Công dụng đặc biệt của cây sả

Chào mừng quý vị đang đón đợi xem chương trình sức khỏe cuối tuần của Khoẻ Tự nhiên. Và không để quý vị chờ lâu hơn nữa, Hồng Duyên sẽ bật mí ngay về chủ đề ngày hôm nay, Công dụng của cây xả. Vâng quý vị thân mến, cây xả át hẳn không xa lạ gì với mỗi căn bếp của chúng ta. Ngoài làm gia vị, xua đuổi côn trùng, cây xả còn nhiều tác dụng khác mà chúng ta sẽ khám phá trong khuôn khổ chương trình ngày hôm nay. Kính mời quý vị đón xem ngay sau đây. Đặc điểm của cây xả Trong cuốn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của giáo sư Đỗ Tất Lợi cho biết, xả còn gọi là cỏ xả, lá xả, xả chanh, hương mau, thuộc họ lúa. Đây là loại thân thảo sống lâu năm, mọc thành bụi, cao từ 0,8-1,5m hoặc hơn, thân dễ trắng hoặc hơi tím. Lá hẹp dài, giống như lá lúa, mép lá sắc cạnh, cụng hoa gồm nhiều bông nhỏ không cuống, toàn cây có mùi thơm đặc biệt. Cây xả được trồng ở khắp Việt Nam nhưng diện tích trồng làm thuốc không nhiều, chỉ có tính chất gia đình và thường dùng củ nấu ăn hoặc toàn cây dùng tươi hay khô phơi trong râm mát. Trong cây xả có 1-2% tinh dầu, loại cây này dễ trồng, dễ chăm sóc và ít sau bệnh. Xả chính là bi khuyết đuổi mũi, côn trùng của người xưa Một trong những lý do quan trọng khiến nhiều gia đình trồng xả quanh nhà là khả năng xua đuổi côn trùng. Theo nhiều nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học về thực vật và côn trùng học, tinh dầu xả chứa các hợp chất có khả năng khiến mũi và một số loại côn trùng khó chịu. Ngày nay, không ít sản phẩm chống mũi trên thị trường vẫn sử dụng tinh dầu xả như một thành phần chính. Trong điều kiện nông thôn ngày xưa, khi chưa có thuốc xỉ côn trùng hay máy đuổi mũi hiện đại, việc trồng xả quanh nhà được xem là giải pháp tự nhiên, an toàn và tiết kiệm để hạn chế côn trùng xuất hiện. Ngoài ra, theo quan niệm dân gian, những loại cây có hương thơm tự nhiên thường được cho là giúp thanh lọc không gian sống, mang lại cảm giác dễ chịu và tạo sinh khí cho ngôi nhà. Dù không phải loại cây phong thủy nổi tiếng như lựu, khế hay câu, thì cây xả vẫn được nhiều người lựa chọn trồng bởi sự xanh tốt quanh năm và mùi hương thanh mát của mình. Tông dụng của cây xả Quý vị thân mến, với nhiều người, xả có thể chỉ là thứ gia vị làm dậy mùi món ăn, nhưng trong dân gian và y học cổ truyền, xả lại được xem là một vị thuốc hữu dụng trong một số trường hợp. Trong bộ Nam Dược Thần Hiệu của Sanh Y Tuệ Tĩnh thế kỷ 14 và sách Lĩnh Lam Bản Thảo của Hải Thượng Lát Âu, cây xả được ghi nhận là một vị thuốc Nam có vị cay, đắng, tính ấm, mang lại nhiều công dụng chữa bệnh thiết thực. Từ xa xưa, người dân miền núi đã dùng nõn xả muối dưa ăn để phòng ngừa sân lam chứng khí, xốt xét ngã nước, hay các cô các mẹ thường nấu nước lá xả gội đầu giúp tóc thơm và sạch gầu. Khi có người cảm lạnh, nồi nước sông lá xả cùng lá bưởi, lá chanh, hương nhu lại được nhóm lên, hơi nước nóng mang theo hương thơm của tinh dầu giúp cơ thể toát mồ hôi, cảm thấy nhẹ nhóm hơn. Trong đông y, xả được biết đến với khả năng sát khuẩn, chống viêm, tiêu đầm, lợi tiểu và hỗ trợ tiêu hóa. Không chỉ phần lá, dễ xả cũng được tận dụng. Có bài thuốc dùng dễ xả phối hợp với nhiều loại dược liệu khác để hỗ trợ tiêu chảy, đau dạ dày hay một số trứng phù nề. Thậm chí dân gian còn giã dễ xả tươi để bôi ngoài da trong một số trường hợp tràm ở trẻ em. Cách dùng xả hỗ trợ một số chứng bệnh Nồi nước sông cảm cúm, sốt nhức đầu, lá xả 50g, lá tre 50g, cúc tần 50g, lá bưởi 50g, hương nhu 50g, nấu nước sông. Nấu nước gội đầu, lá xả 50g, mần trầu 50g, bồ kết 10 quả, nấu nước gội đầu, làm chân tóc sạch gầu, phòng tránh bệnh về tóc và da đầu. Chị bệnh tràm, dễ xả 30-50g, dã nát, sát nên vết tràm trẻ em. Chứa đầy bụng, tinh dầu xả 3-6 giọt nhỏ vào cốc nước cho uống. Hôi miệng, hôi nách, 1 củ xả 10 phần, phèn phi 1 phần, trộn đều, luyện thành viên và uống. Ở một số nước châu Âu, nước xả có đường là một loại đồ uống giải khát, thanh nhiệt được nhiều người ưa thích. Dùng ngoài, tinh dầu xả phối hợp với nhiều loại tinh dầu khác để xoa bóp làm giảm đau xưng, đau mình, nhức mỏi. Ở Ấn Độ, xả được dùng để làm thơm thức ăn, nước hãm lá xả để giải khát. Ở Indonesia, dễ xả phối hợp với nhiều vị thuốc khác chữa bệnh vàng da dưới dạng nước sắc. Dùng nước này xúc miệng hàng ngày để chữa đau răng. Tiếp theo chương trình Khoẻ Tự nhiên muốn giới thiệu tới quý vị một thức uống thảo dược không chứa caffeine. Đó chính là trà xả, một loại trà có hương thơm dịu nhẹ được nhiều người dùng để thư giãn tinh thần. Trà xả được pha từ thân hoặc lá của cây xả nhờ hương thơm đặc trưng giống chanh và không chứa caffeine. Loại trà này thực được dùng như một thức uống giúp thư giãn sau bữa ăn hoặc vào buổi tối. Trà xả hầu như không cung cấp nhiều năng lượng, chất béo hay protein nhưng lại chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Ví như các chất chống oxy hóa, hợp chất si tràn có tính kháng khuẩn chống viêm. Lợi ích của trà xả Hỗ trợ tiêu hóa, một cốc trà ấm sau bữa ăn có thể góp phần làm giảm cảm giác đầy bụng, chứng hơi và giúp hệ tiêu hóa hoạt động dễ chịu hơn. Bổ sung chất chống oxy hóa, các hợp chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa, một yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh mãn tính. Có thể giúp thư giãn, trà xả là một thức uống không chứa caffeine, thích hợp dùng vào buổi tối. Hương thơm dịu nhẹ cùng hơi ấm có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng sau một ngày làm việc. Có tác dụng lợi tiểu nhẹ, một số nghiên cứu cho thấy tác dụng này giúp tăng lượng nước tiểu và hỗ trợ đào thải dịch dư thừa. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa người uống cần bổ sung đủ nước, đặc biệt trong thời tiết nóng hoặc khi hoạt động thể chất nhiều. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng, do không chứa caffeine và gần như không có calor, trà xả có thể là một lựa chọn thay thế phù hợp cho các loại nước ngọt có đường. Việc này có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát cân nặng nếu kết hợp chế độ ăn cân đối, vận động hợp lý. Có thể góp phần giảm viêm, các hợp chất như flavonoid và quercetin trong xả đều ghi nhận có hoạt tính chống viêm trong các nghiên cứu thực nghiệm. Hỗ trợ sức khỏe tim mạnh, một số nghiên cứu bước đầu cho thấy các hoạt chất trong xả góp phần duy trì cholesterol và huyết áp ở mức khỏe mạnh. Cách phai trà xả Rửa sạch xả, cắt khúc và đập dập nhẹ, đun sôi khoảng 500ml nước, cho xả vào nước sôi và đun nhỏ lửa từ 5-10 phút. Lọc bỏ bã rồi thưởng thức khi còn ấm hoặc để nguội. Có thể thêm một lát chanh hoặc một lượng nhỏ mật ong để tăng hương vị nhưng nên hạn chế thêm nhiều đường. Ngoài ra, có một số công thức uống trà xả khác khi quý vị kết hợp với lá tía tô hoặc gừng, cách làm như sau. Chuẩn bị tía tô đỏ rửa sạch để ráo nước, gừng xả rửa sạch, chanh nên vắt bỏ nước để riêng, dùng vỏ chanh và tất cả nguyên liệu cho vào đun sôi rồi uống, có thể để nguội và cho thêm một chút nước cốt chanh vào nếu thích vị hơi chua. Hoặc đơn giản chỉ đun sôi lá tía tô và sả lên rồi uống. Trong y học cổ truyền, lá tía tô, sả, gừng là một loại có tính cay, tính ấm, có tác dụng thanh nhiệt, bổ khí, điều hóa dạ dày, làm ấm cơ thể, xua tan lạnh, phù hợp với những người có cơ địa lạnh. Đặc biệt hơn, các loại dược liệu này đều trị càng lạnh và rất hiệu quả. Uống nước lá tía tô với chanh, gừng, sả có tác dụng chống viêm và diệt khuẩn rất tốt. Sự kết hợp này có thể làm hạn chế tác hại của các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng. Nhưng ai nên thậm trọng khi uống trà sả? Nhìn chung trà sả an toàn với nhiều người nhưng một số người cần lưu ý khi dùng đó là Phụ nữ mang thai hoặc năng cho con bú, người bị huyết áp thấp, người đang sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường hoặc thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu vì có nguy cơ tương tác, người từng dị ứng với các loại cỏ hoặc thực vật cùng họ. Một số người có thể gặp tình trạng đi tiểu nhiều hơn, khát nước hoặc tróng mặt nếu uống quá nhiều, nếu xuất hiện dấu hiệu dị ứng như nổi mê đai, ngứa, phát ban hoặc khó thở thì cần ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế gần nhất. Người gây gò, nóng nhiệt âm hư, da nhiều mồ hôi, giai đoạn sốt cao, miệng khô khát, nhiệt đá tà nhập lý hoặc giai đoạn hết sốt, người nóng bứt dứt, khó ngủ, hò khan, mất khư giác, da khô sần do âm hư nhiệt tà còn lưu. Các trường hợp này nên kiêng dùng xả hoặc chỉ dùng với số lượng rất ít khi thật sự cần thiết. Vâng thưa quý vị, công dụng của xả vừa rồi đã khép lại chương trình sức khỏe tuần này của Khoai Tự nhiên. Cảm ơn quý vị đã luôn quan tâm và theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong chương trình tiếp theo!