VÌ SAO TRUNG QUỐC ĂN CHÂN GÀ NHIỀU NHẤT THẾ GIỚI? CÓ LOẠI HÀNG CHỤC NĂM KHÔNG?

Đây là một trong những món ăn rất là phổ biến tại Việt Nam. Ở Trung Quốc họ cũng ăn rất là nhiều. Ở Việt Nam đặc biệt là các bạn trẻ ăn vặt cũng không ít. Và đó chính là chân gà. Trung Quốc có 1,4 tỷ người. Hơn 1,4 tỷ người một chút thì mỗi năm họ tiêu thụ khoảng 30-35 tỷ chiếc chân gà. Con số này mà chia ra thì tương đương với hơn 80 triệu chiếc chân mỗi ngày. Và khoảng gần 1.000 chiếc chân gà được tiêu thụ tại Trung Quốc mỗi giây. Đây là một mức tiêu thụ khổng lồ đến mức. Ngành chăn nuôi trong nước Trung Quốc không đáp ứng đủ. Họ phải nhập khẩu hàng trăm nghìn tấn chân gà từ các nước khác. Như là Mỹ, Brazil, Nga, Argentina và nhiều nước khác nữa. Và điều thú vị nằm ở chỗ. Trong khi hàng tỷ người Trung Quốc xem chân gà là món khoái khẩu thì ở nhiều nước phương Tây. Đây từng chỉ là một phần phụ phẩm ít được quan tâm. Chính sự khác biệt về khẩu vị ấy đã tạo nên một ngành kinh doanh trị giá hàng tỷ đô mỗi năm. Trung Quốc thì họ thích chân gà. Mỹ thì thích ức gà. Còn các công ty gia cầm thì thích kiếm tiền từ cả hai. Vậy chân gà Trung Quốc sang Việt Nam có nhiều không? Trong khi họ vẫn phải nhập. Và có thật là có những lô chân gà hàng chục năm hay không? Đầu tiên hãy nói về chân gà ở Trung Quốc. Quan điểm về cái chân và cái thịt ở các nước thì cũng khác nhau. Tây thì họ coi rằng cái giá trị phần thịt thường được đánh giá dựa trên cái lượng thịt nạc mà nó chứa. Phần nào nhiều thịt, mềm và dễ ăn thường được xem là cao cấp hơn. Nhưng trong văn hóa ẩm thực Trung Hoa câu chuyện nó lại khác. Người Trung Quốc từ rất sớm đã hình thành thói quen tận dụng gần như toàn bộ con vật. Họ ăn da, gân, sụn, nội tạng và những bộ phận mà Tây thường bỏ qua. Đối với họ và đối với cả chúng ta nữa, cái ngon không chỉ nằm ở lượng thịt mà còn nằm ở kết cấu, độ dai, độ giòn và cảm giác khi nhai. Và chân gà chính là một ví dụ điển hình nhất. Nó không có nhiều thịt nhưng lại có lớp da dai mềm, các bó gân và phần sụn giòn đặc trưng. Đó là thứ tạo nên cảm giác rất riêng mà các phần thịt nạc không thể thay thế được. Tại Quảng Đông chẳng hạn, món chân gà hấp tàu xí đã xuất hiện từ nhiều thế hệ trước trở thành một món ăn phổ biến. Người ta vừa uống trà vừa nhấm nhát chân gà giống như người Việt Nam vừa uống bia mà vừa ăn lạc giang. Qua thời gian, chân gà từ một món ăn địa phương dần trở thành món ăn phổ biến trên khắp đất nước. Thậm chí người Trung Quốc còn dành cho chân gà một cái tên rất là mỹ miều gọi là phượng chảo. Phượng chảo nghĩa là móng vuốt của Phượng Hoàng. Chỉ riêng cách gọi này cũng đủ cho thấy họ không hề xem chân gà là món ăn rẻ tiền. Trong nhiều nhà hàng, chân gà thậm chí được chế biến công phu không kém bất kỳ một món ăn nào khác. Dù du khách phương Tây từng thắc mắc tại sao người Trung Quốc lại thích ăn một món ăn gần như không có nhiều thịt, thì câu trả lời nằm ở trải nghiệm chứ không phải là số lượng thịt. Đây là cái quan điểm rất khác giữa phương Đông và phương Tây. Những người mê chân gà thường không quan tâm đến việc ăn cho no. Họ thích cảm giác nhấm nhát từng chút một. Mỗi chiếc chân gà có hàng chục gân nhỏ lớp da và các phần sụn. Khi được hầm hoặc hấp đúng cách, toàn bộ cái phần này tạo ra một cảm giác rất thích vú và rất hay ở trong miệng. Điều này cũng giống như việc nhiều người thích ăn tai lợn, gân bò hoặc sụn gà. Giá trị nằm ở cái cảm giác nhai chứ không phải là lượng thịt. Và với nhiều người Trung Quốc cũng như nhiều người châu Á, nhiều người Việt Nam, chân gà là cái món ăn giúp ta thư giãn kiểu như vậy. Điều khiến thị trường chân gà trở nên đặc biệt là quy luận rất đơn giản và tự nhiên. Một con gà chỉ có đúng hai chiếc chân, không hơn và không kém. Điều này có nghĩa là nguồn cung chân gà luôn bị giới hạn. Một trang trại có thể nuôi thêm gà để tăng số lượng thịt. Một nhà máy có thể chế biến thêm đùi, cánh hoặc ức gà khi mà tăng thêm trọng lượng của con gà. Nhưng chân gà thì không thể tự nhiên xuất hiện thêm được. Muốn có thêm một triệu chiếc chân gà thì phải nuôi thêm nửa triệu con gà. Khi dân số Trung Quốc vượt mốc 1,4 tỷ người và hàng trăm triệu người đều cùng thích ăn chân gà, bài toán cung cầu bắt đầu xuất hiện, nhu cầu tăng nhanh hơn nguồn cung. Điều này khiến chân gà nhiều thời điểm tăng mạnh. Có lúc giá chân gà tại Trung Quốc cao hơn một số phần thịt gà khác. Đây là điều khá kỳ lạ nếu nhìn từ góc độ phương Tây, nhưng lại hoàn toàn bình thường đối với thị trường Trung Quốc. Nếu chân gà là kho báo của Trung Quốc, gọi vậy cho nó thi vị, thì tại Mỹ, câu chuyện nó lại khác. Người Mỹ là một trong những nước tiêu thụ thịt gà nhiều nhất thế giới. Trung bình mỗi người Mỹ ăn hơn 45 cân thịt gà mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn họ tập trung vào phần ức gà, đùi gà và cánh gà. Chân gà không nằm trong thói quen ăn uống phổ biến của họ. Trong nhiều thập kỷ, các công ty gia cầm Mỹ từng đau đầu vì không biết xử lý số lượng chân gà khổng lồ sau giếp mổ như thế nào. Giá trị thương mại của chúng rất thấp. Nhiều nơi dùng làm thức ăn chân nuôi hoặc chế biến thành các sản phẩm phụ. Rồi cánh cửa Trung Quốc mở ra, các doanh nghiệp Mỹ phát hiện thứ mà người dân trong nước không thích lại được người Trung Quốc săn lùng. Hàng triệu tấn chân gà bắt đầu vượt Thái Bình Dương để đến với các càng biển của Trung Quốc. Đối với ngành gia cầm Mỹ, đây gần giống như việc tìm thấy mỏ vàng mới. Một phần sản phẩm vốn gần như không có giá trị bỗng mang lại doanh thu hàng tỷ đô la Mỹ. Không ít người từng nhận xét rằng, chân gà là ví dụ hoàn hảo cho thấy sự khác biệt văn hóa có thể tạo ra cơ hội kinh doanh lớn đến mức nào. Và quả đúng là như vậy. Thực tế, tại Trung Quốc, chân gà phát triển thành một ngành công nghiệp thực sự. Nếu bước vào bất kỳ một cửa hàng nào đó, bạn có thể nhìn thấy một quầy dài bán chân gà đóng gói. Chân gà cay tứ xuyên, chân gà ngâm, chân gà hunkhói, chân gà vị mật ong, có cả chân gà vị sa tế và có cả những sản phẩm được đóng gói đẹp hơn cả bim bim. Các công ty thực phẩm lớn tại Trung Quốc bán hàng tỷ gói chân gà mỗi năm. Nhiều thương hiệu có doanh thu hàng trăm triệu đô la Mỹ chỉ riêng từ mặt hàng này. Chân gà xuất hiện trong siêu thị, cửa hàng tiện lợi, sân bay, ga tàu cao tốc và cả máy bát hàng tự động. Đối với nhiều người Trung Quốc, nhất là giới trẻ bây giờ, việc mua một gói chân gà cay để ăn khi làm gì đó trở thành một thói quen hàng ngày. Đó không còn đơn thuần là một món ăn truyền thống, mà đã trở thành một phần của ngành công nghiệp thực phẩm hiện đại tại Trung Quốc. Vậy thì, có những lô chân gà hàng chục năm tuổi hay không? Bởi vì chúng ta thấy họ ăn nhiều như vậy, thì liệu có những lô chân gà lâu đời như thế hay không? Thì đây là câu chuyện từng gây chấn động truyền thống quốc tế. Cách đây khoảng chục năm, cơ quan chức năng Trung Quốc triệt phá nhiều đường dây buôn lậu thịt đông lạnh quy mô lớn. Trong số hàng hóa bị thu giữ có rất nhiều chân gà, cánh gà và thịt bò. Một số bài báo khi đó giật tiết rằng có những lô thịt hoặc chân gà 40 năm tuổi. Ngay lập tức, câu chuyện lan khắp thế giới. Nhiều người tin rằng có những chiếc chân gà được bảo quản từ những năm 1970 rồi mới đem bán. Tuy nhiên thực tế thì phức tạp hơn. Điều cơ quan chức năng phát hiện, chủ yếu là các lô hàng đông lạnh hết hạn được buôn lậu qua nhiều quốc gia. Chúng được thay đổi giấy tờ, thay đổi nhãn mark và vận chuyển lòng vòng trong thời gian dài. Khi điều tra hồ sơ, người ta phát hiện nhiều lô hàng có nguồn gốc rất cũ, nên nhiều khi truyền thông lại diễn giải quá đà thành thịt 40 năm tuổi. Và phải nói rằng, cái việc bảo quản chân gà suốt 20 năm hoặc 40 năm gần như không có ý nghĩa kinh tế. Riêng cái tiền điện đã quá cái tiền chân gà. Không một công ty bình thường nào muốn giữ một lô chân gà trong suốt vài chục năm chỉ để chờ bán. Quá là điên rồi. Nói cách khác, câu chuyện này hoàn toàn là câu chuyện được phóng đại lên mà thôi. Vậy Trung Quốc có xuất khẩu chân gà sang Việt Nam hay không? Câu trả lời là có, nhưng cái chân gà thô thì ít và cái chân gà thành phẩm thì nhiều. Điều thú vị là không ít chân gà được Trung Quốc xuất khẩu sang Việt Nam thực tế thì không phải là chân gà của gà Trung Quốc đâu, mà đó có thể là gà Mỹ, gà Brazil hoặc gà Nga. Các doanh nghiệp Trung Quốc nhập chân gà đông lạnh về, sau đó mới tẩm ướp, chế biến, đóng gói thành sản phẩm, rồi xuất khẩu sang nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Vì vậy có thể hình dung một hành trình khá đặc biệt. Con gà được nuôi ở Brazil hoặc Mỹ, cái chân được xuất sang Trung Quốc để chế biến, cái thịt được ăn ở Mỹ, rồi cái chân này lại trở thành món ăn vặt trên kệ hàng tại Việt Nam. Nói về việc nhập khẩu chân gà, nhiều năm gần đây Brazil nổi lên như một nguồn cung chân gà quan trọng nhất cho thị trường Trung Quốc. Điều này cũng chẳng phải là ngộ nhiên. Brazil sở hữu một trong những ngành chăn nuôi gia cầm lớn nhất trên thế giới. Quốc gia này có nguồn thức ăn chăn nuôi dồi dào, đất đai rộng lớn, chi phí sản xuất tương đối thấp. Mỗi năm hàng trăm nghìn tấn chân gà Brazil được xuất khang Trung Quốc. Đối với nhiều công ty Brazil, đây là một thị trường béo bở. Không hít công ty kiếm được khoản lợi nhuận nhờ bán chân gà, mà nhiều khách hàng phương Tây chẳng quan tâm làm gì. Điều này cho thấy một nghịch lý thú vị của kinh tế toàn cầu. Thứ bị xem là phụ phẩm ở quốc gia này có thể trở thành đặc sản ở quốc gia khác. Và chính sự khác biệt đó tạo ra những dòng thương mại trị giá hàng tỷ USD. Tổng kết lại, chúng ta có thể thấy, chân gà nếu mà nhìn bình thường chỉ là một phần rất nhỏ trên cơ thể con gà. Nhưng đằng sau nó lại rất thú vị. Hơn 30 tỷ chiếc chân gà được tiêu thụ mỗi năm tại Trung Quốc đã biến quốc gia này trở thành thị trường chân gà lớn nhất hành tinh. Hàng trăm nghìn tấn chân gà đã vượt đại dương từ Mỹ, Brazil, Nga, Argentina để phục vụ nhu cầu ăn chân gà của người Trung Quốc. Và có khi, các chân gà ngày mai bạn ra siêu thị ăn, nhất là loại tẩm ướp của Trung Quốc, chắc là gà Brazil, gà Mỹ, gà Argentina hoặc gà Nga, chứ không phải là gà Trung Quốc đâu. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Và nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.