Cô bác có biết rằng **9 trên 10 người mắc bệnh thận mạn tính không hề biết mình đang mang bệnh**? Điều nguy hiểm nhất là **suy thận thường tiến triển âm thầm**, không gây đau và hầu như không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi cơ thể bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu như **nước tiểu có bọt, phù chân, tiểu đêm nhiều lần, mệt mỏi kéo dài, ngứa toàn thân hoặc chuột rút về đêm**, có thể quả thận đã phát đi tín hiệu cảnh báo từ rất lâu.
Trong video này, *bác sĩ Minh Khang* sẽ chia sẻ **17 dấu hiệu nhận biết suy thận giai đoạn đầu**, giúp cô bác phát hiện sớm để bảo vệ chức năng thận trước khi quá muộn. Đây là những dấu hiệu mà nhiều người thường bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe thông thường.
*Trong video, cô bác sẽ biết:*
Dấu hiệu sớm của suy thận mà nhiều người không nhận ra. Vì sao nước tiểu có bọt có thể là tín hiệu nguy hiểm. Mối liên hệ giữa phù chân, tiểu đêm và chức năng thận. Những thay đổi ở da, móng tay và hơi thở liên quan đến bệnh thận. Khi nào cần đi xét nghiệm chức năng thận ngay lập tức. Cách phát hiện sớm để làm chậm quá trình tiến triển của bệnh thận.
⚠️ Video này mang tính chất **giáo dục sức khỏe**, không thay thế cho việc khám và điều trị trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Nếu cô bác có nhiều dấu hiệu được đề cập trong video, hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra chức năng thận càng sớm càng tốt.
Nếu video hữu ích, xin cô bác *nhấn Like, Đăng Ký kênh Sức Khỏe Mỗi Ngày và chia sẻ video* đến người thân, đặc biệt là những người trên **45 tuổi, mắc đái tháo đường, huyết áp cao hoặc đang dùng thuốc giảm đau thường xuyên**.
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
This video features Dr. Minh Khang providing an in-depth guide on chronic kidney disease (CKD). It emphasizes that the kidneys are central coordinators for the body, not just filters. Because CKD is often \"silent,\" the video highlights critical early warning signs—ranging from urine changes to skin and sleep disturbances—to encourage timely screening and medical intervention.
Cô bác đang xem video này và có một sự thật tôi cần nói ngay từ đầu.
Quả thận của cô bác hoàn toàn có thể đang suy yếu dần từng ngày mà cô bác không hề hay biết.
Tôi phải nói thẳng với cô bác, cứ trong 10 người mắc bệnh thận mạng tính thì có đến 9 người không biết mình đang mang bệnh.
Không phải vì họ lười đi khám mà vì thận là một trong những cơ quan im lặng nhất trong cơ thể con người.
Nó không gây đau, không gây số, không có một dấu hiệu rõ ràng nào cả.
Nó chỉ lặng lẽ mất dần chức năng từng chút một kéo dài suốt nhiều năm liền.
Nhưng hôm nay tôi muốn cho cô bác biết một điều, thận không hoàn toàn im lặng như nhiều người vẫn nghĩ.
Nó vẫn để lại những dấu vết trên làn da, trên móng tai, trong hơi thở, trong cả giấc ngủ mỗi đêm.
17 dấu hiệu tôi sắp chia sẻ hôm nay có thể xuất hiện từ nhiều năm trước
khi bất kỳ xét nghiệm máu đỉnh kỳ nào phát hiện ra điều bất thường.
Xin cô bác xem trọn vẹn video này vì nó thật sự có thể thay đổi sức khỏe của cô bác trong những năm tới.
Tôi là bác sĩ Minh Khang, làm việc trong lĩnh vực nội khoa đã nhiều năm
và trong suốt quảng thời gian đó tôi đã gặp quá nhiều bệnh nhân đến phòng khám khi bệnh thận đã bước sang giai đoạn nặng.
Không phải vì họ không quan tâm đến sức khỏe của mình, mà vì họ không biết cần chú ý đến điều gì.
Hôm nay tôi muốn thay đổi điều đó cho cô bác.
Nhưng trước khi đi vào từng dấu hiệu cụ thể, tôi cần cô bác hiểu đúng một điều nền tảng về quả thận.
Vì phần lớn mọi người đang hiểu sai về cơ quan này.
Nhiều người nghĩ rằng thận chỉ đơn giản là một bổ lọc.
Máu đi vào, nước tiểu đi ra, chất thải được đào thải khỏi cơ thể.
Điều đó đúng, nhưng chỉ là một phần rất nhỏ trong một bức tranh lớn hơn rất nhiều.
Thận còn điều chỉnh lượng muối, ca ly và các chất điện giải giúp trái tim đập đúng nhịp.
Thận kiểm soát độ acid trong máu.
Thận sản xuất một loại hormone ra lệnh cho tủy xương tạo ra hồng cầu.
Thận ảnh hưởng trực tiếp đến độ chắc khỏe của xương.
Và thận cũng kiểm soát khuyết áp thông qua một chuỗi tính hiệu hóa học vô cùng tinh vi.
Thận không phải là một chiếc phiểu lọc thủ động.
Thận chính là cơ quan điều phối trung tâm của toàn bộ cơ thể.
Khi thận suy yếu, hậu quả lan tỏa ra khắp nơi,
đến da, đến tim, đến máu, đến não, đến xương, tất cả đều bị ảnh hưởng theo.
Đó là lý do vì sao các dấu hiệu của bệnh thận lại xuất hiện ở những vị trí rất khác nhau trên cơ thể,
khiến người bệnh và đôi khi cả người thân trong gia đình dễ nhầm lẫn với hàng chục bệnh lý khác.
Bây giờ chúng ta sẽ cùng đi qua từng dấu hiệu một.
Dấu hiệu đầu tiên là điều mà hầu như ai trong chúng ta cũng nhìn thấy mỗi ngày mà không để ý.
Đó là nước tiểu có bọt.
Nhưng tôi không nói đến vài bong bóng nhỏ tan đi trong vài giây.
Điều đó hoàn toàn bình thường.
Tôi đang nói đến một lớp bọt trắng dày đặc giống như bọt trên ly bia,
tồn tại rất lâu dưới bồn cầu dù đã xả nước nhiều lần.
Lớp bọt đó là dấu hiệu cho thấy protein đang rò rỉ ra ngoài theo đường nước tiểu.
Ở một quả thận khỏe mạnh, protein trong máu không bao giờ lọt qua được hàng rào lọc tinh vi của thận.
Nhưng khi các tế bào lọc bị tổn thương, một loại protein tên là albumin bắt đầu trượt ra ngoài.
Albumin có cấu trúc khá giống xà phòng.
Đó là lý do vì sao nó tạo ra lớp bọt dày và rất khó tan.
Nhiều tổ chức chuyên khoa về thận đã xác nhận rằng
việc phát hiện albumin trong nước tiểu là một trong những chỉ số sớm và quan trọng nhất
để nhận biết bệnh thận mạng tính ngay từ giai đoạn đầu.
Nếu cô bác thường xuyên thấy lớp bọt dày trong nước tiểu của mình,
xin hãy nhờ bác sĩ làm một xét nghiệm nước tiểu đơn giản,
chi phí không đáng kể nhưng có thể phát hiện vấn đề từ rất sớm,
khi vẫn còn kịp thời gian để bảo vệ thận.
Dấu hiệu thứ 2 liên quan trực tiếp đến việc mất protein qua đường tiểu
và cô bác hoàn toàn có thể tự kiểm tra ngay lúc này.
Sắn ống quần lên, dùng ngón cái ấn mặn vào vùng xương ống chân ngay dưới đầu gối,
giữ khoảng 5 giây rồi thả ra và quan sát.
Nếu ngón tay để lại một vết lõm không biến mất ngay lập tức,
đó gọi là phù ấn lõm.
Khi lượng albumin trong máu giảm xuống,
nước không còn được giữ chặt trong lòng mặt máu nữa,
nước tràn ra các mô xung quanh
và trọng lực kéo nó xuống phía chân, xuống vùng mắt cá.
Bữa tối thấy chân sưng to lên,
buổi sáng thức dậy thấy mắt hấp lên, bỏng mắt nặng nề.
Nhiều người thường nghĩ do nằm sai tư thế hoặc ngủ không ngon nhất.
Nhưng có một điểm máu chốt cần phân biệt.
Tình trạng phù do đứng nhiều hoặc đi lại cả ngày
sẽ giảm đi rõ rệt sau một đêm nghỉ ngơi.
Còn phù do thận thì không như vậy.
Nó vẫn còn nguyên đó vào buổi sáng, thậm chí còn nặng hơn theo từng ngày.
Trong những trường hợp nặng hơn, nước còn có thể tích tủ trong phổi,
khiến việc thở trở nên khó khăn hơn, đặc biệt là khi nằm xuống.
Nếu cô bác bị phù chân điều đặn mà không giải thích được nguyên nhân,
xin hãy kiểm tra cả chức năng thận lẫn chức năng tim cùng một lúc.
Có một quan điểm sai lầm khá phổ biến mà tổ thường nghe được,
đó là đi tiểu nhiều đồng nghĩa với việc thận khỏe mạnh.
Điều đó không đúng.
Yếu tố quan trọng không phải là lượng nước tiểu,
mà là độ cô đặc của nước tiểu.
Và đây là điều tinh tế cần hiểu rõ.
Vào ban đêm, thận của một người khỏe mạnh sẽ tạo ra ít nước tiểu hơn,
nhưng cô đặc hơn nhiều,
nhờ vào một loại hormone gọi là hormone chống bài niệm.
Hormone này ra lệnh cho thận giữ nước lại trong cơ thể suốt đêm.
Khi thận bắt đầu suy yếu, khả năng đó dần mất đi,
nước tiểu trở nên loạn hơn, lượng nhiều hơn.
Việc cô bác phải thức dậy đi vệ sinh 1 hoặc 2 lần mỗi đêm
ở tuổi lớn thì vẫn còn chấp nhận được.
Nhưng nếu cô bác thức dậy đến 3, 4, 5 lần trong đêm,
mà tối hôm đó không hề uống nhiều nước,
cũng không dùng thuốc lợi tiểu,
đó là dấu hiệu cần đặc biệt chú ý.
Trong y học, chúng tôi gọi đây là tình trạng tiểu đêm.
Và đây có thể là một trong những dấu hiệu sớm nhất xuất hiện
khi chức năng thận bắt đầu suy giảm.
Bây giờ tôi mời cô bác nhìn xuống móng tai của mình.
Móng tai bình thường, có màu hồng điều.
Phần góc móng có một vành trắng nhỏ, hình bán nguyệt,
gọi là lunula.
Phần đang trong quá trình hình thành.
Nhưng ở những người mắc bệnh thận mạng tính lâu năm,
móng tai có thể xuất hiện một kiểu đổi màu rất đặc trưng.
Phần nửa dưới, gần góc móng, có màu trắng đục.
Phần nửa trên, gần đầu móng, lại có màu nâu đỏ hoặc nâu sậm.
Ranh giới giữa hai màu khá rõ ràng.
Trong y văn quốc tế, dấu hiệu này được gọi là
móng tai nửa trắng, nửa nâu.
Một dấu hiệu lâm sàng đã được ghi nhận và công nhận
trong tài liệu chuyên khoa về thận và da liễu từ nhiều thập kỷ qua.
Không phải tất cả bệnh nhân thận đều có dấu hiệu này.
Nhưng nếu cô bác nhìn xuống bàn tay mình
và thấy kiểu đổi màu hai tầng như vậy,
việc làm xét nghiệm chức năng thận là bước tiếp theo cần thực hiện ngay.
Đây là phần ít người biết đến nhưng lại rất quan trọng.
Chế độ ăn của người Việt mình khá giàu phosphorus, thịt, hải sản,
phô mai, nước ngọt đóng chai, thực phẩm đóng gối sẵn.
Tất cả đều chứa lượng phosphorus không nhỏ.
Ở một quả thận khỏe mạnh, lượng phosphorus dư thừa được thải ra ngoài một cách dễ dàng.
Nhưng khi thận suy yếu, phosphorus bắt đầu tích tụ trong máu.
Phosphorus kết hợp với canxi và tạo thành những tinh thể nhỏ.
Những tinh thể đó bắt đầu lắng động ở những nơi không nên có.
Khi lắng động dưới da, chúng tạo thành những nốt nhỏ cứng,
màu trắng ngà hoặc vàng nhà,
nằm ngay dưới bề mặt da, không đau nhưng cứng như một hòn đá nhỏ,
đôi khi vỡ ra và tiết ra một chất trắng như kem đánh răng.
Nhưng khi lắng động trong thành mặt máu, đây mới thật sự là điều nguy hiểm.
Thành mặt máu bình thường có độ đạn hồi tốt.
Nhưng khi những tinh thể canxi phosphorus bám vào thành mặt,
mặt máu dần cứng lại, mất đi độ đạn hồi vốn có.
Đôi khi cô bác có thể sợ thấy mặt máu ở cổ tay hay ống chân cứng và căng như dây đàn.
Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ nhội máu cơ tim và đột quỷ.
Một số tạp chí y học chuyên về thận đã ghi nhận rằng
tình trạng vôi hóa mặt máu là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạng tính.
Cô bác có thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm không?
Không phải sau khi tập thể dục cường độ cao, cũng không phải sau một ngày đi bộ nhiều,
mà là chuột rút xảy ra một cách tự nhiên,
thường ở bắp chân ngay lúc cô bác vừa nằm xuống và sắp chìm vào giấc ngủ.
Cảm giác bắp chân co cứng đột ngọt, đau nhói,
Rất nhiều bệnh nhân từng mô tả lại cảm giác này với tôi.
Không ít cô bác tự nghĩ do thiếu canxi rồi tự mua canxi về uống bổ sung.
Điều đó không hoàn toàn sai, nhưng nguyên nhân gốc rễ có thể sâu xa hơn nhiều.
Khi thận yếu đi, phosphorus tăng cao trong máu.
Cơ thể phản ứng lại bằng cách tiết ra một loại hormone để kéo phosphorus xuống mức thấp hơn.
Nhưng cái giá phải trả là canxi trong máu cũng bị kéo xuống theo.
Canxi thấp khiến cơ bắp dễ co thắt bất thường.
Maggi thấp cũng gây ra hiện tượng tương tự.
Và khi máu trở nên quá acid vì thận không lập được độc tố hiệu quả,
chuột rút cũng dễ dàng xảy ra hơn.
Nếu cô bác thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm mà không lỏ nguyên nhân,
xin hãy nhờ bác sĩ kiểm tra chức năng thận cùng với xét nghiệm điện giải đồ,
một xét nghiệm máu khá cơ bản nhưng có thể giải đáp được rất nhiều thắc mắc.
Điều tiếp theo xảy ra là một phản ứng dây chuyền trong hệ xương
và đây là điều mà nhiều bác sĩ gọi là thảm họa khầm lặng của bệnh thận mạng tính.
Khi canxi trong máu giảm xuống, tuyến cận giáp 4 tiếng nhỏ nằm ở vùng cổ
lập tức phát tín hiệu báo động.
Chúng tuyết ra hormone cận giáp để kéo canxi từ xương vào máu
nhằm duy trì mức canxi cần thiết.
Trong ngắn hạn, cơ chế này hoạt động khá hiệu quả.
Nhưng về lâu dài, xương ngày càng bị rỗng đi, mỏng hơn, giòn hơn,
tình trạng loãng xương dần dần xảy ra.
Một dấu hiệu rõ ràng mà các bác sĩ chuyên khoa thường hỏi bệnh nhân là
Cô bác có cảm thấy mình thấp đi không?
Không phải do tuổi già thông thường mà là sự giảm chiều cao thực sự có thể đo được.
Ví dụ ngày trước đo được 1m65, bây giờ chỉ còn 1m6, thậm chí thấp hơn.
Đó thường là dấu hiệu của các đốt sóng bị lúng do xương quá yếu
để chịu đựng sức nặng cơ thể qua nhiều năm.
Dãy xương từ những va chạm rất nhẹ, một cú vắp ngã đơn giản
mà lại gãy cổ tay hay gãy xương hông,
cũng là dấu hiệu cần được kiểm tra cả thận lẫn xương cùng một lúc.
Đây là một triệu chứng khiến nhiều người khổ sở suốt nhiều năm mà không tìm ra nguyên nhân.
Đó là ngứa.
Không phải ngứa một chỗ do dị ứng hay bị công trùng cắn,
mà là ngứa lan ra khắp toàn thân,
không có phát bang, không nổi mẫn đỏ gì cả
và thường trở nên tệ hơn vào buổi tối và ban đêm.
Tôi từng gặp không ít trường hợp như vậy.
Một bệnh nhân gần 60 tuổi đến phòng khám
vì ngứa toàn thân kéo dài suốt nhiều tháng,
đã đi khám gia liễu, đã thử đủ loại kem bôi,
đủ loại thuốc kháng dị ứng mà không đỡ chút nào.
Cuối cùng, xét nhiễm máu phát hiện ra bệnh thận mạng tính
đã ở giai đoạn khá nặng.
Ngứa hóa ra là dấu hiệu chính duy nhất
mà cơ thể đã gửi đi suốt nhiều tháng trời.
Điều gì đang xảy ra bên trong cơ thể?
Khi thận không lọc được các độc tố tích tụ trong máu,
trạng khái này gọi là nhiễm độc niệu.
Những độc tố này lắng vào da,
kích thích các đầu dây thần kinh ở đó.
Theo thời gian, chúng còn tác động trực tiếp lên não bộ,
khiến não liên tục gửi tín hiệu ngứa,
đến mức dù không có bất kỳ kích thích nào từ bên ngoài,
người bệnh vẫn cảm thấy ngứa như có kiến bò khắp người.
Đây là một trong những dạng ngứa khó kiểm soát nhất
trong y học hiện đại.
Nếu cô bác bị ngứa toàn thân kéo dài,
không rõ nguyên nhân,
không đáp ứng với các loại thuốc thông thường,
việc kiểm tra thận là bước cần thiết phải thực hiện.
Bằng đêm, khi cô bác vừa nằm xuống muốn đi ngủ,
đôi chân lại bắt đầu bồn trồn,
không thể giữ yên được,
muốn dũi ra, muốn co lại,
phải đứng dậy đi quanh phòng
mới dịu đi được một chút.
Đây gọi là hội chứng chân không yên.
Nguyên nhân sâu xa liên quan đến lượng sắc trong não.
Khi não thiếu sắc,
chất dẫn truyền thần kinh dopamine bị suy giảm.
Mà dopamine lại là chất cần thiết
để hệ vận động hoạt động bình thường
và được điều hòa đúng cách.
Vậy điều này liên quan gì đến thận?
Khi thận suy giảm chức năng,
cơ thể rơi vào trạng thái viêm mạng tính âm thầm.
Tình trạng viêm này kích hoạt một loại hormone
gọi là hepxidin.
Hepxidin giấu sắc vào kho giữ trữ trong cơ thể
và ngăn ruột hấp thu sắc từ thức ăn.
Cơ chế này vốn chỉ xuất hiện tạm thời
trong các đợt nhiễm trùng cấp tính.
Nhưng trong bệnh thận,
tình trạng viêm không bao giờ thật sự chấm dứt.
Hepxidin luôn ở mức cao,
sắc luôn bị giấu đi,
não thiếu sắc kéo dài
và hội chứng chân không yên xuất hiện
như một hệ quả tất yếu.
Nếu cô bá khó ngủ vì đôi chân không chịu nằm yên,
xin hãy xét nhiệm cả chức năng thần
lẫn chỉ số ferritin,
chỉ số phản ánh lượng sắc giữ trữ trong cơ thể.
Cô bá có bao giờ cảm thấy trong miệng có vị
giống như đang ngậm một đồng tiền su không?
Vị kim lõi da dẳng,
ăn cơm cũng thấy khác lạ,
uống nước cũng thấy không bình thường,
thậm chí không còn muốn ăn thịt nữa
dù trước đây rất thích món này.
Nhiều bệnh nhân từng chia sẻ với tôi rằng
họ không còn cảm thấy ngon miệng
với bất kỳ món ăn nào cả.
Đây là một dấu hiệu điển hình
của tình trạng nhiễm độc niệu
tức là độc tố tích tụ trong máu.
Khi nồng độ u re trong máu ở mức cao,
nó cũng xuất hiện trong lớp bọ.
Vi khủng trong khoang miệng
phân hủy u re thành ammonia
cùng các hợp chất có mùi khác.
Những chất này kích thích thụ thể vị giác
và tạo ra cảm giác vị kim lõi
mà người bệnh thường mô tả.
Đồng thời, hơi thở cũng mang một mùi đặc biệt.
Đôi khi người xung quanh nhận ra
trước cả khi chính cô bác nhận thấy điều đó.
Một mùi nhẹ giống ammonia
hoặc đôi khi hơi giống mùi nước tiểu pha loảng.
Trong y học, chúng tôi gọi đây là
hơi thở nhiễm độc niệu.
Đây hoàn toàn không phải do vệ sinh răng miệng kém
mà là một tính hiệu từ bên trong cơ thể
đang cố gắng gửi ra ngoài.
Ở một vùng đặc biệt trong não bộ
có thể xem như vùng cảnh báo độc tố của cơ thể
nằm ngay bên ngoài hàng rào bảo vệ não thông thường.
Mục đích của vùng này
là để có thể tiếp xúc trực tiếp với máu
và phát hiện độc tố nhanh nhất có thể
mà không bị cản trở.
Khi vùng này phát hiện ra độc tố,
nó gửi ngay lệnh ngừng ăn
và nếu cần thiết gây ra cảm giác buồn nôn.
Đây là cơ chế tự vệ rất cổ xưa của cơ thể
từng giúp con người sống sót
khi lỡ ăn phải thức ăn độc hại.
Nhưng trong bệnh thận, vùng này bị kích thích
liên tục bởi các độc tố tích tụ,
khiến não hiểu nhầm răng,
cơ thể đang bị ngộ độc,
cảm giác buồn nôn xuất hiện thường xuyên,
ăn không ngon miệng,
đặc biệt là mất cảm giác thèm ăn thịt,
một dấu hiệu rất điển hình
mà nhiều bệnh nhân từng kể lại với tôi.
Hậu quả là người bệnh sụp cân
không phải vì ăn kiên,
không phải vì tập luyện
mà đơn giản là không thể ăn được nhiều như trước nữa.
Nếu cô bác hoặc người thân
sụp cân không rõ nguyên nhân,
thường xuyên buồn nôn và chán ăn,
đặc biệt là với các món thịt,
xin hãy kiểm tra chức năng thận ngay.
Cô bác có bao giờ
chỉ va nhẹ vào thành giường hay cạnh bàn
mà hôm sau đã thấy
một mảng bầm tím lớn xuất hiện không?
Hoặc thấy vết bầm mà không hề nhớ
mình đã va vào đâu cả?
Bình thường, khi mặt máu nhỏ bị tổn thương,
các tiểu cầu lập tức tập hợp lại
và dính chặt vào nhau
để bịch kín vết thương.
Đó là hệ thống cầm máu tự nhiên
vô cùng hiệu quả của cơ thể.
Trong bệnh thận,
các độc tố tích tụ
khiến tiểu cầu mất đi khả năng kết dính hiệu quả.
Chúng không tụ lại được tốt như trước nữa.
Máu chảy lâu hơn mới ngừng.
Vết bầm to hơn, đậm màu hơn.
Nú răng cũng dễ chảy máu khi đánh răng.
Chảy máu mũi kéo dài hơn bình thường
và khó cầm hơn.
Những dấu hiệu nhỏ này
thường bị bỏ qua
nhưng khi chúng xuất hiện
đồng thời với những triệu chứng khác đã nhắc đến
chúng có thể đang kể một câu chuyện
rất quan trọng về sức khỏe của cô bác.
Đây là triệu chứng phổ biến nhất
mà bệnh nhân thận thường kể lại với bác sĩ.
Đó là mệt mỏi.
Không phải mệt vì bận rộn
cũng không phải mệt vì thiếu ngủ một đêm
mà là một kiểu mệt chìm sâu, nặng nề
ngủ dậy vẫn không thấy khỏe hơn chút nào.
Leo một tầng cầu thang
đã thở dốc
làm vài việc nhỏ trong nhà
đã cảm thấy kiệt sức.
Nguyên nhân chính là do thận
không còn sản xuất đủ một loại hormone quan trọng
gọi là erythropoietin.
Hormone này ra lệnh
cho tủy xương tạo ra hồng cầu.
Những tế bào có nhiệm vụ
vận chuyển oxy đến toàn bộ cơ thể.
Khi thiếu hụt hormone này
tủy xương sản xuất ít hồng cầu hơn
tình trạng thiếu máu xảy ra.
Thiếu máu đồng nghĩa
với việc ít oxy được đưa đến cơ bắp
đến não bộ, đến các cơ quan khác.
Da trở nên xanh sao, nhợt nhạt
cơ thể trở nên kiệt sức
chỉ với những công việc trước đây
từng làm rất dễ dàng.
Dù đáng mừng là tình trạng thiếu máu do thận
hoàn toàn có thể được hỗ trợ cải thiện
thông qua các phương pháp điều trị
thay thế hormone phù hợp
giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Nhưng để được hỗ trợ đúng cách
trước tiên cô bác cần biết mình đang có vấn đề này.
Ở giai đoạn rất nặng
các độc tố tích tụ có thể tấn công
lớp màng bao bọc bên ngoài trái tim
gây ra những cơn đau ngực dữ dội
thường trở nên tệ hơn khi hít thở sâu
hoặc thay đổi tư thế.
Đây là một tình huống cấp cứu y tế thật sự
không phải điều có thể chờ đến hôm sau
mới đi khám.
Và đây là dấu hiệu thứ 17
cũng là dấu hiệu nguy hiểm nhất
trong toàn bộ danh sách hôm nay
đó là không có triệu chứng gì cả.
Bệnh thận mãng tính được chia thành 5 giai đoạn
giai đoạn 1 là nhẹ nhất
giai đoạn 5 là suy thận giai đoạn cuối
cần lọc thận hoặc ghép thận
để duy trì sự sống
Phần lớn bệnh nhân không cảm thấy
bất kỳ điều gì bất thường cho đến tận giai đoạn 3
khi thận đã mất đi
một phần đáng kể chức năng của mình
Trước đó, bệnh thường được phát hiện
hoàn toàn tình cờ
ai đó đi xét nghiệm vì một lý do hoàn toàn khác
rồi phát hiện chỉ số creatinine
trong máu tăng cao bất thường
bác sĩ hỏi thêm
và cả một câu chuyện dài dần dần hé lộ ra
Không có triệu chứng
Bây giờ tôi muốn hỏi thẳng cô bác
Cô bác có gặp phải bất kỳ điều nào sau đây không?
Bệnh đai thao đường
Đây là nguyên nhân hàng đầu
gây ra bệnh thận mạng tính trên toàn thế giới
và Việt Nam mình cũng không phải là ngoại lệ
Đường huyết cao kéo dài
làm tổn thương dần các mặt máu cực nhỏ
trong thận theo từng năm tháng
Huyết áp cao
Đây là nguyên nhân phổ biến thứ 2
áp lực máu cao liên tục làm tổn thương thẳng mặt
và phá vỡ hệ thống lọc tinh vi của thận
Gia đình có người từng mắc bệnh thận
Yếu tố di truyền đóng vai trò
quan trọng hơn nhiều người vẫn nghĩ
Đang thường xuyên dùng thuốc giảm đau
Đây là điểm tôi muốn nhấn mạnh thêm ngay sau đây
Và trên 40 tuổi
vì đây là điều y học đã xác nhận rất rõ ràng
Có một thói quen khá phổ biến
ở Việt Nam mình mà tôi muốn nói thẳng thắng
Đau đầu thì uống thuốc giảm đau
Đau lưng thì uống thuốc giảm đau
Đau khớp thì cũng uống thuốc giảm đau
Vài viên mỗi ngày câu như chuyện bình thường
vì loại thuốc này mua rất dễ
không cần đơn của bác sĩ
Nhóm thuốc này thuộc nhóm chống viêm không steroid
Chúng không phải là thuốc xấu
nếu được dùng đúng cách và đúng liều lượng
trong thời gian phù hợp
Nhưng nhiều tổ chức y tế và hội thận học quốc tế
đã đưa ra cảnh báo rõ ràng qua nhiều năm
Việc dùng các loại thuốc này
thường xuyên và kéo dài
sẽ làm giảm lưu lượng máu đến thận
và có thể gây tổn thương thận tích lĩ theo thời gian
Nếu cô bác đang dùng thuốc giảm đau
loại này hàng ngày hoặc gần như hàng ngày
vì những cơn đau mạng tính
Xin hãy trao đổi với bác sĩ
về việc kiểm tra chức năng thận đỉnh kỳ
mỗi 6 tháng một lần
Đồng thời cùng tìm ra hướng kiểm soát cơn đau
phù hợp hơn với sức khỏe lâu dài của mình
Có một thực tế y học
mà tôi muốn tất cả những ai
trên 40 tuổi đều nên biết
Từ sau tuổi 40
chức năng lọc của thận giảm trung bình
khoảng 1% mỗi năm
theo quá trình lão hóa sinh lý tự nhiên
Đây không phải là bệnh
Đây là điều hoàn toàn bình thường
Nhưng điều đó cũng có nghĩa là
ở tuổi 60
thận của cô bác đang hoạt động
ở mức thấp hơn đáng kể
so với khi ở tuổi 30
Và nếu trong những năm đó
cô bác có thêm bệnh đái thau đường,
huyết áp cao
hoặc thói quen dùng thuốc giảm đau kéo dài
tốc độ suy giảm sẽ nhanh hơn nhiều
so với mức bình thường
Không phải ai cũng sẽ tiến truyển thành suy thận
Nhưng sau tuổi 45
thận cần được theo dõi đỉnh kỳ
Đó là điều không thể thương lượng được
Nếu cô bác muốn biết
thận của mình đang hoạt động ở mức độ nào
có 3 xét nhiệm cơ bản
và chi phí không quá cao
Xét nhiệm creatinine trong máu
Creatinine là sản phẩm chất thải
mà thận cần phải lọc ra ngoài
Khi creatinine tăng cao
đó là dấu hiệu cho thấy
thận đang không lọc đủ hiệu quả
Chỉ số độ lọc cầu thận ước tính
được tính toán từ creatinine
cùng một số thông tin khác
cho biết thận đang hoạt động
ở mức bao nhiêu phần trăm so với bình thường
Đây là chỉ số được dùng để phân chia
giai đoạn bệnh thận mạng tính
theo tiêu chuẩn quốc tế
Và xét nhiệm albumin trong nước tiểu
giúp phát hiện tình trạng protein
rò rỉ trong nước tiểu
Một tín hiệu sớm của tổn thương thận
ngay cả khi chỉ số creatinine
vẫn còn nằm trong giới hạn bình thường
Cả 3 xét nhiệm này đều có thể thực hiện
tại bệnh viện hay phòng khám
có dịch vụ xét nhiệm cơ bản
Bây giờ để tôi nhắc lại
toàn bộ danh sách một lần nữa
thật nhắn gọn cho cô bác dễ nhớ
1. Nước tiểu có bọt dày, lâu tan
2. Phù chân hoặc phù mặt
đặc biệt vào buổi sáng khi ngủ dậy
3. Tiểu đêm nhiều lần không rõ nguyên nhân
4. Móng tai nửa dưới trắng đục
nửa trên nâu đỏ
5. Xuất hiện những nốt cứng
màu trắng nhà dưới da
6. Mạch máu ở cổ tai hay ống chân
cứng và căng như dây đàn
7. Chụt rút bắp chân về đêm thường xuyên
không rõ nguyên nhân
8. Giảm chiều cao thật sự hoặc gãy xương
chỉ từ những va chạm rất nhẹ
9. Ngứa toàn thân kéo dài, không có phát bang
không đáp ứng với thuốc kháng dưỡng thông thường
10. Yên khi nằm xuống, phải đứng dậy đi lại
mới đỡ hơn
11. Vị kim lõi trong miệng dai dẳng
không do thức ăn
12. Hơi thở có mùi ammonia hoặc mùi lạ
mà người xung quanh có thể nhận ra
13. Buồn nôm thường xuyên, chán ăn
đặc biệt với thịt
14. Sụp cân không rõ nguyên nhân, không ăn kiên
15. Bầm tím dễ dàng, chảy máu khó cầm
17. Không có triệu chấn gì cả
và cũng không đi kiểm tra đỉnh kỳ
Tôi muốn nói thẳng với cô bác một điều
trước khi kết thúc video hôm nay
Bệnh thận hoàn toàn không phải là một bản án tử hình
đặc biệt là khi được phát hiện sớm
Nếu phát hiện ở giai đoạn đầu
có rất nhiều biện pháp có thể giúp
làm chậm lại quá trình tiến triển của bệnh
Kiểm soát tốt huyết áp
Kiểm soát tốt đường huyết
Điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng thận
Tránh các lộ thuốc gây hại cho thận
Uống đủ nước mỗi ngày
và theo dõi đỉnh kỳ theo đúng hướng dẫn
của bác sĩ chuyên khoa
Đây là những thói quen tốt đã được chứng minh
giúp bảo vệ thận lâu dài
theo khuyến cáo của nhiều tổ chức y tế uy tín
trên thế giới
Điều đáng sợ thật sự không phải là bệnh thận
Điều đáng sợ chính là không biết mình đang mang bệnh
Vì vậy, nếu hôm nay cô bác nhận ra
một vài trong số 17 dấu hiệu đó
ở bản thân mình hoặc ở người thân
trong gia đình, xin đừng bỏ qua
Đừng chờ đợi, đừng tự nhủ
để xem thêm vài tháng nữa rồi tính tiếp
Hãy đi xét nghiệm cơ bản
Hãy trò chuyện với bác sĩ của mình
Hãy bắt đầu ngay từ hôm nay
Video này không thể thay thế được
một buổi khám trực tiếp
với bác sĩ điều trị của cô bác
Nhưng nó có thể giúp cô bác đặt ra
những câu hỏi đúng trong lần tái khám sắp tới
Nếu video hôm nay hữu ích với cô bác
xin hãy chia sẻ đến người thân trong gia đình
đặc biệt là những ai trên 45 tuổi
đang mắc đái tháo đường, huyết áp cao
hoặc đang dùng thuốc giảm đau thường xuyên
Những người đó cần nghe được điều này
hơn bất kỳ ai khác
Xin hãy nhấn theo dõi kênh Sức Khỏe Mỗi Ngày
để tôi có thể tiếp tục
mang đến những chia sẻ sức khỏe thực tế
dễ hiểu và đáng tin cậy cho cô bác
mỗi tuần
Sức khỏe của cô bác là điều quan trọng nhất
và tôi thật sự mong muốn được đồng hành
cùng cô bác giình giữ điều quý gia đó thật tốt
Hẹn gặp lại cô bác
trong những chia sẻ tiếp theo
của Sức Khỏe Mỗi Ngày