MỜ MẮT, KHÔ MẮT, VIÊM MẮT: Bác Sĩ Phân Tích Nguyên Nhân Và Cách Hỗ Trợ Đúng Cách

Tôi hỏi thật cô bác một câu nha. Hôm nay cô bác có thấy mắt mờ không? Nhìn chữ trên điện thoại phải nheo mắt lại mới đọc được. Hay buổi chiều mắt cứ cay cay, rác rác, muốn nhắm lại cho đỡ. Nếu có, thì xin cô bác đừng bỏ qua video này. Vì những dấu hiệu tưởng chừng bình thường đó có thể là tín hiệu gan và thận đang cầu cứu cô bác đấy. Và điều đáng sợ hơn là rất nhiều người đang tự làm hỏng mắt mình mà không biết bằng chính cái lọ thuốc nhỏ mắt để trên đầu tủ. Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm. Hôm nay tôi sẽ nói thật với cô bác không vòng vo về chuyện bảo vệ đôi mắt đúng cách. Tôi tiếp xúc với bệnh nhân hàng chục năm và điều tôi thấy ngày càng nhiều là người Việt mình đang chịu đựng đôi mắt yếu từ rất sớm. Không chỉ người trẻ nhìn màn hình nhiều mà cả cô bác trung niên, lớn tuổi, những người cả đời vất vả, không ngồi máy tính bao nhiêu cũng bắt đầu than mắt mờ, mắt khô, nhìn không rõ như trước. Vì sao vậy? Vì đôi mắt không tồn tại một mình. Mắt là cửa sổ và cái nhà phía sau cửa sổ đó chính là gan, thận và hệ tùng hoàng của cô bác. Khi nhà lung lay, cửa sổ rung theo. Nhưng thay vì nhìn vào bên trong, chúng ta lại cứ lau kiến ngoài bằng thuốc nhỏ mắt rồi tự hỏi sao mãi không khỏi. Hôm nay tôi muốn cô bác hiểu đúng vấn đề. Hiểu đúng rồi mới chữa đúng được. Trước tiên, tôi sẽ đọc ra một số biểu hiện cô bác nghe, thấy cái nào quen thì gật đầu nhé. 1. Cảm giác trong mắt có gì đó vướng víu như có hạt cát nhỏ ly ti. Chớp mắt vào thấy khó chịu, nhất là buổi sáng mới ngủ dậy. 2. Mắt khô, nóng, rác, đặc biệt khi ngồi trong phòng điều hòa lâu hoặc trời nắng hanh. 3. Nhìn thứ gì đó bỗng dưng mờ đi một lúc. Không phải mờ hẳn mà như vừa dụi mắt xong ấy. Nhấp nháy vài cái rồi lại rõ, nhưng tình trạng đó lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày. 4. Nhạy cảm với ánh sáng, ra nắng là chảy nước mắt, nhìn vào bóng đèn một cái là chói không chịu được. 5. Mỗi mắt kéo theo đau đầu, thậm chí đau tai, đau hàm. Nhiều người không biết, cứ nghĩ đau đầu là bệnh khác. 6. Nhìn một vật, thấy 2-3 hình chồng lên nhau hoặc cảm giác mắt bị kéo căng ra. Nếu cô bác có từ 2 triệu chứng trở lên, đừng chủ quan nữa. Và tôi đặc biệt muốn giải thích cái chuyện đau đầu vì sao lại liên quan đến mắt, vì nhiều cô bác không tin. Mắt, tai, răng, hàm, tất cả đều dùng chung một hệ thần kinh gọi là dây thần kinh tam thoa. Khi mắt đau mãn tính, cái dây thần kinh đó bị kích thích liên tục rồi lan sang gây đau đầu, đau tai, thậm chí đau nhất hàm dưới. Cho nên nhiều bệnh nhân của tôi đi khám tai mũi họng vì đau tai, uống thuốc mãi không khỏi chỉ vì bác sĩ không ai hỏi về mắt. Bây giờ tôi sẽ nói về nguyên nhân, không phải để cô bác tự chắc mình mà để biết mình đang đối phó với gì. Nguyên nhân thứ nhất, môi trường. Phòng điều hòa hút ẩm, làm khô không khí. Khói bụi, ô nhiễm bám vào mắt mỗi ngày. Ánh nắng mặt trời mang tia cực tím. Nhìn lâu không kính bảo vệ là hỏng dần. Điều này thì ai cũng biết. Nguyên nhân thứ hai, tuổi tác. Sau 40-45 tuổi, cơ thể giảm sản xuất nước mắt tự nhiên. Đặc biệt chị em sau mãn kinh, hàm lượng estrogen giảm khiến tuyến lệ kém hoạt động hơn. Mắt khô là điều gần như không tránh khỏi nếu không chăm sóc đúng. Nguyên nhân thứ ba, ánh sáng sai. Đây là điều tôi muốn cô bác nghe kỹ vì ít ai nói đến. Ngày xưa ông bà mình học dưới đèn dầu, đèn nến. Ánh sáng vàng, ấm, tự nhiên. Mắt mỏi nhưng không bị phá hoại. Ngày nay chúng ta dùng đèn led trắng. Cô bác thấy nó sáng, tưởng tốt cho mắt. Nhưng thật ra ánh sáng trắng của đèn led đặc biệt loại rẻ tiền, cường độ thấp, không đạt trụng ánh sáng tự nhiên. Nhìn lâu vào ánh đèn đó, mắt phải điều tiết liên tục, mỏi rất nhanh. Tôi hay khuyên các gia đình có trẻ nhỏ học bài, đừng tiếc tiền. Mua bóng đèn có ánh sáng vàng, ấm hoặc gần với ánh sáng tự nhiên. Người lớn cũng vậy. Nguyên nhân thứ tư, ăn uống và thói quen sinh hoạt. Uống nước nọt nhiều, ăn thịt nhiều, hải sản nhiều, thức khuya, ăn đêm. Cô bác nghĩ những thứ đó liên quan gì đến mắt? Thật ra liên quan rất nhiều. Tôi sẽ giải thích ngay bây giờ. Đây là phần quan trọng nhất, tôi muốn cô bác nghe thật kỹ. Trong ý học cổ truyền, có một nguyên lý mà tôi thấy rất đúng khi đối chiếu với lâm sàng. Gan khai khiếu ra mắt. Nghe có vẻ lạ, nhưng để tôi giải thích theo cách hiện đại. Gan là cơ quan thải độc lớn nhất cơ thể. Gan thực hiện hơn 60 chức năng khác nhau và một trong những cơ quan tiêu thụ năng lượng của gan nhiều nhất chính là đôi mắt. Mắt hoạt động không ngừng, nhìn ngang, nhìn dọc, điều chỉnh tiêu cự, lọc ánh sáng. Tất cả đều cần máu và dưỡng chất mà gan cung cấp. Khi gan yếu, cơ thể thông minh lắm cô bác đây. Nó tự điều chỉnh, cắt giảm năng lượng cấp cho mắt trước vì mắt mờ không chết ngay. Nhưng nếu gan bị thiếu năng lượng mà không bù đắp, khẩu quả mới là nghiêm trọng. Vì vậy, mắt mờ, mắt khô, mắt mỏi kéo dài có thể là dấu hiệu gan đang cầu cứu. Không chỉ vậy, thận kém cũng ảnh hưởng mắt. Thận hư thì thận không đủ. Mắt nhìn vào không có hồn, không có ánh. Cô bác nào gặp tình trạng hoa mắt, ù tai kèm theo, rất có thể thận cũng đang yếu. Hãy để tôi liệt kê 3 dấu hiệu ở mắt mà cô bác tuyệt đối không được bỏ qua. Dấu hiệu 1 Mắt khô bất thường, không rõ nguyên nhân. Nếu cô bác không ngồi điều hòa nhiều, không xem màn hình nhiều nhưng mắt vẫn khô liên tục, đó có thể là dấu hiệu gan suy giảm chức năng thải độc. Chất độc tích tụ trong máu lưu thông đến mắt, phá vỡ cân bằng của dịch mắt. Dấu hiệu 2 Lòng trắng mắt có màu vàng. Đây là báo động đỏ. Bilirubin, chất sắc tố từ gan, khi không được chuyển hóa kịp sẽ thấm vào niêm mặt mắt, làm lòng trắng nhả vàng. Cô bác thấy dấu hiệu này, đi khám gian ngay, đừng trần trừ. Dấu hiệu 3 Thị lực giảm độc ngột kèm quán già. Nhìn kém vào buổi chiều, buổi tối, xuống cầu thang hay va vấp vì không nhìn rõ khi thiếu sáng. Đây là dấu hiệu gan Cô bác nào đang gặp những dấu hiệu này, tôi khuyên thật lòng đi khám chất năng gan trước khi nghĩ đến chuyện nhỏ thuốc mắt hay mua kính. Bây giờ tôi cần nói thẳng về điều mà nhiều người không muốn nghe. Lọ thuốc nhỏ mắt đó, cái mà cô bác hay để trên đầu tủ, nhỏ vào, thấy mát, thấy dịu ngay. Nó đang gây hại cho cô bác về lâu dài. Tôi không nói tất cả thuốc nhỏ mắt điều xấu. Nhưng tôi nói đến cái thói quen dùng tùy tiện, dùng vài ngày mà không có chỉ định của bác sĩ. Vì sao? Lý do thứ nhất, nhiều loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid, một loại kháng viêm mạnh. Nhỏ vào thì mát dịu ngay lập tức. Nhưng corticoid tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nắm phát triển. Dùng lâu ngày, viêm nhiễm nặng hơn, không thể kiểm soát. Lý do thứ hai, nhiều loại thuốc nhỏ mắt bán ngoài tiệm có chứa tinh dầu bạc hà cho cảm giác mát lạnh. Tinh dầu đó bay hơi rất nhanh và khi bay đi nó kéo theo cả vitamin, khoáng chất và lớp protein bảo vệ tự nhiên trên bề mặt mắt. Kết quả, mắt càng khô hơn sau khi thuốc hết tác dụng. Lý do thứ ba, dùng corticoid nhỏ mắt kéo dài có thể dẫn đến teo dây thần kinh thị giác, tăng nhãn áp, bệnh cườm nước và nặng nhất là mù loà. Tôi nói điều này không phải để dọa cô bác. Tôi nói vì tôi đã thấy những ca thương tâm, bệnh nhân bị mù một mắt vì dùng thuốc nhỏ mắt không đúng cách trong nhiều năm. Nước mắt của cô bác, dù chỉ là những giọt nhỏ mỗi khi chấp mắt, là một hệ thống bảo vệ phức tạp đến kinh ngạc. Nó chứa protein kháng khuẩn tự nhiên tên lysozym tiêu diệt vi khuẩn ngay khi chúng chạm vào mắt. Nó chứa lớp libid giữ đồ ẩm cho mắt không bao giờ khô. Nó có chất điện giải cân bằng áp súc. Mỗi năm, một người trưởng thành tiết ra hàng chục đến hàng trăm lít nước mắt chỉ qua những chất mắt bình thường. Cô bác có biết điều đó không? Đừng phá hỏng hệ thống tự nhiên tuyệt vời đó bằng những lọ thuốc mua ở tiệm thuốc mà không hỏi bác sĩ. Tôi muốn nói một chút về gan và lý do vì sao ăn đêm, thức khuya lại trực tiếp làm mắt yếu. Gan của chúng ta có một giờ làm việc đặc biệt. Theo y học cổ truyền và cũng được nhiều nghiên cứu hiện đại xác nhận từ một giờ đến ba giờ sáng là thời điểm gan thải độc mạnh nhất. Lúc đó, cơ thể cần được nghỉ ngơi hoàn toàn không hoạt động, không tiêu hóa, không xử lý thức ăn mới để gan tập trung một việc duy nhất dọn sập chất thải trong máu. Nhưng nếu cô bác ăn khuya lúc 11-12 giờ đêm, dạ dày vẫn đang tiêu hóa lúc 1-2 giờ sáng, đường huyết trong máu tăng cao, gan phải vừa xử lý độc tố, vừa lo chuyển hóa đường, quá tải. Kết quả tích lũy theo tháng, theo năm, gan suy giảm chức năng, máu không nuôi đủ mắt, mắt yếu dần. Tôi biết nhiều cô bác sẽ nói Bác sĩ ơi, không ăn đêm tôi tụt đường huyết chịu không nổi. Tôi nói thật nhé. Cảm giác đói đêm phần lớn là đói giả. Đó là thói quen khần kinh, không phải nhu cầu thật sự của cơ thể. Khi cô bác tập không ăn sau 7 giờ tối, trong 2-3 tuần, cái cảm giác đói đêm đó sẽ mất dần. Và buổi sáng thức dậy, cô bác sẽ thấy khác hẳn. Mắt sáng hơn, đầu óc tỉnh táo hơn. Đó là gan đã được nghỉ ngơi đúng giờ. Bây giờ tôi sẽ nói về ăn uống. Không phức tạp đâu cô bác. Tôi sẽ nói thẳng vào việc những thứ nên giảm hoặc bỏ. Đồ ngọt, bánh kẹo, nước ngọt có ga, trái cây ngâm đường, trà sữa, đường nhiều làm rối loạn dịch trong cơ thể, bao gồm cả dịch mắc, tạo môi trường cho bi khuẩn xâm nhập. Thịt nhiều, hải sản nhiều, đặc biệt ăn liên tục mỗi bữa không nghỉ. Đạm động vật khi chuyển hóa sinh ra nhiều axit. Axit dư thừa phá vỡ cân bằng dịch nội bào, dịch ngoại bào. Mắt dễ viên nhiễm hơn. Uống quá nhiều nước. Có cô bác nghe nói uống 2 lít nước mỗi ngày nên uống liên tục. Nhưng uống quá mức so với nhu cầu thật sự cũng làm loạn các dịch tự nhiên trong cơ thể, ảnh hưởng đến chất lượng nước mắc. Rượu bia, thuốc lá, tôi không cần giải thích nhiều, cô bác đều biết. Găng phải xử lý 2 thứ này trực tiếp. Dùng nhiều là đang hành hạ găng. Những thứ nên ăn thêm. Dạo lứt. Đặc biệt dạo lứt đỏ. Theo quan nghiệm dưỡng sinh, dạo lứt đỏ có tính ấm, cân bằng âm dương tốt, hỗ trợ chức năng găng và hệ tiêu hóa. Thực phẩm màu vàng, bí đỏ, ớt chung vàng, khoai lang, khoai tây. Theo y học cổ truyền, màu vàng liên quan đến tảng tỳ và hỗ trợ găng. Thực tế, những thực phẩm này giàu beta-carotene và lutein, 2 chất bảo vệ thị giác được khoa học hiện đại xác nhận rõ ràng. Sắn dây. Đây là bài thuốc dân gian người Việt mình dùng từ xưa và rất có lý. Sắn dây có tác dụng mát găng, giải độc. Mỗi ngày dùng 2 thìa sắn dây hòa với nước ấm. Uống buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi ngủ. Đơn giản, rẻ tiền, hiệu quả. Trà gạo rang hoặc trà đậu đen rang, trà đậu đỏ rang. Những loại trà này, theo Đông Y, sẽ bổ thận, thanh nhiệt, hỗ trợ lưu thông khí huyết đến mắt. Uống thay trà thường trong ngày là được. Ngoài ăn uống, còn một số thói quen sinh hoạt quan trọng không kém. Ngủ đủ giấc. 7 đến 8 tiếng mỗi đêm. Khi ngủ là lúc duy nhất mắt được nghỉ hoàn toàn. Giang được thải độc. Các tế bào mắt được tái tạo. Nếu cô bác ngủ ít, mắt sẽ già nhanh hơn tuổi thật. Quy tắc 30 giây. Cứ mỗi 30 phút đọc sách. Nhìn màn hình. Nhắm mắt lại 30 giây. Không làm gì cả. Chỉ nhắm và thở. Sau đó mở mắt. Nhìn ra xa. Ra cửa sổ. Nhìn về phía chân trời. Bất cứ điểm nào cách xa ít nhất 5 đến 6 mét. Thói quen nhỏ này giúp cơ điều tiết của mắt được giảng ra. Nước mắt tự nhiên được phân bổ Thay đèn trong nhà. Nếu gia đình có con nhỏ đang học hoặc cô bác tự thấy mắt mỏi khi ngồi dưới đèn, hãy cân nhắc chuyển sang bóng đèn có ánh sáng vàng, ấm, gần với ánh tự nhiên. Tránh bóng lép, trắng lạnh, công suất thấp. Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt. Tôi đã nói rõ phần trên. Nếu mắt khó chịu kéo dài, đi khám, đừng tự mua thuốc nhỏ ngoài tiệm. Bây giờ tôi sẽ hướng dẫn cô bác 3 huyệt đạo đơn giản có thể bấm ngay tại nhà. Không cần dụng cụ, không cần thuốc. Giúp giảm mỗi ly mắt, nhứt mắt gần như ngay lập tức. Cô bác ngồi thoải mái, thở điều và làm theo tôi. Huyệt thứ nhất, huyệt Thái Dương. Cô bác đặt ngón trỏ lên đuôi lông mày. Từ đuôi lông mày dịch sang phía tay một chút. Chỗ đó có một điểm họm nhỏ. Đó là huyệt Thái Dương. Dùng 2 ngón trỏ, ấn đồng thời vào 2 huyệt Thái Dương bên trái và bên phải. Ấn từ từ, vừa đủ lực, không cần mạnh quá. Giữ khoảng 5 đến 10 giây, thả ra, lặp lại 5 lần. Huyệt Thái Dương dứt tiêu mỗi mắt làm đầu óc tỉnh táo. Người nào hay bị đau đầu vùng Thái Dương kèm mỗi mắt, bấm huyệt này là thấy nhẹ ngay. Huyệt thứ 2, huyệt đồng tử liêu. Tự đuôi mắt, dịch ra phía ngoài khoảng 1 đốt mấn tay. Chỗ lỡm trên xương gò má. Đó là huyệt đồng tử liêu. Dùng 2 ngón trỏ, ấn vào 2 huyệt này cùng lúc. Ấn vào 2 giây, thả ra. Ấn vào 2 giây, thả ra. Làm liên tục khoảng 10 lần. Nếu cô bác thấy đau khi bấm, đó là dấu hiệu tốt, cho thấy huyệt đang bị tắt nghẽn. Nếu đau quá, cô bác có thể xoa nhẹ vòng tròn quanh vị trí đó thay vì ấn thẳng. Huyệt này cực kỳ hiệu quả với người bị đau nhất vùng mắt, căng tức hóc mắt. Huyệt thứ 3, huyệt tinh minh. Đây là huyệt quan trọng nhất trong 3 huyệt. Cô bác nhìn vào gương, thấy xương sóng mũi không? Huyệt tinh minh nằm ở chỗ lỡm ngay bên trong hóc mắt, sát với xương sóng mũi, 2 bên đối xứng nhau. Dùng 2 đầu ngón trỏ đặt nhẹ vào 2 huyệt này, ấn vào nhẹ nhàng, theo hướng hơi lên trên. Lưu ý quan trọng, tuyệt đối không ấn lên nhãn cầu, chỉ ấn vào phần xương, vào chỗ lỡm ở góc trong hóc mắt, giữ 5 giây, thả, lặp lại 5 lần. Huyệt tinh minh, theo tên đã nói lên tác dụng, làm tinh mắt sáng hơn, tiêu trừ mỏi mắt, mang lại cảm giác sản khoái cho tinh thần. 3 huyệt này, cô bá có thể bấm mỗi ngày, sáng sau khi thức dậy, và tối trước khi ngủ. Chỉ mất 5 phút, nhưng tác dụng tích lĩ theo thời gian rất rõ. Ngoài huyệt đảo trên mặt, tôi muốn chia sẻ thêm về liệu pháp phản xạ bàn chân và bàn tay, phương pháp mà nhiều người cao tuổi Việt Nam đã biết và áp dụng từ lâu. Nguyên lý đơn giản, mỗi vùng trên lòng bàn chân và lòng bàn tay tương ứng với một cơ quan bên trong cơ thể. Bấm đúng điểm kích thích lưu thông đến cơ quan đó. Với bệnh lý về mắt, chúng ta cần bấm vào 4 vùng chính. Vùng thứ nhất, vùng phản xạ của mắt. Trên lòng bàn chân và lòng bàn tay, vùng phản xạ của mắt nằm ở góc ngón thứ 2 và ngón thứ 3, tính từ ngón cái. Cô bác dùng ngón cái của bàn tay kia, ấn vào góc ngón 2 và ngón 3, dây tròn, rồi nắng từ từ toàn bộ đốt 1 của 2 ngón đó. Dây theo chiều kim đồng hồ 30 giây, rồi ngược chiều 30 giây. Lúc mới bấm sẽ thấy đau. Đặc biệt, ai đang có vấn đề về mắt thì vùng này rất nhảy. Không sao, đau là đúng. Bấm quen dần, đau sẽ giảm và mắt sẽ cải thiện. Vùng thứ 2, dây thần kinh tam thoa. Vùng này nằm ở phía bên trong của ngón cái, mặt trong. Chạy dọc từ đỉnh ngón xuống góc ngón. Dùng ngón cái bên kia nắng dọc theo vùng này. Đây là điểm phản xạ của dây thần kinh tam thoa. Ảnh hưởng đến mắt, tay, mũi, răng, hàm. Bấm vùng này giúp giảm ngay cảm giác đau nhất ở mắt, đầu đầu vùng Thái Dương, thậm chí đau tay khi mắt đang bị kích thích. Vùng thứ 3, vị trí gan. Nhớ lại góc rễ. Gan khai khiếu ra mắt. Muốn chữa mắt, phải đi từ gan. Trên lòng bàn chân phải, vùng phản xạ của gan nằm ở khu vực giữa bàn chân, phía dưới ngón thứ 4 và thứ 5, trải rộng về phía cạnh ngoài. Cô bác cần dò huyệt, ấn nhẹ xung quanh khu vực đó. Chỗ nào đau nhói nhất, đó là điểm cần bấm. Dùng ngón cái dây tròn vào điểm đó 3 đến 5 phút. Trên lòng bàn tay phải, vùng gan nằm tương tự ở khu vực giữa lòng bàn tay, phía dưới ngón thứ 4 và thứ 5. Vùng thứ 4, thận, niệu quảng, bàn quang. Ba điểm này liên kết nhau thành một đường dẫn. Bấm theo thứ tự từ thận, đến niệu quảng, đến bàn quang, giúp cơ thể đào thải độc tố ra ngoài qua đường nước tiểu. Trên lòng bàn chân, thận nằm ở chính giữa lòng bàn chân, hơi lệch vào trong. Từ đó, dùng ngón cái dây dọc theo đường xuống phía gót chân, đó là niệu quảng. Làm tương tự trên lòng bàn tay, thận ở chính giữa lòng bàn tay, niệu quảng chạy xuống phía cổ tay, bàn quang ở vùng cạnh dưới cổ tay phía trong. Cách thực hành Mỗi buổi tối trước khi ngủ, cô bác ngâm chân nước ấm 10 phút, rồi dùng ngón tay bấm lần lượt 4 vùng trên, mỗi vùng 5-10 phút. Làm trên cả 2 chân, cả 2 tay. Ban đầu có thể đau, đừng bỏ cuộc. Sau 2-3 tuần kiên trì, cô bác sẽ thấy mắt sáng hơn, ít mỏi hơn, ngủ cũng ngon hơn. Cô bác thân mến, hôm nay tôi đã chia sẻ khá nhiều thứ. Hãy để tôi tóm lại những điểm cốt lõi nhất. Chỉ cần nhớ 6 điều này thôi. 1. Mắt mờ, khô, mỏi kéo dài. Đừng chủ quan. Đó có thể là dấu hiệu của gan hoặc thận đang có vấn đề. Đi khám chức năng gan trước khi mua thuốc nhỏ mắt. 2. Thuốc nhỏ mắt không phải đồ chơi. Đừng tự ý dùng kéo dài. Corticoid và tinh dầu trong thuốc nhỏ có thể phá hủy lớp bảo vệ tự nhiên của mắt. 3. Ngủ đủ giấc và đừng ăn đêm. Gan cần từ 1 đến 3 giờ sáng để thải độc. Cho gan nghỉ ngơi, mắt sẽ được hưởng lợi. 4. Ăn uống cân bằng. Bớt ngọt, bớt thịt, bớt rượu bia, thêm gạo lứt đỏ, bí đỏ, sắn dây, trà đậu đen. 5. Mỗi 30 phút làm việc, nhắm mắt 30 giây, rồi nhìn ra xa. Thay bóng đèn lép trắng sang ánh sáng vàng ấm trong phòng ngủ và phòng đọc sách. 6. Bấm huyệt thái dương, đồng tử liêu, tinh minh mỗi ngày. Kết hợp phản xạ bàn chân, bàn tay, tập trung vào vùng mắt, gan, thận. Kiên trì 2 đến 3 tuần sẽ thấy rõ kết quả. Đôi mắt là thứ mà cô bác dùng suốt cả cuộc đời. Từ khi mở mắt chào đời đến tận lúc về già, đừng để đến khi mờ hẳn mới tiếc. Chăm sóc mắt đúng cách không tốn tiền, không cần mua thuốc đắt tiền. Chỉ cần hiểu đúng, sống đúng và kiên trì. Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm. Nếu video này có ích với cô bác, hãy chia sẻ cho người thân trong gia đình, đặc biệt là những ai đang bị mỏi mắt, mờ mắt mà chưa biết nguyên nhân. Và nếu cô bác có câu hỏi, hãy để lại bên dưới phần bình luận. Tôi sẽ đọc và trả lời từng người. Chúc cô bác luôn có đôi mắt sáng, tinh thần khỏe và cuộc sống an vui. Hẹn gặp lại ở video tiếp theo.