Những ‘Gã’ Khồng Lồ Của Vũ Trụ

Bạn đang nhìn thấy tôi đây, con người, nhỏ bé đến mức gần như không tồn tại trong vũ trụ. Bởi vì ngoài kia có những gác khổng lồ lớn đến mức mặt trời chỉ như một hạt cát trên sa mạc. Có những vật thể nếu đặt thay thế cho mặt trời, nó sẽ nuốt chọn toàn bộ thái dân hệ chỉ trong nháy mắt. Điều đáng sợ hơn đó là đây không phải là giả thuyết, chúng đã được quan sát, đo đạt và đang tồn tại ngoài vũ trụ ngay lúc này. Trong video ngày hôm nay, chúng ta hãy cùng khám phá những gác khổng lồ của vũ trụ. Từ những hành tinh đến các ngôi sao hay những công trúc có kích thước không thường, khiến giới khoa học có nhiều tranh cãi. Và tin tôi đi, con người cuối, bạn sẽ càng cảm thấy nhìn nhỏ bé đến đáng sợ. Trước khi nói đến những gác khổng lồ ngoài vũ trụ, hãy bắt đầu từ nơi quen thuộc nhất. Đây là trái đất, ngôi nhà của chúng ta. Mọi thứ bạn biết đều tồn tại ở đây. Với đường kính khoảng 12.700 km, trái đất là hành tinh đất đá lớn nhất hệ mặt trời. Nhưng khi đặt trái đất cạnh Mộc Tinh, hành tinh lớn nhất Thái Dương hệ, thì trái đất lại thực sự nhỏ bé. Mộc Tinh có đường kính trung bình là 139.800 km, gấp 11 lần đường kính trái đất. Bởi vậy bạn có thể nhét vừa 1.300 trái đất vào bên trong. Tuy nhiên, Mộc Tinh chỉ là anh cả của hệ mặt trời mà thôi. Ngoài vũ trụ bao là kia, vẫn còn những hành tinh khổng lồ khiến Mộc Tinh phải nép mình nếu đặt cạnh chúng. Nhắc đến hành tinh lớn nhất từng được phát hiện, chắc hẳn chúng ta sẽ nghĩ ngay đến ngoại hành tinh WASP-17b. Đây là ngoại hành tinh đầu tiên được phát hiện có quỹ đạo nghịch hành, nghĩa là nó quay theo hướng ngược lại với chiều quay của ngôi sao trụ. Ngoài ra, tính đến thời điểm hiện tại, nó là ngoại hành tinh lớn nhất từng được phát hiện. Nó có đường kính vào khoảng 278.200 km, gấp khoảng 2 lần đường kính của Mộc Tinh. Và nó đang quay quanh một ngôi sao rãi chính có quang phủ loại F, nằm ở hướng tròm sao bọ cạp, cách trái đất khoảng 1.300 năm ánh sáng. Điều thú vị trên WASP-17b đó là, tuy có kích thước siêu lớn, nhưng hành tinh lại có khối lượng rất nhẹ. Nó chỉ có khối lượng bằng khoảng một nửa khối lượng của Mộc Tinh, khiến mà độ trung bình trên hành tinh này chỉ là 0.08 gram trên cm khối. Điều này có nghĩa, nếu bạn có một đại dương đủ lớn để đặt WASP-17b vào bên trong, nó sẽ nổi bông bềnh trên bề mặt. Có nhiều ý kiến cho rằng, WASP-17b không phải là hành tinh lớn nhất, có thể danh hiệu thuộc về cái tên khác, đó là HD100546b. Bởi vì nó có đường kính gấp khoảng 7 lần đường kính của Mộc Tinh. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, HD100546b vẫn không được xác nhận là hành tinh. Với kích thước lớn như vậy, các nhà khoa học cho rằng, đây rất có thể là một sao lùn nâu, ngôi sao lớn nhất. Xét trong thái dương hệ, mặt trời là vật thể lớn nhất. Nó có đường kính vào khoảng 1.390.000 km, gấp 109 lần đường kính trái đất. Tuy nhiên, nếu phải so sánh với các siêu sao khổng lồ trong vũ trụ, mặt trời chỉ là một hạt cát mà thôi. Ở thời điểm hiện tại, ngôi sao lớn nhất được ghi nhận đó là Stephenson-218, một siêu sao khổng lồ đỏ nằm ở hướng tròm sao thuẫn bài, cách trái đất khoảng 19.000 năm ánh sáng. Tức ánh sáng mà chúng ta đang nhìn thấy của ngôi sao là ánh sáng của 19.000 năm trước. Các tính toán cho thấy, ngôi sao có đường kính gấp khoảng 2.150 lần đường kính của mặt trời, tức nó sắp xỉ khoảng 3 tỷ km, một con số không tường đúng không nào? Nếu có một phép màu đặt ngôi sao thay thế vị trí của mặt trời, bản kính của nó sẽ mở rộng vượt qua quỹ đạo của Thổ Tinh, hành tinh thứ 6 tính từ mặt trời. Tất cả 6 hành tinh, bao gồm Thủy Tinh, Kim Tinh, Trái đất, Hỏa Tinh, Mộc Tinh và Thổ Tinh đều bị ngôi sao nuốt chừng. Ở thời điểm hiện tại, ngôi sao đang tỏa ra độ sáng gấp 437.000 lần độ sáng mặt trời. Nó đang ở giai đoạn cuối của vòng đời sao. Sớm muộn, nó sẽ phát nổ trở thành một siêu tân tinh. Và rất có thể sau khi phát nổ, nó sẽ tạo ra một hố đen. Hố đen lớn nhất Nhắc đến hố đen lớn nhất vũ trụ, nhiều người hay nghĩ đến siêu hố đen TON618. Bởi vì trước đây, các nhà khoa học dự đoán nó có khối lượng gấp khoảng 66 tỷ lần khối lượng mặt trời. Với khối lượng lớn như vậy, nó được dự đoán có kích thước vùng trân trời sự kiện vào khoảng 390 tỷ km, tương đương 15 ngày ánh sáng. Nhưng giờ đây, có một siêu hố đen khác đã nổi lên, đó là siêu hố đen PHONIX-A. Đây là siêu hố đen nằm trong cụm thiên hạ khổng lồ PHONIX, cách trẻ đất khoảng 8,6 tỷ năm ánh sáng. Các nhà khoa học cho rằng siêu hố đen PHONIX-A có khối lượng gấp khoảng 100 tỷ lần khối lượng mặt trời và vùng trân trời sự kiện của nó có đường kính khoảng 590 tỷ km, tương đương gần 23 ngày ánh sáng. Nếu điều này là đúng, PHONIX-A sẽ là siêu hố đen lớn nhất từng được phát hiện. Đây là hình ảnh so sánh giữa siêu hố đen PHONIX-A và siêu hố đen TON618. Qua hình ảnh cho thấy, PHONIX-A quả thực rất lớn. Nếu có phép màu đặt siêu hố đen PHONIX-A vào thay thế vị trí của mặt trời, bàn kính vùng trân trời sự kiện sẽ mở rộng gấp 50 lần khoảng cách từ mặt trời đến hải phương tinh, hành tinh xanh nhất Thái Giờng hệ. Nghĩa là toàn bộ hệ mặt trời sẽ bị siêu hố đen nuốt trừng trong vùng trân trời sự kiện. Hệ mặt trời đang nằm trong cánh tay xoắn ốc của Giải Ngân Hà hay còn được gọi là thiên hà Milky Way. Đây là một thiên hà xoắn ốc có đường kính vào khoảng 100.000 năm ánh sáng. Nghĩa là ánh sáng muốn đi từ đầu này sang đầu kia của thiên hà. Nó cần thời gian là 100.000 năm. Đây quả thực là một cấu trúc khổng lồ. Nhưng nếu so với các thiên hà khổng lồ khác trong vũ trụ, thì kích thước của thiên hà Milky Way vẫn còn rất khiêm tốn. Trước đây, nếu nhắc đến thiên hà lớn nhất vũ trụ, người ta thường nghĩ ngay đến thiên hà IC-1101. Đây là một thiên hà ellipse khổng lồ cách trái đất khoảng 1 tỷ năm ánh sáng. Có những thời điểm, các nhà khoa học đo được thiên hà IC-1101 có đường kính lên tới 5,6 triệu năm ánh sáng. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, thiên hà IC-1101 không phải là thiên hà lớn nhất. Danh hiệu đó thuộc về một thiên hà vô tuyến có tên là Ancyonus. Thiên hà Ancyonus nằm trong hướng tròm sao thiên miêu, cách trái đất khoảng 3,5 tỷ năm ánh sáng. Đây là hình ảnh thực tế của thiên hà dưới quan sát sóng radio và hồng ngoại. Về bạn chất, số lượng sao trong thiên hà này không phải quá lớn. Nhưng phát xạ radio của thiên hà lại mở rộng sang một khu vực cực lớn. Các nhà khoa học đo được, thiên hà Ancyonus có đường kính mở rộng khoảng 16 triệu năm ánh sáng, trở thành cấu trúc thiên hà lớn nhất từng được phát hiện. Khoảng trống lớn nhất Trong vũ trụ quan sát thấy, có rất nhiều khoảng trống, nơi mật độ các thiên hà xuất hiện rất ít. Khoảng trống mà chúng ta thường được nghe nhắc tới đó là Bottice Voice, một khoảng trống có đường kính khoảng 330 triệu năm ánh sáng. Nó đang nằm cách trái đất khoảng 700 triệu năm ánh sáng. Nhưng đây chưa phải là khoảng trống lớn nhất. Khoảng trống lớn nhất vũ trụ được biết đến hiện nay, đó là khoảng trống KBC Voice. Các nhà khoa học tính toán, KBC Voice có kích thước siêu lớn, với đường kính lên tới 2 tỷ năm ánh sáng. Nó như một bong bóng khổng lồ bao lấy các cụm thiên hà. Trong đó, hệ mặt trời của chúng ta nằm gần trung tâm của khoảng trống. Nó cách riêng khoảng trống từ 700 triệu đến 1 tỷ năm ánh sáng, tùy thuộc vào hướng quan sát. Chính vì hệ mặt trời nằm trong khoảng trống KBC Voice, nên nhiều khi, việc đo đạt các thông số về vũ trụ gặp khó khăn hơn, nhưng lại mang đến nhiều điều thú vị hơn. Trong vũ trụ tồn tại rất nhiều những cấu trúc khổng lồ, nơi các thiên hà và cụm thiên hà hội tụ, tạo thành những giải khổng lồ, ngăn cách các khoảng trống. Người ta gọi đó là những bức tường vũ trụ. Ở thời điểm hiện tại, bức tường lớn nhất được quan sát thấy đó là HCB. Nó còn được gọi là bức tường vĩ đại. Các tình toán cho thấy, bức tường kéo dài trong một khoảng không gian là 10 tỷ năm ánh sáng, một con số thực sự là chóng ngợp đúng không nào? Điều này thật thú vị, bởi nếu nó có kích thước đúng như vậy, thì nó đã phá vỡ giới hạn mà các nhà khoa học đặt ra về một cấu trúc có liên kết trong vũ trụ. Nhưng nhiều nhà khoa học tin rằng bức tường HCB có tồn tại. Họ dựa vào các vụ nổ tia gamma để xác định kích thước của nó. Đây là bản đồ toàn bộ 283 vụ nổ tia gamma được quan sát. Nếu vũ trụ là đồng đều thì chúng phải được xuất hiện ngẫu nhiên, nhưng chúng lại tập trung thành một giải lớn ở khu vực này. Nên các nhà khoa học tin rằng siêu cấu trúc bức tường HCB có tồn tại. Vũ trụ Khả Kiến Vũ trụ Khả Kiến, hay vũ trụ có thể quan sát thấy, là một khu vực hình cầu mà trái đất là trung tâm, nơi bức sạn điện tử của các vật thể có đủ thời gian để chiếu đến trái đất kể từ khi sự rãn nở của vũ trụ bắt đầu. Để tôi giải thích kỹ hơn về vấn đề này. Từ trước đến nay, các nhà khoa học nhận thấy bức sạn nền vi sóng là thứ ánh sáng lâu đời nhất được tìm thấy trong vũ trụ. Nó được tạo ra cách đây khoảng 13,8 tỷ năm trước. Đây được coi là tuổi của vũ trụ và bức sạn nền vi sóng được tạo ra sau vụ đổ lớn Big Bang. Ở thời điểm hiện tại, khi các nhà khoa học quan sát thấy những thứ ánh sáng này, nghĩa là nó mất thời gian 13,8 tỷ năm để đến được trái đất. Nhưng trong quá trình bay đến trái đất, vũ trụ đã không ngừng rãn nở, không gian giữa các vật thể liên tục gia tăng. Nên những vật thể phát ra ánh sáng, trên thực tế đã rời xa vào cách trái đất khoảng 46,5 tỷ năm ánh sáng. Nghĩa là ánh sáng đó mất 13,8 tỷ năm để đến trái đất. Nhưng hiện tại, nó đã cách chúng ta 46,5 tỷ năm ánh sáng. Đây được coi là giới hạn của vũ trụ khả kiến, tức những thứ ánh sáng lâu đời nhất mà có thể quan sát từ trái đất. Nếu một vật thể nằm ngoài khu vực 46,5 tỷ năm ánh sáng, thì ánh sáng của chúng mãi mãi không bao giờ đến được trái đất. Bởi vậy, các nhà khoa học tin rằng, vũ trụ mà chúng ta có thể quan sát thấy từ trái đất sẽ có ban kính là 46,5 tỷ năm ánh sáng. Tức vũ trụ khả kiến là một khối cầu mà trái đất là trung tâm, có đường kính 93 tỷ năm ánh sáng. Và đây có lẽ là cấu trúc lớn nhất trong vũ trụ mà nhân loại biết đến. Còn ngoài khoảng không gian đó, không ai biết có gì hay không. Nhưng đó là trên lý thuyết. Còn trên thực tế, tính đến thời điểm hiện tại, vật thể xa nhất mà các nhà khoa học phát hiện, đó là thiên hà MOMZ14, có độ dịch truyền đỏ là 14,44. Nó được phát hiện lần đầu vào ngày 16 tháng 5 năm 2025 bởi kinh viễn vọng không gian James Webb, với khoảng cách tương ứng hiện tại là 33,8 tỷ năm ánh sáng. Ánh sáng từ thiên hà này đã mất khoảng 13,52 tỷ năm để đến được trái đất. Vũ trụ quả thật là kỳ diệu đúng không nào? Cảm ơn các bạn đã theo dõi hết video ngày hôm nay. Đừng quên đăng ký kênh và bật chuông thông báo để đón xem những video hấp dẫn và thú vị khác nhé! Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại!