8 triệu năm trước, Paratethys - siêu đại dương nội địa lớn nhất Trái Đất với diện tích 25 triệu km vuông đã trải qua một thảm họa tàn khốc. Mực nước sụt giảm 250 mét, độ mặn tăng vọt khiến toàn bộ hệ sinh thái bị "đăng xuất", trong đó có cả sự gục ngã của siêu cá mập Megalodon vì... chết ngạt trên cạn.
Điều gì đã biến một thiên đường sinh thái cận nhiệt đới thành một vùng đất chết? Bí ẩn về hiệu ứng "đảo nước" khiến cá voi teo nhỏ bé hơn cả con người là gì? Hãy cùng khám phá sự thật về đại tuyệt chủng Khersonian và tàn tích cuối cùng của Paratethys (Biển Caspian ngày nay) trong video này!
⏱️ Nội dung chính của video: 0:00 - Thảm họa bốc hơi 250m nước không báo trước 0:26 - Paratethys: Siêu đại dương to gấp 3 lần Trung Quốc 1:06 - 20 triệu năm mắc kẹt thành "vùng nước chết" 2:05 - Sự hồi sinh thần kỳ và kỷ nguyên Megalodon 3:18 - Sự thật phũ phàng: Megalodon chết ngạt vì cạn nước 4:22 - Hiệu ứng Đảo nước: Nơi cá voi teo nhỏ chỉ còn 2 mét 6:13 - Đại tuyệt chủng Khersonian: Dấu chấm hết của siêu đại dương 7:10 - Nguồn gốc của Biển Caspian và sự sống di cư
Video kể về sự hình thành, hưng thịnh và biến mất của vùng biển/hồ Paratethys cổ đại. Từ một vùng biển chết thiếu oxy, nơi đây trở thành thiên đường của Megalodon và các loài sinh vật đặc hữu, trước khi bị hủy diệt bởi biến đổi khí hậu và địa chất, để lại dấu tích là biển Caspian ngày nay.
8 triệu năm trước, cãi hồ siêu to khổng lồ nhất trái đất tụt hẳn 250m nước chỉ sau một đêm.
Không, không động đất không thiên thạch rớt.
Chẳng có một điểm báo quái nào, cả hệ sinh thai dưới nước đang súc tập thể.
Chỗ trên thì trống không, dưới thì toàn hố đá.
Khúc giữa trà có gì chuyển tiếp?
Hùng thù không phải là bất kỳ thiên tai nào bạn có thể nghĩ ra đâu.
Lạ lùng ở chỗ, trước khi bốc hơi chỗ này từng là nhà quả.
Cá mập nặng 80 tấn và loài cá voi tấm sừng bé tí teo dài tối đa có 2 mét.
Đó chính là vùng biển Ta-Gia-Tê-Thít, biển Cát-Xi-Biên ngày nay thực chất.
Chính là cái xác còn sót lại của nó đấy.
Cái đại dựng đội điện này, ruốt cuộc to cỡ nào,
thời kỳ hoàng kim nó rộng tới 25 triệu km vuông.
Tức là sao?
Tức là to gấp 3 lần nước Trung Quốc cỡ đấy.
Vùng nước này khai sinh từ 34 triệu năm trước.
Khi kỳ An-Lân-Gâu-Xin vừa mới bắt đầu,
hồi đó hai cực chưa có tảng băng siêu to khổng lồ nào.
Mực nước biển dân cao vút,
đường bờ biển của cả châu Âu,
nằm ngay vị trí Ta-Gi ngày nay.
Nếu bạn đứng dưới trần tháp A-Phân lúc đó,
dưới chân bạn sẽ là dòng nước biển cận nhiệt đới ấm át.
Dánh F thì không ngừng trồi lên.
Cắt ngang vùng biển phía bắc của đại dương T-Thi-Xi cổ đại.
Khi địa hình chặn đứng, chặt đất luôn đường đối với địa Trung Hải,
một vùng đất nội địa khổng lồ bị đất liền nhốt kín mít.
Cứ thế hình thành, nhưng ở đây có một điểm.
Bất thường mà giải thích kiểu gì cũng không bao là như thế.
Ấm át như thế,
khí hậu cận nhiệt đới đáng lẽ ra phải là thiên đường của môn loài.
Nhưng kỳ dân T-Thi-Xi thời kỳ đầu lại là một vùng nước chết chóc.
Sự dịch truyền màng kiến tạo Cồng Kinh đã cắt đất mọi sự luân truyền của nước.
Bùn cắt cứ bồi đắp đều đạn một cm mỗi năm.
Biến cả đáy biển thành một vũng bùn đen ngỏng không có nổi một giọt axi.
Nước mà không có axi, thì đa số sinh vật bay màu là cái chắc.
Bất kỳ thứ những cơ nào rơi xuống đó đều không thể thối giữa,
mà bị đóng gói nguyên đai nguyên kiện xuống đáy biển.
Lớp trầm tích này xịn tới mức nào, bạn quăng nguyên một con cá vòi xuống.
Nó chẳng bị bọn ăn sát thối sầu xẻ.
Vi khuẩn cũng bó tay không phân hủy được, nó sẽ biến thành hóa thạch nguyên vẹn.
Giữ lại được cả nếp nhăn trên da và đừng nét đôi mắt luôn.
Cái tình trạng ngâm giấm này kéo dài suốt 19-8 triệu năm.
Nghe thời gian đó nó dài như thế nào.
20 triệu năm trước, tổ tiên linh trưởng của loài người còn đang đu cây.
Thậm chí còn chưa tiến hóa thành vượn nữa kìa.
Bạn có tưởng tượng nổi một vùng biển chết cứng lâu như vậy?
Lúc sống lại nó sẽ ra cái hệ thống gì không?
Khoảng 15 triệu năm trước, giữa kỳ Maxin,
một trận, nước biển tràn bờ xuyên lục địa bất ngờ bụng nổ.
Đợt biển tiến và đi niên quy mô lớn.
Nước biển oạt đổ ập vào sâu trong đội địa ao.
Thay máu toàn bộ cho vùng biển VJTTC.
Đã chết lâm sàng suốt 20 triệu năm qua.
Môi trường thiếu axi bay biến ngay lập tức.
Dạng san hô xuất hiện và sinh vật ổn ổn kéo tới.
Vùng nước chết đã hồi sinh.
Hơn nữa còn sống dậy rực rỡ và điên rổ hơn bao giờ hết.
Những con lợn biển cổ đại dài 3 mét.
Úng rùng kiếm ăn bãi cạn.
Thú bốc tràn bán thủy sinh.
Giống như tổ tiên của Hà.
Mã ngâm mình mọc dễ bên bờ nước.
Đủ loại cá heo săn mồi cổ đại lượn lờ tìm mồi dưới nước.
Lại thêm mấy anh cá sâu ăn cá khổng lồ dài gần 10 mét.
Họ hàng gần với cá sấu sông hàng thời nay.
Nhưng lực cắn và độ cục xúc.
Thì ăn biết bất cứ loài hiện còn sống nào.
Và cuối cùng là chùm cuối Megalodon năm 2025.
Dựa trên một nghiên cứu mới được công bố.
Các nhà cổ sinh vật học đã tính toán lại.
Kích cỡ của cá mập Megalodon.
Khi dữ liệu được đưa ra.
Dài 24, 3 mét.
Nặng 94 tấn trong toàn bộ chuỗi thức ăn của vùng Peyote Thysi.
Nó là ngôi vương không ai dám cãi.
Chẳng có sinh vật nào đủ tuổi để đối đầu trực diện.
Hay đe dọa được nó.
Cái thứ siêu to khổng lồ này.
Đã thống trị vùng nước đó suốt hàng triệu năm.
Thế nhưng cái cách mà nó bay màu.
Lại chẳng liên quan gì đến một sinh vật nào đánh bại nó cả.
Dáy F và KB thiền tiếp tục nhô lên.
Peyote Thysi một lần nữa bị đất liền bóp nghẹt.
Hoàn toàn mất liên lạc với vùng biển bên ngoài.
Mực nước biển rất thảm hại.
Độ mạng tăng phi mã.
Đất đá muối tích tụ hàng loạt.
Những đuối muối khổng lồ mọc lên.
Độ mạng cao tới mức.
Biển chết ngày nay gọi bằng cụ.
Biển chết mạng tầm 33%.
Còn ở Peyote Thysi thời kỳ định điểm.
Độ mạng vượt xa con số đó rất nhiều.
Thế là hàng tá sinh vật biển rất tay nhào xuống lỗ.
Megalodon chết chính tại nơi này.
Không thể thích nghi với môi trường nước nông.
Nó không bị kẻ thù mạnh hơn nhai đầu.
Không bị đối thủ đánh bại.
Mà là bị sạc nước chết ngộp.
Chỉ để lại vài cây răng hóa thạch cổ đại làm kỷ niệm.
Một kẻ săn mồi đỉnh cao thống trị.
Cả chuối thức ăn suốt hàng triệu năm.
Mà kết cục lại lãng xẹt đó mới là phần dùng dợn nhất.
Hàm họa mạng chát này kéo dài 2 triệu năm.
2 triệu năm sau.
Các màng kiến tạo lại đâm sầm vào nhau.
Niêm phong kín mít Peyote Thysi.
Này chính thức bị giáng chức thành một cái hồ.
Và cũng đúng lúc này.
Nó bắt đầu tiến hoa ra những sinh vật kỳ dị.
Chưa từng có trên trái đất.
Trong một cái hồ khép kín.
Thì đồ ăn eo hẹp lắm.
Những con cá voi may mắn sống sót.
Sau đợt Megalodon tuyệt chủng.
Phải đối mặt với một lựa chọn.
Thu nhỏ lại hoặc là chết đói.
Thế là ở đây.
Xất hiện đàn cá voi tấm sừng nhỏ nhất lịch sử trái đất.
Cá voi ta tân dài khoảng 6-1 mét.
Cỡ trừng một chiếc xe buýt.
Trong thế giới cá voi tấm sừng.
Thì thế là size XCC rồi.
Nhưng có loài còn cực đoan hơn.
Con trưởng thành ngắn nhất chỉ dài có 2 mét.
Cá voi xanh ngày nay.
Để ra đã dài 7 mét.
Loài cá voi này sống đến tuổi lấy vợ.
Mà còn bé hơn cả em bé cá voi xanh.
Chúng vẫn dự thoát quen há mồm lọc thức ăn như cá voi tấm sừng.
Nhưng tỷ lệ đầu và lồng ngực lại biến dạng phóng đại.
Phần đuôi thì thoái hóa thảm hại.
Ngày qua ngày hút sinh vật phủ ru trong hồ để sống.
Đây chính là áp lực sinh tồn.
Do cái hồ khép kín này áp đặt.
Muốn sống thì phải teo nhỏ lại.
Vùng nước cô lập này.
Đồng thời cũng để ra vù số.
Loài đặc hữu không hề tồn tại ở bất cứ sỏ sỉnh nào khác.
Các nhà khoa học gọi đây là hiệu ứng đảo nước.
Tương tự như hòn đảo ngoài đại dương.
Hay tiến hóa ra hệ sinh thái đất liền độc nhất vô nhị.
Cái hồ đóng kín này.
Cũng nhốt các sinh vật nước vào quỹ đạo tiến hóa hoàn toàn khác bọt.
Ngay cả màu nước hồ cũng đổi màu luôn.
Thành phần hóa học kỳ quạc.
Khiến cả vùng hồ.
Khoác lên mình.
Một màu sắc mà chẳng đại dương hiện đại nào dám đọ lại.
Một màu ngọc lan rực rỡ và trong vắt.
Giới khoa học yêu ái gọi nó là xanh tê giá tê thi si.
Trên bờ những con voi cổ đại đạp buồn kiếm ăn.
Cao tới vai hơn 4 mét.
Nặng 12 tấn mập mạp hơn cả voi thảo nguyên châu phi bây giờ.
Mèo răng kiếm rình bò mai phục bên bờ.
Ngựa ba ngón ung dung uống nước ven đầm lậy.
Cá tầm lượn lờ dưới đáy hồ.
Có cả mấy anh cá chê khổng lồ dài tới 3 mét.
Nếu bạn có thể xuyên không đứng ngắm cảnh bên bờ hồ đó.
Bạn sẽ thấy một thế giới không hề có trên bản đồ.
Một khung cảnh mà dưới tự nhiên ngày nay.
Không có bản sao.
Nhưng đây mới là phần gay cấn nhất khiến người ta đứng bổi không yên.
Mọi thứ đẹp đẽ này rồi sẽ bay màu.
Và không thèm báo trước một tiếng.
Khi hậu toàn cầu lên cơn sốt.
Cuộc đại tuyệt chủng các sâu niên ập đến.
Không một điểm báo.
Nước hồ lại biến thành mặn chát.
Mực nước rớt hàng đứng.
Tụt mạnh nhất tới hơn 250 mét.
Toàn bộ những loài sinh vật đặc hữu được ấp ủ bao năm qua.
Đông loạt bốc hơi ở cùng một tầng địa chất.
Cá voi mini đi đời nhà ma.
Hải cầu đặc hữu tàng hình.
Cá heo cổ đại biến mất dạng.
Kể cả những loài động vật thân mềm.
Đã mất hàng triệu năm để tiến hóa trong cái hồ đóng kín này.
Cũng không bao giờ được tìm thấy.
Ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất nữa.
Tầng địa chất ghi nhận sự kiện này cắt gọt mượt mà đến mức giả chân.
Phía trên trắng bóp.
Phía dưới đầy hóa thành.
Ở giữa trạ có khúc chuyển giao nào.
Thậm chí một vết xước dãy rùa cũng chẳng có.
Mẹ thiên nhiên ác đến mức không thèm chừa cho chúng một giây nào.
Hồ KJTTC sau đó dã đám.
Vỡ ra thành hồ Cân Âu Niên.
Biển đen sau đó kết nối với địa trung hải thăng cấp lên làm biển.
Hồ Cân Âu Niên thì khô ràng khổ rốc.
Bốc hơi khỏi thế gian.
Chỉ có biển Caxibian ở lại.
Như bộ xương cuối cùng của vùng PJTTC.
Một vùng biển tàn tạ tèo tóp đi.
450.000 lần so với thời kỳ đỉnh cao.
Ngày nay đang nằm ngoan ngoãn ở Kazakhstan.
Và Asan.
Tuy nhiên, trước khi PJTTC chút hơi thở cuối cùng.
Những loài động vật trên cạn buộc phải di cư.
Đã vô tình mang theo tổ tiên của loài voi và hiếu cao cổ.
Đến các thảo nguyên châu Phi.
Dấu chấm hết cho một hệ sinh thái ở chúng này.
Lại trở thành vạch xuất phát cho một hành trình tiễn hóa mới ở nơi khác.
Mọi thứ trên trái đất trông có vẻ kiên cố vững trãi.
Thực ra chỉ là sự tạm bỡ trong một kỳ nguyên điện chất nào đó mà thôi.
Tồn tại không phải vì nó vĩnh hằng.
Mà chỉ vì chưa đến lúc đi thôi.
Cái đêm mà mực nước sập nguồn mất 250m đó.
Chẳng có sinh vật nào biết chuyện quái gì đang xảy ra.
Chúng chỉ đơn giản là đang ở đó.