Nhiều nơi ở TQ chìm trong biển nước

Xin kính chào quý vị Thưa quý vị, sau vụ thảm họa lũ quét kinh hoàng xảy ra khu vực biên giới Tây Tạng Trong những ngày đầu tháng 9 vừa qua, nhiều tỉnh thành ở miền nam Trung Quốc đã trải qua một trong những đợt thiên tài nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây Cơn bão Sao Đeo với quý đạo di chuyển rất bất thường kết hợp cùng nhiều ngày mưa sối xả liên tiếp đã gây ra hàng loạt vụ sạt lở đất, vỡ đề, ngập lụt trên diện rộng tại các tỉnh Giang Tây và Phúc Tiến Đằng sau, những con số thiệt hại được công bố chính thức là những ghi vấn chưa có lời giải về tính minh bạch thông tin từ chính quyền địa phương Theo đó, vào khoảng 4 giờ sáng ngày 5 tháng 9 khi một vụ sạt lở đất kinh hoàng xảy ra tại thành phố Cát An, tỉnh Giang Tây giới chức địa phương thông báo có 12 căn nhà đã bị hư hại Trong số những người bị vùi lấp, 3 người đã được cứu sống nhưng một người trong đó đã không qua khỏi Đáng lo ngại hơn, vẫn còn tới 11 người khác đang mất tích cho đến thời điểm hiện tại Những con số này có thực sự phản ánh đúng mức độ thiệt hại hay không khi vẫn còn là dấu chấm hỏi lớn Nhiều người theo dõi tình hình đã cho rằng với tiền lệ nhiều lần tre dấu thông tin thiên tài trong quá khứ số liệu người mất tích và chết mà chính quyền Trung Quốc công bố vẫn cần được kiểm chứng thêm Trước đó, từ ngày 3 đến ngày 4 tháng 9 khu vực miền Trung và miền Nam tỉnh Giang Tây đã hứng chịu những trận mưa cực lớn có nơi ghi nhận lượng mưa phá kỷ lục lịch sử đất đài bị ngâm nước trong thời gian dài đã trở nên bão hòa mất khả năng giữ kết cấu Hậu quả là tại huyện Toại Xuyên hàng loạt vụ tạt lở đã xảy ra dọc theo các tuyến đường khiến giao thông bị tê liệt hoàn toàn điện lưới bị cắt, nhiều trạm viễn thông và tuyến cắt quang cũng bị hư hỏng nặng nề khiến việc liên lạc với bên ngoài trở nên rất khó khăn Tại nhiều khu vực của thành phố Cát An tình trạng ngập lụt diễn ra trên diện rộng những đoạn video cho thấy dòng nước lũ cuồn cuộn quét qua huyện Toại Xuyên sau trận mưa lớn Nhiều cư dân địa phương đã chia sẻ rằng đây là trận lũ nghiêm trọng nhất mà họ từng chứng kiến trong suốt cuộc đời Cũng vào khoảng 4 giờ sáng ngày 5 tháng 9 cây cầu ở huyện Toại Xuyên đã bị một đợt lũ đánh sập hoàn toàn chỉ còn trơ lại các trụ cầu giữa dòng nước Sự việc này đã ngay lập tức khiến nhiều người dùng mạng xã hội đặt câu hỏi về chất lượng xây dựng của công trình Không ít người đã gọi đây là một ví dụ điển hình của những công trình bá đậu tại Trung Quốc Ở một góc độ khác, tình hình trên sông Cám cũng đáng báo động không kém Trạm thủy văn Cát An ghi nhận mức nước đã vượt mức cảnh báo ngay từ dặm sáng ngày 4 tháng 9 Đúng lúc mà hồ chứa tăng cường xả nước với lưu lượng được kiểm soát ở mức khoảng 6.500 m3 mỗi giày Sự kết hợp giữa việc xả lũ từ hồ chứa, mưa lớn kéo dài và nước đổ về từ thượng nguồn đã tạo ác lực khổng lồ lên hệ thống phòng chống lũ tại khu vực trung và hạ liều của sông Cám bao gồm các thành phố Cát An, Trương Phụ và Nam Sương Những vùng trúng thấp tại đây đang phải đối mặt với nguy cơ ngập lụt ở mức cực kỳ cao Trước tình hình đó, Trung tâm giám sát thủy văn tỉnh Giang Tây đã phải nâng mức cảnh báo lũ lên màu cam vào ngày 5 tháng 9 Nếu Giang Tây phải hứng chịu hậu quả gián tiếp từ mưa lớn và xả lũ thì tỉnh Phúc Kiến lại là nơi trực tiếp bị bão sao đèo tấn công Điều đặc biệt của cơn bão này là quỹ đạo di chuyển hết sức bất thường Sau khi đổ bộ 2 lần vào ngày 28 tháng 8 rồi suy yếu thành áp thấp Đến dạng sáng ngày 1 tháng 9, nó mạnh trở lại thành bão nhiệt đới Rồi đến ngày 3 tháng 9, bão đã đổ bộ lần thứ 3 vào Trung Quốc tại khu vực ven biển Cổ Lôi, huyện Trương Phố, thành phố Trường Châu, tỉnh Phúc Kiến Sau ngày 2 tháng 9, khi mưa lớn còn chưa đạt đỉnh tại huyện Thương Nam, thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang Một vụ sạt lở đất nghiêm trọng đã xảy ra ở chấn Sích Khe Đất đá từ sơn núi đổ xuống làm tác nhãn nghiêm trọng đường tràn của hồ Chứa, Kim Kê Lùng, khiến mực nước trong hồ dâng cao và xuất hiện nguy cơ nước tràn hoa động Cùng thời gian đó, mưa lớn kéo dài cũng gây sạt lở tại nhiều tuyến đường trong huyện Thương Nam Trên tuyến đường huyện 528 đoạn qua Hương Đại Lĩnh và tuyến Đại Bán một lượng lớn đất đá, bùn và cây đổ đã tràn xuống mặt tường, khiến cho giao thông bị chặn hoàn toàn Lần đổ bộ thứ 3 của bão Sao Đeo vào Phúc Kiến đã gây ra hậu quả nghiêm trọng nhất Mực nước tại nhiều con sông tăng vọt trong thời gian ngắn, thậm chí một số đoạn đề đã bị bỡ Số lượng lớn nhà cửa bị nước lũ phá hủy Và điều đáng buồn là nhiều cư dân đã không kịp sơ tán trước khi nước ập đến Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 4 tháng 9, một vụ sạt lở đã xảy ra tại Phủ Điên khiến một lượng lớn đất đá tràn vào chặn cứng cầu thang nối tầng 1 và tầng 2 của một tòa nhà Hai người cao tuổi đã bị mắc kẹt trên tầng 2 trong tình cảnh nguy hiểm Nhưng may mắn thay, lực lượng cứu hộ đã kịp phải có mặt dùng dây thừng và thang tre để tiếp cận và cứu thành công cả hai người Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy Cũng vào dạng sáng ngày 4 tháng 9, một vụ sạt lở đất quy mô lớn xảy ra tại thôn Luân Bình, chấn Hòa Định, quận Thành Thương, thành phố Phủ Điền, tỉnh Phúc Kiến Chiều cùng ngày, ông Trần, người vừa sơ tán khỏi khu vực đã kể lại rằng Hồn Luân Bình nằm ở trên núi, nhà cửa được xây dựng sán sát nhau Khi ông vào trong thôn, ông nhìn thấy cả một mảng lớn của sơn núi đã sạt xuống đất đá vùi lấp nhiều căn nhà, trong đó có nhà của bà ngoại và cậu của ông Theo các chuyên gia, sạt lở đất là kết quả tổng hòa của rất nhiều yếu tố biến đổi khí hậu, điều kiện địa chất đặc thù của khu vực và cả phạt động của con người Đặc biệt tại Trung Quốc, các dự án xây dựng quy mô lớn như làm đường và xây nhà máy thủy điện thường đi kèm với việc đào núi, cắt sẻ tiền dốc Vì vậy, nếu các tiện pháp gia cố máy dốc không được thực hiện đầy đổ hoặc việc đào sới phá vỡ trạng thái cân bằng tự nhiên vốn có của cấu trúc núi thì nguy cơ sạt lở trong mùa mưa là rất cao Thưa quý vị, nếu phải chọn ra một điểm nóng nhất trong toàn bộ đợt thiên tai này có lẽ đó chính là thành phố Phủ Điền Hình ảnh quay từ trên cao đã cho thấy toàn bộ thành phố chìm trong biển nước Ngày 4 tháng 9, mức nước tại đây đã đạt đỉnh gần 3 mét Hàng loạt ngôi nhà lân lượt sụp đổ sau khi đã liên tục bị ngâm nước và va đập trong thời gian dài Một trong những hình ảnh ám ảnh nhất là cảnh một người đàn ông cao tuổi vật lộn giữa dòng nước bùn Hai tay bám chặt vào phần còn sót lại của một tòa nhà đã rập Vừa cố gắng giữ thẳng bằng, vừa kêu cứu trong tuyệt vọng Một đoạn video khác khi lại cảnh tượng đáng sợ Một tòa nhà 3 tầng ở Phủ Điền liên tục bị nước lũ đánh vào Phần móng dần bị xói mòn cho đến khi toàn bộ công trình bất ngờ sụp đổ Kể trong vài giây, kèm theo tiếng tổ sập lớn khi tường và cửa vỡ vụn Các mảnh vỡ bị cuốn trôi ngay lập tức Nguyên nhân trực tiếp gây ra thảm cảnh này là việc đê phòng lũ dọc sông Mulan ở Phủ Điền đã bị vỡ vào ngày 3 tháng 9 Nước lũ tràn vào hàng loạt ngôi làng khiến cho nhiều nhà sụp đổ trong lúc người dân đang kêu cứu Chính quyền Phủ Điền thông báo rằng, tính đến 11h đêm hôm đó tại thôn Tây Hồ, Trấn Hòa Đình đã có 50 hộ với tổng cộng 171 người thuộc khu vực bị đe dọa đã được di rời đến nơi an toàn Nhưng mà con số này lại mâu thuẫn nghiêm trọng với thông tin công khai cho thấy Chỉ riêng toàn thôn Tây Hồ đã có khoảng 268 hộ gia đình với khoảng 1.200 cư dân sinh sống Nói cách khác, số hộ được di rời chỉ chiếm khoảng 18% tổng số hộ trong làng Còn số người được di rời chỉ chiếm khoảng 13% dân số thực tế một tỷ lệ quá nhỏ so với quy mô của thảm họa Người dân địa phương cho biết các hồ chứa ở Phủ Điền đã xa nước mà không hề có cảnh báo từ trước khiến nước lũ nhấn chìm nhiều ngôi làng ngay giữa đêm khuya khi mọi người đang ngủ Câu chuyện ở Phủ Điền cũng không phải là trường hợp cá biệt Theo thông tin chính thức, toàn tỉnh Phúc Kiến có 216 hồ chứa cỡ vừa và lớn được tiến hành xả trước để dành dung tích phòng lũ qua đó giải phóng khoảng 950 triệu mét khối dung tích hồ nhằm đón tượng nước lớn do mưa bão Riêng tại huyện Tiên Du, thành phố Phủ Điền nhiều hồ chứa đồng thời tiến hành điều tiết nước Trong tổng số 121 hồ chứa của huyện Tiên Du đã có 81 hồ xảy ra tràn qua đường Tại thành phố Phúc Châu, hồ Sơn Tử ở huyện Liên Giang bắt đầu tăng lưu lượng xả từ 11h30 sáng ngày 3 tháng 9 nâng lưu lượng nước ra hồ lên khoảng 1.100 mét khối trên dây Đáng chú ý hơn, sáng ngày 2 tháng 9 tại hồ Bảo Khê thuộc thành phố Phúc Đình, thành phố Ninh Đức phần mái hạ lưu của đập xảy ra sạt lở sau nhiều ngày mưa lớn Còn đập dài khoảng 90 mét, trong đó thì đoạn bị sạt lở dài gần 40 mét Dung tích hồ hơn 200.000 mét khối và khu vực bị sạt khiến thân đập chỉ còn khoảng một nửa chiều dài bình thường làm xuất hiện nguy cầu vỡ đập nếu mưa tiếp tục kéo dài Nhà máy thủy điện Thủy Khẩu trên sông Mân thuộc huyện Mân Thành, thành phố Phúc Châu cũng bắt đầu mở cửa xả lũ từ ngày 1 tháng 9 Tại thành phố Tuyền Châu, nhiều hồ chứa lớn và vừa cũng tiến hành xả trước để dành dung tích phòng lũ Tại Phổ Điền, hồ Đông Trấn và hồ Kim Trung cũng mở cửa xả lũ trong đợt mưa lớn Ngày 3 tháng 9, hình ảnh tại hiện trường cho thấy hồ Đông Trấn đang xả nước Trong bối cảnh lượng mưa cực lớn Tại khu vực Tháp Kiều, quận Hàm Giang một cư dân quay video vào ngày 4 tháng 9 cho biết nước lũ đã ngâm nhà cửa trong thời gian dài và chỉ trong một buổi sáng đã có 4 căn nhà sụp đổ Người này nói tại thời điểm quay video chưa thấy lực lượng cứu hộ tới hiện trường Những người bị ảnh hưởng phải tự tìm cách cứu mình và không biết nên sơ tán về đâu Tại thôn Tây Thủ, người dân cho biết họ được thông báo hồ Đông Trấn sẽ xả lũ nhưng không nhận được yêu cầu sơ tán trước Một người dân kể lại rằng nước bất ngờ dâng lên từ đêm khuya có nơi sâu khoảng 3 mét, ngập tới tầng 1 và chưa rút Từ khoảng 10 giờ sáng ngày 3 tháng 9 khu vực khu công nghiệp Hoa Lâm, quận Thành Sương thành phố Phủ Điền cũng bị ngập nặng Nhiều nhà máy và cửa hàng trong khu vực bị nước bao vây Đến ngày 4 tháng 9, tại một nhà máy dày trong khu công nghiệp, có khoảng 300 người được cho là bị mắc kẹt do nước ngập quá sâu khu vực mất điện và thiếu lương thực Vậy tại sao các hồ chứa lại liên tục xả nước ồ ạt vào đúng lúc mưa lũ đang ở bình kiểm thay vì tích chữ nước để giảm áp lực cho vùng hạ liu Về nguyên tắc, chức năng cơ bản và truyền thống nhất của các hồ chứa chính là kiểm soát lũ trong mùa mưa Khi có mưa lớn hoặc trong mùa lũ hồ chứa được thiết kế để tích chữ lượng nước dư thừa từ thượng nguồn từ đó làm giảm bình lũ và bảo vệ các thành phố ở vùng hạ liu Một chức năng khác của hồ chứa là chống hạn. Vào mùa khô thì lượng mưa ít, hồ nước sẽ xả nước để cung cấp nguồn nước tưới ổn định cho nông nghiệp. Nhưng trên thực tế các hồ chứa tại Trung Quốc đại lục lại thường xuyên xả nước mà không có cảnh báo trong chính mùa mưa lũ, đặc biệt là ngay trước hoặc thậm chí là trong những giai đoạn mưa cực lớn Lý do đằng sau điều này khá lo ngại Nhiều hồ chứa lo sợ nguy cầu vỡ đập bởi chất lượng xây dựng của không ít con đập Thông tin công khai cho thấy phần lớn các hồ chứa tại Trung Quốc đại lục được xây dựng từ những năm 1950, tức là đã có tuổi đời trên dưới 70 năm Rất nhiều trong số đó hiện đã được xếp vào diện xuống cấp trầm trọng, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ về an toàn Chuyên gia tài nguyên nước nổi tiếng Vương Duy Lạc từng cho biết Hiện Trung Quốc có gần 100.000 hồ chứa trên cả nước và nếu nói theo cách giảm nhẹ nhất thì cũng có tới Điều đáng nói hơn là nhiều hồ chứa đã vượt quá tuổi thọ thiết kế từ lâu nhưng vẫn chưa được tháo rỡ hay thay thế Thay vào đó, mỗi năm người ta lại xin một khoản kinh phí lớn để bảo trì và mở rộng chúng. Mặc dù mỗi năm đã chi rất nhiều tiền cho công tác sửa chữa nhưng kết quả thu được vẫn không mấy khả quan Tổng số hồ chứa có chất lượng kém trên cả nước vẫn tiếp tục gia tăng và rồi do tiềm ẩn cũng ngày một tăng cao Hệ quả của thực trạng này là mỗi khi mưa lớn kéo đến người dân sống ở Hạ Liêu phải sống trong nỗi sợ hãi thường trực. Nhưng điều đáng chú ý nhất và cũng là điều khiến dư luận quan tâm nhiều nhất là cho đến thời điểm hiện tại, mặc dù truyền thông nhà nước Trung Quốc đã thừa nhận có nhiều người mất tích trong đợt thiên tài này, nhưng chính quyền tỉnh Phúc Kiến vẫn chưa công bố con số cụ thể về số người thiệt mạng hoặc mất tích trên toàn tỉnh Trong khi đó, những thông tin lan truyền cho thấy một bức tranh đáng lo ngại hơn nhiều. Chỉ riêng tại Phúc Kiến đã có tới hàng trăm ngôi nhà bị dập còn số người thực sự mất tích thì gần như là khó có thể xác định. Thưa quý vị, nhìn lại toàn bộ chuỗi sự kiện từ Giang Tây đến Phúc Kiến, có thể thấy đây không đơn thuần là thảm họa thiệt tài mà còn là hồi chuông cảnh báo về những khoảng trống trong quản lý hạ tầng và tính minh bạch thông tin dưới sự lãnh đạo của chính quyền Trung Quốc. Nếu không có những cải cách triệt đề trong việc kiểm định chất lượng công trình, minh bạch hóa công tác xả lũ và nâng cao không có năng lực ứng phó cần cấp thì cái giá phải trả sau mỗi mùa bão sẽ không dừng lại ở những con số báo cáo lạnh lùng. Tính mạng và tài sản của người dân Trung Quốc luôn đứng trước nguy hiểm bất cứ lúc nào. Và thông tin này cũng đã kết thúc bài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian quan tâm theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại.