Độc quyềnViệt Nam Trong Tôi: Quy Nhơn - miền đất võ trời văn

Bạn thân mến, chào mừng bạn đến với Việt Nam trong tôi. Hôm nay, xin mời bạn cùng ghé thăm một thành phố biển hiền hòa của miền Trung, Quy Nhơn, thủ phủ của đất Biển Định. Một vùng đất mà chỉ riêng cái tên thôi, cũng đã ẩn chứa cả một tấm lòng của người xưa. Cái tên Quy Nhơn ra đời đã hơn 400 năm, từ thời Chúa Nguyễn Hoàng mở cõi về phương Nam. Điều thú vị nằm ở chữ Nhân, mà người đàng trong quen đọc thành Nhơn. Nhân ở đây là điều nhân đức, cái gốc của nhân nghĩa mà cha ông ta bao đời trân trọng. Có người bảo, đặt tên Quy Nhân là mong quy tụ về đây những người hiền tài, nghĩa hiệp. Cũng có nhà nghiên cứu cho rằng, hai chữ ấy lấy ý từ câu của khổng tử trong sách luật ngữ, Khắc Kỳ Phục Lễ, Thiên Hạ Quy Nhân. Có nghĩa là biết ước thúc mình, trở về với lễ, thì thiên hạ sẽ trở về với đức nhân. Dù hiểu theo cách nào, thì ngay từ cái tên, vùng đất này đã được gửi gắm một điều. Hãy sống cho có nhân, có đức. Và có lẽ, đất nào người ấy? Trước hết, Quy Nhơn là biển, một vùng biển xanh trong, ôm lấy thành phố bằng những bãi cát dài, những gành đá và đào nhỏ như kỳ co, eo gió, gành ráng. Biển ở đây không quá ồn ào, náo nhiệt, mà mang một vẻ vừa khoáng đạt, vừa dịu dàng, như chính tính cách của con người sứ nẫu, mạnh mẽ mà chân chất, thẳng thắn mà đằm sâu. Người ta vẫn gọi Bình Định là đất võ trời văn, gọi là đất võ, bởi đây là một trong những cái nôi của võ cổ truyền Việt Nam, cũng là quê hương của phong trào Tây Sơn lửng lẫy, nơi người anh hùng áo phải Quang Trung Nguyễn Huệ dự nhiên nghiệp lớn. Ở vùng đất này, đến cả phụ nữ cũng biết côn quyền. Ca giao xưa còn truyền rằng, Ai về Bình Định mà coi, con gái Bình Định cầm roi đi quyền. Nhưng có lẽ điều đáng quý ở võ Bình Định không nằm ở những đoàn thế mạnh mẽ, mà ở cái đạo bên trong. Người xưa học võ trước hết là để rèn người, rèn lòng kiên trì, tinh thần trọng nghĩa khí và cả lòng nhân ái. Trước khi được truyền dạy, người học võ còn được xét về đức hạnh và tư cách, bởi cái đích cao nhất của võ không phải là hơn thua, mà là giữ cho mình một cốt cách ngay thẳng, khiêm cung. Mạnh mà không kêu, giỏi mà không khoe. Cái chữ nhân trong tiền đất, hóa già cũng thấm cả vào tinh thần thượng võ nơi đây. Còn trời văn là bởi quy nhân đã ôm vào lòng biết bao tâm hồn thi sĩ. Đây là nơi gắn bó của nhóm thơ nổi tiếng Bàn Thành Tứ Hữu, Hồn Hàn Mạc Tử, Quách Tấn, Yến Lan, Chế Lan Viên. Và cũng là miền đất mà ông Hoàng Thơ Tình Xuân Diệu từng gắn bó thời thiếu thời. Nhưng có lẽ cái tên khiến người ta nhớ nhất mỗi khi nhắc đến quy nhân, không ai khác chính là Hàn Mạc Tử. Những năm tháng cuối đời, mang trong mình căn bệnh phong nhiệt ngã, Hàn Mạc Tử về sống ở trại phong Quy Hòa, ngay bên quy nhân. Giữa những cơn đau thể xác và nỗi cô đơn tụt cùng, ông vẫn viết, viết dài những vần thơ trong trèo, tha thiết, ngập ánh trăng và khát khao sự sống. Người đời gọi ông là thi sĩ tài hoa bạc mệnh. Ông mất năm 1940, khi mới chỉ 28 tuổi. Ngày nay, mộ của ông nằm lặng lẽ trên đồi thi nhân ở gần giáng, hướng mặt ra biển. Như thế người thi sĩ ấy vẫn đang nằm nghe sóng, vẫn dõi theo vầng trăng mà cả đời mình đắm say. Đứng trên ngọn đồi ấy, nhìn ra biển xanh manh mông. Ta chợt hiểu vì sao mảnh đất này có thể vừa sinh ra những bậc anh hùng, vừa nuôi dưỡng những tâm hồn thơ. Ở quy nhân, cái mạnh mẽ của tinh thần thượng võ và cái tinh tế của hồn thơ không hề tách rời, mà hòa vào nhau, cũng như chữ nhân trong cái tên, lặng lẽ nối liệt tất cả. Một con người có thể cứng còi trước sóng gió, mà bên trong vẫn giữ một tâm hồn trong trèo và một tấm lòng nhân hậu. Và đó, có lẽ cũng là một dáng vẻ của sự thanh cao, mạnh mà không thô, đẹp mà không phù phiếng, tài hoa mà vẫn giữ được cái đức làm gốc. Rời quy nhân, mang theo tiếng sóng vỗ dưới chân đồi thi nhân và bóng dáng một miền đất vừa rắn dòi vừa thơ mộng. Ta hiểu rằng, có những vẻ đẹp không nằm ở cảnh sát, mà nằm ở cái chất của con người nơi ấy. Cái chất đã được gói ghém ngay từ trong một chữ nhân của tên đất. Sống mạnh mẽ, sống tài hoa, mà vẫn giữ cho lòng mình nhân hậu và thanh sạch. Phải chăng đó chính là điều đẹp nhất mà quy nhân lặng lẽ nhắn gửi?