ra công đường làm chứng. Lương Mộc muốn đáp nhưng cổ họng nghẹn cứng. Anh chỉ nhìn xuống đôi tay bỏng rát của mình. Đôi tay ấy từng suýt ném lửa trả thù cuối cùng lại dùng để cứu người và kéo sự thật ra khỏi bóng tối. Trong tiếng mưa rồn rập anh gục xuống bên chiếc hòm gỗ bên cạnh là mảnh khăn tăng của mẹ đã ướt đẫm nhưng vẫn còn trắng. Đêm ấy, Lương Mộc mất đi một mồi lửa oán hận nhưng giữ lại được con đường quay về làm người. Sáng hôm sau, khi mưa vừa dứt làng đào khê vẫn còn ngập trong bùn nước. Kho giấy của tống kha cháy xé một góc nhưng điều khiến dân làng bàn tán không phải đám cháy mà là chiếc hòm gỗ được đào lên từ dưới nền cũ. Diệp nương bọc những cuốn sổ ướt trong vải khô cùng mạnh đường đưa thẳng đến Nha Môn Vĩnh Xuyên. May mắn thay, tri huyện cũ vừa bị điều đi người mới nhậm chức là Hàn Chính nổi tiếng làm việc cẩn thận không dễ nghe lời một phía. Khi nhìn thấy dấu triện cũ trên những cuốn sổ ông lập tức sai người niêm phong chứng vật, đồng thời cho gọi Cát Bình, tống kha, người canh kho và Lương Mộc đến công đường đối chất. Cát Bình vừa bước vào đã tỏ vẻ oán uổng hắn nói đám sổ ấy có thể do kẻ khác làm giả, còn những phong thư kia chẳng đủ chứng minh điều gì. Nhưng Hàn Chính không vội kết luận ông cho thư lại đem sổ thuế cũ trong Nha Môn ra đối chiếu từng nét mực từng dấu son, từng khoản bạc ghi bên lề đều khớp với những phần bị sửa trong mấy năm qua những nhà giàu từng được giảm thuế những hộ nghèo từng bị tăng sưu tất cả đều hiện rõ trên giấy. Cát Bình bắt đầu tái mặt hắn cố cãi rằng mình chỉ làm theo lệnh người trên nhưng Hàn Chính đập mạnh thước Đến lúc ấy một thư lại trẻ trong Nha Môn bước ra quỳ xuống khai rằng năm xưa từng thấy Cát Bình nhận bạc của Tống Kha trước đêm kho sổ cháy sau đó chính tay Cát Bình đem một mảnh giấy có dấu sưởng lương mộc đặt gần hiện trường. Tống Kha nghe vậy liền biến sắc Hắn lớn tiếng mắng Cát Bình vu oang nói mình chỉ là người buôn giấy không hề biết chuyện Nha Môn nhưng Cát Bình thấy hắn phủi sạch trách nhiệm lập tức nổi giận Hắn khai rằng kế đốt một góc kho sổ là do hai người cùng bàn Tống Kha muốn đoạt sưởng giấy của lương mộc còn hắn muốn nhân vụ cháy xóa giấu sửa thuế Hai kẻ từng ngồi chung bàn uống rượu chia bạc nay trước công đường lại tranh nhau đẩy tội cho nhau. Lời trước đá lời sau càng nói càng tự lộ sơ hở Mạnh đường quỳ xuống làm chứng Ông kể lại đêm năm ấy đã chở gia nhân của Tống Kha qua sông trên thuyền có thùng dầu và bao giấy vụn Ông nhận tội vì sợ mà im lặng khiến lương mộc chịu oan Nói đến đó người treo đò già cuối đầu khóc xin chịu phạt vì đã để lương tâm hèn yếu che mất sự thật Người canh kho cũng bế con trai mình quỳ giữa công đường Đứa trẻ còn yếu sau đêm mưa nhưng vẫn chỉ vào lương mộc mà nói rõ Chính lương mộc đã phá cửa cứu nó ra khỏi phòng sau rồi quay vào dập lửa Cả công đường lặng đi Những lời đồn độc địa từng bùa vây lương mộc bỗng như bị gió cuốn khỏi lòng người Hàn chính quay sang hỏi lương mộc vì sao nửa đêm lại có mặt ở kho giấy của Tống Kha Câu hỏi ấy làm cả công đường nín thở Diệp Nương nhìn anh lo lắng Mạnh đường cũng cuối đầu sợ một lời thật sẽ khiến anh tự chuốc thêm tội Lương mộc im lặng rất lâu Anh nhìn đôi tay vẫn còn băng vải vì bỏng rồi chậm dãi quỳ xuống Anh nói đêm ấy anh đến kho không phải vì vô tình Trong lòng anh từng có oán từng muốn dùng lửa trả lại nỗi đau mà Tống Kha đã gieo cho mình Nhưng khi nghe tiếng đứa trẻ khóc anh hiểu rằng nếu mình phóng hỏa người vô tội sẽ chết Còn danh dự của mẹ anh cũng sẽ bị trôn theo tội ác của anh Vì vậy anh đã ném mồi than xuống bùn rồi lao vào cứu người Lời thú nhận ấy khiến mọi người sững sở Có người xấu hổ cuối mặt vì trước đó chính họ từng gọi anh là kẻ đốt kho Hàn Chính nhìn Lương Mộc thật lâu rồi nói Người chưa từng nổi giận chưa chắc đã là người thiện Người ở sát mép tội lỗi mà còn biết dừng lại mới là người giữ được lương tầm Sau buổi đối chất Hàn Chính tuyên bố vụ án năm xưa có gian trá Lương Mộc được rửa sạch tội phóng hỏa lấy lại danh dự trước dân làng Tống Kha bị buộc hoàn trả xưởng giấy bồi thường tổn thất công khai nhận tội trước dân đảo Khe Cát Bình bị cách chức Tống giam chờ xét xử những tài sản bất chính bị kê biên để bồi hoàn cho các hộ dân từng bị sửa sổ thuế Khi lính lệ tháo dây chói khỏi tay Lương Mộc anh không vui mừng gieo lên chỉ ngằng mặt nhìn trời Mây sám sau cơn mưa đang tàn dần ánh sáng mỏng rơi xuống sân công đường Anh biết mẹ mình không còn sống để nghe hai chữ Minh Oan nhưng ít nhất bà sẽ không phải mang nỗi tuổi hơn ấy xuống suối vàng Tống Kha bị áp giải ngang qua Lương Mộc bỗng khuyệu gối Hắn nhìn đứa con trai nhỏ đang nép trong lòng người canh kho rồi nhìn đôi tay bỏng rát của người mình từng hại Lần đầu tiên vẻ kiêu ngạo trên mặt hắn tan sạch hắn dập đầu xuống nền đá rộng khàn đặc Nếu đêm ấy ngươi trả thù con ta đã chết trong lửa ta cướp xưởng của ngươi hại mẹ ngươi ốc ốc mà mất vậy mà ngươi vẫn cứu một mạng trong nhà ta Lương Mộc Ta có tội Lương Mộc không đáp ngay Anh chỉ nhìn kẻ thù đang quỳ trước mặt mình trong lòng không còn ngọn lửa muốn thiêu dụi tất cả như đêm trước Thứ còn lại là một nỗi buồn rất sâu và một điều anh hiểu rõ hơn bao giờ hết Công lý có thể đến muộn nhưng nếu mình tự tay làm điều ác trước khi nó đến thì dù thắng được kẻ thù cũng sẽ thua mất chính mình Sau ngày công đường xử rõ trắng đen dân làng Đào Khê không còn nhìn Lương Mộc bằng ánh mắt nghi kỵ nữa Những cánh cửa từng khép lại khi anh đi qua nay lặng lẽ mở ra Có người mang bó tre đến đặt trước sân Có người đem vỏ gió chum nước, ít gạo, ít thuốc trị bỏng Họ không nói nhiều chỉ cúi đầu như thay cho lời xin lỗi Lương Mộc hiểu lòng người cũng như giấy trắng một khi bị vết mực nghi ngờ làm nhòe muốn sạch lại cần thời gian Sườn giấy bên bờ sông được trả về cho anh Tấm biển cũ từng bị vứt bên đống củi ướt được mạnh đường nhặt lại, lau sạch rồi trèo lên Khi nhìn ba chữ Lương Mộc Phường hiện ra dưới nắng Lương Mộc đứng lặng rất lâu, anh nhớ đến mẹ nhớ đôi tay bà run run vá áo cho con nhớ lời bà dặn rằng nhà nghèo không đáng sợ chỉ sợ đánh mất lòng ngày Giờ đây, anh đã mất rất nhiều nhưng may mắn nhất là vẫn còn giữ được điều bà muốn giữ Tống Kha bị buộc công khai nhận tội trước dân làng Hắn phải hoàn trả sưởng, bồi thường những tổn thất đã gây ra, lại phải dùng bạc riêng giúp các hộ dân từng bị cắt bình, sửa sổ thuế mà lâm vào cảnh khốn cùng Ba năm sau đó, hắn bị giao việc sửa đê phát lương cứu tế và bù công cho những thợ giấy từng bị hắn ép làm trong sợ hái Ban đầu, Tống Kha làm vì xấu hổ và sợ tội Nhưng mỗi lần đứng dưới nắng gắt vá từng đoạn đê, mỗi lần nhìn người nghèo nhận lại phần bạc bị chiếm đoạt Hắn mới dần hiểu một điều Thứ hắn tưởng là khôn ngoan năm xưa Thật ra chỉ là cái ngu của kẻ tham lam tự đào hố trôn mình Cắt bình bị cách chức Tống giam theo luật Những cuốn sổ bị sửa được chi huyện hàn chính cho kiểm lại từng trang Tài sản bất chính bị kê biên để trả cho dân Người làng từ đó mới hiểu một nét bút công trong nhà môn có thể làm công cả đời người lương thiện Công lý nếu không được giữ nghiêm, kẻ yếu sẽ luôn là người chịu khổ trước tiên Ngày Tống Kha đến xưởng, cuối đầu xin lỗi Lương Mộc không mắng cũng không làm nhục hắn trước mặt mọi người Anh chỉ nói Ta không giữ oán để tự thiêu lòng mình Nhưng những gì người gây ra người phải tự tay sửa lại Tha thứ không phải để kẻ ác nhẹ tội mà để người bị hại không phải sống tiếp bằng hận thù Tống Kha nghe xong, nước mắt rơi xuống nền đất không dám ngằng đầu Lương Mộc dùng một phần bạc bồi hoàn để sửa lại xưởng Phần còn lại dựng một gian học nhỏ bên cạnh sân phơi giấy Trẻ nghèo trong làng được đến học chữ, mỗi đứa đều có giấy sạch để tập viết Diệp Nương thường đem sách thuốc đến chép vừa giúp người bệnh nghèo vừa phụ Lương Mộc dạy đám trẻ đọc những chữ đầu tiên Mạnh Đường trở thành người chở giấy cho xưởng Đi đâu cũng kể với con cháu rằng im lặng trước oán khuất cũng là một món nợ lương tâm Nhiều năm sau, làng Đào Khê lại trắng những phên giấy dưới nắng Gió sông thổi qua từng tờ giấy dung nhẹ như cánh chim Lương Mộc đứng trước sân nhìn đứa trẻ từng được anh cứu năm nào đang nắn nót viết chữ thiện trên tờ giấy mới Anh chợt hiểu Đêm mưa ấy nếu anh không ném mồi than xuống bùn tất cả hôm nay đã hóa thành cho bụi Người đời sau chuyển nhau câu chuyện ấy như một lời gian sâu sắc Oán hận có thể khiến ta tưởng mình mạnh mẽ nhưng thật ra nó chỉ âm thầm đốt cháy phần thiện lương trong lòng Trả thù có thể có thể làm kẻ ác đau một lúc nhưng cũng có thể khiến người bị hại mất cả đời trong sạch Chỉ người biết dừng tay trước điều ác biết giữ một niệm thiện giữa lúc đau nhất mới thật sự truyền được số phận của mình Vì lửa oán thù không bao giờ soi sáng đường đời Chỉ có lòng thiện mới dẫn con người bước ra khỏi bóng tối Khi ngọn lửa oán hận trong lòng Lương Mộc vừa được dập tắt một ánh đèn ân nghĩa khác lại sáng lên ở phương trầm hạ Nếu câu chuyện trước dạy ta biết buông oán để giữ phúc thì câu chuyện tiếp theo sẽ cho thấy chỉ một chum dầu nhỏ trong đêm rét cũng có thể thắp sáng cả một đời người Phương Trầm Hà nằm bên con đường quan đảo dẫn vào huyện Nam Bình Quanh năm sống bằng nghề làm đèn lồng giấy dầu Cứ đến cuối năm, cả con phố lại đỏ rực màu giấy thơm mùi tre mới trẻ tiếng giao vót, tiếng hồ rán tiếng người gọi nhau giao hàng vang từ sáng đến tối Nhà giao trong phường có cửa hiệu lớn treo biển sơn son nhận toàn đơn đèn lễ Còn thợ nghèo chỉ ngồi ở hiên nhà Trẻ từng thanh tre, uốn từng vòng khung làm thuê qua bữa Đinh Sách là một người như vậy Anh hơn 30 tuổi Người gầy, bạn tay chai cứng vì tre cửa nhưng khung đèn anh làm thì nổi tiếng chắc chắn Đèn qua tay anh dù treo ngoài gió vẫn không méo giấy dán lên phẳng như mặt nước Người trong nghề biết anh có tài nhưng vì không có tiền nộp phí phường không có cửa hiệu cũng chẳng có người chống lưng Anh mãi chỉ là thợ nhỏ ở cuối phố Đinh Sách nghèo nhưng không làm ẩu Có hôm khách thúc gấp bảo chỉ cần làm cho kịp Anh vẫn cẩn thận buộc lại từng mối dây Anh thường nói đèn treo lên là để soi mắt người Nếu mình làm dối, ánh sáng ấy cũng không sạch Vì câu nói ấy có người quý anh cũng có kẻ chê anh cố chấp Trong phường, người không ưa Đinh Sách nhất là Má Kính, chủ hiệu đèn lớn nhất Trầm Hà Hiệu Má ra lâu nay nhận phần lớn đơn hàng của huyện Thợ nhỏ muốn có việc đều phải qua tay hắn Má Kính ngoài mặt thường khen Đinh Sách khéo tay nhưng trong lòng không thích một thợ nghèo được khách nhớ tên Một mùa đông nỏ Đinh Sách nhận làm gấp mấy chục khung đèn cho một khách buồn Anh thức liền hai đêm, vậy mà khi giao hàng người kia lấy cớ thiếu vài mối buộc rồi quyết tiền bỏ đi Đêm ấy, Đinh Sách Ôm bó tre thường ngồi trước cổng chợ Bụng đói, áo mỏng Trong túi không còn một đồng mua dầu thắp Nếu không làm tiếp đơn hàng nhỏ còn lại Anh sẽ mất luôn chút chữ tín cuối cùng Tú nương Quá phụ bán dầu ở đầu chợ Thấy anh ngồi co ro liền đem ra một bát cơm nóng và một chùm dầu nhỏ Nàng không giàu, quán dầu cũng chỉ đủ nuôi mẹ con qua ngày Nhưng vẫn đặt chùm dầu trước mặt anh mà nói Ta không có bạc giúp anh đổi đời Chỉ mong đêm nay anh còn chút ánh sáng để giữ lấy nghề Đinh Sách nhận bát cơm, cổ họng nghẹn lại Anh không nói lời hoa Mỹ Chỉ cúi đầu thật sâu Nhờ chùm dầu ấy Anh làm xong đơn hàng trước sáng Giữ được chữ tín với khách Từ đó hế ai hỏi mua dầu thắp đèn lâu tắt Anh đều chỉ đến quán tú nương Người nghèo giúp người nghèo Món ân nhỏ ấy được anh cất kỹ trong lòng Đầu xuân năm sau Phường Trầm Hà mở hội nhỏ Một chiếc đèn do Đinh Sách làm Má kính được treo giữa chợ Cháy sáng bền bỉ suốt đêm Không nghiêng, không tắt Khiến khách qua đường ai cũng khen Tú nương đứng bên quán dầu Mỉm cười nhìn ánh đèn ấy Còn trong bóng tối dưới mái hiên đối diện Má kính nhìn ngọn đèn đang sáng hơn cả đèn hiệu nhà mình Sắc mặt dần lạnh lại Hẵn khẽ nghiến răng nói với gia nhân Nếu để thằng thợ nghèo ấy nổi lên Phường Trầm Hà này rồi Sẽ chẳng còn ai nhớ đến tên má kính nữa Sau đêm hội đầu xuân Tên Đinh Sách bắt đầu được nhiều người Trong phường Trầm Hà nhắc đến Ban đầu chỉ là vài khách lẻ Tìm anh đặt khung đèn nhỏ Về sau cả những nhà buôn Từ huyện Nam Bình đi ngang cũng ghé hỏi Vì nghe nói có người thợ nghèo Làm đèn chắc Đốt suốt đêm không tắt Treo ngoài gió không nghiêng Đinh Sách không vì được khen mà nâng giá Ai nghèo anh lấy công vừa phải Ai cần gấp anh thức đêm làm Nhưng vẫn buộc từng mối giây cẩn thận như cũ Đúng năm ấy huyện Nam Bình Chuẩn bị mở lễ hội cầu an Lớn nhất trong 3 năm Quan đạo từ cổng huyện đến bến sông Phải treo 300 chiếc đèn lồng giấy dầu Đây là đơn hàng lớn Ai nhận được không chỉ có bạc Mà còn có danh Má kính vốn tưởng việc ấy chắc chắn Rơi vào tay hiệu má già Với nhiều năm nay hắn vẫn là người đứng ra nhận Các đơn đèn lễ Nhưng lần này mấy thợ nhỏ trong phường Cùng nhau đề cử Đinh Sách Họ nói khung đèn của anh chắc Lại biết chia công công bằng Không ép thợ nghèo làm rẻ mạt Tú nương cũng được nhiều người nhắc đến Vì dầu của nàng Trái sáng, ít khói Không làm đen giấy Ngay cả vài khách buôn từng dùng đèn Của Đinh Sách cũng đứng ra làm chứng Khi nghe tin Đinh Sách được giao Làm người điều phối đơn đèn lễ hội Má kính tức đến nỗi làm rơi chén trà trong tay Điều khiến hắn khó chịu nhất Không phải mất một đơn hàng Mà là đám thợ nhỏ trước kia Phải cúi đầu chờ việc từ hiệu mã ra Nay lại dám tụ về quanh một thằng thợ nghèo không biển hiệu Hắn cười lạnh Nói với gia nhân Một kẻ chưa từng ngồi ghế chủ hiệu Mà cũng muốn gánh việc lớn Ta sẽ cho hắn biết Ánh đèn càng sáng thì khi tắt càng nhục Nhận đơn hàng lớn Đinh Sách không ôm lợi riêng Anh chia việc cho từng nhà trong phường Người già yếu thì bót nan nhẹ Phụ nữ khéo tay thì dán giấy Người khỏe thì trẻ tre Bột khung, nhóm trẻ nhỏ thì phơi giấy Chuyển dây Anh ghi rõ công của từng người Và một cuốn sổ treo ngay trong xưởng tạm Ai làm bao nhiêu, nhận bao nhiêu Không để ai thiệt Những nhà nghèo lâu nay bị hiệu lớn chén ép lần đầu Có việc làm đàng hoàng Ai nấy đều phấn chấn Riêng dầu thấp, Đinh Sách quyết định lấy từ quán tú nương Có người lo nàng chỉ là quá phụ nghèo Liệu có đủ dầu tốt Cho 300 chiếc đèn hay không Đinh Sách chỉ đáp Năm xưa một chum dầu của nàng Đã giúp ta giữ chữ tín Hôm nay ta tin dầu sạch sẽ Không phụ án đèn sạch Tú nương nghe vậy lặng người Rồi dốc hết tiền giành dụng mua thêm dầu tốt Quyết không để ân nghĩa của Đinh Sách Thành gánh nặng Mã Kính thấy mọi người càng tin Đinh Sách Thì càng căm tức Hắn lén tìm đến Lý Trác, quản sự lễ hội của huyện Nam Bình Lý Trác là kẻ ngoài mặt Nói chuyện quy cũ Trong lòng lại chỉ nhìn bạc Mã Kính đặt trước mặt hắn Một hộp bạc nhỏ Nói nếu Đinh Sách làm hỏng đèn lễ Đơn hàng sẽ phải trả lại cho hiệu mã ra Khi ấy lợi lộc không không thiếu phần Lý Trác Hai kẻ bàn nhau rất kỹ Nếu chỉ nói xấu Đinh Sách thì chưa đủ Vì đèn của anh từng sáng giữa chợ Nhiều người đã tận mắt thấy Muốn hạ anh Phải đánh vào chữ tín của người anh mang ơn Thế là trong một đêm tối Người của Mã Kính lèn đến chỗ chứa dầu Cháo vài thùng dầu tốt của Tú Nương Bằng dầu rẻ pha nước Sáng hôm sau, chợ đã có lời đồn rằng Dầu của Tú Nương vốn không sạch Chỉ nhờ Đinh Sách che chợ Nên mới được đưa vào đơn lễ hội Lời đồn lan nhanh như lửa bén giấy khô Có người đến quán Tú Nương Người từng chum dầu rồi lắc đầu bỏ đi Có kẻ ác miệng còn nói Một quá vụ nghèo mà được Đinh Sách nâng đỡ Ất có chuyện khuất tất Á Triều, con trai nàng Nghe đám trẻ ngoài chợ trêu mẹ Thì tức đến đỏ mắt Nhưng càng cãi càng bị cười nhào Tú Nương đóng cửa quán sớm Ngồi bên chum dầu Mà nước mắt lặng lẽ rơi Đinh Sách nghe chuyện liền đến tận chợ Nói rõ trước mọi người Anh bảo dầu của Tú Nương anh đã dùng nhiều năm Sạch hay bẩn Không thể chỉ dựa vào lời đồn Nếu đèn lễ hội xảy ra chuyện vì dầu Anh sẽ đứng ra chịu trách nhiệm Câu nói ấy làm người tốt yên lòng Nhưng cũng khiến Mã Kính càng thêm đắc ý Vì hắn biết cái bẫy đã buộc chặt Vào danh dự của Đinh Sách Đêm trước ngày giao đèn Đinh Sách đi kiểm lại từng thùng dầu Khi mở đến một thùng đặt ở góc sau Anh trợt khựng lại Mùi dầu ấy nặng và chua hơn bình thường Mặt dầu nổi váng mỏng dưới ánh đèn Anh lập tức mở thêm vài thùng khác Sắc mặt mỗi lúc một trầm xuống Ngoài sân 300 chiếc đèn đã hoàn thành Chỉ chờ sáng mai giao cho huyện Nếu hủy toàn bộ dầu để kiểm lại Đơn hàng sẽ trễ Cả phường mất công Những nhà nghèo đang trông vào tiền công sẽ khốn đốn Nhưng nếu cứ dùng tiếp Chỉ cần một dãy đèn tắt giữa lễ hội Mọi tội lỗi sẽ đổ xuống đầu tú nương và anh Đinh Sách đứng giữa sườn đèn sáng mở Nhìn những thùng dầu im lìm trước mặt Lần đầu tiên cảm thấy ánh sáng Mình cố giữ bấy lâu Đang bị một bàn tay vô hình kéo vào bóng tối Đêm ấy Đinh Sách không ngủ Anh gọi mấy thợ thân tín đến Lặng lẽ mở từng thùng dầu ra kiểm Những thùng có mùi lạ Đều được anh đặt riêng sang một bên Không cho dùng vào đèn lễ Nhưng thời gian đã quá gấp 300 chiếc đèn sáng mai phải giao Nếu báo hủy lúc này Cả phường Trầm Hà sẽ mang tiếng thất hứa với huyện Nam Bình Không còn cách nào khác Đinh Sách đem số bạc dành dụng bấy lâu Đi mua dầu tốt bù vào Tú nương biết chuyện Vội mở cửa quán vét hết những chung dầu sạch Còn lại đưa cho anh Nàng nói không lấy tiền Nhưng Đinh Sách nhất quyết đặt bạc xuống bàn Anh bảo Ấn nghĩa không phải là để một người gánh mãi Dầu của cô sạch tôi càng phải trả cho đúng giá Để không ai có cớ nói xấu Tú nương nghe vậy Mắt đỏ hoe A Triêu đứng sau lưng mẹ Nhìn Đinh Sách bằng ánh mắt vừa thương vừa nề Cậu bé không hiểu hết chuyện người lớn Chỉ biết từ khi mẹ bị đồn bán dầu bẩn Quán vắng lạnh như nhà không đèn Gần sáng 300 chiếc đèn cuối cùng cũng được chuẩn bị xong Đinh Sách tự tay kiểm từng mối dây Từng vòng khung Từng chỗ dán giấy Anh tưởng mình đã vá được cái bẫy dầu kém Nào ngờ má kính còn giấu một mũi độc khác Trước giờ nghiệp thu Người của hắn lén trà trộn vào nhóm truyền đèn Dạch mỏng vài sợi dây Buộc trên chiếc đèn lớn nhất Treo trước cổng huyện Vết dạch nhỏ đến mức nhìn qua không thấy Nhưng chỉ cần gặp gió mạnh Cả khung đèn sẽ nghiêng xuống Buổi nghiệp thu diễn ra giữa sân huyện Nam Bình Dân chúng kéo đến xem rất đông Ban đầu đèn của Đinh Sách được treo lên đều đặn Ánh dầu trong Giấy đỏ sáng ấm Khung tre ngay ngắn Nhiều người gật gù khen Phường Trầm Hà năm nay làm đèn đẹp hơn mọi năm Mấy thợ nhỏ Đứng sau Đinh Sách cũng thở phào Tưởng công sức nhiều ngày cuối cùng đã được ghi nhận Nhưng khi chiếc đèn chính trước cổng huyện được kéo lên Một cơn gió bất ngờ thổi mạnh qua sân Sợi dây đã bị rạch không chịu nổi sức kéo Khung đèn nghiêng hẳn sang một bên Giấy dầu cọ vào mép đèn Cháy xé một góc rồi tắt phụt Đám đông ô lên Lý trác lập tức bước ra Chỉ thẳng vào Đinh Sách mà mang rằng Anh làm ăn cầu thả Dùng dầu kém suýt làm hỏng lễ hội của huyện Mã kính đã chờ sẵn khoảnh khắc ấy Hắn vội sai người mang đèn của hiệu mã ra ra thay Miệng nói là vì thể diện Phường Trầm Hà Nhưng ánh mắt không giấu nổi vẻ đắc thắng Đinh Sách muốn kiểm lại chiếc đèn hỏng Nhưng Lý trác quát lính kéo anh ra Nói chứng cứ đã rõ Còn cái chỉ thêm mất mặt Tin xấu lan khắp chợ Chỉ trong nửa ngày Người ta không nói đến hàng trăm chiếc đèn còn lại Vẫn sáng tốt Chỉ nhắc mãi chiếc đèn chính bị cháy xém Đinh Sách bị Phường phạt bồi thường Mất quyền điều phối đơn hàng Những thợ nhỏ từng theo anh cũng mất công Có người vì đói túng Mà quay sang trách anh quá tin tú nương Làm liên lụy cả Phường Tú nương càng khổ hơn Quán dầu của nàng vắng tanh Chum dầu đầy mà không ai mua Có kẻ đi ngang còn cố ý bịt mũi Nói dầu bẩn thắp lên Chỉ làm đen mặt người A Chiêu bị đám trẻ ngoài chợ treo chọc Tức đến nắm chặt tay nhưng không dám đánh nhau Chỉ chạy về ôm mẹ khóc Tú nương không trách Đinh Sách Nhưng khi nhìn những chum dầu bị bỏ lại trong góc Nàng khẽ nói Năm xưa một chum dầu giúp anh qua đêm zét Không ngờ hôm nay Cũng vì dầu mà anh chịu oan Còn mẹ con ta mang tiếng Cậu ấy như một mũi kim đâm vào lòng Đinh Sách Anh trở về sượng tạm Nhìn những khung đèn chưa dùng nằm trồng trên nền đất Mọi thứ anh gây dựng Bằng chữ tín bỗng sụp xuống Chỉ vì một mưu kế bẩn Anh có thể rời Trầm Hà Đi nơi khác làm lại Nhưng nếu anh đi Tú nương sẽ mãi mang tiếng bán dầu giả A Chiêu lớn lên trong lời chê cười Còn đám thợ nghèo sẽ lại phải Cúi đầu dưới tay mã kính Đêm xuống Đinh Sách ngồi một mình trước ngọn đèn nhỏ Ánh lửa lay động trên gương mặt mệt mỏi của anh Lần đầu tiên Anh thấy lòng mình sinh ra oán Anh oán mã kính độc ác Oán lý trác đổi trắng thay đen Oán cả những người từng nhận việc từ anh Mà nay vội quay lưng Nhưng càng oán anh càng nhớ đến bát cơm nóng Và chum dầu trong đêm zét năm xưa Nếu ân nghĩa ấy bị vùi dưới lời đồn Anh còn mặt mũi nào gọi mình là người biết nhớ ơn Gần nửa đêm A Chiêu lén gõ cửa sưởng Cậu bé thở hồn hèn Trong tay nắm một đoạn dây buộc bị dạch mỏng Cậu nói sau buổi nghiệp thu Mình quay lại cổng huyện Tìm chiếc đèn hỏng Thì nhặt được đoạn dây này dưới chân cột Cậu còn nhìn thấy một gia nhân của mã kính Quanh quần gần đó trước giờ treo đèn Vẻ mặt rất lén lút Đinh Sách cầm đoạn dây Lên soi dưới ánh đèn Vết dạch mạnh sâu Rõ ràng không phải đứt vì gió Mắt anh tối lại Anh biết mình đã bị hại Biết tú nương bị kéo vào oan tiếng Biết cả đơn hàng kia chỉ là cái bẫy đã răng sẵn Nhưng một đoạn dây trong tay đứa trẻ Vẫn chưa đủ để lật ngược lời của mã kính Và lý trác Ngoài phố, đèn hiệu mã ra sáng rực Người ra vào tấp nập chuẩn bị nhận lại đơn lễ hội Còn trong sưởng nhỏ cuối ngõ Đinh Sách lặng lẽ Đặt đoạn dây dạch lên bàn Bên cạnh chum dầu tủ nương từng gửi Ánh đèn nhỏ hắt lên mặt anh Vừa yếu ớt vừa bền bỉ Anh hiểu Nếu muốn rửa sạch oan khuất này Anh không thể chỉ lo cho danh dự của riêng mình Anh phải giữ cho cả phường nghề Không bị kẻ tham danh biến thành nơi ánh sáng Cũng biết nói dối Sáng hôm sau Huyện Nam Bình ra lệnh lễ hội vẫn tổ chức đúng ngày Lý trác sợ mất mặt trước quan trên Liền giao toàn bộ Việc treo đèn cho hiệu mã ra Nói rằng chỉ có mã kính Mới đủ sức cứu thể diện cho huyện Tin ấy truyền về phường Trầm Hà Có người thở dài, có người cúi mặt Cũng có người trách Đinh Sách Làm hỏng cơ hội của cả phường Đinh Sách nghe hết nhưng không đáp Anh chỉ lặng lẽ cất đoạn dây Bị dạch vào tay áo Rồi đi dọc quan đảo xem những dãy đèn Mới được treo lên Chỉ nhìn qua một lượt anh đã thấy lòng nặng xuống Tre làm khung còn non Nhiều chỗ buộc dây chưa chắc Dấy dán đẹp nhưng mỏng Gặp gió dễ dách Dầu trong đèn bốc mùi nồng Ngọn lửa tuy sáng lúc đầu nhưng không bền Mã kính vì muốn kịp giao hàng Và ăn phần lời lớn Đã làm mọi thứ thật nhanh, thật bóng bẩy Nhưng bên trong lại đầy sơ hở Nếu đêm hội trời yên Có lẽ vẫn che mắt được người đời Nhưng hôm ấy, gió từ bến sông thổi lên từng cơn Càng về chiều càng mạnh Đinh Sách trở về sưởng Ngồi rất lâu trước những khung đèn dự phòng Do chính tay anh và nhóm thợ nhỏ từng làm Những chiếc đèn ấy bị bỏ lại Sau vụ oang chưa được dùng đến Nhưng từng mối dây vẫn chắc Từng thanh tre vẫn khô giả Từng lớp giấy vẫn phẳng Chỉ cần đem chúng ra thay Dấy đèn quan đạo có thể được cứu Nhưng nếu anh làm vậy Người ngoài sẽ chỉ thấy lễ hội của Mã Kính thành công Còn nỗi oan của anh Tiếng xấu của Tú Nương Nước mắt của A-chiêu Ai sẽ nhớ Trong lòng Đinh Sách bỗng nổi lên Một tiếng nói lạnh lẽo Cứ để đèn của Mã Kính tắt hết Cứ để hắn mất mặt trước cả huyện Cứ để Lý Trác bị quan trên trách phạt Kẻ ác gieo nhân nào Thì gặt quả ấy Anh việc gì phải ra tay Nghĩ đến đó bàn tay anh vô thức xiết chặt Đoạn dây bị rạch Bao nhiêu tủi nhục mấy ngày qua lại ủa về Anh từng giữ chữ tín cho người Cuối cùng lại bị người ta dùng chính chữ tín ấy Để đẩy xuống bùn Đúng lúc ấy Tú Nương bước vào Nàng đặt trước mặt anh một chum dầu sạch cuối cùng của quán Gương mặt nàng mệt mỏi Nhưng giọng vẫn dịu Nếu anh muốn rời khỏi chuyện này Ta không trách Anh đã chịu oan quá đủ rồi A-chiêu đứng sau lưng mẹ Tay ôm chiếc đèn nhỏ Đôi mắt vẫn còn vết đỏ vì khóc Cậu bé nói khẽ Nhưng nếu đêm nay đèn tắt hết Người ta sẽ nói Phường Trầm Hà làm đèn dối trá Sau này còn ai thuê thợ nghèo như chúng ta nữa Câu nói của đứa trẻ Khiến Đinh Sách lặng người Anh nhìn những khung đèn xếp trong góc Lại nhớ đêm Z năm xưa Khi mình ngồi co ro trước cổng chợ Nếu Tú Nương cũng nghĩ việc ai nấy lo Có lẽ anh đã mất chữ tín từ lâu Một chum dầu nhỏ Từng cứu anh qua cơn cùng đường Vậy hôm nay khi cả phường nghề Sắp bị bóng tối nuốt lấy Lẽ nào anh lại chỉ đứng nhìn cho hạ oán Đinh Sách đứng dậy Lấy áo khoác lên vải Anh gọi những thợ nhỏ còn tin mình đến Người thì do dự Người thì sợ bị Mã Kính trả thù Nhưng khi thấy anh tự tay khiêng khung đèn ra sân Từng người một lặng lẽ bước tới Đinh Sách không nói những lời lớn lào Anh chỉ nhìn họ rồi nói Ta không cứu Mã Kính Ta cứu miếng cơm của người làm nghề chân chính Nếu đèn Phường Trầm Hà tắt hết đêm nay Ngày mai nhà nào trong chúng ta cũng tối Đêm hội bắt đầu Quan đảo Nam Bình đông nhịt người Tiếng trống, tiếng chiêng Tiếng trẻ con cười vang dưới hàng đèn đỏ Ban đầu, dãy đèn của hiệu Mã Ra Trông rất rực rỡ Mã Kính mặc áo mới đứng bên Lý Trác Mặt đầy vẻ đắc ý Nhưng chỉ qua nửa canh giờ Gió mạnh từ bến sông quật đến Một chiếc đèn trao đảo rồi tắt Rồi chiếc thứ hai, thứ ba Có chiếc giấy dách, có chiếc nghiêng hẳn xuống Rồi bên trong sánh ra Làm người đi đường hoàng sợ lùi lại Đám đông bắt đầu xôn xào Quan khách trên lầu cao cao mày Lý Trác tái mặt Còn Mã Kính vội quát thợ chạy đi sửa Nhưng đám thợ của hắn càng sửa càng dối Từ cuối quan đảo Đinh sách cùng nhóm thợ nhỏ xuất hiện Không ai hô hào, không ai tranh công Họ chia nhau thay khung yếu Nối lại dây Hạ những chiếc đèn nguy hiểm xuống Đổ thêm dầu sạch của tú nương Rồi chỉnh hướng treo cho đèn bớt ăn gió A Chiêu cầm chiếc đèn nhỏ Họ chạy phía trước soi đường Vừa chạy vừa gọi người tránh sang hai bên Tú nương đứng bên thùng dầu Tay áo ướt đẫm vì vội gió từng gáo Nhưng ánh mắt kiên định chưa từng lầy Mã Kính thấy đinh sách cứu đèn Thì vừa mừng vừa nhục Hắn muốn quát đuổi Nhưng trước mặt bao nhiêu dân chúng Hắn không dám Lý Trác cũng chỉ biết im lặng Vì nếu không có đinh sách Lễ hội đêm ấy chắc chắn thành trò cười Khi mọi người đang dồn sức sửa dãy đèn phía trước Giàn đèn lớn trước cổng huyện Vỗng phát ra tiếng răng rắc Mấy cặp tre chống chính bị gió ép cong Dây buộc lại quá mạnh Cả giàn đèn nghiêng xuống phía đám đông Người bên dưới la hết bỏ chảy Nhưng vẫn còn mấy đứa trẻ bị kẹt giữa dòng người chen lấn Đinh sách nhìn thấy Lập tức lao tới Anh túm lấy dây chẳng Dùng hết sức kéo ngược lại Gió quật mạnh Thanh tre bật ra đập vào vai anh Đau đến tối sầm mắt Máu thấm qua áo Nhưng anh vẫn không buồn Mấy thợ nhỏ thấy vậy vội chạy đến giúp Người giữ cọc Người kéo dây Người đỡ đám trẻ ra ngoài Cuối cùng giàn đèn đứng vững trở lại Hàng trăm ngọn đèn được trình sửa sáng lên cùng lúc Xoay đỏ cả cổng huyện Dân chúng vừa thoát nạn lặng đi một nhịp Rồi tiếng rêu mừng vang lên như sóng Đinh sách ngồi xuống bậc đá Vai rách tay run mồ hôi hòa với máu Anh không nhìn về phía mã kính Cũng không đợi ai khen Anh chỉ thở chậm Nhìn những ngọn đèn đang sáng mà thấy lòng nhẹ đi một phần Ít nhất phường Trầm Hà chưa mất danh Ít nhất Những người thợ nghèo vẫn còn đường sống Nhưng đúng lúc ấy Á Chiêu từ phía sau dãy đèn chạy ra Vừa chạy vừa hét lớn Cậu bé chỉ vào một gia nhân của má kính Đăng lén kéo bao vải ra khỏi góc khuất Mấy thợ nhỏ lập tức giữ người ấy lại Trong bao Có những đoạn dây bị rạch mỏng Mấy thùng dầu pha nước còn sót Và vài khung tre non bị thay vội Đám đông xúm lại Má kính biến sắc vội quát rằng Đó chỉ là đồ bỏ đi Nhưng giọng hắn đã lạc hẳn Dưới hàng trăm ngọn đèn vừa được cứu sáng Mọi thứ hắn từng giấu trong bóng tối cuối cùng Bị phơi ra trước mắt dân chúng Đinh sách nhìn chiếc bao chứng cứ Đặt giữa đường Rồi nhìn ánh đèn đỏ đang rung trong gió Anh biết đêm nay Mình không chỉ cứu một lễ hội Anh đã cứu lại cơ hội Để sự thật được nhìn thấy Bằng chính thứ ánh sáng mà kẻ gian từng muốn dùng Để che mắt người đợi Sáng hôm sau Sân phường Trầm Hà đông kín người Chuyện đêm hội được cứu khỏi cảnh hỗn loạn Đã lan khắp huyện Nam Bình Nhưng điều khiến dân chúng kéo đến Không chỉ là vết thương trên vai đinh sách Mà là chiếc bao vải bị bắt quả tang Dưới chân giàn đèn Trong bao có dây buộc bị rạch mỏng Thùng dầu pha nước còn sót Vài khung tre non Và cả những mảnh giấy ghi dấu hiệu của hiệu Mã Gia Chi huyện Nam Bình cho đặt Tất cả chứng vật giữa sân Lý trác đứng một bên Mặt xanh như tàu lá Mã Kính vẫn cố giữ vẻ bình tĩnh Lớn tiếng nói đó chỉ là vật liệu hỏng Bị người làm vứt nhầm Không thể vì mấy thứ đồ bỏ Mà vu oan cho hiệu lớn mấy đời Nhưng lời hắn vừa dứt A Triêu đã bước ra Tay nắm chặt đoạn dây rạch từng nhặt được hôm nghiệp thu Cậu bé run rộng kể lại Việc mình thấy Gia Nhân Mã Gia lén lút quanh chiếc đèn chính trước giờ treo Gia Nhân bị bắt đêm qua ban đầu Còn trối Nhưng khi chi huyện sai người đem dây rạch Trong bao so với đoạn dây A Triêu nhặt được Vết cắt giống hiệt nhau Lại có thợ trong phường nhận ra Mấy thùng dầu pha nước vốn được chuyển Từ kho phụ của Mã Kính Bị hỏi rồn Gia Nhân kia sợ đến quỳ sụp Khai rằng chính Mã Kính sai hắn Hắn tráo dầu của tú nương Rạch dây đèn chính Rồi đêm hội lại định đem vật chứng đi giấu Mã Kính nghe vậy liền quát mắng Gia Nhân Ăn nói bậy bạ Nhưng hắn càng quát người trong phường Càng nhìn hắn bằng ánh mắt lạnh hơn Một thợ già từng làm thuê cho hiệu Mã Gia Bỗng bước ra làm chứng Ông nói Mã Kính thường bắt thợ dùng tre non ghi thành tre giả Dầu rẻ ghi thành dầu tốt Tiền công của thợ nhỏ thì cắt xén từng đồng Trước kia ai cũng sợ mất việc nên im lặng Nay thấy đinh sách dù bị hại Vẫn cứu cả phường nghề Ông không thể tiếp tục cuối đầu Lời khai nối tiếp lời khai Người thì nói Lý Trác từng nhận bạc của Mã Kính Trước ngày chuyển đơn Người thì nói chính mắt thấy người Mã Gia Làng vàng gần kho dầu của tú nương Lý Trác mồ hôi chạy đầy chán Còn Mã Kính đứng giữa sân Như bị từng ngọn đèn đêm qua Xoay thẳng vào lòng đen tối của mình Chi huyện quay sang hỏi đinh sách Người đã biết mình bị hại Vì sao đêm hội còn ra tay Cứu dãy đèn của Mã Kính Nếu người đứng ngoài Kẻ gian đã tự mất mặt trước thiên hạ Đinh sách cuối đầu vai còn đau Nhưng giọng rõ ràng Anh nói nếu chỉ để Mã Kính mất mặt Tiều dân có thể đứng nhìn Nhưng đèn tắt giữa lễ hội Người đời sẽ không chỉ chê một hiệu Mã Gia Mà sẽ chê cả phường Trầm Hà Làm nghề gian dối Khi ấy những người thợ nghèo không có lỗi Cũng mất đường sống Tiều dân từng nhờ một chung dầu nhỏ Mà giữ được chữ tín trong đêm rét Hôm nay Tiều dân không thể vì oán riêng Mà để ánh đèn của cả phường bị tắt Cả sân phường lặng đi Tủ nương đứng trong đám đông Nước mắt rơi xuống Nhưng khóe miệng lại run run như muốn cười A Triêu ôm lấy mẹ Lần đầu tiên sau nhiều ngày dám ngầng đầu nhìn mọi người Những người từng quay lưng với mẹ con nàng Cũng xấu hổ cuối mặt Chi huyện tuyên rõ trước dân chúng Tủ nương không bán dầu bẩn Đinh sách không làn gian Vụ đèn chính bị hỏng là do Mã Kính cố ý phá hoại để đoạt đơn Mã Kính phải bồi thường cho tủ nương Trả đủ công cho các thợ nhỏ Mất quyền nhận đơn lễ hội trong 3 năm Lý Trác bị bãi chức quản sự Bạc nhận hối lộ bị sung công Để giúp những thợ bị thiệt hại Khi nghe phán quyết Mã Kính khuyểu xuống Hắn từng muốn dùng một ngọn đèn tắt Để trôn vùi đinh sách Nào ngờ chính hàng trăm ngọn đèn Được đinh sách cứu sáng lại phơi bày tội lỗi của mình Hắn cuối gặm mặt Không dám nhìn tủ nương Càng không dám nhìn những thợ nghèo Từng bị hắn chèn ép Sau buổi tra xét Nhiều người trong phường muốn tôn đinh sách Làm chủ phường mới Nhưng anh lắc đầu Anh nói phường nghề không cần một người đứng trên tất cả Để nuốt hết công lao của người khác Điều phường cần là một quy ước công bằng Ai góp công thì được ghi tên Ai làm thật thì được nhận phần xứng đáng Không để người nghèo Phải sống nhờ lòng thương hại của kẻ giàu Chiều hôm ấy Những chiếc đèn được làm lại treo trước sân phường Mỗi chiếc đều ghi tên người thợ đã góp sức Người trẻ tre Người dán giấy Người pha dầu Người bộc dây Lần đầu tiên công lao của những bàn tay nhỏ bé được đặt dưới ánh sáng Đinh sách đứng cạnh tủ nương Và A-chiêu Nhìn từng ngọn đèn lần lượt sáng lên Anh biết mình không chỉ rửa sạch một nội oan Mà còn giữ lại được lòng tự trọng Cho cả những người quanh năm Làm nghề trong bóng tối Sau ngày sự thật được phơi bầy Phường Trầm Hà không còn giống như trước nữa Những thợ nhỏ Từng phải cúi đầu chờ việc trước cửa hiệu lớn Nay được ngồi lại giữa sân phường Để cùng bàn quy ước làm nghề Đinh sách không nhận làm chủ phường Theo cách người ta đề nghị Anh chỉ xin mọi người lập một cuốn sổ chung Đơn hàng nào đến Cũng ghi rõ tên từ người góp sức Từ người trẻ tre, dán giấy Buộc dây đến người pha dầu Treo đèn Công lao nhỏ đến đâu cũng phải được nhìn thấy Để không ai còn phải sống trong bóng tối Của người khác Tú nương mở lại quán dầu ở đầu chợ Những chum dầu sạch lại được bày Ngay ngắn dưới mái hiên cũ Ban đầu, có người đến mua Mà cuối mặt không dám nhìn nàng Vì trước kia chính họ từng tin lời đồn Mà quay lưng Tú nương không trách Cũng không nhắc chuyện cũ Nàng chỉ đong dầu cho đủ Lấy tiền đúng giá, rồi nói nhẹ Dầu thắp đèn cần sạch Lòng người cũng vậy Đã muốn sáng thì đừng pha thêm điều gian dối Á Chiêu từ đó thường chạy sang sưởng Của Đinh Sách Cậu bé học cách trẻ tre sao cho không sức tay Học buộc dây sao cho gặp gió Vẫn chắc Học dán giấy sao cho ánh đèn tỏa đều Đinh Sách không chỉ dạy nghề Mà còn dạy cậu rằng Người làm đèn trước hết phải giữ lòng ngay Vì đèn có thể soi đường cho người khác Nhưng nếu người làm ra Nó có lòng đen tối Ánh sáng ấy cũng chẳng bền lầu Má Kính sau khi bị phạt mất quyền nhận đơn lớn Phải trở lại làm từ những việc nhỏ nhất Ban đầu hắn cúi đầu vì nhục Đôi tay quen chỉ người sai việc Nay phải tự trẻ tre, tự gánh dầu Tự nhận từng đồng công ít ỏi Có lúc hắn thấy Đinh Sách đi ngang Thì xấu hổ quay mặt Nhưng Đinh Sách không mắng cũng không xua đuổi Anh chỉ nói Người làm sai phải trả giá Nhưng nếu còn chịu sửa bằng mồ hôi thật Thì vẫn còn một con đường để quay về Ba mùa trăng trôi qua Lễ hội Cầu An lại đến Năm ấy Quan đạo Nam Bình sáng rực hàng ngàn chiếc đèn Của phường Trầm Hà Không còn một hiệu riêng nào chiếm hết tên tuổi Mỗi ngọn đèn đều có dấu nhỏ Ghi tên những bàn tay đã làm ra nó Người đi hội nhìn lên Nhìn thấy ánh đèn nối dài như dòng sông lửa ấm áp Ai cũng khen phường Trầm Hà Không chỉ làm đèn đẹp Mà còn làm bằng lòng chân thật Đêm ấy Đinh Sách treo một chiếc đèn giản dị Trước quán Tú Nương Chiếc đèn không lớn Giấy cũng không vẽ hoa văn cầu kỳ Nhưng khung tre rất chắc, ánh dầu rất trong Bên trong chiếc đèn ấy Là phần dầu còn lại từ chum dầu đầu tiên Nàng từng giúp anh trong đêm Z năm xưa Tú Nương nhìn ngọn đèn Mắt đỏ hoe A Chiêu đứng bên cạnh khẽ hỏi Vì sao chiếc đèn nhỏ ấy lại được treo Ở vị trí đầu tiên Đinh Sách mỉm cười đáp Vì nếu không có ánh sáng nhỏ năm ấy Sẽ không có cả con đường sáng hôm nay Từ đó về sau Người phường Trầm Hà thường đem câu chuyện ấy Dạy con cháu Ân nghĩa ở đời không nhất thiết Phải bắt đầu từ vàng bạc lớn lao Có khi chỉ là một bát cơm nóng Khi người ta đói Một chum dầu nhỏ khi người ta sắp mất chữ tín Một lời tin tưởng khẻ đời Như chìm vào đêm tối Nhưng người nhận ơn nếu biết ghi nhớ Biết đem chút ánh sáng ấy Thắp tiếp cho người khác Thì một ngọn đèn nhỏ cũng có thể soi rạng Cả một con đường đời Oán hận giống như mồi lửa Cầm lâu sẽ tự đốt chính mình Ân nghĩa giống như ngọn đèn Biết giữ gìn sẽ soi sáng cả đường đời Nếu hai câu chuyện hôm nay Khiến bạn tin hơn vào nhân quả và lòng thiện Hãy nhấn thích Đăng ký và để lại một lời bình an Cho người đang âm thầm sống tử tế ngoài kia Hẹn gặp lại Trong những câu chuyện tiếp theo Của Chuyện Làng Xưa