Toàn Rác Thải Và Phế Liệu Độc Hại! Ngay Cả Người Trung Cũng Tẩy Không Mua Hàng Của Mình

Sự thật gây shock, kem ở Trung Quốc bị đặt dưới sự giám sát gắt gao, 70% mẫu kiểm tra bị phát hiện nhiễm vi khuẩn có nguồn gốc từ phân. Chất lượng của Temu tệ đến mức nào, ngay cả người Trung Quốc cũng tẩy chay, toàn hàng rác và đồ độc hại. Mỹ và châu Âu áp thuế nặng, các nền tảng thương mại điện tửu Trung Quốc chịu tổn thất nặng nghề. BYD phủ đầy bụi trong các nhà kho bỏ hoang, doanh số giảm liên tiếp 5 tháng, công nhân đính công đòi lương, thị trường xe điện Trung Quốc đang sụp đổ. Vốn đầu tư nước ngoài lao dốc 78%, nhà máy Trung Quốc đồng loạt sụp đổ, robot bị bán đồng nát, kỳ nguyên công xưởng thế giới đã khép lại. 12 BYD vơi bầy vòng xoài suy thoái của kinh tế Trung Quốc, vì sao giờ đây không còn gì có thể cứu ván? Sự thật gây shock, kem ở Trung Quốc bị đặt dưới sự giám sát gắt gao, 70% mẫu kiểm tra bị phát hiện nhiễm vi khuẩn có nguồn gốc từ phân. Thưa quý vị, các vụ bê bối về an toàn thực phẩm ở Trung Quốc từ lâu đã là mối quan ngại lớn. Nhiều những gì đang diễn ra hiện nay khiến dư luận bàng hoàng. Ngay cả kem, món ăn từng gắn liền với mùa hè và tuổi thơ, do đây cũng không còn tạo cảm giác an toàn. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy 11 mẫu kem và kem que đã được lấy để xét nghiệm, trong đó hơn một nửa bị phát hiện nhiễm khuẩn có nguồn gốc từ phân. Một mẫu ghi nhận hàm lượng vi khuẩn E.coli cao gấp 27 lần mức cho phép theo quy định. Vi khuẩn E.coli có nguồn gốc từ phân người hoặc động vật. Sự hiện diện của loại vi khuẩn này trong thực phẩm cho thấy quy trình vệ sinh và kiểm soát sản xuất đã xảy ra sai sót nghiêm trọng. Trên mạng xã hội, nhiều cư dân mạng phẫn nộ bình luận rằng ăn kem loại này chẳng khác nào ăn phân, dù là cách nói đầy cay đắng nhưng nó phản ánh mức độ phẫn nộ của công chúng. Trường hợp nghiêm trọng nhất liên quan đến một loại kem que nhiều hương vị. Mẫu sản phẩm này được kiểm nghiệm 5 lần và cả 5 lần đều vượt tiêu chuẩn an toàn. Trong đó, kết quả cao nhất vượt 27 lần dưới hạn cho phép. Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm E.coli có thể gây tiêu chảy, nôn mửa và trong những trùng hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng đường ruột. Trẻ em và người cao tuổi do hệ miễn dịch yếu hơn là nhóm có nguy cơ cao nhất. Tuy nhiên, kem chỉ là phần nổi của tàng văng chìm trong một vấn đề lớn hơn nhiều. Một đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy những hạt cơm chiên có độ đàn hồi và dai bất thường như cao su càng làm rơi lên nghi ngờ về tính xác thực của thực phẩm. Nhiều cư dân mạng thẳng thắn đặt câu hỏi, đến cả gạo cũng là già sao. Trong khi đó, lời kể của những người từng làm việc trong ngành chế biến thực phẩm càng khiến niềm tin của người tiêu dùng bị sói mòn. Họ mô tả những điều kiện sản xuất khiến chính họ cũng mất niềm tin vào những sản phẩm từng yêu thích. Một số cơ sở kinh doanh thực phẩm bị cáo buộc sử dụng ethyl methyl, một chất tạo hương có khả năng trẻ dấu vị đắng và mùi hôi, thay cho các loại giá vị tự nhiên. Sau khi được xử lý bằng các hợp chất này, nguyên liệu chất lượng thấp gần như không thể phân biệt bằng cảm quan thông thường. Trước đó, hoa hồi từ Quảng Tây cũng từng bị phanh phôi là được xông lâu hình. Việc tiếp xúc lâu dài với dư lượng lâu hình dioxit có thể gây tổn hại đến gan và thận. Những hiện tượng này không phải các trường hợp cá biệt, mà là những mô hình lập đi lập lại trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Một đoạn video được lan truyền rộng rãi còn ghi lại cảnh một người nước ngoài đối chất với một cặp nam nữ bị trao là đang thu gom dầu cống vào ban đêm. Dầu cống, tức dầu ăn được tái chế từ dầu thải, không phải là hiện tượng mới. Các cuộc điều tra từ cuối những năm 1990 từng phanh phôi nhiều sửa ngầm tinh chế dầu thải thành dầu ăn. Đến năm 2011, có ước tính cho rằng mỗi năm có khoảng từ 2-3 triệu tấn dầu cống quay trở lại các bếp ăn của nhà hàng. Hơn hai thập niên trôi qua, vấn đề này vẫn chưa biến mất. Cuối năm 2024, dư luận một lần nữa chấn động khi Beijing News công bố kết quả điều tra kéo dài, cho thấy các xe bồn từng vận chuyển hóa chất công nghiệp như dầu than lại tiếp tục được sử dụng để chở dầu ăn, mà không được vệ sinh đúng quy trình giữa các chuyến hàng. Thông tin về lộ trình hoạt động của các xe bồn được lan truyền trên mạng cho thấy tình trạng này có thể đã diễn ra trong nhiều năm. Dư luận càng thêm phẫn nộ khi đặt câu hỏi về hiệu quả giám sát của các cơ quan quản lý. Ký ức về vụ bê bối sữa bột nhiễm độc năm 2008 cũng sống lại. Gần 300.000 trẻ sơ sinh bị sỏi thận sau khi sử dụng sữa bột của Tập đoàn Tam Lộc, theo số liệu chính thức có 6 trẻ tử vong. Điều tra xác nhận melamine và acid cyanuric đã được bổ sung nhằm làm sa lệch kết quả kiểm tra hàm lượng protein. Nhiều thương hiệu sữa lớn khác cũng được phát hiện có chứa melamine. Nhiều năm sau vụ việc, các cuộc khảo sát vẫn cho thấy đa số người dân không còn tin tưởng vào sữa bột sản xuất trong nước. Sau vụ bê bối Tam Lộc, hai lãnh đạo doanh nghiệp đã bị tuyên án tử hình. Tuy nhiên, theo điều tra viên về an toàn thực phẩm Routing, trả lời BBC Chinese, khi đó, dường như giới chức cho rằng việc sử tử lãnh đạo doanh nghiệp đã là hình phạt đủ nặng, trong khi những nguyên nhân mang tính hệ thống lại không được giải quyết. Nhiều quan chức liên quan chỉ bị miễn nhiệm rồi sau đó được điều chuyển sang vị trí khác. Việc kiểm soát truyền thông được xiết chặt hơn, còn các luật sư đại diện cho nạn nhân phải đối mặt với nhiều sức ép. Chuỗi sự việc, từ kem nhiễm E.coli, dầu cống, xe buồn triều hóa chất, kiềm vận chuyển dầu ăn, cho đến sữa bột nhiễm melamine, không phải là những tai nạn gìn lẻ. Theo bài viết, chúng phản ánh hệ quả của một cơ chế quản trị đặt việc kiểm soát thông tin và duy trì hình ảnh lên trên sức khỏe cộng đồng, khi trách nhiệm liên tục bị đẩy xuống cấp dưới, còn các vụ bê bối bị che giấu thay vì được xử lý minh bạch. Những thảm họa tương tự sẽ tiếp tục tái diễn, đằng sau mỗi cây kem bị nhiễm khuẩn, mỗi bát mì xuất hiện đầu chuột, hay mỗi xe buồn triều hóa chất, đồng thời vận chuyển dầu ăn là một thực tế mà bài viết cho rằng không thể che giấu. Trách nhiệm cuối cùng thuộc về một hệ thống nhiều lần bị cáo buộc che đậy thông tin. Nối lỏng việc thực thi quy định và né tranh những cải cách mang tính cân bản. Theo lập luận của bài viết, điều bị phơi bầy không chỉ là sự tắc trách, mà còn là sự thất bại mang tính hệ thống trong việc bảo vệ an toàn thực phẩm và sức khỏe của người dân. Chất lượng của Temu tệ đến mức nào, ngay cả người Trung Quốc cũng tệ chay, toàn hàng rác và đồ độc hại, Mỹ và châu Âu áp thuế nặng, các nền tảng thương mại điện tửu Trung Quốc chịu tổn thất nặng nghề. Temu, nền tảng bán lẻ trực tuyến giá rẻ thuộc sở hữu của một doanh nghiệp Trung Quốc và do Pintuotua vận hành, trong những năm gần đây đã thu hút sự chú ý rất lớn tại thị trường quốc tế, đồng thời cũng phải đối mặt với làn sóng chỉ trích ngày càng gia tăng. Chất lượng hàng hóa được bán trên Temu bị mô tả là kém đến mức, ngay cả nhiều người Hoa ở nước ngoài cũng ngày càng không muốn mua sắm trên nền tảng này. Những trải nghiệm thực tế của người tiêu dùng đang dần phơi bầy mặt tối đằng sau mô hình, giá siêu rẻ mà Temu quảng bá mạnh mẽ. Ví dụ, một chiếc đèn pin USB chiến thuật được quảng cáo là bền bỉ, nhưng thực chất hoàn toàn là bằng nhựa, các khe hổi lớn và gia công rất thô. Một con da bếp thép Jamacus thực chất chỉ có hoa văn được in bằng laser, còn lưỡi dao mỏng đến mức chỉ cần vặn nhẹ đã cong. Một chiếc dao chặt xương phát ra âm thanh giòn bất thường khi chặt, cho thấy kết cấu kim loại yếu và tiêm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng. Những lời chỉ trích không chỉ đến từ người dùng cá nhân. Người tiêu dùng tại Hoa Kỳ và châu Âu cũng bày tỏ sự bất bình mạnh mẽ. Một người mua tại Mỹ cho biết chiếc ấm đun nước mua trên Temu đã bị chảy nhựa ở tay cầm và vòi chỉ sau một lần sử dụng. Một người dùng nước ngoài khác đăng tài hình ảnh đôi giấy Nike mua trên Temu với ngoại hình bị cho là rất lố bịch. Một người khác chia sẻ sự ngạc nhiên khi chiếc nồi cơm điện mua trên Temu hóa ra chỉ là một phiên bản đồ chơi cỡ nhỏ. Còn những chiếc Airpods thì trông giống hai chiếc loa giá rẻ hơn là tay nghe. Một người dùng gọi Temu là ứng dụng giáp, cho rằng nhiều sản phẩm là hàng ba không, không nghề sản xuất, không nhà sản xuất và không địa chỉ sản xuất. Không ít người mua thừa nhận họ chỉ đặt hàng vì giá rẻ, nhưng mỗi lần nhận hàng đều cảm thấy thất vọng. Một số người nhận rất rằng với cùng mức giá, Amazon đáng tin cậy hơn nhiều. Những lời phàn nàn này đã vượt khỏi phạm ví trải nghiệm cá nhân và thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý trên thế giới. Tại Hàn Quốc, chính quyền Seoul đã kiểm tra 31 sản phẩm dành cho trẻ em được bán trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc. Kết quả cho thấy, 8 sản phẩm dù các chất độc hại vượt tiêu chuẩn an toàn. Có trường hợp vượt hàng chục lần dưới hạn cho phép. Tôi xách trẻ em được phát hiện dù talet cao gấp 55,6 lần mức quy định. Đồ chơi phun nước vượt 33 lần. Ngay cả bút trì và đồ chơi bằng gỗ cũng không đạt tiêu chuẩn an toàn. Những kết quả này đã làm dây lên quan ngạc nghiêm trọng trong Chính phủ Hàn Quốc. Châu Âu cũng đối mặt với các vấn đề tương tự. Theo truyền thông Đức và các cuộc thử nghiệm của các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, ngành đồ chơi châu Âu, cũng như các cuộc kiểm tra an toàn sản phẩm nói chung, phát hiện tỷ lệ vi phạm tiêu chuẩn của các sản phẩm từ Temu ở mức rất cao. Trong một nghiên cứu lớn, 18 trong số 19 món đồ chơi mua từ Temu vi phạm các quy định an toàn của Liên minh châu Âu EU, tương đương tỷ lệ vi phạm khoảng 95%. Các nguy cơ được xác định bao gồm đứt tay, hóc nghẹn, xếp cổ, đâm thủng, và tổn thương rau hóa chất. Một loại đồ chơi slim được phát hiện có hàm lượng bò cao gấp 11 lần tiêu chuẩn của EU. Các chuyên gia cho rằng một lỗ hổng lớn nằm ở chính sách miễn thuế của châu Âu đối với các bô kiện có giá trị dưới 150 euro. Mỗi ngày có hàng trăm nghìn bô kiện thương mại điện tử xuyên biên giới đi vào hải quan EU, khiến việc kiểm tra toàn diện gần như không thể thực hiện. Điều này tạo điều kiện để các sản phẩm kém chất lượng và không bảo đảm an toàn vượt qua khâu giám sát và đến tay người tiêu dùng. Ngoài vấn đề chất lượng, mô hình kinh doanh của Temu cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía người bán. Nhiều nhà bán hàng cho biết nền tảng này giữ tiền thanh toán tới 3 tháng, áp dụng các khoản phạt gấp 3-5 lần giá trị giao dịch, đồng thời liên tục gây sức ép buộc người bán phải hạ giá. Nhưng ai không đáp ứng được mức giá siêu rẻ mà Temu yêu cầu sẽ bị hạn chế rút tiền và hạn chế đăng tải sản phẩm mới. Một số người bán xử lý từ 1.000 đến 2.000 đơn hàng mỗi ngày cho biết toàn bộ doanh thu của họ bị đóng băng, buộc nhiều cửa hàng phải đóng cửa. Một doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới giải thích rằng, quy tắc ai bán rẻ hơn thì được bán, trên thực tế buộc người bán phải hy sinh chất lượng sản phẩm. Ông Thẳng Thắn nói rằng, ngay cả bản thân mình cũng không dám sử dụng những sản phẩm chất lượng thấp như vậy, nhưng nền tảng vẫn tiếp tục bán chúng cho người thiêu dùng. Các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đang phát tán những tác động tiêu cực và nhiều nơi trên thế giới đang kêu gọi loại bỏ chúng. Temu cũng bị cáo buộc sử dụng các hình thức quảng cáo mang tính đánh lừa để thâm nhập thị trường quốc tế. Trong đó có các chương trình mang tính rất cơ bạc như vòng quay may mắn, vừa hẹn phần thưởng nhưng hiếm khi trao thưởng như quảng cáo. Tại Hàn Quốc, UBTC đã mở cuộc điều tra Temu vì nghi ngờ vi phạm luật thương mại điện tử và luật quảng cáo. Tại Tây Ban Nha, chỉ sau vài tháng ra mắt, Temu đã trở thành một trong những nền tảng mua sắm bị chỉ trích nhiều nhất khi người dùng cáo buộc các chương trình trúng thưởng giả mạo nhằm thu thập dữ liệu cá nhân mà không trao phần thưởng. Temu hiện không còn chỉ bị xem là một vấn đề liên quan đến chất lượng hàng hóa hay giá cả. Nền tảng này còn bị cáo buộc thu thập dữ liệu người dùng. Những lo ngại này đã lan tới chính trường Hoa Kỳ. Hai Thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hòa, Tom Cotton và Marco Rubio đã công khai kêu gọi Chính phủ Hoa Kỳ điều tra Temu. Trong một bức thường ngỏ, Thượng nghị sĩ Tom Cotton viết rằng, giống như TikTok và các ứng dụng Trung Quốc bị cho là có tính xâm nhập khác, Temu không có chỗ đứng tại Hoa Kỳ. Ông cảnh báo Temu gây ra mối đe dọa đối với các nhà sản xuất, nhà đồ tư, nhà bán lẻ trực tuyến của Mỹ và đặc biệt là quyền riêng tư của mọi công dân Hoa Kỳ. Ông kêu gọi chính quyền tính hành điều tra Temu và trao cho các cơ quan chức năng những quyền hạn cần thiết để bảo vệ người dân Mỹ trước điều mà ông gọi là một ứng dụng Trung Quốc nguy hiểm. Ông Marco Rubio cũng đưa ra những cảnh báo tương tự. Theo ông, mức giá siêu rẻ của Temu và Shane không phải là kết quả của cạnh tranh công bằng, mà bắt nguồn từ sự hậu thuẫn của chính quyền Trung Quốc, hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ, lợi dụng thương mại và việc sử dụng lao động cưỡng bức, vi phạm đạo luật ngăn chặn lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ của Hoa Kỳ. Ông cho rằng điều này không chỉ áp dụng đối với Temu. Ngày 29 tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã bãi bỏ về cơ bản cơ chế miễn thuế Terminimis, chấm dứt thời kỳ các bưu kiện giá trị nhỏ được miễn thuế khi nhập khẩu vào Hoa Kỳ, mặc dù sau đó chính sách được mở rộng trên phạm vi toàn cầu. Mục tiêu ban đầu được cho là nhằm hạn chế sự thống trị của các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Temu, Shell và TikTok Shop. Theo các quy định này, hàng hóa từ Trung Quốc phải chịu mức thuế rất cao, ban đầu lên tới 120% giá trị hàng hóa, hoặc trong một số trường hợp, phải nộp một khoản phí cố định cho mỗi bưu kiện. Liên minh ToEU cũng không đứng ngoài cuộc. Trước áp lực từ làn sóng hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc vốn chiếm tới 91% số bưu kiện nhỏ trong năm 2024, EU đã quyết định chấm dứt chính sách miễn thuế đối với các bưu kiện có giá trị dưới 150 euro. Ngày 13 tháng 11 năm 2025, Hội đồng ToEU đã chính thức đạt được thỏa thuận chính trị. Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, mỗi mặt hàng nằm trong các bưu kiện có giá trị dưới 150 euro sẽ phải chịu một khoản phí hải quan cố định 3 euro. BYD phủ đầy bụi trong các nhà kho bỏ hoang, doanh số giảm liên tiếp 5 tháng, công nhân bình công đòi lương, thị trường xe điện Trung Quốc đang sụp đổ. Nhân viên bán hàng của BYD luôn khẳng định rằng hãng không có xe sẵn, khách hàng phải chờ ít nhất 3 tháng mới được giao xe. Thế nhưng, bên trong một tòa nhà chưa hoàn thiện đã bị bỏ hoang hơn 2 năm, người ta lại phát hiện một số lượng lớn xe BYD đang nằm bất động. Có những chiếc đã đổ ở đó quá lâu đến mức thân xe phủ kiến một lớp bụi dày. Dữ liệu cho thấy, BYD bán được khoảng 210.000 xe trong tháng 1 năm 2026, giảm hơn 30% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời đánh dấu tháng thứ 5 liên tiếp doanh số suy giảm. Mức giảm này không chỉ xảy ra ở một dòng sản phẩm mà bao trùm cả xe thuần điện BEV, lẫn xe hybrid, sạc điện, PHEV. Hiện tượng này không còn có thể được lý giải bằng yếu tố mùa vụ trước Tết Nguyên đán. Trong bối cảnh cuộc chiến giảm giá vẫn tiếp diễn và nhu cầu thị trường suy yếu, ngay cả doanh nghiệp dẫn đầu thị trường cũng không thể duy trì tăng trưởng. Điều đó cho thấy, vấn đề mang tính câu cầu chứ không còn là biến động mang tính xu kỳ. Áp lực tài chính đang xuất hiện trên nhiều mặt trận. Thông qua các công ty con tại Hoa Kỳ, BYD đã đệ đơn kiện nhằm yêu cầu hoàn trà các khoản thuế quan đã nổ kể từ tháng 4 năm 2025, một động thái hiếm thấy đối với một doanh nghiệp từng được xem là thống trị thị trường. Trong nước, công nhân tại nhà máy điện áp cao của BYD ở Tây An đã đình công sau khi tiền thưởng sản xuất bị cắt giảm mạnh, khiến mức lương thực lĩnh sau khi khấu trừ bảo hiểm xã hội và quý nhà ở còn dưới 2.000 nhân dân Tây, khoảng 7,3 triệu đồng mỗi tháng. Theo chính những công nhân này, với mức thu nhập đó, họ hoàn toàn không thể nuôi sống gia đình. Đây không còn chỉ là câu chuyện riêng của BYD mà đã trở thành hình ảnh thu nhỏ của toàn bộ ngành xe điện Trung Quốc. Xe điện ngày càng khó tiêu thụ, áp lực tồn kho đối với các nhà sản xuất ngày càng gia tăng, mạng lưới phân phối đang thu hẹp, còn các đại lý cũng không muốn tiếp tục nhập thêm xe. Số liệu giao xe của các thương hiệu lớn trong tháng 1 đều giảm mạnh so với tháng 12. Sau đợt trại doanh số cuối năm, các phòng trưng bày trở nên vắng vẻ và nhiều nhân viên bán hàng đã bắt đầu tính đến chuyện chuyển nghề. Tuy nhiên, áp lực lớn nhất không nằm ở đội ngũ bán hàng mà ở các chủ đại lý, những người đã đầu tư hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu nhân dân tệ vào mặt bằng, cơ sở vật chất và lượng xe tồn kho. Những tài sản hữu hình này không thể nhanh chóng thanh lý. Khi thị trường đảo chiều, thiệt hại là vô cùng lớn. Vấn đề quốc lói hiện nay là hàng tồn kho, xe sản xuất từ năm ngoái vẫn chưa bán hết, trong khi một lượng lớn xe cũ, 0km, đang tràn vào thị trường, và trực tiếp lấy mất khách hàng của xe mới. Quá trình giải phóng hàng tồn kho phải mất từ 3 tới 5 tháng, buộc các doanh nghiệp tiếp tục lao vào các cuộc chiến giảm giá, triển khai các chương trình tài chính ưu đãi và trợ cấp. Xuất khẩu từng được xem là lối thoát, nhưng con đường này đang ngày càng thu hẹp. Mặc dù xuất khẩu của BYD vẫn tăng so với cùng kỳ năm trước, nhưng đã giảm mạnh so với tháng trước, trong khi các mức thuế quan và rào cảng thương mại tại Liên minh Châu Âu, Hoa Kỳ và nhiều thị trường khác tiếp tục gia tăng. Chính sách trong nước cũng đang thay đổi. Các khoản trợ cấp hiện được gắn với giá bán của xe, khiến các mẫu xe giá thấp nhận được ít hỗ trợ hơn. Bên cạnh đó, khả năng áp dụng thuế mua xe 5% sẽ làm chi phí tăng thêm, trong khi các mẫu xe thuộc phân khúc trung cấp và giá rẻ chiếm khoảng 90% doanh số của BYD. Lợi thế về sản lượng cốt lõi của hãng đang dần bị ba mòn. Trọng tâm của toàn ngành đã chuyển từ tăng trưởng tốc độ cao sang phòng thủ để tồn tại. Khi doanh số liên tục suy giảm, giới đầu tư đang đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của ngành, còn mức định giá từng được nâng đỡ bởi những kỳ vọng về tương lai cũng không còn có thể duy trì. Ngành xe điện đang bước vào một giai đoạn tái câu cấu trong lặng lẽ. Khi tỷ lệ thâm nhập của xe điện dần tiến tới ngưỡng bão hòa và tổng nhu cầu thị trường suy yếu, bản thân quá trình điện hóa không còn đủ để duy trì tăng trưởng. Các hãng xe truyền thống với nền tảng sản xuất xe chạy sang vững chắc, có khả năng đồng thời phát triển cả xe năng lượng mới và các dòng xe cao cấp, đang cho thấy sức chống chịu tốt hơn. Điều này đồng nghĩa với việc mô hình tăng trưởng dựa trên trợ cấp, mở rộng công suất theo định hướng chính sách và định giá dựa trên kỳ vọng, đang bị thực tế thị trường đảo ngược. Ngành xe điện chỉ là phần dễ nhận thấy nhất của quá trình này. Sự truyền dịch từ mở rộng tốc độ cao sang phòng thủ để tồn tại, từ định giá dựa trên những câu chuyện về tương lai sang áp lực dòng tiền trong hiện tại, và từ thị phần được thúc đẩy bởi trợ cấp sang cuộc chiến sinh tồn trong một thị trường dư cung, đang đánh dấu một bước ngọt mang tính câu cấu. Đối với mọi hãng xe hiện nay, bán được xe đã trở thành nhiệm vụ cấp bách nhất, trọng tâm đã chuyển sang hệ thống phân phối, tỷ lệ chuyển đổi và năng lực thực thi. Đằng sau cuộc cạnh tranh doanh số ngày càng khốc liệt ấy là một thực tế không thể né tránh, khi sự hỗ trợ từ chính sách dần rút đi, tăng trưởng được tạo ra nhờ chính sách cuối cùng vẫn phải đối mặt với phép thử của nhu cầu thực tế. Vốn đầu tư nước ngoài lao dốc 78%, nhà máy Trung Quốc đồng loạt sụp đổ, robot bị bán đồng nát, kỳ nguyên công xưởng thế giới đã khép lại. Thưa quý vị, một blogger Trung Quốc tên Tiểu Dương gần đây đang tải một đoạn video với nội dung. Khi vốn đầu tư nước ngoài rút đi và kéo theo cả chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp tư nhân sụp đổ như hiệu ứng Terminal, còn những cánh tay robot chất đóng thành từng núi, những người thu mua phế liệu nói rằng giờ đây chúng chẳng khác nào đóng rác công nghệ, chỉ còn được bán theo cân, giấc mơ trở thành cường quốc sản xuất đã tàn vỡ. Trong đoạn video, hàng trăm cánh tay robot nằm bất động trên sàn nhà xưởng, trông chất lên nhau như một nghĩa địa kim loại. Những cô máy từng hoạt động suốt ngày đêm trên các dây chuyền sản xuất tự động giờ đây phủ đầy dỉ xét, bị tháo rỡ và chờ bán làm phế liệu. Đây không còn là cảnh tượng cá biệt mà đã liên tục xuất hiện tại nhiều trung tâm sản xuất lớn của Trung Quốc trong những tháng đầu năm 2026. Làn sóng rút vốn đầu tư nước ngoài giờ đây không còn là tin đồn. Ngày 13 tháng 2 năm 2026, Cục Quản lý Ngoại hội Quốc gia Trung Quốc công bố số liệu cho thấy vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, FDI, đã giảm khoảng 78% so với mức đỉnh 344 tỷ đô la khoảng 9 triệu tỷ đồng của năm 2021. Dòng vốn FDI dòng vào Trung Quốc trong năm 2025 chỉ còn 76,5 tỷ đô la, khoảng 2 triệu tỷ đồng. Trước đó năm 2024, FDI dòng chỉ đạt 4,5 tỷ đô la, khoảng 118.000 tỷ đồng, mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu có thống kê. Ngày 14 tháng 2, Nikkei Asia dẫn phân tích cho rằng thị trường bất động sản trí trệ cùng triển vọng tăng trưởng dài hạn suy yếu đã làm sói mòn niềm tin của giới doanh nghiệp. Đồng thời, việc Bắc Kinh xếp chặt các biện pháp an ninh quốc gia cũng như mở rộng thực thi các quy định về dữ liệu và chống gián điệp đã khiến môi trường kinh doanh trở nên khó lường hơn bao giờ hết. Trường hợp của Bosch tại Trường Xuân đã trở thành biểu tượng cho sự chuyển đổi này. Liên doanh giữa robot Bosch, GMBH và tập đoàn FAW từng là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng động cơ đốt trong, cung cấp linh kiện cho các thương hiệu như Volkswagen, Audi và Toyota. Tuy nhiên, khi xe điện phát triển mạnh, nhu cầu đối với các linh kiện truyền thống lao dốc, tình trạng dư thừa công suất, đơn hàng sụt giảm và những tin đồn về việc nhà máy sẽ đóng cửa vào giữa năm 2026 phản ánh một thực tế rộng lớn hơn, mô hình cũ không còn phù hợp. Không chỉ các doanh nghiệp châu Âu, nhiều tập đoàn Nhật Bản cũng đang đẩy mạnh tái cơ cấu. Mitsubishi Motors đã rút khỏi hoạt động sản xuất ô tô tại Trung Quốc. Panasonic và Canon đều thu hẹp quy mô hoạt động. Canon đóng cửa nhà máy sản xuất máy in tại Trung Sơn, Quảng Đông, cắt giảm khoảng 1.400 lao động. Sony cũng điều chỉnh các dự án tại Huệ Châu, ảnh hưởng tới khoảng 10.000 nhân viên. Các thương hiệu tiêu dùng như Yakult, FamilyMart và Yoshinoya cũng đã chuyển từ chiến lược mở rộng sàng thế phòng thủ. Đáng chú ý, quá trình rút lui hiện nay diễn ra kín đáo hơn. Thay vì công bố đóng cửa quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp âm thầm bán cổ phần, chấm dứt liên doanh hoặc để các hợp đồng hết hiệu lực. Một số nhà máy vẫn treo biển hoạt động, nhưng các dây chuyển sản xuất cốt lói đã được chuyển sang Ấn Độ, Việt Nam hoặc Mexico. Quy nhân không chỉ nằm ở chi phí. Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã trực tiếp làm gia tăng chi phí xuất khẩu của các doanh nghiệp hoạt động tại Trung Quốc. Tuy nhiên, điều cốt lói hơn là niềm tin vào sự ổn định của môi trường pháp lý đã xùy giảm nghiêm trọng. Các doanh nghiệp lo ngại rằng các quy định về dữ liệu, an ninh và kiểm soát công nghệ có thể thay đổi đột ngột và vỡ mọi kế hoạch dài hạn. Khi biên lợi nhận ngày càng thu hẹp trong lúc rủi giao liên tục gia tăng, việc bỏ phiếu bằng đôi chân trở thành một lựa chọn hợp lý. Chiến lược giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng, Dresking, hiện đã trở thành xu hướng mới. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với chip tiến tiến và thiết bị sản xuất khiến doanh nghiệp Trung Quốc khó tiếp cận các linh kiện công nghệ cao, trong khi các tập đoàn đa quốc gia cũng lo ngại sẽ bị mắc kẹt giữa các lệnh trừng phạt và nghĩa vụ tuân thủ pháp lý. Trong bối cảnh đó, đa dạng hóa cơ sở sản xuất sang nhiều quốc gia được xem là một biện pháp phòng ngừa rủi giao mang tính chiến lược. Dòng vốn rút khỏi Trung Quốc không chỉ đến từ các nhà đầu tư nước ngoài, nguồn vốn trong nước cũng đang chảy ra nước ngoài. Trong năm 2025, dòng vốn chảy ra nước ngoài đạt mức cao nhất kể từ năm 1990. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ xuất phát từ sức ép bên ngoài mà còn phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng ngay chính bên trong nền kinh tế Trung Quốc. Hệ quả đã hiện rõ, các nhà máy gia công hạng nguồn mất đơn hàng, nhiều khu công nghiệp hoạt động dưới công suất, còn các thiết bị tự động hóa bị bán theo giá phế liệu. Nhưng đồng cánh tay robot ấy không chỉ là những khối thép vô chi, mà còn là biểu tượng cho sự khép lại của một dù kỳ tăng trồng. Một học giả tại Bắc Kinh sử dụng bút danh Yên Lý cho rằng Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều hơn những dư dấn hậu đại dịch. Theo ông, nước này đang bước vào giai đoạn suy giảm mãng tính cơ cấu do mô hình quản trị tập trung cao độ và môi trường rủi ro ngày càng gia tăng. Ông nhận định rằng việc năng lực sản xuất dịch truyền ra nước ngoài, vốn đầu tư nước ngoài suy giảm và chuỗi cung ứng toàn cầu tái cơ cấu đang từng bước làm xóa mòn vị thế trung tâm trước đây của Trung Quốc, đồng thời khiến nước này phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gai gắt trong tương lai. Từ vị thế công xưởng của thế giới đến những cảnh những nhà máy hoạt động cầm trừng với lượng đơn hàng ngày càng thua thốt, khoảng cách ấy không chỉ được đo bằng mức FDI giảm 78%, mà còn phản ánh một sự thay đổi căn bản trong các doanh nghiệp toàn cầu đánh giá rủi ro. Khi dòng bốn và công nghệ tiếp tục dịch truyền, còn chuỗi cung ứng không ngừng tái cấu trúc, giấc mơ thống trị ngành sản xuất dựa trên quy mô và tốc độ dường như đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác. 12 biểu đồ vơi bầy vòng xoé suy thoái của kinh tế Trung Quốc, vì sao giờ đây không còn gì có thể cứu ván? Vì sao việc kinh doanh lại trở nên khó khăn đến như vậy? Đó là câu hỏi mà rất nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Trung Quốc đang tự đặt ra. Trước đây, họ có thể dễ dàng kiếm được hàng chục nghìn nhân dân tệ mỗi ngày, nhưng nay doanh thu mỗi ngày chỉ còn vài nghìn nhân dân tệ, trong khi chi phí hầu như không giảm. Tiền thuê cửa hàng và kho bãi vẫn khoảng 10.000 nhân dân tệ một tháng, khoảng 36,5 triệu đồng. Chi phí sinh hoạt mỗi ngày vượt 300 nhân dân tệ, khoảng 1,1 triệu đồng, mà còn chưa tính tiền lương cho nhân viên. Với mức doanh thu như vậy, lợi nhuận gần như không còn. Ngay cả những quầy hàng kinh doanh tốt nhất trong chợ cũng chỉ đang chật vật để tồn tại. Nhiều người hiện cho rằng kiếm tiền bây giờ còn khó hơn cả ba năm đại dịch. Tình trạng này phản ánh một hiện tượng đang lan rộng trong xã hội Trung Quốc. Tiêu dùng hạ cấp, người dân mua sắm ít hơn, và mỗi lần mua cũng chi tiêu ít hơn. Tại một số khu chợ, những khách hàng trước đây từng mua 30 nhân dân tệ, khoảng 110.000 đồng tiền thịt mỗi lần, thì nay chỉ mua 5 nhân dân tệ, khoảng 18.000 đồng, chứ đến 100g. Mức tiêu dùng đã bị nén xuống mức tối thiểu, cho thấy thu nhập, niềm tin và kỳ vọng của người dân đều đã suy giảm nghiêm trọng. Dữ liệu bán lẻ cho thấy đây không phải là biến động ngắn hạn. Tăng trưởng tiêu dùng nhìn chung đã suy yếu hơn một thập niên, hồi phục trong thời gian ngắn rồi lại tiếp tục giảm. Thương mại điện tử, từng được xem là động lực tăng trưởng mới, cũng đã mất đà. Tiêu dùng không còn đủ sức nâng đỡ nền kinh tế, nhu cầu trong nước yếu đã trở thành một trạng thái kéo dài. Khi thị trường nội địa thua hẹp, các doanh nghiệp Trung Quốc buộc phải đẩy hàng ra nước ngoài với mức giá thấp hơn. Tình trạng giảm phát thông qua xuất khẩu đang làn sang thị trường quốc tế. Trong 8 tháng đầu năm 2025, hàng trăm vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp và biện pháp tự vệ thương mại đã được khởi động nhằm vào Trung Quốc. Ma sắc thương mại ngày càng gia tăng, kéo theo những rủi ro địa chính trị lớn hơn. Ở trong nước, nền kinh tế đang lốn sâu hơn vào vòng xoáy giảm phát. Chỉ số giá tiêu dùng CPI duy trì dưới 1% trong thời gian dài, trong khi chỉ số sản xuất PPI đã giảm liên tục suốt nhiều năm. Các hộ gia đình tăng cường tiết kiệm và hạn chế vai tiêu dùng. Chính sách tiền tệ ngày càng mất hiệu quả. Dòng vốn không còn chảy vào tiêu dùng hay đầu tư, mà bị khóa chặt trong các khoản tiền tiết kiệm dài hạn. Trung Quốc đang rời vào bẫy thành khoản và suy thoái bảng cân đối kê toán. Dư thừa công xuất đã trở thành vấn đề mang tính câu cấu nghiêm trọng nhất. Tỷ lệ sử dụng công suất công nghiệp đã giảm xuống dưới ngưỡng an toàn. Hàng tôn kho ngày càng rất đóng. Các doanh nghiệp buộc phải hạ giá để tiêu thụ sản phẩm. Biên lợi nhuận liên tục bị thu hẹp. Đầu tư tiếp tục suy giảm. Một vòng xoé đi xuống đã hình thành. Đầu tư tư nhân gần như đóng băng. Còn vốn đầu tư nước ngoài đang rút khỏi Trung Quốc trên quy mô lớn. Thị trường lao động chịu sự ép nặng nề. Lan sóng các giảm nhân sự và giảm lương đang lan rộng. Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên vẫn ở mức cao. Tâm lý nằm yên, lying flat, đã trở nên phổ biến trong giới trẻ. Chỉ số niềm tin tiêu dùng duy trì trong vùng suy giảm suốt thời gian dài tiếp tục kìm hãm tri tiêu. Cục khủng hoảng bất động sản tiếp tục bao mòn sức mua của người dân. Giá nhà đã giảm nhiều năm liên tiếp. Hàng chục triệu căn hộ vẫn chưa hoàn thiện hoặc bị bỏ trống. Bất động sản, vốn là tài sản cốt lõi của các hộ gia đình Trung Quốc, đang độc loạt mất giá. Tài sản của các hộ gia đình bị bao mòn trực tiếp, kéo theo mức tiêu dùng trên phạm vị cả nước suy giảm. Khoảng cách giàu nghèo tiếp tục mở rộng, thu nhập ngày càng tập trung vào một bộ phận nhỏ dân số. Người giàu thích chữ tiền mặt, trong khi từng lớp giao lưu và người thu nhập thấp phải gánh mức nợ cao. Chỉ phí nhà ở, giáo dục và y tế chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập. Nuôi con trở thành gánh nạn tài chính, số lượng đăng ký kết hôn lao dốc, tỷ lệ sinh giảm xuống mức cực thấp, dân số bắt đầu tăng trưởng âm sớm hơn so với các dự báo quốc tế trước đây. Quá trình gia hóa dân số tiếp tục làm suy yếu nhu cầu dài hạn. Các hộ gia đình có người cao tuổi đủ tiền tiết kiệm để phòng ngừa rủi ro. Hệ thống an sinh xã hội không mang lại cảm giác an toàn. Chính sách tài khóa mở rộng không tạo ra tăng trưởng. Tiệc cắt giảm thuế và bơm tiền cũng không thể kích thích tiêu dùng. Thu ngân sách ngày càng suy yếu. Nợ của cả chính quyền trung ương lẫn địa phương tiếp tục gia tăng. Các chính quyền địa phương ngày càng phụ thuộc vào nguồn thua ngoài thuế để duy trì hoạt động. Trên bình diện quốc tế, những nền tảng từng nâng đỡ sự trỗi dậy của Trung Quốc đang độc loạt suy yếu. Lợi thế dân số vàng từng không có đối thủ ngày đã biến mất. Trong nhiều thập niên, Trung Quốc cung cấp cho thế giới một lực lượng lao động dồi dào và giá rẻ, sẵn sàng chấp nhận điều kiện làm việc khắc nghiệt, thời gian lao động kéo dài và mức lương thấp. Nỗi sợ hãi được tích lũy qua nhiều thập niên dưới sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc khiến tiền bạc trở thành chỗ giữ an toàn duy nhất, đồng thời thúc đẩy các làn sóng di cư của những người có điều kiện rời khỏi đất nước. Nguồn vốn đầu tư nước ngoài cùng với quá trình truyền giao công nghệ từng là động lực thúc đẩy sự bùng nổ của ngành sản xuất Trung Quốc. Hệ thống chính trị tập trung cho phép chính quyền bỏ qua các chi phí về an sinh xã hội và môi trường, từ đó đẩy nhanh việc thực thi chính sách và mở rộng công nghiệp. Nghiêm tin của cộng đồng quốc tế đối với chính quyền Trung Quốc từng giúp thị trường toàn cầu luôn rộng mở, còn chuỗi cung ứng thế giới ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc. Sau đó, Bắc Kinh bắt đầu kiểm soát các mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và sử dụng nguồn tài nguyên như một đòn bẩy để giành thêm lợi ích từ các quốc gia khác. Chính những yếu tố này đã giúp Trung Quốc duy trì quy mô kinh tế khổng lồ bất chấp một bộ máy quản trị bị đánh giá là tham nhũng và kém hiệu quả. Trên nền tảng đó, Bắc Kinh theo đuổi tham vọng xây dựng một khối kinh tế lấy Đảng Cộng sản Trung Quốc làm trung tâm và làm suy giảm vai trò của Đồng Đô La Mỹ. Ngày nay, những nền tảng đó đang đồng thời sụp đổ, rong vốn đang rời đi, khả năng tiếp cận công nghệ bị hạn chế, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cơ cấu. Quan trọng hơn cả, Trung Quốc đã đánh mất niềm tin của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc cũng ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Iran, Venezuela và Nga. Nếu các nguồn cung này đồng thời gặp khủng hoảng, hạn ninh năng lượng của Trung Quốc sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, những dự án địa chính trị như mở rộng BRICS hay phi đô la hóa đều thiếu nền tảng thực tế để có thể thành công. 12 biểu đồ đã phơi bày một thực tế rõ ràng. Nền kinh tế Trung Quốc đang thu hẹp cao ở trong nước lẫn quốc tế do tiêu dùng suy giảm và tình trạng dư thừa công suất kéo dài. Các hộ gia đình tích chữ tiền để tự bảo vệ mình, doanh nghiệp cắt giảm đầu tư và lao vào các cuộc chiến giảm giá để tồn tại. Tình trạng giảm phát thông qua xuất khẩu lan rộng ra bên ngoài kéo theo phản ứng ngày càng mạnh của thương mại toàn cầu. Đây không còn là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ, mà là một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống. Và chừng nào cấu trúc quyền lực hiện nay của Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn còn tồn tại, cuộc khủng hoảng đó sẽ khó có khả năng đảo ngược. Chúng tôi sử dụng nguyên tắc trung thực và truyền thống làm ánh sáng dẫn đường. Một lần nữa, Melly xin chân thành cảm ơn sự yêu mến và ủng hộ của quý vị khán giả. Và xin hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình lần sau!