Cú Sốc Kinh Tế TP.HCM 2026: 38.805 Doanh Nghiệp Rút Lui Trong 7 Tháng Đầu Năm, 'Tử Nhiều Hơn Sinh'

Chuyện gì đang thực sự xảy ra ở TP.HCM khi mỗi tháng trôi qua, Bình quân có hơn 5.500 doanh nghiệp ngừng hoạt động. Lần đầu tiên sau nhiều năm, cán con sinh tử đã chính thức đạo chiều, số doanh nghiệp chết vượt số doanh nghiệp sinh. Đây là bức tranh có thật của nền kinh tế đầu tàu Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026. Số liệu chính thức từ phiên họp kinh tế xã hội ngày 12 tháng 8 năm 2026 của Ủy ban Nhân dân TP.HCM, gần 39.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Trong đó, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 158,66%, một mức tăng chưa từng có trong lịch sử thống kê doanh nghiệp của TP. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM, ông Nguyễn Văn Được đã phải thẳng thắng thừa nhận, đây là rào cạn lớn nhất đe dọa mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 triệu số của TP. Trong video ngày hôm nay, BCN sẽ cùng quý vị giải mã toàn cảnh bức tranh này. Kính mời quý vị cùng theo dõi! CỦU SÓC ĐẢO CHIÊU KHI TỬ VƯỜT SINH Có một chỉ báo mà giới hoạch định chính sách TP.HCM luôn theo dõi sát sao, đó là cán công sinh tử của doanh nghiệp. Đây là nhiệp mạch phản ánh sức khỏe thật của nền kinh tế. Suốt quý II năm 2026, cán công này vẫn dương, tức số doanh nghiệp sinh ra vẫn nhiều hơn số chết đi. Nhưng đến tháng 7 năm 2026, lần đầu tiên trong nhiều năm, đường công đảo chiều, số doanh nghiệp chết chính thức vượt số doanh nghiệp sinh. Cụ thể, 7 tháng đầu năm 2026, tại TP.HCM ghi nhận, 34.096 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 22,81%. Ở chiều ngược lại, chúng ta thấy 2 con số đáng chú ý. 7.483 doanh nghiệp hoàn tất thuộc tục giải thể, tăng 158,66%. 31.321 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, tăng 10,51%. Tổng 2 số này là 38.805 doanh nghiệp ngừng hoạt động. Chính Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM, ông Nguyễn Văn Được đã thẳng thắng thưa nhận trong phiên họp ngày 12 tháng 8 năm 2026, rằng đây là rào cản lớn nhất đe dọa mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số của thành phố. Ông cũng yêu cầu làm rõ nguyên nhân doanh nghiệp TP.HCM tử nhiều hơn sinh. Chúng ta hãy thử so sánh doanh nghiệp rút lui ở TP.HCM 7 tháng năm 2026, cùng với các năm từ năm 2023 đến năm 2025. Năm 2023, khoảng 19.500 doanh nghiệp. Năm 2024, khoảng 23.100 doanh nghiệp. Năm 2025, khoảng 29.400 doanh nghiệp. Năm 2026, 38.805 doanh nghiệp. Để hiểu một cách đơn giản nhất về bức tranh kinh tế của TP.HCM qua các con số trên, chúng ta có thể ví nền kinh tế thành phố như một vòng xoay sinh tử của các tế bào kinh doanh. Sự thay đổi từ năm 2023 đến năm 2026 phản ánh hai tín hiệu báo đọc rất rõ ràng về sức khỏe của thị trường. 1. Lan sóng đóng cửa ngày càng dồn dập và khốc liệt. Nhìn vào số liệu 7 tháng đầu năm, lượng doanh nghiệp rút lui tăng đều đặn qua mỗi năm, từ khoảng 19.500 lên gần 39.000 doanh nghiệp. Điều này cho thấy áp lực lên doanh nghiệp không hề giảm bớt, mà ngày càng tích tụ nặng nề hơn. Đáng chú ý, số doanh nghiệp chọn con đường giải thể hoàn toàn, tức là khai tự vĩnh viễn, chấp nhận mất trắng và không quay lại nữa vào năm 2026, đã tăng vọt tới hơn 158% so với năm trước. Đây không còn là hành vi tạp ngưng để nghe ngóng tình hình nữa, mà là quyết định rút lui dứt khoát của những chủ doanh nghiệp đã cạn kiệt nguồn gốm và niềm tin vào sự phục hồi ngắn hạn. 2. Bước ngoặt lịch sử, sinh không đủ bù tử. Cục mốc năm 2026 đánh dấu một hiện tượng chưa từng có. Số lượng doanh nghiệp đóng cửa đã chính thức vượt mặt số lượng doanh nghiệp thành lập mới. Hơn 38.800 doanh nghiệp ra đi so với chỉ hơn 34.000 doanh nghiệp sinh mới. Trước đây, giai đoạn 2023-2024, dù thị trường khó khăn và có nhiều doanh nghiệp chết đi, nhưng số người lạc quan mở doanh nghiệp mới vẫn nhiều hơn. Giúp tổng quy mô kinh tế của thành phố vẫn phát triển, số mở mới luôn lớn hơn số đóng cửa. Đến năm 2026, cán con này bị lọt ngược. Số người phải bỏ cuộc quá lớn, trong khi những người dám bỏ vốn ra mở công ty mới lại rụt rè hơn. Sự so sánh này chứng minh rằng các doanh nghiệp tại TP.HCM đang phải trải qua một cuộc sàn lọc ở cấp độ gắt gao nhất. Nhưng khó khăn tiếp tục từ giai đoạn si thoái trước đó, chi phí vận hành tăng cao, thiếu đơn hàng, nghẹn dòng vốn đã chạm đến giới hạn chịu đựng của nhiều mô hình kinh doanh, buộc thị trường phải bước vào một giai đoạn tái cấu trúc và thay máu toàn diện. Thế nhưng, con số doanh nghiệp rút lui ở TP.HCM chưa phải là toàn cảnh của câu chuyện. Mời quý vị hãy nhìn vào con số còn khốc liệt hơn. Nghĩ địa dữ liệu 963.500 mà số thuế chết lâm sàng Đến đây, chúng ta chạm đến một điểm nghẹn khổng lồ mà rất ít người nói tới. Cả nước đang có gần 963.500 người nập thuế ở trạng thái không hoạt động, nhưng chưa thể giải thể. Trong đó có 325.000 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh. Con số này là rất lớn khi so với việc cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang còn hoạt động. Trên hệ thống của cơ quan thuế, các đối tượng này rơi vào 2 trạng thái. Trạng thái 03 đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng được mạ số thuế vì còn nợ tiền. Gần 292.000 doanh nghiệp bắt kẹt tại đây. Trạng thái 06 bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký bao gồm cả doanh nghiệp thu lỗ tự bỏ và cả doanh nghiệp mà lập ra để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng bất hợp pháp. Nguyên nhân ở đây là thủ tục thành lập doanh nghiệp thì dễ, thủ tục giải thể lại phức tạp, có người ví giải thể khó như tháo bom. Khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, việc gánh thêm các khoản phạt chậm nộp, truy thu, chi phí kế toán để hoàn tất giải thể trở thành quá sức. Vậy là hàng trăm ngàn chủ doanh nghiệp chọn cách đơn giản nhất, bỏ mặt. Và đây là lý do Bộ Tài chính, Tổng Cục Thuế đã tung chiến dịch làm sạch mạ số thuế trên toàn quốc. Cục Thuế đã ban hành công văn số 5322, chỉ đạo các cơ quan thuế trực thuộc, thực hiện ra soát nghiêm ngặt và áp dụng biện pháp công khai thông tin đối với các thực thể thuộc trạng thái 03 và 06, đồng thời một tranh cãi lớn nổi lên, quy định cấm xuất cảnh vì nợ thuế. Đã có những trường hợp thật, công dân bị chặn tại sân bay vì nợ 600 đồng, 43.757 đồng hay 82.800 đồng. Nhiều người cho rằng đây là điều phi lý. Chính vì vậy, dự thảo nghị định mới đề xuất chỉ cấm xuất cảnh khi nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên. Ngưỡng này, theo tính toán, sẽ tự động loại bỏ rủi ro cho hơn 50% người nợ thuế thuộc diện không hoạt động có nợ đồng. Như vậy, chúng ta đã thấy bức tranh nhỏ của TP.HCM Tiếp theo, chúng ta thử đi tìm nguyên nhân những vấn đề này. Nghịch lý lại xuất 5 lần mệnh lệnh yêu cầu giảm lại xuất Trong năm 2026, tính đến tháng 8, ngân hàng nhà nước và thống đốc đã có ít nhất 5 lần đưa ra chỉ đạo yêu cầu toàn hệ thống ngân hàng giảm lại xuất nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Việc yêu cầu giảm lại xuất này được thực hiện liên tục qua từng giai đoạn nhằm hạ nhiệt mặt bằng lại xuất cho bay đang nèo ở mức cao. Dưới đây là tiếng trên các đợt yêu cầu giảm lại xuất cụ thể trong năm 2026. Lần một, ngày 30 tháng 3 năm 2026, công văn số 2342, ngân hàng nhà nước chính thức ra văn bản chấm chỉnh việc chạy đua lại xuất hay động, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lại xuất thị trường. Ngày 9 tháng 4 năm 2026, thống đốc trực tiếp chủ trì cuộc họp khẩn với các ngân hàng thương mại. Tại đây, cơ quan quản lý ép các nhà băng đạt đồng thuận giảm ngay lại xuất hay động từ 0,1 đến 0,5% một năm nhằm lấy dư địa hạ lại xuất cho bay. Cuối tháng 5 năm 2026, trước tình trạng một số đơn vị lén lút nèo lại xuất đặc biệt ở mức cao, ngân hàng nhà nước tiếp tục ra văn bản yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm túc trụ trương giảm lại, đồng thời đe dọa tăng cường thanh tra, xử lý đơn vị không chấp hành. Đầu tháng 7 năm 2026, thống đốc một lần nữa ra lệnh cho toàn ngành phải tìm mọi cách tiết giảm chi phí vận hành để tiếp tục hạ mặt bằng lại xuất cho bay thực chất, hỗ trợ các doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về dòng vốn trong nửa cuối năm. Giai đoạn cao điểm từ ngày 7 tháng 8 đến 13 tháng 8 năm 2026. Ngày 7 tháng 8 năm 2026, ngân hàng nhà nước băng hành văn bản số 7125 đề nghị các ngân hàng thiết lập gói tín dụng ưu đại cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lại xuất thấp hơn tối thiểu một phần trăm một năm so với thông thường. Ngày 13 tháng 8 năm 2026, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Lê Minh Hưng, cuộc họp khẩn với toàn bộ hệ thống tổ chức tín dụng được kích hoạt, đưa ra mệnh lệnh buộc các ngân hàng phải giảm thực chất lại xuất cho bay, tạo nên làn sóng giảm lại xuất bay diện rộng lập tức sau đó. Vì cơ quan quản lý phải đưa ra yêu cầu giảm lại xuất tới 5 lần, phản ánh một thực tế, lại xuất không thể hạ chỉ bằng mệnh lệnh hành chính, mà phụ thuộc hoàn toàn vào các quy luật cung cầu và áp lực nồi tại của nền kinh tế. Khi mệnh lệnh hành chính mắc kẹt trước áp lực thị trường, chúng ta nhìn thấy 4 vấn đề cốt lõi sau. Thứ nhất, chi phí vốn đầu vào của ngân hàng quá cao. Ngân hàng hoạt động như một doanh nghiệp mua bán vốn, họ không thể giảm giá bán, tức lại xuất cho bay. Nếu giảm mua, lại xuất huy động vẫn neo ở mức cao. Để giữ chân tiền gợi từ dân cư trước áp lực lạm pháp và sự cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác như vàng, bất đồng sản, các ngân hàng buộc phải duy trì lại xuất huy động trung dài hạn ở mức cao. Khi giả vốn đầu vào cao, việc ép các ngân hàng giảm lại xuất cho bay sẽ trực tiếp làm thu hẹp biên lợi nhuận, đe dọa đến sự an toàn hệ thống của chính họ. Thứ hai, áp lực nợ xấu tăng cao khiến chi phí rủi ro lớn. Khi rủi ro nên kinh tế tăng, ngân hàng phải tăng chi phí dự phòng. Nhiều doanh nghiệp và cá nhân gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc khiến tỷ lệ nợ xấu tiêm ẩn trong hệ thống phình to. Theo quy định, ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro rất lớn cho các khoản nợ này. Chi phí dự phòng này được tính vào chi phí vận hành, buộc ngân hàng phải nêu lại xuất cho bay cao đối với các khoản bay mới để bù đắp rủi ro. Thứ ba, sự lệch pha nghiêm trọng giữa tính dùng và huy động. Nền kinh tế năm 2026 đặt mục tiêu tăng trưởng cao dẫn đến nhu cầu khác vốn từ các doanh nghiệp. Tuy nhiên, tốc độ người dân gửi tiền vào ngân hàng lại không tăng trưởng thương ấn khi nhu cầu vây vốn lớn hơn lượng tiền mặt sẵn có. Theo quy luật thị trường, giá của dòng tiền từ khác sẽ bị đẩy lên cao tri tiêu tác dụng của các văn bản yêu cầu hành chến. Hệ quả là doanh nghiệp khó tiếp cận tiền rẻ. Đây rất có thể là nguyên nhân dẫn đến số lượng doanh nghiệp TP.HCM ngừng hoạt động tăng cao trong năm 2026. Ngoài vấn đề về vốn, doanh nghiệp còn chịu tác động khác một cách âm thầm nhưng cũng đáng sợ. Tác động tiêu cực của lạm phát năm 2026. Lạm phát năm 2026 đang tác động trực tiếp và toàn diện đến cấu trúc vận hành của doanh nghiệp theo hướng tiêu cực, bất chấp các trị số chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Trên thực tế, các doanh nghiệp đang phải hứng chịu lạm phát chi phí đẩy vô cùng khốc liệt. Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, sức ép lạm phát đối với doanh nghiệp không chỉ đến từ biến động giá thế giới, mà còn do sự điều chỉnh giá của nhiều loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu trong nước như vật liệu xây dựng, cước vận chuyển và các dịch vụ công. Sự gia tăng đồng loạt của chi phí nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển, chi phí nhân sự để duy trì đời sống người lao động và chi phí lại vay đang trực tiếp bao mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Điển hình do tác động từ của sốc giá nhân liệu toàn cầu vào năm 2021 chỉ số giá nhóm giao thông tại TP.HCM trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tăng trên 11%, trực tiếp đẩy chi phí logistics nội địa và suất nhập khẩu tăng vọt. Nhiều doanh nghiệp sản xuất buộc phải đẩy nhanh việc tích trợ nguyên vật liệu, ngay cả khi giá đang neo cao nhằm phòng ngừ rủi ro nước gãy nguồn cung, qua đó làm gia tăng nghiêm trọng về gánh nặng dòng tiền. Điều đáng ngại nhất là các doanh nghiệp rơi vào tình thế tiến thoái lựng nang. Chi phí đầu vào leo thang nhưng lại không thể tăng giá bán sản phẩm tương ứng. Do tâm lý chợ giá giảm và thắt chặt chi tiêu của khách hàng, sự lệch phá này đẩy rủi ro tài chính và rủi ro vận hành lên mức báo động. Hệ lụy của rủi ro vận hành không dừng lại ở lý thuyết mà đã hiện hiện qua những câu chuyện thực tế đầu sót trên thị trường mặt bằng kinh doanh. Khủng hoảng mặt bằng nhà phố và sự suy tàn của chợ truyền thống. Nguồn cầu suy giảm kết hợp với thói quen tiêu dùng chuyển dịch sang không gian mạng đã chăm ngồi cho một cuộc khủng hoảng trầm trọng chưa từng có trên thị trường bốc đồng sản thương mại bán lệ tại thành phố Hồ Chí Minh. Các cấu trúc thương mại truyền thống từng là niềm tự hào và là con gà đậy trứng vàng của thành phố đang sụp đổ dưới sức ép của chi phí và công nghệ. Cuộc khủng hoảng này thể hiện rõ nhất qua sự điều hiu của các chợ truyền thống biểu tượng. Tại chợ Bến Thanh, chợ An Đông hay chợ Tân Bình, cảnh mua bán tấp nập khách sỉ từ các tỉnh đổ về nay chỉ còn là quá khứ. Hàng loạt sạp hàng bị bỏ trống. Tiểu thương treo biển sang nhượng sạp các lỗ lên đến 90% giá trị nhưng vẫn không có người mua. Nguyên nhân trực tiếp là sự tấn công ồ ạc của các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như Shopee, Tiktok Shop. Để tồn tại, các tiểu thương truyền thống bị ép buộc phải chuyển đổi số áp dụng thanh toán không gần tiền mạc và livestream bán hàng nhưng năng lực tiếp cận công nghệ của thế hệ tiểu thương cũ vẫn là một rào cản quá lớn. Nghiêm trọng hơn sự sụp đổ của chợ truyền thống là lan sóng trả mặt bằng nhà phố đang can quét khắp các tuyến đường được mệnh danh là đất vàng của TP.HCM. Các tuyến phố thương mại xăm út như Ngô Đức Kế, Hàm Nghi, Nguyễn Huệ, Đông Khởi, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, không chỉ có các mặt bằng trống kéo dài nhiều tháng mà gần đây tiếp tục xuất hiện thêm nhiều điểm kinh doanh mới treo biển. Xù hướng này nhanh chóng lan sang các trục đường cận trung tâm như quận 3, quận 10, quận Phú Nhuận. Điển hình chỉ một đoạn đường chưa đầy 500m trên trục đường 3 tháng 2 tính từ Cao Thắng đến Vòng Xoài Dân Chủ đã ghi nhận gần chục mặt bằng đang phát thông báo trao thuê lại. Trái ngược với phân khúc trung tâm thương mại vẫn duy trì được tỷ lệ lấp đầy trên 93%. Mặt bằng nhà phố đang trải qua đợt giảm giá sâu rộng. Dữ liệu thị trường cho thấy nguồn công mặt bằng cho thuê hiện tăng 20-30% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượng khách tìm thuê sụp giảm rõ rệt buộc giá thuê nhà phố giảm 8-10% so với cuối năm ngoái. Đặc biệt, tại các khu vực như quận 10 và quận 11 cũ, giá trao thuê công khai đã giảm sâu tới 24-25%. Các khu vực như quận 1 giảm gần 9% và ở Binh Thạnh, Phú Nhuận cũng ghi nhận mức giảm giao động 7-16%. Theo phân tích từ các chuyên gia Saville, thực trạng này phản ánh một xu thế tất yếu. Mô hình nhà phố thương mại truyền thống đã mất đi lợi thế độc quyền về vị trí và lưu lượng khách vạn lại do sự bùng nổ của mô hình bán hàng đa kênh và thương mại điện tử. Đồng thời, việc thắt chặt quản lý vỉ hè cũng khiến các thương hiệu thu hẹp diện tích mặt tiền vật lý để tối ưu chi phí. Điều này khiến vòng đời của các hợp đồng thuê ngày càng ngắn lại do người kinh doanh không đạt được kỳ vọng doanh thu. Nghị lý ở đây là dù giá thuê đã giảm 20-30%, chi phí tuyệt đối của các mặt bằng trung tâm vẫn nằm ở mức quá cao. Từ 100-200 triệu đồng một tháng vượt xa ngưỡng an toàn là 15-20% tỉ trọng doanh thu dự kiến của một mô hình kinh doanh thông thường. Tình trạng hàng loạt mặt bằng đắc địa bị bỏ hoang không chỉ gây lãng phí nguồn lực xã hội mà còn phản ánh sự lệt pha nghiêm trọng giữa định giá tài sản bất đồng sản và khả năng tạo ra dòng tiền thực tế của nền kinh tế. Thưa quý vị, lăng sóng gần 39.000 doanh nghiệp tại TP.HCM rút lui khỏi thị trường trong 7 tháng đầu năm 2026 là hệ quả tiêu cực từ sức ép làm phát chi phí đẩy, rào cạn tiếp cận vốn và sự lỗi thời của mô hình bán lẻ nhà phố truyền thống. Sự kỳ quệ về biên loại nhuận đã buộc các mô hình kinh doanh kém hiệu quả phải rời đi. Thực trạng này để lại nhiều thách thức ngắn hạn như khối lượng lớn doanh nghiệp chết lâm sàng, mắc kẹt ở trạng thái 03, 06 hay hàng loạt mặt băng đắc địa bị bỏ hoang. Theo quý vị, doanh nghiệp TP.HCM nên cần những hỗ trợ gì để vượt qua khó khăn của năm 2026? Hãy để lại góc nhìn của quý vị ở phần bình luận bên dưới để cộng đồng BCNN cùng thảo luận nhé! Đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và bọc chuông thông báo. Để không bỏ lỡ những phân tích tiếp theo từ BCNN, xin cảm ơn. Xin chào và hẹn gặp lại!