🌱Phương pháp nấu canh ngũ sắc thanh lọc cơ thể vào mùa thu

Khi trời đất vào thu, thời tiết bắt đầu chuyển ngát, nhiều người theo thói quen lập tức tìm mua sườn heo, thịt cừu hay hầm canh vịt già để tẩm bổ. Tuy nhiên, hành động nhồi nhét đồ ăn nhiều dầu mỡ vào lúc này không những không mang lại tác dụng bồi bổ mà còn dễ dàng trực tiếp gây éc tắc hệ tiêu hóa, sinh ra đờm và nhiệt ứ động. Đây chính là nguyên nhân khiến cho nhiều người cứ đến mùa thu là rất dễ bị cản lạnh, ho dai rẳng, viêm dạ dày và huyết áp giao động thất thường. Kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi kênh Kỷ Nguyên Tự Chữa Lành. Thưa quý vị, mùa thu là thời điểm giao mùa quan trọng trong năm, đòi hỏi chúng ta phải biết cách điều chỉnh chế độ dinh dưỡng sao cho phù hợp để bảo vệ cơ thể. Vậy thì hôm nay chúng ta sẽ cùng nói về một phương pháp dưỡng sinh thuận tự nhiên của cổ nhân. Đó chính là bài kênh ngũ sắc ngũ tạm giúp thanh lọc cơ thể, phục hồi nguyên khí mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa. Phần một, sai lầm phổ biến khi tẩm bổ mùa thu và nguy cơ tổn thương dạ dày. Thưa quý vị, sau khi trải qua một mùa hè nắng nóng và ẩm ướt, cơ thể con người thường đã bị tiêu hao rất nhiều năng lượng. Trong suốt những tháng hè oi ả, thói quan sinh hoạt của đại đa số người hiện đại chúng ta như thường xuyên ra vào phòng điều hòa lạnh, uống nhiều nước đá và tiêu thụ các thực phẩm có tính hàn đã dập tắt ngọn lửa nhiệt lượng tự nhiên của tỷ vị. Dạ dày và đường ruột của chúng ta lúc này đã trở nên cực kỳ hư hàn và yếu ớt. Chúng giống như một cỗ máy đang hoạt động kém hiệu quả. Các bánh răng đã bị dỉ xét và cần được bảo dưỡng từ từ, chứ không thể ép hoạt động hết công suất. Chính vì vậy, nếu ngay khi bước sang tiết thu mà vội nhồi nhét các loại thực phẩm giàu chất béo, lượng đạm cao và nhiều dầu mỡ như móng giò, thịt bò vào trong dạ dày, thì đó hoàn toàn không phải là bồi bổ cơ thể. Hành động này thực chất là đang gây thêm ách tắc cho đường ruột. Trong nghĩa học cổ truyền, tình trạng này được định nghĩa là hư bất thụ bổ, có nghĩa là cơ thể đang yếu kém thì không có đủ hỏa lực để tiếp nhận và chuyển hóa các thức ăn có tính chất bổ béo và nặng nề. Những dưỡng chất béo ngậy từ thịt thà khi không thể chuyển hóa thành khí huyết sẽ bị ứ động lại trong cơ thể, sinh ra đầm thấp và nhiệt độc. Hậu quả là tì vị phải làm việc quá tải, lượng thức ăn không tiêu hóa hết sẽ cản trở cơ chế thăng giáng của cơ thể. Điều này giải thích tại sao nhiều người càng ăn đồ bổ vào mùa thu lại càng dễ dàng bị viêm họng, bốc hỏa, ho kéo dài không dứt. Ở những người lớn tuổi hoặc có bệnh lý nền, việc tẩm bổ sai lầm bằng đồ ăn nhiều dầu mỡ còn trực tiếp dẫn đến những đợt viêm dạ dày cấp tính, làm tăng đường huyết và khiến cho chỉ số huyết áp giao động nguy hiểm. Thay vì chạy theo các món ăn đắt tiền và bổ béo, phương pháp thanh bổ, bình bổ bằng thực vật mới chính là hướng đi hợp lý và đúng đắn vào mùa thu. Phần 2 Nguyên lý ngũ hành tương sinh và vai trò của củ cải, mộc nhĩ trắng, mí đỏ, hoài sơn. Thưa quý vị, cốt lõi của việc dưỡng sinh mùa thu không nằm ở chỗ ăn bao nhiêu thịt mà là ở sự thuận ứng thiên thời theo nguyên lý ngũ hành tương sinh. Cơ thể con người là một hệ thống liên kết chặt chẽ với tự nhiên. 5 cơ quan nội tạng gồm tâm, can, tì, phế, thận tương ứng với 5 hành, hỏa, mộc, thổ, kim, thủy và cũng tương ứng với 5 nhóm màu sắc tự nhiên là đỏ, xanh, vàng, trắng, đen. Bài canh ngũ sắc ngũ tạng sử dụng chính 5 loại thực vật mang 5 màu sắc này để nuôi dưỡng đồng đều cả 5 cơ quan cốt lõi, tạo ra sự cân bằng hoàn hảo, giúp cho nội tạng từ từ khôi phục nguyên khí. Trước hết là nhóm thực phẩm màu trắng dưỡng phế, tương ứng với hành kim. Mùa thu có khí táo, tức là sự khô hanh, trực tiếp làm tổn thương hệ hô hấp và phổi, gây ra tình trạng khô miệng, nứt nẻ da và ho khan. Để ứng phó, bài canh sử dụng 100g củ cải trắng và 15g mộc nhĩ trắng. Củ cải trắng có vị cay mát, tác dụng hạ khí, hóa đờm, giúp làm sạch những cạn bã và lùn khí nóng bị ứ động trong lồng ngực. Trong khi đó, mộc nhĩ trắng, chứa lượng collagen thực vật dồi dào. Khi được hầm nhừ, lớp keo này sẽ tạo thành một màng bảo vệ, giúp phục hồi niêm mạc đường hô hấp và niêm mạc dạ dày bị tổn thương do khí táo mùa thu. Tiếp theo là nhóm thực phẩm màu vàng dưỡng tỳ, tương ứng với hành thổ. Theo quy luật tương sinh, thổ sinh kim, tức là tỳ vị chính là tạng mẹ của phế. Nếu tỳ vị suy yếu, phổi cũng sẽ không có đủ nguồn cung cấp khí huyết để duy trì hoạt động. Bài canh này có sử dụng 100g bí đỏ và 80g hoài sơn để kiện tỳ. Bí đỏ có vị ngọt tự nhiên, giúp bổ trung ít khí và soa dịu hệ thống tiêu hóa đang căng thẳng. Hoài sơn có tính bình ôn, chứa lượng lớn chất nhầy protein giúp tăng cường khả năng tiêu hóa và hấp thụ của dạ dày. Hai nguyên liệu này kết hợp tạo nên nền tảng vững chắc để nuôi dưỡng phổi từ bên trong. Phần 3 Hoàn thiện vòng tròn ngũ sắc với thực phẩm dưỡng thận, can và tâm. Thưa quý vị, để khép kiến dần vòng tuần hoàn tương sinh, bài canh ngũ sắc ngũ tạng cần bổ sung các thành phần giúp nuôi dưỡng thận, can và tâm. Nhóm thực phẩm màu đen tương ứng với hành thủy đi thẳng vào thận kinh. Ở đây chúng ta sử dụng 15 gram mộng nhĩ đen. Khí thu táo của mùa thu, nếu như không được kiểm soát sẽ lan xuống bên dưới, làm hao tổn thận âm. Mộng nhĩ đen không chỉ tư bổ thận âm, bù đắp lượng nước sinh mệnh cho cơ thể, mà còn được ví như người thợ quét rác của đường ruột. Lượng chất sơ dồi dào trong mộng nhĩ đen sẽ hấp thụ các bụi bẩn, độc tố và cạn bã trong ống tiêu hóa để đào thải ra bên ngoài, giải quyết triệt để trứng táo bóng thường gặp trong mùa thu. Tiếp đến là nhóm thực phẩm màu xanh dưỡng can, tương ứng với hành mộc. Mùa thu đôi khi xuất hiện những đợt nắng nóng bất thường làm cho gan bốc thỏa, sinh ra trứng tróng mặt hoa mắt, tuyết áp dao động. Công thức cho bài canh này có bổ sung khoảng 50 gram cần tây hoặc rau chân vịt tươi vào nồi canh, sẽ giúp phát huy tác dụng bình can thanh nhiệt. Nguồn sinh khí tươi mới từ rau xanh giúp cho khí huyết lưu thông thông suốt, xoa dịu sự căng thẳng của lá gan. Quý vị cần lưu ý, chỉ nên cho rau xanh vào lúc chuẩn bị tắt bếp để giữ nguyên lượng vitamin C và chất chống oxy hóa. Cuối cùng là nhóm thực phẩm màu đỏ dưỡng tâm, tương ứng với hành hỏa. Bài canh có sử dụng 150 gram cà chua và 15 gram táo đỏ. Y học cổ truyền áp dụng nguyên lý toan cam hóa âm, nghĩa là sự kết hợp giữa vị chua và vị ngọt sẽ giúp kích thích cơ thể tự sản sinh ra tân dịch. Nước lọc đơn thuần không thể bù đắp được lượng dịch đã mất. Nhưng vị chua dìu dịu của cà chua kết hợp với sự ngọt ngào của táo đỏ sẽ tạo nên một cơ chế sinh tân giải khát tự nhiên, suôi tan cảm giác khô họng. Đồng thời, bộ đôi này còn giúp an thần, nuôi dưỡng tâm huyết, giúp ổn định tinh thần bồn trồn và mang lại những giấc ngủ sâu an lành hơn trong tiết trời mùa thu. Phần 4. 3 gia vị linh hồn cân bằng tính Hàn vào quy trình hầm canh chuẩn xác Thưa quý vị và các bạn, nếu chỉ đơn thuần kết hợp các loại rau củ, ngũ sắc như trên, thì những bài canh này vẫn rất dễ mang tính Hàn, tức là tính lạnh, do bản chất của thực vật. Nếu người có sẵn thì vị hư Hàn uống trong thời gian dài chẳng những không bổ mà còn làm hao tổn thêm dương khí. Để hóa giải vấn đề này, bài canh ngũ tạng cần đến 3 vị thuốc linh hồn. Vị thứ nhất chính là 3 lát gừng tươi dưỡng nguyên vỏ. Vỏ củ gừng được gọi là bào khương giúp lợi thủy tiêu thủng, trong khi phần thịt gừng mang tính ôn giúp tán Hàn. Sự kết hợp này điều hòa các vị thuốc bảo vệ dạ dày khỏi sự xâm nhập của khí lạnh từ rau củ. Vị thuốc linh hồn thứ 2 chính là 5 gram trần bì lâu năm. Trần bì nhập vào tì và phế có tác dụng lý khí kiện tì, táo thấp, hóa đầm cực kỳ mạnh. Trong đối canh này, trần bì đóng vai trò như một người điều phối giao thông giúp cho dược tính của các nguyên liệu khác luân chuyển chân chu trong cơ thể, bảo đảm chất dinh dưỡng được hấp thụ hoàn toàn mà không sinh ra đầm thấp. Vị thuốc thứ 3 cũng là bí quyết độc đáo nhất là 3 gram hồng hoa tiêu. Tương đương với khoảng 10-15 hạt. Hồng hoa tiêu có vị cay ấm, nhập vào vị và thận kinh. Nó không chỉ khử sạch mùi hang ngái của rau củ, mà còn thắp lên một ngọn lửa ấm áp trong dạ dày, triệt tiêu hoàn toàn tính hàn của ngũ quả. Để cho bài canh phát huy tối đa dược tính, quy trình đun nấu cũng phải cực kỳ chuẩn xác. Bắt buộc chúng ta phải sử dụng nồi đất hoặc nồi gốm để giữ nhiệt và tỏa nhiệt đều. Tuyệt đối không dùng nồi sắt vì y ông sắt sẽ phản ứng với dược chất trong trần bì, phá hủy hiệu quả của canh. Đầu tiên, chúng ta sẽ cho 1,5-2 lít nước lọc nguội vào nồi cùng với gừng, trần bì, hoa tiêu, mộc nhị trắng và đen. Bật lửa lớn cho sôi lên rồi lập tức hạ lửa nhỏ. Hầm lưu diêu trong khoảng 30 phút để cho các chất keo và tinh dầu dược tính tiết ra. Tiếp theo, cho củ cải, bí đỏ và hoài sơn vào, hầm thêm khoảng 20 phút. Sau đó cho cà chua và táo đỏ, vào hầm từ 5-10 phút. Cuối cùng, trước khi tắt bếp 1 phút, chúng ta sẽ cho rau xanh vào. Đợi sau khi tắt bếp mới nêm 1 chút muối biển. Tuyệt đối không cho bột ngọt hay dầu mẻ. Phần 5, lời khuyên sinh hoạt thuận tự nhiên vào mùa thu để bảo vệ dương khí và tĩnh tâm. Thưa quý vị, uống canh ngũ sắc chỉ là bước điều hòa bên trong. Để có một sức khỏe hoàn mỹ trong mùa thu, chúng ta cần phối hợp với lối sống thuận theo tự nhiên từ bên ngoài. Sách Hoàng đế Nội Kinh chỉ rõ, mùa thu là thời điểm dương khí bắt đầu thu liễm, do đó giấc ngủ là yếu tố quyết định. Ban ngày ngắn lại, đêm dài ra, chúng ta cần đi ngủ sớm trước khoảng 10 giờ tối để bảo vệ lượng tinh khí âm không bị tiêu hao quá mức. Sáng hôm sau nên thức dậy sớm cùng lúc với mặt trời mọc, hít thở không khí trong lành của buổi sớm mùa thu. Điều này đặc biệt có lợi cho việc thư giãn và nâng cao phế khí. Tiếp theo là vấn đề giữ ấm cơ thể. Gió thu nổi lên mang theo hàn khí. Những nơi dễ dàng bị lạnh tấn công nhất chính là vùng gáy và vùng bụng. Vùng gáy tập trung các huyệt đạo quan trọng như phong trì, phong môn và đại trùy, trong khi vùng bụng có huyệt thân khuyết ở rốn. Khi ra ngoài đi bộ hoặc đi chợ vào sáng sớm hay chiều tối, quý vị nên quà một chiếc khăn mỏng hoặc mặc áo có cổ cao. Buổi tối khi ngủ, dù trời có nóng được thế nào cũng nên tắp một lớp chăn mỏng qua rốn. Giữ ấm được hai vị trí này là đã phòng ngừa được hơn 80% nguy cơ cảm lạnh và các chứng khó chịu ở đường tiêu hóa. Cuối cùng, cảm xúc cũng là một loại thuốc. Mùa thu vạn vật tiêu điều, lá vàng rơi rụng rất dễ sinh ra tâm lý bi thương và ưu ướt. Y học cổ truyền cho rằng sự bi thương thái quá sẽ làm tổn thương nghiêm trọng đến khí của phổ. Do đó, quản lý cảm xúc trong mùa thu là điều vô cùng quan trọng. Chúng ta cần cố gắng duy trì nội tâm bình hòa, tĩnh lặng, tránh lo âu. Hãy dành thời gian ra ngoài tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, trò chuyện cùng với gia đình, bạn bè hoặc trồng thêm một vài trậu cây xanh trong nhà. Sự vui vẻ và tĩnh tại trong tâm hồn chính là liều thuốc bổ phổi tốt nhất. Vâng thưa quý vị, sức khỏe của con người không được xây dựng từ những viện phí đắt đỏ hay thực phẩm chức năng xa xỉ. Sức khỏe nằm ngay trong gian bếp của mỗi gia đình, trong từng bữa ăn thuận theo quy luật tự nhiên. Thay vì lạm dụng đồ bổ béo xinh đầm thấp, một bát canh ngũ sắc thanh mát với sự kết hợp tinh diệu của y học cổ truyền ngàn năm sẽ giúp cơ thể của chúng ta tự phục hồi và đón nhận một mùa thu khỏe mạnh, tràn đầy sinh lực. Món canh ngũ sắc ngũ tạng đơn giản và dễ kiếm này, quý vị đã từng được ăn thử hay chưa? Xin hãy chia sẻ cảm nhận hoặc trải nghiệm của quý vị ở phần bình luận bên dưới video. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi và đồng hành cùng chúng tôi. Xin quý vị đừng quên nhấn like và chia sẻ video này. Hẹn gặp lại quý vị trong chương trình lần sau.