Kinh tế thụt lùi 20 năm! Khủng hoảng tài chính của TQ nghiêm trọng hơn tưởng tượng

KHUNG TRỜI MỚI - NEWSKY TV
2.9K người theo dõi
291 Lượt xem video·8 thg 7, 2026
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AITrung Quốc đang đối mặt với cuộc khủng hoảng hệ thống nghiêm trọng, từ thâm hụt ngân sách gây nợ lương công chức, suy thoái tiêu dùng đến hiện tượng \"rỗng hóa\" đô thị do tỷ lệ sinh giảm kỷ lục. Bên cạnh đó, vấn đề an toàn thực phẩm độc hại và sự phân hóa đặc quyền giữa tầng lớp cầm quyền với người dân thường đang đẩy xã hội vào vòng xoáy suy thoái sâu sắc và mất niềm tin.
Khủng hoảng tài chính của Trung Quốc nghiêm trọng hơn tưởng tượng
Chính quyền phải vây tiền để trả lương công chức
Kinh tế Trung Quốc đang thụt lùi khoảng 20 năm
Người dân phải dựa vào những xuất cơm hộp chỉ 4 nhân dân tệ để cầm cử
Tại các thành phố hạn nhất, sức tiêu dùng sụt giảm mạnh
Trong khi làn sóng đóng cửa doanh nghiệp vẫn tiếp diễn không ngừng
Bí ẩn 1,4 tỷ dân Trung Quốc biến mất
Từ các thành phố hạn nhất đến những ngôi làn trở thành thành phố ma
Còn vắng vẻ hơn cả thời kỳ đại dịch
Các ngành nghệ tại Trung Quốc chìm trong vô số bề bối thực phẩm độc hại
Hình thành vòng luấn quẩn hại người rồi tự hại mình
Số ca tử vong bị ung thư trong năm nay
Được cho là cao gấp 3 lần số người thiệt mạng trong cuộc chiến Nga-Ukraine
Không để quý vị chờ lâu thêm nữa, sau đây sẽ là phần nội dung chi tiết
Kính mời quý vị cùng theo dõi
Khủng hoảng tài chính của Trung Quốc nghiêm trọng hơn tưởng tượng
Chính quyền phải vay tiền để trả lương công chức
Kính thưa quý vị, khủng hoảng tài chính của Trung Quốc còn nghiêm trọng hơn nhiều
so với những gì người ta tưởng tượng
Chính quyền đã phải vay tiền để trả lương cho công chức
Từ công chức, giáo viên đến bác sĩ
Từng có thời, làm việc trong hệ thống của Đảng Cộng sản Trung Quốc
là công việc mơ ước của rất nhiều người dân Trung Quốc
vì ổn định, an toàn và có địa vị
Thế nhưng ngày nay, bác cơm sắt ấy đã hoàn toàn hoen nghỉ
Một nhà sáng tạo nội dung tại Thành Đô cho biết
Đội ngũ công chức, vốn từ lâu được xem là những người nắm giữ bác cơm sắt ở Trung Quốc
nay lại phải vay tiền để có thể trang trải cuộc sống vì lương bị chậm trả
Theo ông, tình trạng tưởng chừng phi lý này
chỉ là phần nổi của tảng băng chìm phản ánh thực trạng hiện nay của Trung Quốc
Những công việc từng được xem là ổn định như công chức và giáo viên
đang phải đối mặt với làn sóng chậm lương hoặc nợ lương chưa từng có
Ngày càng nhiều nhân viên khu vực công bị nợ lương, cắt giảm trợ cấp
giảm mất các khoản thưởng theo thành tích khiến cuộc sống ngày càng khó khăn
Đây không còn là vấn đề của riêng một địa phương
mà đã trở thành phản ứng dây chuyền trên phạm vi cả nước do áp lực tài chính
Trước đây, người ta tin rằng chỉ cần vào được biên chế là sẽ có cuộc sống bảo đảm
Nhưng thực tế hiện nay đang phá vỡ hoàn toàn niềm tin đó
Một blogger cho biết nhiều địa phương hiện không còn đủ khả năng trả lương
Ngay cả những nơi vẫn còn trả được thì phần lớn cũng đã bắt đầu cắt giảm tiền lương hoặc phúc lợi
Không những vậy, hệ thống còn bắt đầu tinh giản biên chế
Công việc không chỉ áp lực mà còn chịu vô số quy định nghiêm ngặt
Một khách hàng từng nói với tôi rằng đồng nghiệp của họ phải vô cùng cẩn trọng trong từng lời nói
Kể cả trên mạng xã hội, không ai dám đăng tải nội dung một cách tự do
Công việc thì đơn điệu, ngày nào cũng họp hành triền miên
Còn mỗi khi xảy ra vấn đề thì mọi người chỉ tìm cách đung đẩy trách nhiệm cho nhau
Theo Đà Á Châu Tự Do, Radio Free Asia, nhiều quận Tài Trịnh Châu đã xuất hiện tình trạng giáo viên và công chức bị chậm lương
Các khoản thưởng theo thành tích và phụ cấp đều bị cắt bỏ
Trong khi mức lương cơ bản hàng tháng giảm từ khoảng 5.000 nhân dân tệ xuống còn khoảng 3.000 nhân dân tệ
Tình hình tại phòng thành cảng Quảng Tây còn nghiêm trọng hơn
Theo nhiều nguồn tin, đã có 11 tỉnh bắt đầu cắt giảm lương công chức hoặc tạm dừng chi trả tiền thưởng theo thành tích
Chẳng hạn, tại Liễu Châu, Quảng Tây, tiền lương bị cắt 15%
Tại Diên An, Thiểm Tây, các khoản thưởng theo thành tích bị đình chỉ hoàn toàn
Còn công chức cấp xã ở Phủ Dương, an huỷ liên tục trong 3 tháng chỉ nhận được mức lương cơ bản
với thu nhập thực lĩnh chỉ còn khoảng 2.100 nhân dân tệ trên tháng
Theo Điều 50 của luật lao động Trung Quốc, người sử dụng lao động không được phép giặm trả lương nếu không có lý do chính đáng
Tuy nhiên, quy định này dường như đã trở nên vô nghĩa ngay trong chính khu vực công
Khi chính quyền phải đi vai để trả lương và tình trạng thâm hụt ngân sách khiến các đơn vị cơ sở rơi vào cảnh kiệt quệ
Mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng này đã vượt xa sức tưởng tượng của công chúng
Tình trạng nợ lương không chỉ ảnh hưởng đến công chức và giáo viên, mà cả các bệnh viện và doanh nghiệp cũng đang lao đào
Một blogger tại Tô Châu cho biết, dù đã kiên trì vượt qua giai đoạn đại dịch, cuối cùng cô vẫn không thể tiếp tục làm trong ngành y
Cô chia sẻ rằng, bệnh viện đã 7-8 tháng không trả lương, thậm chí ngay cả khoản trợ cấp sinh hoạt cũng không được chi trả
Theo một cuộc khảo sát của Tài Kinh, các bệnh viện công tại 18 tỉnh trên khắp Trung Quốc đều đã cắt giảm chậm chi trả
hoặc hủy bỏ tiền thưởng theo thành tích dành cho nhân viên y tế
Nhiều bác sĩ chia sẻ trên Tencent QKey rằng tiền thưởng của họ đã bị cắt một nửa, khiến nhiều y tá đồng loạt xin nghỉ việc
Các bệnh viện cũng cắt giảm khoảng 30% nhân viên hậu cần, thậm chí thư ký của giám đốc bệnh viện cũng bị điều sang làm công việc hướng dẫn bệnh nhân
Một số nhà phân tích cho rằng, nguyên nhân sâu xa của làn sóng nợ lương lần này là sự sụp đổ của nguồn thu tài chính từ bán quyền sử dụng đất
Trước đây, gần một nửa nguồn thu ngân sách của chính quyền địa phương đến từ việc bán đất
Tuy nhiên, kể từ khi thị trường bất động sản lao dốc, hoạt động bán đất gần như đình trệ, khiến nguồn thu ngân sách cũng nhanh chóng cạn kiệt
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, trong khi nhiều cán bộ, giáo viên và nhân viên cơ sở phải chật vật đòi từng đồng tiền lương của mình
thì con cháu của các quan chức cấp cao vẫn dễ dàng được bổ nhiệm vào những vị trí quan trọng
Sự tương phản ấy không chỉ gây chú ý mà còn khiến nhiều người thất vọng
Kinh tế Trung Quốc đang thụt lùi khoảng 20 năm, người dân phải dựa vào những suất cơm hộp chỉ 4 nhân dân tệ để cầm cử
Tại các thành phố hạn nhất, sức tiêu dùng sụt giảm mạnh, trong khi làng sóng đóng cửa doanh nghiệp vẫn tiếp diễn không ngừng
Kính thưa quý vị, nền kinh tế Trung Quốc đang suy giảm nhanh chóng, thu nhập của người dân ngày càng giảm sút, kéo theo sự thay đổi rõ rệt trong thói quen tiêu dùng
Nhiều người phải tính toán chi ly từng khoản chi tiêu, thậm chí không dám tiêu tiền
Hiện nay, những suất cơm hộp giá 4 đến 5 nhân dân tệ đã trở nên phổ biến ở nhiều thành phố
Thời kỳ thịnh hành của cơm hộp 5 nhân dân tệ vốn là từ những năm 1990
Một chủ doanh nghiệp hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực bán buôn và bán lẻ thực phẩm cho biết năm nay là năm kinh doanh khó khăn nhất từ trước đến nay
Thất nghiệp lan rộng, nhiều người không còn nguồn thu nhập, khiến xu hướng hạ cấp tiêu dùng ngày càng rõ rệt
Người dân buộc phải thắt chặt hậu bao, chi tiêu ít hơn và ưu tiên những lựa chọn đơn giản, thiết thực
Điều này đã trở thành thói quen tiêu dùng mới của người Trung Quốc
Trong khi đó, các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh chưa từng có do tình trạng nổi quyển, cạnh tranh khốc liệt trong thị trường bão hòa ngày càng gây gắt
Một blogger chia sẻ, tại Quảng Châu, một thành phố hạn nhất, đúng vậy, một đô thị hạn nhất mang tầm quốc tế
Giờ đây, chỉ cần 4 nhân dân tệ là có thể mua được một suất cơm
Hiện những suất cơm hộp 4 nhân dân tệ, gồm thịt heo, nấm và dưa muối ở cáp Nhĩ Tân đang lan truyền mạnh trên mạng
Nếu lúc này vẫn còn nói đến cái gọi là nâng cấp tiêu dùng, thì hoặc là quá ngây thơ, hoặc là cố tình lừa dối
Vì sao những suất cơm này lại được ưu chuộng?
Bởi đó là biểu hiện của hạ cấp tiêu dùng và ánh sức mua của người dân đang suy giảm
Điều đó cũng cho thấy nhu cầu đối với các sản phẩm giá rẻ ngày càng lớn
Chúng ta đã bước vào một giai đoạn tăng trưởng kinh tế chất lượng thấp tại Trung Quốc
khi khả năng tiêu dùng không còn theo kiệp nhu cầu của người dân
Mọi người đang cắt giảm những khoản chi không cần thiết
Trong bối cảnh áp lực tiền thuê nhà rất lớn, chỉ cần ăn no là đủ
Không còn nghĩ đến thức ăn nhanh hay thưởng thức các món ngon, mà chỉ cần đáp ứng nhu cầu tối thiểu
Một cư dân mạng đăng video phản ánh xu hướng hạ cấp tiêu dùng khi giá cắt tóc chỉ còn 6 nhân dân tệ quay trở lại mức của 20 năm trước
Người này nói
Tôi lên tầng 2 của một trung tâm thương mại và thật sự sốc khi thấy 90% cửa hàng đã đóng cửa
Bán lễ truyền thống năm nay quá khó khăn
Thậm chí có người còn tự mang bánh bao hấp đến nhà hàng chỉ để xin một bát canh miễn phí
Một người thất nghiệp 40 tuổi ở Thượng Hải chia sẻ trong video
Trước đây, tôi ăn những bữa cơm giá hơn 50 nhân dân tệ mà chẳng cần suy nghĩ
Tôi cũng chưa từng mua những loại nước ngọt giá rẻ như băng phong
Nhưng giờ thất nghiệp rồi, tôi buộc phải hạ cấp tiêu dùng và mua một suất cơm chỉ 3 nhân dân tệ
Với dân số 1,4 tỷ người, sức tiêu dùng của Trung Quốc vẫn tiếp tục trì trệ
Việc kinh doanh trong năm 2025 được dự báo còn khó khăn hơn nữa
Cửa hàng và đường phố đều vắng vẻ, gần như không nhìn thấy hy vọng
Các khu phố thương mại suy tàn, khách hàng rất thưa thớt
Có ý kiến cho rằng dân số thực tế của Trung Quốc hiện có thể đã xuống dưới 1 tỷ người
Và cuộc suy thoái nghiêm trọng hiện nay đã góp phần tạo nên tình trạng đó
Một cư dân mạng quay video cho biết, nơi này trước đây từng là một khu chợ vô cùng nhộn nhịp
với doanh thu lên tới hàng triệu nhân dân tệ. Còn bây giờ thì vắng tanh,
xe hơi có thể chạy thẳng qua mà chẳng gặp ai
Đây chính là biểu hiện của một cuộc đại suy thoái kinh tế
Ngay cả tàu cao tốc giờ cũng trở thành thứ xa xỉ, ghế trống rất nhiều
Không có gì lạ khi họ liên tục thua lỗ, vì hầu như chẳng còn ai đi tàu
Xu hướng hạ cấp tiêu dùng cùng làn sóng đóng cửa doanh nghiệp vẫn đang lan rộng trên khắp Trung Quốc
Hiện nay việc kinh doanh vô cùng khó khăn, ngày càng ít người ra ngoài ăn uống và ngày càng nhiều nhà hàng
phải đóng cửa. Mở nhà hàng lúc này bị xem là một quyết định tồi tệ hơn bao giờ hết
Nhiều nhà máy và doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, khiến nhiều người mất việc
Trong khi tình trạng nợ lương đã trở nên phổ biến, vòng đời của nhiều cửa hàng,
chẳng hạn các quán ăn phong cách Hàn Quốc, cực kỳ ngắn, trung bình chỉ khoảng một tháng
Tình trạng khó khăn này đang diễn ra ở hầu hết các ngành nghề trên cả nước
Việc kinh doanh gần như không thể duy trì, thu nhập giảm hơn 60%
Người dân bình thường không có tiền và cũng không dám tiêu tiền, kể cả giới trẻ
Kỳ nghị quốc tế lao động mùa 1 tháng 5, còn được gọi là tuần lễ vàng của Trung Quốc,
vừa qua đã phản ánh một thực tế hoàn toàn trái ngược với những gì được kỳ vọng
Một blogger nổi tiếng ở Thượng Hải cho biết trong dịp nghỉ lễ,
người dân Thượng Hải vẫn đến các điểm du lịch nhưng hầu như không chi tiêu
Xu hướng hạ cấp tiêu dùng tại Thượng Hải hiện thể hiện rất rõ
Những nhà hàng đạc sao Michelin vốn trước đây luôn kính chỗ, nay lại có rất nhiều bàn trống
Tại Hàng Long quảng trường, nhân viên các cửa hàng hàng hiệu chỉ đứng tụ tập trò chuyện
vì quá nhàn rỗi. Những bộ quần áo từng có giá hàng nghìn nhân dân tệ giờ không còn bán được
Trong khi người tiêu dùng lại ưu tiên các thương hiệu bình dân có giá khoảng 100 nhân dân tệ
Xu hướng này đang lan rộng trên khắp các tuyến phố của Thượng Hải
Các tổ chức tài chính đã cố gắng kích cầu bằng cách tung ra các gói cho bay tiêu dùng
với lãi suất thấp và hạn mức cao. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả khi lãi suất gần bằng không
người dân vẫn giữ chặt ví tiền, không muốn bay cũng không muốn chi tiêu. Trong bối cảnh kinh tế ảm đạm
ai cũng lo sợ sẽ bị cắt giảm lương hoặc mất việc, còn tương lai thì đầy mất định
Trong tháng 3, doanh số bán lẻ của Thượng Hải giảm mạnh 14,1% so với cùng kỳ năm trước
Các nhà phân tích nhận định rằng Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thâm Quyến
là những địa phương dẫn dắt xu hướng tiêu dùng của Trung Quốc, đóng vai trò đỉnh hướng và thúc đẩy
tiêu dùng trên phạm vi cả nước. Việc doanh số bán lẻ tại các thành phố này lao dốc như rơi khỏi
vách đá được xem là dấu hiệu cho thấy tình trạng suy giảm tiêu dùng trên toàn Trung Quốc đang ở
mức hết sức nghiêm trọng. Bí ẩn 1,4 tỷ dân Trung Quốc biến mất, từ các thành phố hạn nhất đến những
ngôi làng trở thành thành phố ma, còn vắng vẻ hơn cả thời kỳ đại dịch. Một blogger chia sẻ trong
video, không chỉ đường phố vắng lặn mà ngay cả những trung tâm thương mại lớn cũng trống trải đến lạ
thường, ngoài nhân viên cửa hàng thì hầu như không có khách. Nhiều thành phố ở Trung Quốc đang trở nên yên
ắn một cách bất thường. Các trung tâm thương mại vắng tanh, chợ đêm điều hiu, đường phố rất ít người qua
lại, ngay cả những ga tàu điện ngầm vốn luôn đông đúc giờ, cũng có rất nhiều ghế trống.
Tôi chật nhận ra một vấn đề đáng lo ngại. Một người thân ở quê nói với tôi rằng, trong làng giờ,
gần như không còn người. Trung Quốc được cho là có 1,4 tỷ dân. Vậy rốt cuộc, tất cả những người đó
đã đi đâu? Tôi bắt đầu nghi ngờ liệu Trung Quốc có thực sự có 1,4 tỷ người hay không? Nếu đúng là có,
tại sao cả thành phố lẫn nông thôn đều không thấy người? Họ đã đi đâu hết rồi? Rất nhiều cư dân mạng
ở các thành phố lớn cũng đang đặt ra cùng một câu hỏi. Người Trung Quốc đã đi đâu hết rồi?
Một người dân cho biết, đường phố ở thành đảo yên ắn đến mức khiến người ta cảm thấy bất an. Trung Quốc
có 1,4 tỷ dân, còn thành đảo có khoảng 11 triệu dân. Vậy người dân thành đảo đã đi đâu hết? Chiều
nay tôi đến vài trung tâm thương mại, rồi vừa ghé một khu chợ đêm, nhưng cả hai nơi đều rất vắng vẻ. Trên
đường phố hay trong công viên hầu như không có người. Ngoài người già và trẻ em thì gần như không thấy
người trẻ tuổi. Ngay cả các nhà máy cũng chỉ còn rất ít công nhân. Phải chăng mọi người đều ở trong
nhà? Trong các trung tâm thương mại, số chủ cửa hàng còn nhiều hơn cả khách hàng. Một người bán hàng
ở chợ đêm nói với tôi rằng kể từ đầu năm nay, lượng người ngày càng ít, đi đâu cũng thấy vắng. Vậy rốt
cuộc người dân thành đảo đã đi đâu? Các nhà quan sát cho rằng ngày càng nhiều thành phố ở Trung Quốc
xuất hiện hiện tượng rỗng hóa. Ngay cả Thâm Quyến, một trung tâm kinh tế năng động, cũng không tránh khỏi
tình trạng này. Mười năm trước, khi dân số Thâm Quyến chỉ vừa vượt 10 triệu người, các quầy hàng ăn
đêm vẫn tấp nập đến tận 3 giờ sáng. Nhưng hiện nay, dù dân số đã gần 20 triệu người, khu công nghiệp Long
An và Cương lại trở nên vắng vẻ. Các khu làng trong đô thị ở Bảo An cũng yên ắn. Thậm chí tại những khu
thương mại đắc địa như khu vực Cổng Đông Coast City cũng dán kính biển cho thuê mặt bằng. Vậy người dân
Thâm Quyến đã đi đâu? Tình hình ở Thượng Hải còn rõ rệt hơn. Tàu điện ngầm không còn đông đúc như trước,
khu trung tâm thành phố trở nên rộng rãi hơn hẳn, còn lượng khách đến các trung tâm thương mại chỉ
bằng khoảng một nửa trước đây. Có ý kiến cho rằng, môi trường kinh tế khó khăn đã khiến nhiều người quay trở
về quê. Một số người khác cho rằng giới trẻ không còn muốn kết hôn, tỷ lệ sinh thấp khiến dân số
suy giảm, trong khi phần lớn những người còn ở lại chỉ là người cao tuổi hoặc người độc thân. Liệu còn
nguyên nhân nào khác? Hiện tượng này đang xuất hiện ở nhiều nơi trên khắp Trung Quốc. Các thành phố
vẫn tiếp tục mở rộng, nhưng dòng người thì lại đang dần rút đi. Các số liệu gần đây cho thấy, 64,5% các
địa phương tại Trung Quốc đang rơi vào tình trạng tăng trưởng dân số âm, tức là hơn 60% các tỉnh,
khu vực đang mất dân số. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt số lượng, mà còn phản ánh những
vấn đề mang tính cơ cấu ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, nguồn lực giáo dục, dịch vụ công và hoạt động
của bộ máy quản lý. Nếu xu hướng này tiếp tục không được kiểm soát, nó có thể tạo ra một phản ứng
dây chuyền mang tính hệ thống. Đông Bắc Trung Quốc là một ví dụ điển hình khi khu vực này đã mất khoảng
13 triệu dân kể từ năm 2010. Tỷ lệ sinh tại Trung Quốc giảm một nửa. Trung tâm sản khoa, trường học,
văn phòng phẩm và ngành giáo dục lần lượt lao đao. Cơn ác mộng mới chỉ bắt đầu.
Mặc dù chính quyền đã nới lỏng chính sách ba con và đưa ra nhiều khoản trợ cấp khuyến sinh,
nhưng mong muốn kết hôn và sinh con của giới trẻ vẫn ở mức rất thấp. Đây có thể không chỉ là một tính
hiệu cảnh báo về kinh tế, mà còn là một bước ngoặt của toàn xã hội. Mỗi quốc gia không có chiến
tranh nhưng tỷ lệ sinh lại lao dốc như rơi khỏi vách đá. Chẳng phải điều này rất đáng để suy ngẩm sao?
Năm 2016, số trẻ sơ sinh tại Trung Quốc đạt 17,86 triệu, nhưng chỉ sau 8 năm con số này đã
gần như giảm một nửa. Tổng tỷ xuất sinh đã lao dốc từ 6,0 xuống, chỉ còn 1,2, chỉ cao hơn
Hàn Quốc và đứng thứ hai từ dưới lên trên thế giới. Theo số liều thống kê, trong 6 tháng đầu
năm nay, Trung Quốc chỉ ghi nhận 4,33 triệu trẻ sơ sinh, và cả năm được dự báo sẽ không vượt
qua 8 triệu trẻ. Hiện Trung Quốc có 3.080-2 cơ sở chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em,
đồng nghĩa với việc trung bình mỗi bệnh viện mỗi ngày chỉ có vài ca sinh. Kể từ năm 2023,
nhiều bệnh viện tại Trịnh Châu, Ninh Hạ, Bạn Phụ và Cám Châu đã lần lượt đóng cửa hoặc ngừng
hoạt động các khoa sản. Trên phạm vi cả nước đã có ít nhất 10 bệnh viện chấm dứt dịch vụ sản khoa.
Các trung tâm chăm sóc sao sinh, vốn từng rất đắt khách, hiện cũng rơi vào tình trạng thua lỗ.
Cứ 10 trung tâm thì có một nơi đóng cửa, hai nơi phải ngừng hoạt động hoàn toàn,
còn nhiều cơ sở khác cũng đang đứng trước nguy cơ phải đóng cửa.
Làn sóng suy giảm này đã lan sang cả lĩnh vực giáo dục. Trong những năm gần đây,
số lượng trường tiểu học tại Trung Quốc đã giảm từ khoảng 200.000 không xuống còn 140.000 không,
tức giảm gần 1, 3. Nhiều trường đại học thiếu nguồn tuyển sinh, bàn ghế tại các trường trung học
bị mỏ trống, các trường tiểu học phải sáp nhập, còn các trường mẫu giáo thì liên tục đóng cửa.
Riêng tại Thành Đô, từ nửa cuối năm 2024 đến tháng 4 năm 2025, đã có 70 trường mẫu giáo
phải đóng cửa, khiến hàng nghìn giáo viên và nhân viên mất việc. Tỷ lệ sinh suy giảm đang làm mất
cân bằng cung cầu trong toàn bộ hệ thống giáo dục. Các ngành như xuất bản sách, văn phòng phẩm,
bàn ghế học sinh, luyện thi, du học, đều buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động.
Các sản phẩm dành cho mẹ và bé bán không hết, quần áo trẻ em phải xả hàng tuần kho,
các nhà sản xuất sữa bột cũng phải giảm giá để giải phóng hàng tuần,
kéo theo cả chuỗi tiêu dùng bị ảnh hưởng. Ngay cả thị trường ô tô và bất đồng sản cũng chịu
tác động. Không có con thì ai cần mua xe gia đình, không lập gia đình thì ai còn muốn mua nhà.
Trên mạng xã hội đang lan truyền một câu hỏi. Ai đã bóp nghẹt tỷ lệ sinh của Trung Quốc?
Chỉ trong 5 năm, số trẻ được sinh ra đã giảm 40%, trong khi quy mô dân số trẻ có khả năng cạnh
tranh trong tương lai cũng thu hẹp đáng kể. Khủng hoảng dân số ngày càng nghiêm trọng đến mức
ngay cả các quan chức cũng liên tục kêu gọi giới trẻ sinh con. Nhưng liệu trách nhiệm thực sự có
nên đổ lên vai người trẻ? Theo bài viết, tỷ lệ kết hôn và sinh con thấp chỉ là biểu hiện bề nổi.
Nếu nhìn sâu hơn sẽ thấy giáo dục, nhà ở và y tế mới là ba rào cản lớn nhất khiến giới
trẻ không đủ khả năng sinh và nuôi con. Trong nhiều năm qua, giá nhà tại Trung Quốc
liên tục leo thang, còn chi phí giáo dục thì trở nên vô cùng nặng nề. Nhiều gia đình bình thường
phải vét sạch tiền tiết kiệm của cha mẹ hoặc bán hết tài sản để mua được một căn nhà. Trên danh
nghĩa họ sở hữu khối tài sản trị giá hàng triệu nhân dân tệ, nhưng trong túi lại không có nổi
5.000 không nhân dân tệ tiền mặt. Trong hoàn cảnh như vậy, ai còn dám sinh con? Từ sữa bột,
giáo dục cho đến y tế, mọi thứ đều cần tiền. Tại các thành phố lớn, chỉ riêng chi phí để con được
học ở một trường tốt hoặc tham gia một lớp học thêm cũng đã lên tới hàng nghìn nhân dân tệ.
Sống trong căn nhà trị giá hàng triệu nhân dân tệ nhưng lại không đủ khả năng bảo đảm tương lai
cho thế hệ sau, chi phí nhà ở, giáo dục và y tế tăng cao đã trở thành biện pháp tránh thai hiệu
quả nhất. Khi chi phí nuôi dạy một đứa trẻ quá lớn trong khi lợi ích nhận lại quá ít,
áp lực mang tính hệ thống này đã thu hẹp đáng kể không gian sinh tồn của người dân.
Các nhà quan sát cho rằng sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu dân số này chắc chắn sẽ gây
rất lớn lên hệ thống lương hưu. Ít trẻ em hôm nay đồng nghĩa với việc ngày mai sẽ có nhiều người
cao tuổi hơn nhưng lại ít người trong độ tuổi lao động để gánh vác. Tình trạng mất cân đối quỹ
hưu trí, xu hướng kéo dài tuổi nghỉ hưu và áp lực y tế ngày càng gia tăng đã bắt đầu xuất hiện.
Trong tương lai, cảnh các bệnh viện chật kín bệnh nhân cao tuổi, các viện dưỡng lão luôn trong
tình trạng quá tải và những người con phải vừa đi làm vừa chăm sóc cha mẹ già có thể sẽ trở thành
một thực trạng phổ biến của nhiều gia đình. Theo bài viết, vấn đề dân số không chỉ là những con số
thống kê mà còn là một tín hiệu cảnh báo đối với tương lai của đất nước. Nếu xu hướng này tiếp
tục kéo dài, Trung Quốc có thể sẽ phải đối mặt với một xã hội già hóa nhưng thiếu vắng lực lượng
lao động trẻ, đánh mất không chỉ lợi tức dân số mà cả sức sống và hy vọng của toàn xã hội.
Các ngành nghề tại Trung Quốc chìm trong vô số bê bối thực phẩm độc hại, hình thành vòng luống quẩn hại
Số ca tử vong bị ung thư trong năm nay được cho là cao gấp 3 lần số người thiệt mạng trong cuộc chiến
Nga-Ukraine. Cuộc sống hàng ngày của con người xoay quanh những nhu cầu cơ bản như ăn, mặc,
ở và đi lại. Để có một cuộc sống hạnh phúc và an tâm, yếu tố quan trọng nhất là liệu mỗi người có
được tiếp cận với nguồn thực phẩm an toàn và lành mạnh trong sinh hoạt hàng ngày hay không.
Đoạn video dưới đây tóm lực bức tranh đáng lo ngại về cuộc sống thường nhất mà nhiều người dân
bình thường tại Trung Quốc đang phải đối mặt. Một người phụ nữ thang thở. Buổi sáng thức dậy,
tôi nằm trên chiếc gối bông chứa chất độc hại, thay một miếng băng vệ sinh có hại cho sức khỏe.
Trang điểm bằng phấn mắc chứa Asen, rồi dán bộ lông mi, giá được sản xuất bằng Formoda Heat.
Sau một ngày làm việc mệt mỏi, tôi mặc bộ quần áo kém chất lượng mua trên mạng, uống một ly sữa
đậu nành pha trộn, ăn hai chiếc bánh bao nhân thịt hạch bạch huyết chứa chất gây ung thư. Đến khi
buồn ngủ lại gọi một ly đồ uống pha từ bột kem không sữa và sữa tổng hợp. Bữa trưa thì ăn
thịt zombie được tấm ướp bằng các loại gia vị chứa ư rê. Đó được mô tả là thực tế mà rất nhiều
người dân Trung Quốc phải đối mặt mỗi ngày, khi các chất có hại xuất hiện trong hầu như mọi mặt
của cuộc sống. Các cuộc điều tra đã phát hiện nhiều cơ sở sản xuất sử dụng số lượng lớn thịt hạch
bạch huyết, loại thịt bị coi là không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm để làm nhân bánh bao bán
cho người tiêu dùng. Trong khi đó những ly trà sữa vốn rất được giới trẻ ưa chuộng cũng bị cho là
tìm ẩn nhiều nguy cơ. Có trường hợp một phụ nữ 22 tuổi được chẩn đoán mắc suy thận giai đoạn cuối
sau thời gian dài uống trà sữa khiến cả hai quả thận bị tổn thương không thể phục hồi. Ngoài ra
nhiều suất đồ ăn giao tận nơi cũng bị phản ánh là sử dụng thịt zombie đã hết hàng sử dụng. Ngay cả
ngành làm đẹp cũng không nằm ngoài những lo ngại về an toàn. Dịch vụ làm móng bị cho là tồn tại nhiều
vấn đề. Nhiều người trong ngành thừa nhận họ không thể bảo đảm quy trình một khách hàng một lần
khử trùng. Sơn móng tay thường được dùng chung giữa tay và chân của nhiều khách khác nhau. Các chuyên gia
cũng xác nhận rằng việc khử trùng bằng cồn không thể tiêu diệt hoàn toàn các loại nấm gây bệnh.
Ngay cả những chiếc bát có vẻ ngoài bắt mắt cũng bị cho là có liên quan đến sự gia tăng các ca
bệnh bạch cầu ở trẻ em. Theo nội dung bài viết, Trung Quốc đang tồn tại hai hệ thống thực
phẩm khác nhau. Một hệ thống chuyên cung cấp thực phẩm dành riêng cho các quan chức đảng Cộng
sản Trung Quốc từ trung ương đến địa phương, bao gồm những loại nông sản hữu cơ và được kiểm soát
nghiêm ngặt về chất lượng. Hệ thống còn lại phục vụ người dân bình thường với nhiều sản phẩm bị cho là
chứa hàng loạt chất phụ gia, kể cả những mặt hàng được đóng gói bắt mắt và bày bán trong các
siêu thị lớn. Trong khi đó, thực phẩm bán trên vỉa hè và các loại đồ ăn giá rẻ bị cho là còn
nhiều nguy cơ hơn. Các chuyên gia giải thích rằng, thịt zombie là cách gọi những loại thịt đã
quá hàng sử dụng hoặc bị hư hỏng. Trong đó có cả thịt đông lạnh nhập lậu được bảo quản suốt
nhiều năm hoặc vượt qua thời hàng sử dụng. Do giá thành rất rẻ, loại thịt này hấp dẫn những cơ
sở kinh doanh thiếu đạo đức muốn cắt giảm chi phí. Tuy nhiên, những sản phẩm như vậy thường có
nguy cơ nhiễm vi khuẩn hoặc virus, có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm, nhiễm ký sinh trùng và nhiều
đối với sức khỏe người tiêu dùng. Đây là phần tiếp theo, giữ nguyên phân đoạn như bản gốc,
sử dụng thuật ngữ chuẩn và chuyển ngữ sai tiếng Việt. Một người đàn ông chỉ trích,
nếu tình trạng này tiếp diễn, chúng ta chẳng cần chiến tranh để hủy diệt mình nữa,
mà sẽ tự hủy diệt chính mình bằng những thứ mình ăn hàng ngày. Hãy nhìn xem chúng ta đang ăn những gì.
Cam được phủ sáp, chuối bị ngâm hóa chất, còn thực phẩm thì đầy chất phụ da, chất bảo quản,
phẩm màu và hương liệu nhân tạo. Những chất này đang bảo mòn cơ thể chúng ta từng ngày. Bệnh bạch cầu
ở trẻ em và tình trạng vô sinh ở người trẻ ngày càng gia tăng, tất cả đều có liên quan đến các chất
độc hại này. Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, CCTV, trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm
2020, đã có khoảng 100.000 không thanh thiếu niên và trẻ em tử vong vì bệnh bạch cầu. An toàn,
thực phẩm phải trở thành ưu tiên hàng đầu. Một cư dân mạng bình luận, người nuôi cá không ăn cá,
người nuôi lợn không ăn thịt lợn, người trồng rau không ăn rau mình trồng, người bán đồ nướng không ăn
đồ nướng mình bán. Cuối cùng, người nuôi cá đi ăn rau, người trồng rau đi ăn thịt lợn, người nuôi lợn đi
ăn đồ nướng, còn người bán đồ nướng lại đi ăn thịt lợn. Ai cũng vì lợi ích trước mắt mà làm hại lẫn
nhau. Theo các báo cáo được đề cập trong bài viết, có khoảng 4,82 triệu người tại Trung Quốc tử
vong bị ung thư trong năm 2024, cao gấp ba lần số người thiệt mạng trong cuộc chiến Nga-Ukraine.
Một cư dân mạng bình luận, an toàn thực phẩm là con dao đang chỉa vào chính chúng ta.
Theo lập luận trong bài viết, một số ý kiến cho rằng, nguyên nhân của cuộc khủng hoảng này xuất phát
từ hai hệ thống cung ứng thực phẩm của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Theo đó, những người trong hệ thống
được sử dụng nguồn thực phẩm đặc biệt, an toàn và chất lượng cao, trong khi người dân bình thường
phải đối mặt với nhiều nguy cơ từ thực phẩm kém an toàn. Bài viết cho rằng, đây là một trong những
nguyên nhân khiến Trung Quốc có tỷ lệ mắc bệnh ung thư ở mức rất cao. Theo bài viết, trong khi luôn
khẳng định phục vụ nhân dân, chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc lại được hưởng những đặc quyền riêng
cùng hệ thống cung ứng thực phẩm bảo đảm an toàn, từ đó không phải trực tiếp đối mặt với những hậu quả
mà người dân bình thường phải gánh chịu do các vấn đề dễ an toàn thực phẩm.
Một cư dân mạng đã tổng kết như sau. Họ không coi trọng giáo dục vì con cái họ đều học
ở nước ngoài. Họ không quan tâm đến y tế vì họ có các khu điều trị VIP trong bệnh viện. Họ
phớt lờ vấn đề an toàn thực phẩm vì họ có nguồn cung đặc biệt. Họ cũng không quan tâm đến tương
lai của đất nước vì gia đình họ đã định cư ở nước ngoài. Điều duy nhất họ quan tâm là duy
trì quyền lực của mình. Một cư dân mạng khác cho rằng, nếu không xóa bỏ hệ thống cung ứng đặc
biệt thì sẽ không thể giải quyết triệt để vấn đề an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, liệu chính quyền
Trung Quốc có tự nguyện từ bỏ hệ thống cung ứng thực phẩm chất lượng cao dành riêng cho mình hay không
vẫn là một dấu hỏi. Theo kết luận của bài viết, chỉ khi có một sự thay đổi mang tính căn bản
về thể chế, người dân Trung Quốc mới có thể được tiếp cận với nguồn thực phẩm thật sự an toàn và đáng tin cậy.
Những thông tin cập nhật vừa rồi cũng đã khép lại chương trình của chúng tôi. Còn bây giờ Ngọc Vy xin
kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo.
