YOSEMITE HOANG DÃ! Đấu Trường Sinh Tồn Khắc Nghiệt Nhất Miền Tây Hoa Kỳ | MMHD

Giữa lòng Yosemite hùng vĩ, nơi thiên nhiên con Windsor thuộc sãn đuối Sierra Nevada, các loài động vật sống theo một quy luật. Những con sóc lao vút vào trong hang, đàn hiêu nai bạt vía, tung bụi chạy trốn. Hải ly quẩy mạnh, biến mất trong làn nước lạnh. Trên đỉnh chuỗi thức ăn, một bóng ma xuất hiện. Báo sư tử, nín thở rình rập những con mồi. Đại bang đầu hói lượn vòng, đôi mắt khóa chặt, trực chờ khoảnh khắc kết liễu. Gấu đen tỉnh giấc sau kỳ ngủ đông, cơn đói biến đó thành cỗ máy hủy diệt. Những cánh rơi, chúa tể bóng đêm, xé toạc khoảng không. Cho sói đồng cỏ, kẻ săn về đêm tinh xanh, lướt đi như chiếc bóng vô hình. Đây không chỉ là Yosemite, mà còn là chiến trường. Nơi mọi sinh vật đấu tranh vì một mục đích mang tên, sinh tồn. Yosemite Hoàng giã, đấu trường sinh tồn khắc nghiệt nhất miền Tây Hoa Kỳ. Ở Yosemite, mẹ thiên nhiên vẽ nên làn danh mỏng manh giữa thực và mộng. Thác nước như đổ tư trời, cây phủ kiến đường, xương mù trùm thùng lũng. Hải ly, những kỹ sư của tự nhiên chăm chỉ sượng đập. Sóc với trí nhớ gắn hạn, bỏ quên hàng ngàn hạt sống trôn xấu. Để rồi chúng nảy mầm thành những cây đại thụ. Bướm chúa thụ phấn cho hoa, giữ cho hệ sinh thái khỏe mạnh. Ẩn trong lớp cây bụi, cáo đỏ ép sát thân xuống đất. Nín thờ sinh một con pika sợi ý. Tai nó bảnh lắng nghe, mũi đánh hơi, mắt không rời mục tiêu. Nó giữ trạng thái gần như bất động để tiết kiệm sức. Chỉ cần con pika này, một loài thú nhỏ họ hàng với thỏ. Thường kiếm cỏ khô giữa các khé đá, bước hớ hênh khỏi nơi ẩn nấp. Con cáo đỏ sẽ phóng vụt tới. Quập bằng cú vổ chấp nhoáng và ghim chặt bằng hàm răng sắc. Với cứu rác nhạy và phản xạ nhanh. Nó hiếm khi để cho con mồi trốn thoát. Sau mùa ngủ đông dài, gấu đen tỉnh dậy với cây bụng rỗng và bắt đầu lần theo biển rừng, lòng suối để tìm đồ ăn. Chúng lật đá tìm côn trùng, đào rễ, bứt cỏ non, hái quả mọng, liếm mật ong, tận dụng sát thối, bắt cá khi có cơ hội và đôi lúc là săn cả động vật nhỏ. Gặp gì ăn đấy để bù lại năng lượng đã mất. Nhờ thân hình to lớn, lực cắn mạnh và tính khí quyết liệt, gấu đen hiếm khi bị đe dọa. Trong nhiều khu rừng, chúng giữ vị thế gần như đỉnh của chuỗi thức ăn. Bùa các loài khác phải nhường đường. Nhưng ngay cả gấu đen cũng không thoát khỏi chúa tể của thùng lũng, báo sư tử. Với độ lén lút tuyệt đối, báo sư tử lặng lẽ rình rậm khắp hệ sinh thái, gieo kinh hoàng bằng những cú cắn chí mạng, không chừa bất kỳ loài nào. Nói ngắn gọn, ở Yosemite, chẳng loài nào thực sự an toàn trước kẻ săn mồi ở đỉnh của chuỗi thức ăn này. Một kẻ thống trị từ các vách đá granite cao hơn 1.000 m đến những cánh rừng rậm ở sươn Tây. Công viên Yosemite, rộng hơn 3.000 km vuông, nằm trên sãi Sierra Nevada hùng vĩ của viễn Tây Hoa Kỳ. Ở vùng cao nguyên trên 3.000 m so với mực nước biển, cảnh quan mở ra với hồ băng trong vắt, đỉnh núi hiểm trở và những đồng cỏ xanh mướt. Ở cực nam của vùng đất hoang dã này, những rừng sequoia khổng lồ cao hơn 80 m vươn thẳng tạo thành bức tường tự nhiên vững cháy bảo vệ các vùng nước động của hệ sinh thái hùng vĩ. Nhiều cây đã hơn 2.000 năm tuổi. Ở trung tâm của Yosemite là thung lũng tráng lệ, bốn bề là vách đá granite và con sông Merse hiền hòa uốn lượn qua những đồng cỏ cùng rừng nội địa. Trong thiên đường phong phú ấy, vô số loài tìm đến nướng nấu hơn 90 loài thú, gần 300 loài chim, 22 loài bò sát, 12 loài lưỡng cư và hàng chục loài cá nước ngọt. Trước nguồn thức ăn dồi dào, các bậc thầy lão luyện chắc chắn không bỏ lỡ cơ hội săn đuổi. Ngày mới lại đến, con linh miêu đuôi cộc này bất động sinh mục tiêu, đôi mắt kim chặt bữa tối ở trước mặt. Dù chỉ nặng khoảng 14 kg, dài chừng 1 mét, thế nhưng kích thước khiêm tốn của linh miêu đuôi cộc lại được bù đắp bằng kỹ nghệ săn mồi tinh xảo và sự giữ dần lạnh lùng. Linh miêu săn mồi mưu mẹo có thể sinh hàng giờ mà con mồi không hề hay biết ngày tàn đã tới. Khi ra tay, chúng có thể tung những bóng hút co rút dài tới 2 cm như lưỡi sao, đâm thẳng vào cơ thể của đạn nhân đang hoảng loạn. Để kết liễu đạn nhân, linh miêu sẽ tung cú cắn cực mạnh bộ răng dài sắc như dao giúp nó xé sát con mồi dễ dàng. Giống như các họ nhà mèo khác, chúng dựa vào chiến thuật chớp nhoáng khiến cho đối thủ bất ngờ trong vài giây. Thị lực tinh tường cho phép chúng phát hiện loài gặm nhấm từ hàng trăm mét. Đôi tay nhọn mang lại thính xác vượt trội, nghe rõ cả những âm thanh khẽ nhất trong thùng lũng tĩnh lặng. Khi đã khóa mục tiêu, linh miêu len qua bụi rậm mà không hề gây ra tiếng động. Nhờ chân sao khỏe, chúng có thể nhảy xa tới 8 mét, cao khoảng 2 mét. Nếu như con mồi thoát được lần đầu, chúng lập tức truy đuổi với tốc độ đến 48 km một giờ. Thực đơn của linh miêu đuôi cổng rất đa dạng, gồm hươu, thỏ rừng, cáu, gà tây, sóc, chuột, thậm chí cả cá. Vì linh miêu bơi rất giỏi, nhưng với thân hình gọn, chúng thường săn mồi nhỏ, có thể là một con thỏ hoặc là vài loài gọm nhấm là đủ cho một ngày. Sau khi săn thành công, nó tìm khe đá hay là bụi rậm dày để nghỉ ngơi. Tán cây vừa an toàn, vừa dễ tiếp cận, như một chiếc thang tự nhiên, nên đây là nơi chủ ẩn lý tưởng. Là loài mèo thiện nghệ, linh miêu có thể ngủ nhiều giờ mỗi ngày. Khi Yosemite lạnh xuống, chúng cuộn tròn, đuôi cuốn lên thân để giữ ấm. Tỉnh giấc, chúng vươn vai, phơi nắng và tỉ mỉ chảy chuốt khắp cơ thể. Khi linh miêu ẩn mình sống đơn độc giữa bụi rậm, phía cao xa nơi xương mù tan đã mang đầu trắng quan sát toàn cảnh thung lũng. Xoài cánh tới 2 mét, lông nâu xấm, đầu trắng nổi bật, nó là biểu tượng hùng vĩ của vùng hoang dã này. Bay cao qua dãy Enoki, đại bàng như người canh giữ bầu trời thả mình theo gió trên những chặng đường dài. Thị lực vượt trội cho phép đại bàng phát hiện cả cá nhỏ từ hàng trăm mét ở trên cao. Với nguồn cá hồi phong phú, đại bàng nhanh chóng chọn mục tiêu và lao xuống hơn 100 km một giờ tung đòn tấn công chính xác như rào cắt. Nhờ móng vút sắc như móc sắt, ngay cả loài cá trơn trượt nhất cũng khó thoát khỏi tay ngư thủ lão luyện này. Tóm được mồi, đại bàng bay lên đậu trên cành cao để ung dung thưởng thức. Chúng thường bắt cá ngay sát mặt nước để giữ cho lông khô dù cũng biết bơi. Thực đơn của đại bàng đầu trắng không chỉ có cá. Thỏ, thỏ rừng, rắn, thằn lằn, thậm chí là vịt và xếu cũng có thể thành con mồi. Dù thường đi săn đơn lẻ, nhưng đôi lúc đại bàng đầu trắng cũng hợp sức trước con mồi lớn như thỏ rừng, dùng chiến thuật nghi binh, một con thu hút sự chú ý, con khác ập đến từ sau lưng và nhấc bổng đạn nhân. Dẫu vậy, không phải lúc nào chúng cũng chia phần cho nhau. Bắt được mồi ngon, con săn mồi thường vội bay đi để khỏi phải săn sẻ. Nhưng những kẻ ăn hôi vẫn thường tranh cướp được phần lớn bữa tiệc. Những cái chim này phá vỡ sự im lặng của thùng lũng bằng một kho âm thanh phong phú. Tiếng giít, tiếng báo động vừa để nhận định lãnh thổ, vừa để tán tỉnh khi mùa sinh sản đến. Trong các bàn bay ghép đôi, chúng rượt đuổi và nhào lộn, lao xuống rồi xải cánh phô diễn sự gắn kết. Đại bàng đầu trắng thường kết tóc xe duyên trọn đời với nhau, có thể tới 30 năm, nên bạn đời càng phải sướng tẩm. Muốn sống chung bền lâu, tổ ấm phải vững. Và với hai kẻ săn mồi khổng lồ, tổ cũng phải khủng. Chúng xây những chiếc tổ thuộc hàng lớn nhất thế giới Hoàng Giã, rộng tới 2,5 mét, sâu đến 6 mét. Tổ sẵn sàng. Sau khi giao phối, chim mái đẻ khoảng 3 trứng. Cả trống lẫn mái thay nhào ấp. Chừng 35 ngày sau, chim non nở và cha mẹ tiếp tục nuôi dưỡng, bảo vệ cho đến khi chim con tự lập. Khoảng 3 tháng sau, chúng đã có thể xài cánh trên bầu trời Yosemite. Cũng như những cặp đại bàng biệt mài dựng tổ cho nhiều năm tới. Dưới lòng thung lũng, nơi các khe suối, kỹ sư thiên nhiên là Hải Ly cũng tất bật chuẩn bị cho mùa đông. Sinh tồn ở đây nghĩa là lao động không ngừng. Nhiều tháng trước giá Z chúng sửa sang hang ấm, tích trữ thức ăn, nhờ tay nghề xây đậm điêu luyện và nguồn gỗ dồi dào dọc bờ suối, Hải Ly tạo nên tổ hợp đủ chỗ cho cả đàn. Vào thu, tốt nhất nên tránh xa khu vực của chúng. Cây cối sẽ bị hạ liên tiếp khắp nơi. Mẹ thiên nhiên ban cho Hải Ly chiếc cưa siêu hiệu quả. Đó là 2 cặp răng cửa sắc nhọn luôn mọc dài, bột chúng gặm gỗ để mài. Chỉ vài phút, một con Hải Ly có thể hạ một cái cây dày vài cm rồi kéo xuống nước, tận dụng lực nổi để vận chuyển. Chiếc đuôi rẹt hoạt động như bánh lái, đưa thân cây về đúng chỗ. Để chuẩn bị cho mùa lạnh, toàn đàn ưu tiên tích trữ thức ăn như là lá, cảnh, vỏ cây và không bỏ sót. Thức ăn thường được cất gần cửa hang hoặc là chìm dưới nước, sát chân đập. Ngoài lúc xây đập và kiếm ăn không ngơi, Hải Ly còn tỉ mì trải chuốt để giữ bộ lông dày sạch và bóng, giúp sự ấm hiệu quả. Chúng dùng móng và răng để trải lông, loại bò ký sinh trùng hay là vụn thực vật. Chúng cũng hay vật lộn, sượt đuổi, nhiều màn đấu sinh tử. Thực ra chỉ là chơi đùa. Nặng chưa tới 14 kg và chỉ có móng răng hữu dụng cho việc xây dựng. Nên Hải Ly khó có thể khiến cho gấu, linh miêu hay là báo sư tử nể sợ. Khi thấy nguy hiểm, cả đàn sẽ lập tức lần vào hang an toàn. Một trong những kẻ thù nguy hiểm nhất của Hải Ly là cáo đỏ. Với cú cán sắt, răng nhọn, móng như sao và độ linh hoạt cao, cáo đỏ là cơn ác mộng của vô số loài gặm nhấm trong hệ sinh thái mong manh ở Yosemite. Khi săn mồi, cáo đỏ hiểu rõ tàng hình là vũ khí lợi hại nhất. Vì bộ lông đỏ dễ lộ, nó phải kiến đáo gấp bội lần giữa thảm thực vật kiên nhẫn cho tín hiệu nhỏ nhất của con mồi. Danh tiếng diệt sâu bọ của cáo đỏ khiến cho lũ gặm nhấm trốn kỹ nhưng không thoát được thính xác tuyệt hảo của nó. Chỉ cần một tiếng động khẽ dưới lòng đất cũng sẽ bị phát hiện. Khi xác định được hang ổ của con chuột, cáo đỏ sẽ lao đến tung cú cắn trí mạng rồi thưởng thức bữa ăn. Tuy nhiên, cần tới khoảng một kg thịt một ngày cho nên một con chuột nhỏ không đủ no với nó. Vì thế mà cáo đỏ phải mở rộng thường đơn. Một trường hợp đặc biệt là mối quan hệ giữa cáo đỏ và chuột chũi. Dù không ước mùi vị thịt của loài sống dưới đất này, cáo đỏ vẫn bắt chúng làm đối chơi cho con non trong trò đùa tàn nhẫn. Và như thế để trả giá cho hành vi đó, cáo đỏ lại nằm trong tầm ngắm của những gài săn mồi vượt trội hơn nhiều. Với báo sư tử, hạ gục một con báo chỉ như một vung bóng vuốt. Cáo chỉ còn đường chạy nếu như không muốn thảnh bữa ăn. Khi đối đầu, biết mình không có cơ hội để chiến thắng, cáo đỏ tận dụng khứu sát nhạy bén để phát hiện nguy hiểm từ xa rồi chui vào hang hoặc là lần trong bụi rậm che bớt bộ lông dễ lộ. Nhưng hiểm họa không chỉ đến từ báo sư tử. Trên bầu trời, đại bang vàng có thể phát hiện cáo từ hang rậm và lao xuống với tốc độ khủng khiếp. Trong khi đó, trên các đồng cỏ núi cao, một trận quyết đấu khác lại diễn ra. Hai con hươu la nặng hơn 100kg, dùng cặp gạc đồ sộ giao chiến, tranh quyền phối giống. Cuộc đấu có thể kéo dài hàng giờ. Mỗi bên dốc toàn lực húc, ghim, đâm. Cuối cùng một con đực buộc phải nhường bước, trao đặc quyền sinh sản cho kẻ chiến thắng. Khi thắng cuộc, con hươu đực giống lên liên hồi để gọi bạn tình. Hươu cái đang động dục sẽ đáp lại. Con đực thua phải chứng kiến đối thủ sinh mất bạn tình. Nhưng nó vẫn còn hy vọng. Trong mùa động dục, hươu cái thường giao phối với rất nhiều con đực. Những con cái chưa thụ thai sẽ động dục trở lại sau khoảng một tháng, trao thêm cơ hội cho các con hươu la đực kiên trì. Vì thai kỳ kéo dài tới gần 200 ngày, còn lâu mới tới lúc hươu con trào đời, nên hươu cái tiếp tục nhịp sống thường ngày. Sau mùa giao phối khốc liệt, khi hươu đực gần như đã nhịn ăn để tranh đấu, chúng phải bù lại số cân đã mất trước mùa đông. Sau nhiều tháng ngủ vui dưới đất, gấu đen trỗi dậy trong cơn đói, lục tìm mọi thứ có thể nuốt. Khi thảm thực vật Yosemite chưa kịp hồi sinh, chúng bới cả dây đá với móng vuốt sắc như sẻn. Mùa tan băng để lộ sắc động vật chết vì giá rét, thịt vẫn tươi nhờ lạnh và gấu đen sẽ tận dụng triển đề nguồn đạm này. Nò bụng, gấu đen nghỉ ngơi trên những cảnh cây êm. Dù không sát cá như gấu sám mắc Mỹ, nhưng gấu đen vẫn sẵn sàng bổ sung cá vào thức đơn để bắt gặp chúng khi đang tắm suối. Trong khi gấu đực có thể tập trung toàn thời gian cho việc kiếm ăn và phơi nắng, thì đời sống của một số gấu cái phức tạp hơn rất nhiều. Đúng lúc gấu đực ngủ đông sâu, những con cái mang thai sẽ sinh con trong hang. Gấu con mới sinh nặng chưa tới 400 gram, cần mẹ chăm sóc tỉ mỉ suốt những tháng xét muốt dưới lỏng đất. Đến xuân, chúng lo mũi khỏi hang, thấy một thế giới chản sức sống. Nhưng vì con non nớt, chúng luôn phải bám sát mẹ. Ngoài sói, bào sư tử hay là linh miêu, một đe dọa lớn đối với gấu con đôi khi đến từ ngay đồng loại. Dĩ nhiên là gấu mẹ sẽ không đứng yên khi một con đực hung hãn dám đe dọa đàn con của mình. Với bản năng bẫu tử mạnh liệt, nó sẵn sàng lao vào tấn công, thậm chí hy sinh cả mạng sống để bảo vệ con. Khi đàn gấu con yên ổn trở lại trong hang, mặt trời khuất dần sau vách đá granite, nhường chỗ cho bản đêm, kết thúc một ngày dài.