Chuyện cây chè cổ ở xứ Trà - Thái Nguyên TV.

Thưa quý vị, nhắc đến cây trẻ cổ ở Việt Nam, người ta sẽ nghĩ ngay đến những vùng như Suối Giàng ở tỉnh Yên Bái, Tùa Chùa ở tỉnh Viện Biên, Hoàng Su Phi tỉnh Hà Giang. Nhưng thời gian gần đây, việc phát hiện sự hiện diện của những cây trẻ cổ thụ ước tính hàng trăm năm tuổi tại vùng núi bóng xã Minh Tiến, huyện Đại Từ đang là một chứng nhân của lịch sử cây trẻ và nghề trẻ ở Thái Nguyên. Phát hiện này sẽ là khởi nguồn của câu chuyện sáng tạo các sản phẩm du lịch mới gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa trả ở Thái Nguyên. Mấy năm trở lại đây, ở xã Minh Tiến, đã đón nhiều đoàn khảo sát khám phá trekking để tìm hiểu về cây trẻ cổ trên núi bóng. Nơi này có mức phân chia địa giới của huyện Sơn Dương thuộc tỉnh Tuyên Quang cùng huyện Định Hóa và Đại Từ của tỉnh Thái Nguyên. Sau hành trình đi bộ gần 5 giờ đồng hồ xuyên rừng, sẽ tới được địa điểm có cây trẻ cổ ở độ cao hơn 850m so với mực nước biển. Theo thông tin từ đoàn khảo sát và người dân địa phương, khu vực này hiện có khoảng 30 cây trẻ cổ thụ nằm trên đường mòn và tạo thành vòng tròn bao quanh khu vực có dấu tích theo tương truyền là thành nhà mạc. Cũng theo khảo sát ban đầu, những cây trẻ cổ thụ duy nhất chỉ có ở núi bóng. Chu vi mỗi gốc cây trẻ khoảng 80cm, cao từ 20-25m. Cá biệt có cây đạt chu vi trên 150cm, cao trên 30m. Cây trẻ cổ ra hoa với màu sắc và hương vị quen thuộc, nhưng vị từ lá trẻ cổ cũng có sự độc đáo riêng biệt. Có thể nói, sau hàng chục năm được phát hiện, những nghiên cứu về cây trẻ cổ ở Minh Tiến còn quá ít. Trong khi đó, công tác bảo tồn hiện cũng chưa được thực hiện đồng bộ. Đáng chú ý là nguồn gốc cây trẻ cổ, cùng câu hỏi về mối liên hệ giữa thành nhà mạc, vẫn còn đang chờ câu trả lời từ các nhà nghiên cứu. Còn nhìn góc độ phát triển văn hóa trà thì những cây trẻ cổ ở Minh Tiến có rất nhiều tiềm năng. Khi mà du khách trải nghiệm qua một cái trekking, thực ra cái trekking này cũng rất nhẹ nhàng thôi, không quá vất vả. Thì cần thêm có những cái trải nghiệm khác, giả dụ như là cạnh đó là có những cái dòng suối, dòng thác hoặc là cái thác. Để du khách có thể có những cái là sau một quá trình thì có thể nghỉ ngơi, hòa cùng với cả không gian thiên nhiên cũng như là chụp ảnh với cả check-in những cây trẻ cổ thụ. Quân thể các cây trẻ cổ thụ núi Bóng được dự đoán có từ thời nhà mạc, đang là tài sản quý giá của thiên nhiên và lịch sử để lại. Do đó, cần nhanh chóng có sự phối hợp nghiên cứu của các nhà khoa học khảo cổ, lịch sử, khi có các bằng chứng khoa học về sinh học, cổ học và lịch sử. Hy vọng các cây trẻ cổ thụ núi Bóng sẽ sớm nhận được công nhận là cây di sản, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời tạo điểm nhấn trong văn hóa trà Thái Nguyên.