Có Ai Còn Nhớ Những Ngày Theo Má Đi Đổi Lúa?

Nụ Cười Miền Tây
1.6K Người theo dõi
#nucoimientay #lichsumientay #mekongdelta #vanhoamientay #namkyluctinh #podcast #podcastviet #mientyquetoi #vietnamoi #mientayquetoi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIA nostalgic reflection on childhood memories of accompanying a mother to the rice mill. The narrator recalls the simple joy of eating ice cream while witnessing the laborious journey of rice—from the fields to the mill and finally to the dining table—highlighting the deep bonds of family, community support, and the hidden sacrifices of a mother.
Xin chào quý vị, quý vị có nhớ không?
Hồi đó đó, có những bữa đang chơi ngoài sân
Nghe má kêu bữa nay đi trà gạo với má nghe
Nghe một cái là chạy vô lẹ dữ lắm
Không phải hồi nhỏ mình xiên gì đâu
Cũng chưa chắc gì thương má, sợ má khiêng lúa cực
Nhiều khi lý do thiệt tình chỉ có một thôi
Bởi vì ở gần nhà máy trà có bán cà rem
Má thì lọ xúc lúa vô bao
Bà hay anh hai phụ khiêng ra xuồng
Còn mình chưa làm gì đã hỏi
Má, chút mua cà rem nghe
Má cười, đi chưa tới mà đòi ăn rồi
Vậy mà ba chục năm sau
Cái mình nhớ không phải hôm đó trà được bao nhiêu lúa
Mà nhớ bàn tay má cột miệng bao
Nhớ tiếng máy chạy ủ ủ
Nhớ mình ngồi trên bao lúa
Hai chân đông đưa
Nhớ cây cà rem chạy xuống tay
Và nhớ chiều về
Má với ngoại còn ngồi trước hiên
Dần gạo tới gần tối
Hồi nhỏ mình cứ nghĩ
Bữa nay được đi chơi với má
Lớn lên rồi mới hiểu
Hôm đó mình đã đi theo
Nguyên một hành trình của hộp gạo
Từ bộ lúa sau nhà
Cho tới chén cơm trên bàn ăn
Không biết các bạn còn nhớ không
Hồi đó nhà làm ruộng
Đâu phải thiếu gạo là chạy ra tiệm mua 5kg về
Lúa sau mùa gặp được chừa lại
Nhà có bồ thì đổ vô bồ
Nhà khác chất trong bao
Để chỗ khô ráo
Còn gạo ăn hàng ngày thì để trong khạp, trong lưu
Má là người biết rõ nhất
Nhà còn ăn được bao lâu
Mỗi sáng xúc gạo nấu cơm
Tay gần chạm xuống đáy là má biết
Ờ, tới lúc đem lúa đi chà rồi
Cái khạp gạo hồi đó giống như cái đồng hồ của căn bếp vậy
Gạo xuống tới đâu, má biết tới đó
Má lấy lòn xúc lúa vô bao
Tiếng lúa rào rào
Đứa nhỏ đứng kế bên
Chẳng hiểu một bao lúa đó là công sức mấy tháng ở ngoài đồng
Chỉ thấy má cột dây lại là mừng
Sắp được đi rồi
Mà nói cho rõ chút nghe
Ở Tùy Dùng
Người ta có cách gọi khác nhau
Có nơi đem lúa hộp
Đổi lấy gạo đã xay sẵn
Có nhà là đem chính lúa của mình tới nhà máy
Chà ra gạo rồi mang về
Người lớn thì phân biệt được
Nhưng con nít thì không
Má nói đổi lúa chà gạo
Là mình chỉ biết một chuyện
Bữa nay được theo má ra khỏi nhà
Ở mấy xóm Giang Kinh
Lúa được chất xuống xuồng
Mấy bao nằm dưới lọc ghe
Má ngồi phía sau
Còn đứa nhỏ kiếm ngay chỗ ngon nhất mà ngồi
Gió dưới sông mát rượi
Hai bên là vừa nước
Mấy căn nhà mép sát mép kinh
Gặp người quen chạy ngang
Đi chà gạo hay chi ba?
Má đáp
Ừa
Hết gạo rồi
Một câu vậy thôi
Mà người ta hiểu hết
Hồi đó chuyện nhà nào đang gặp
Nhà nào thiếu người cấy
Nhà nào sắp hết gạo
Hàng xóm thường biết nhau
Không hẳn gì tò mò
Mà bởi cuộc sống nhà này hay dính với nhà kia
Bữa nay nhà mình cần người gặp
Mai nhà người ta cần người cấy
Có khi lúa đã đem tới nhà máy
Mà chưa đến lượt
Ở nhà lại hết gạo
Má chỉ cần bước qua nhà bên
Chị Tư, chị còn gạo không?
Cho tui mượn vài lon
Mai trà xong tui đem qua trả
Vậy là có cơm nấu rồi
Không giấy nợ
Mà cũng không ai tính lời
Bữa sau có gạo mới
Má đông trả
Nhiều khi còn dung lên một chút
Ngày đó chẳng ai coi chuyện này đặc biệt hết
Nhưng giờ nhớ lại mới thấy
Có những lúc
Người ta không có nhiều tiền để dựa vô
Nên dựa vô nhau
Quý vị thấy không?
Cuộc sống dù có khó khăn
Hay là sung sướng
Có tình, có nghĩa
Là lòng yên
Từ xa
Chưa thấy nhà máy
Nhiều khi đã nghe tiếng
Ù ù
Tới gần là mùi lúa
Mùi cám
Bụi trấu lẫn trong không khí
Bào lúa xếp thành hàng
Xuồng ghe cập dưới bến
Người tới trước ngồi chờ
Người tới sau hỏi số
Những bữa đông
Nhất là gần Tết
Có khi phải chờ khá lâu
Má hỏi
Còn mấy bao nữa mới tới tui chú Năm?
Người coi má ấy nói
Chờ chút chị
Còn ba bốn người lẫn
Vậy là má kiếm chỗ ngồi
Còn mình thì bắt đầu đảo mắt
Không phải coi tới lượt chưa
Mà coi chỗ bán cà rem nằm ở đâu
Má nhìn là biết liền
Ngồi yên đó nghe
Chút nữa
Hai chữ chút nữa
Nghe cái lại trong gụm
Mừng rồi
Mà ngồi chờ hồi đó
Cũng đâu có buồn lắm đâu
Mấy bà mấy gì
Ngồi gần nhau là có chuyện
Vụ đòi nhà chị được không?
Thằng hai đi Sài Gòn làm rồi hả?
Còn út nghe nói sắp lấy chồng
Chuyện này kéo qua chuyện kia
Người mới tới chen vô vài câu
Người sắp về còn đứng lại nói thêm chút nữa
Đứa nhỏ ngồi kế bên
Chẳng hiểu bao nhiêu
Nhưng nhớ tiếng cười
Nhớ ai đi ngang cũng hỏi
Con ai đây?
Con chị ba
Trời, lớn dữ rồi ha
Nếu nói vui một chút
Nhà mái trà hồi đó cũng giống như cái mạng xã hội của mấy bà má vậy
Chỉ khác là khỏi cần điện thoại
Ngồi kế nhau một hồi
Chuyện sớm trên, sớm dưới, biết gần hết
Chờ một hồi má mới móc tiền ra
Ăn loại nào?
Vậy là coi như chuyến đi bữa đó
Đáng công rồi nghe
Cây cà rem hồi đó có gì đâu
Nhỏ xíu, ăn chậm chút là chảy xuống tai
Má thấy vậy lại lao
Ăn lẹ đi con, chảy hết trơn kìa
Vậy mà chốt mắt 30 năm sau
Mình không nhớ cây đó giá bao nhiêu
Mà nhớ cái tai má lao cho mình
Tuổi thơ nhiều khi lạ vậy
Chuyện lớn thì quên
Một cây cà rem, một bàn tay, một câu nói
Lại nằm im trong đầu mấy chục năm
Có khi má biết mình đòi theo chỉ vì cây đó
Có thêm đứa nhỏ bên cạnh
Đâu có nhẹ gì hơn
Phải coi nó chạy đi đâu
Cạnh nó khỏi té xuống bến
Vậy mà bữa sau má đi
Giận hỏi
Đi với má không?
Rồi tới lượt
Bào lúa được mở
Họt lúa đổ vô máy rào rào
Một hồi bên này ra gạo
Chỗ khác ra tắm, ra cám, ra chấu
Hồi nhỏ nhìn mới thấy lạ
Một họt lúa nhỏ xíu
Mà gần như chẳng bỏ phần nào
Gạo để ăn, tắm, cám
Có nhà đem về cho heo, cho gà, cho vịt
Chấu cũng được tận dụng
Người quê hồi đó
Đầu nói những thứ như tái sử dụng
Chỉ biết thứ gì còn dùng được
Thì đừng bỏ hũ
Bởi họt lúa đâu tự nhiên mà có
Bà má đã đi qua mấy tháng nắng mưa ngoài đồng
Mới mang nó được về tới đây
Và với người lớn hồi đó
Bộ lúa đầy
Không chỉ có nghĩa là có cơm ăn
Nó còn là cái để yên bụng
Nhà còn lúa thì bớt lo
Khách ghé nấu thêm lon gạo cũng được
Tết con cháu dậy đông
Vẫn có cái ăn
Có nơi lúa còn dùng để đổi chát
Trả công sau mùa vụ
Nói nôm na
Bộ lúa sau nhà cũng là một phần của cải của gia đình
Nhưng lúc đó mình đâu có biết
Mình chỉ đứng nhìn rồi hỏi
Xong chưa má ơi?
Về chưa má?
Bởi vì ăn xong cà rem rồi mà
Lúc về nhà lúa đã thành gạo
Mấy bao nằm dưới xuồng
Có thêm tấm, thêm cám
Cái cà rem ăn hết từ lâu
Trời thì dịu nắng
Gió trên sông mát hơn
Hồi đi thì háo hức
Hồi về thường thì buồn ngủ
Có khi tựa do người má
Rồi ngủ hồi nào không hay
Má vừa coi con
Vừa để ý mấy bao gạo
Vừa lo đường về
Hồi nhỏ mình thấy chuyện đó bình thường lắm
Bởi trong mắt một đứa con
Má lúc nào chẳng làm được hết
Quý vị và các bạn thân mến
Mình vừa tới nhà là nhảy xuống chạy đi chơi
Còn má, má đâu có nghỉ đâu
Gạo mới đem về nhiều khi còn phải dần, phải sàng
Má với ngoại mang cái nia ra trước khi đổ gạo vô
Hai bàn tay nâng nia lên
Gạo xào xào nghe từng nhịp
Mấy hộp lúa còn sót nổi lên
Ngoại kêu, đứa nào sáng mắt
Ngồi lượm thóc dùm ngoại coi
Vậy là mình ngồi xuống
Mấy con gà dưới chân cứ lẫn quẩn
Rớt hộp nào, nó mổ cái rẹt
Má với ngoại vừa làm vừa nói chuyện
Một lát sau, trong bếp đã có nồi cơm
Mùi cơm mới, chín bay ra tới hiên
Đến lúc đó, chiến đi từ sáng mới thiệt sự là xong
Không phải khi má cha ngừng chạy
Mà là khi hộp lúa ngoài đồng
Cuối cùng cũng thành chén cơm đặt lên bàn
Quý vị và các bạn thân mến
Bây giờ, mua gạo tiện hơn nhiều đúng không?
Gạo sạch, đóng vao
Muốn loại nào cũng có
Không cần chờ máy
Không phải chở lúa đi xa
Đó là chuyện đáng mừng
Không ai muốn quay lại cái cực ngày xưa
Chỉ để tìm hoài niệm
Chỉ có một điều là khác thôi
Bây giờ, tụi con nít ít khi nhìn thấy hành trình của hộp gạo hơn
Một đứa nhỏ có thể ăn cơm mỗi ngày
Mà chưa từng thấy bộ lúa
Chưa nghe tiếng má cha
Chưa ngồi lượm họp thóc với ngoại
Còn đứa nhỏ hồi đó
Từ sáng đang ngồi trên bao lúa theo má đi một vòng
Tới chiều mới nhìn thấy nồi cơm
Mỗi thế hệ
Có một kiểu ký ức riêng
Bây giờ nghĩ lại
Cái khiến mình thương chuyến đi đó nhất
Không phải là nhà má cha
Cũng không phải bao gạo
Cũng không phải vì hồi xưa cái gì cũng cực
Mà vì nguyên một ngày đó
Má có mặt từ đầu tới cuối
Má xúc lúa
Má cột bao
Má dẫn mình theo
Má ngồi chờ tới lượt
Má mua cây cà rem
Má lao bàn tay của mình dính ngọt
Má đem gạo về
Rồi tới chiều
Má vẫn còn ngồi bên ngoài
Dần từng nia gạo
Còn mình ăn xong cây cà rem
Là thấy bữa đó vui dữ lắm
Đâu biết người ngồi cới bên
Đã lo nguyên chuyện cơm gạo
Cho cả nhà
Cho nên lớn lên rồi mới hiểu
Hồi nhỏ mình đi theo má
Đổi lúa vì cây cà rem
Nhưng chuyến đi mình nhớ suốt đời
Lại là chuyến đi
Cho mình biết một chén cơm trên bàn
Đã đi qua bao nhiêu bàn tay
Mới tới được trước mặt
Và nếu được quay lại một lần
Có lẽ mình cũng không cần cây cà rem nữa
Chỉ muốn ngồi lại trên bao lúa đó
Nghe tiếng má chà u u
Rồi nghe má nhắc một câu rất cũ
Ngồi sát vô đây con
Đừng chạy lung tung nghe
Quý vị ơi
Quý vị ở quê mình hồi đó
Gọi là đi đổi lúa
Hay là đi chà gạo
Hay bằng một cái tên nào khác
Và nếu từng được theo má
Theo ngoại đi một chuyến như vậy
Điều quý vị còn nhớ nhất là gì
Hãy kể lại kỷ niệm đẹp đẻ đó
Dưới phần bình luận nha
Xin chào và hẹn gặp lại
Ở tập tiếp theo
