ĐẾM NGƯỢC XX NGÀY? Trung Quốc sắp "đóng cửa" áp dụng các quy định kiểu Triều Tiên....?

Trung Quốc siết chặt cửa xuất cảnh, người dân làm hộ chiếu khó hơn lên trời, điện thoại cũng có thể bị kiểm tra. Mời các bạn cùng Thúy Trang và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Sau khi quy định mới được ban hành, người đế làm hộ chiếu thật sự quá đông. Quy định quản lý xuất nhập cảnh nghiêm ngặt nhất trong lịch sử đã ra đời. Mặc dù phải đến tháng 9 mới chính thức có hiệu lực nhưng với cách làm việc của họ, tôi cảm thấy chưa chắc đã đợi đến ngày đó. Hiện nay ở rất nhiều địa phương đã không cho làm hộ chiếu nữa, họ luôn tìm đủ mọi lý do để gây khó dễ. Đây là cảnh tôi trực tiếp ghi lại tại hiện trường. Người đế làm hộ chiếu đông vô cùng, có lẽ mọi người đã nghe được thông tin gì đó chăng? Cảm giác bây giờ người Trung Quốc muốn ra nước ngoài thật sự quá khó. Ngày 31 tháng 7, Quốc phụ viện Trung Quốc công bố một bộ quy định quản lý xuất nhập cảnh và nhập cảnh hoàn toàn mới, thu hút sự quan tâm rộng rãi trong và ngoài nước. Nhiều nhà phân tích cho rằng đây có thể là bộ quy định kiểm soát biên giới nghiêm ngặt nhất và cũng thiếu minh bạch nhất từ trước đến nay. Đây cũng là sự xâm phạm nghiêm trọng nhất đối với quyền tự do đi lại của công dân Trung Quốc, với phạm vi ảnh hưởng rất rộng và tác động lâu dài. Thậm chí có người còn cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy cánh cửa của Trung Quốc đang dần khép lại, từng bước tiến tới mô hình giống Triều Tiên. Theo quy định mới, văn bản sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng 9 năm 2026, tức vẫn còn khoảng 45 ngày, là giai đoạn chuyển tiếp. Nhiều người cho rằng trong khoảng thời gian này, dòng vốn và việc đi lại của người dân vẫn còn có thể diễn ra ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, một khi quy định chính thức được thực thi, cả dòng tiền lẫn con người đều sẽ không còn có thể dễ dàng rời khỏi Trung Quốc. Vì vậy, một số đơn vị môi giới khuyến nghị rằng nếu chưa có hộ chiếu thì giờ hãy nhanh chóng làm ngay, và tìm cách rời khỏi Trung Quốc càng sớm càng tốt, bởi sau này có thể sẽ không còn cơ hội nữa. Lần này, quy định mới về xuất nhập cảnh hoàn toàn không phải chuyện đùa, có thể nói đây là quy định nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay. Nhưng ai có ý định làm hộ chiếu thì hãy tranh thủ, trước hết phải có hộ chiếu trong tay, đừng nghĩ rằng đến tháng 9 luật mới được áp dụng, nếu vẫn còn nhiều thời gian. Hiện nay rất nhiều địa phương đã bắt đầu xiết chặt việc tấp hộ chiếu rồi, ai muốn đi, ai còn có thể đi thì hãy đi càng sớm càng tốt. Tôi chỉ có thể nói đến đây thôi, hiện nay tâm lý hoang mang đã lan rộng trên khắp cả nước. Trong thời gian gần đây, số lượng người đăng ký làm hộ chiếu đã tăng vọt theo kiểu bùng nổ. Không biết đã xảy ra chuyện gì, nhưng tại ba khu vực Sơn Đông, Hà Nam và Hà Bắc, số người đến hỏi về thủ tục di cư và làm hộ chiếu trong năm nay tăng lên đặc biệt nhiều, thật sự là nhiều hơn hẳn so với trước. Thế nhưng điều mà người dân bình thường nghĩ đến được thì chính là Đảng Cộng sản Trung Quốc sao có thể nghĩ đến được. Trước làn sóng người dân ồ ạt đi làm hộ chiếu, chính quyền cơ sở và các cơ quan công an ở nhiều địa phương đã nhanh chóng vào cuộc, thậm chí xiết chặt mọi khâu. Hiện nay muốn làm được một cuốn hộ chiếu Trung Quốc, thông thường quả thực khó hơn lên trời. Chẳng phải quy định mới đến tháng 9 mới áp dụng sao, vậy mà cảm giác giờ làm hộ chiếu còn khó hơn lên trời. Dù cố thế nào, tôi cũng không làm được. Họ bắt tôi phải nộp đủ loại giấy tờ chứng minh, nào là sao kê tài khoản, bảo hiểm xã hội và đủ thứ giấy tờ linh tinh khác. Tôi đến tiền ăn còn chẳng có lấy đâu ra bảo hiểm xã hội với sao kê ngân hàng. Tôi nhớ trước đây hình như chỉ cần giấy xác nhận không có tiền án tiền sự là được, cảm giác như họ sợ tôi bỏ trốn rồi không quay về vậy. Tôi trắng tay, chẳng có gì cả, giữ tôi lại cũng có ích gì đâu. Mấy chuyên gia còn nói quy định này không ảnh hưởng đến người dân bình thường. Chẳng lẽ tôi không phải người dân bình thường sao? Dù sao thì tôi cũng không làm nổi hộ chiếu nữa. Đành chấp nhận số phận thôi. Khi tôi đi làm hộ chiếu thì bị hạn chế, chắc là do cục công an. Cục công an đã hạn chế việc xuất cảnh của tôi, nên tôi cảm thấy rất bức xúc. Tại sao lại như vậy? Tôi cũng đâu có làm điều gì vi phạm pháp luật. Theo phản ánh của nhiều cư dân mạng, các cơ quan quản lý xuất nược cảnh ở nhiều địa phương đã áp dụng tiêu chuẩn xét tuyệt cực kỳ khắt khe. Ngay cả khi bạn có nhà cửa, có tài sản, bạn vẫn có thể bị làm khó đủ đường. Chỉ để làm một cuốn hộ chiếu mà phải trải qua kiểu thẩm tra lý lịch không giới hạn, và bị yêu cầu cung cấp hàng loạt giấy tờ chứng minh rất bất thường. Bây giờ làm hộ chiếu nghiêm ngặt lắm. Rất nhiều thông tin đều phải sang minh, phải nộp rất nhiều giấy tờ chứng minh, nhân viên hỏi rất kỹ. Cuối cùng có được cấp hộ chiếu hay không cũng chưa chắc. Không biết là do quy định mới hay vì lý do gì khác. Hôm nay tôi đi làm hộ chiếu, có phải bây giờ việc làm hộ chiếu đã xiết chặt hơn không? Họ hỏi tôi định đi đâu, tôi nói đi Singapore du lịch. Sau đó họ hỏi tôi làm nghề gì, tôi nói với họ là tôi đầu tư chứng khoán. Ngay lập tức họ yêu cầu xem tài khoản chứng khoán của tôi, rồi cầm luôn điện thoại của tôi để kiểm tra. Xem xong họ còn bắt tôi in thêm một số giấy tờ và chụp ảnh màn hình, như ảnh chụp danh mục cổ phiếu đang nắm giữ, ảnh chụp tài khoản chứng khoán, cùng với căn cứ công dân. Họ còn yêu cầu tên trên tài khoản phải trùng khớp với tên trên giấy tờ tùy tân. Hôm nay tôi đến làm hộ chiếu. Về việc làm hộ chiếu lần này, tôi đã đặt lịch hẹn từ khoảng một tháng trước. Đầu tiên phải đăng ký thông tin trên máy này. Sau khi điền xong biểu mẫu thì chụp ảnh, chụp xong họ đóng dấu vào giấy rồi mới được lấy số thứ tư. Vì hộ khẩu của tôi không ở trường xa nên tôi không dùng giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và giấy chứng nhận đăng ký bất động sản để chứng minh. Sau đó tôi phải điền một mẫu có tên là phiếu thu nhập thông tin hồ sơ xin xuất nhập cảnh. Trong mẫu này phải khai khá nhiều thông tin, như nguồn thu nhập, trình độ học vấn, quá trình công tác và lý do xuất cảnh. Tôi ghi là đi du lịch nước ngoài. Sau đó họ yêu cầu khai rõ thời gian dự kiến xuất cảnh, địa điểm đến, thời gian lưu trú và lịch trình cụ thể. Cuối cùng tôi không làm được hộ chiếu, họ không chấp nhận hồ sơ của tôi. Tôi nói mình là lao động tự do nhưng họ bảo như vậy không được. Giấy chứng nhận nhà đất của tôi cũng không được chấp nhận. Họ yêu cầu tôi phải in thêm giấy xác nhận tham gia bảo hiểm xã hội của chồng tôi rồi mới xem xét tiếp. Đối với học sinh, sinh viên đang theo học, việc xin cấp hộ chiếu còn gặp nhiều trở ngại hơn. Hồi rồi tôi đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh ở địa phương chúng tôi để làm hộ chiếu. Đây là lần đầu tiên tôi xin cấp hộ chiếu, nhưng kết quả lại không làm được. Thực ra tôi chưa xác định rõ mình sẽ đi quốc gia nào, tôi chỉ nghĩ rằng nếu sau này muốn ra nước ngoài thì sẽ không phải mất thời gian chờ làm hộ chiếu nữa. Thế nên tôi thuận miệng nói chắc tôi muốn đi các quốc gia như Thái Lan hoặc Malaysia. Nhưng họ nói khu vực Đông Nam Á là nơi có tình trạng lửa đảo và buôn bán người khá nghiêm trọng, nên không khuyến khích tôi đến đó. Sau đó họ hỏi người nhà tôi có biết việc này hay không. Họ nói tôi vẫn còn đang đi học, nếu đi du lịch nước ngoài thì ai sẽ là người chi trả chi phí. Họ còn yêu cầu giấy tờ chứng minh nguồn tài chính từ gia đình, yêu cầu tôi in thẻ sinh viên, rồi còn muốn gọi điện cho bố mẹ để xác nhận xem họ có biết chuyện này hay không. Vì có rất nhiều thủ tục không thể hoàn tất, nên cuối cùng tôi không làm được hộ chiếu. Đối với cán bộ, công chức và nhân viên làm việc trong các doanh nghiệp nhà nước, các quy định hạn chế liên quan đến hộ chiếu thực tế đã được áp dụng từ lâu. Muốn ra nước ngoài, họ phải được đơn vị công tác xem xét, phê duyệt và cấp văn bản đồng ý thì mới có thể làm thủ tục xin cấp hộ chiếu. Từ những trường hợp này có thể thấy rằng, hộ chiếu của người dân Trung Quốc từ lâu đã không còn là một quyền lợi cơ bản của công dân. Trước đây, việc hạn chế chủ yếu chỉ áp dụng đối với cán bộ trong hệ thống nhà nước và nhân viên doanh nghiệp nhà nước. Thế nhưng sau khi các quy định mới được ban hành, hộ chiếu đã hoàn toàn biến thành một đặc quyền, chỉ có thể được cấp sau khi trải qua nhiều tầng xét duyệt và nhận được sự chấp thuận. Và đó mới chỉ là bước đầu tiên trong chiến dịch đóng cửa, tự cô lập đất nước và quy mô lớn này. Điều hai của quy định mới nêu rõ đối với công dân Trung Quốc có kế hoạch đến các quốc gia hoặc khu vực được xếp vào cấp độ rủi ro cao nhất, hoặc những nơi tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với an ninh tính mạng hay có các vụ án xảy ra với tần suất cao. Khi cần thiết, cơ quan có thẩm quyền phải khuyến cáo và ngăn cản họ đến đó. Thoạt nhìn, quy định này dường như nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, tuy nhiên đây là một điều khoản có phạm vi rất rộng, có thể trao cho cơ quan chức quyền quyền quyết định rất lớn. Vấn đề được đặt ra là ai sẽ là người xác định quốc gia nào được coi là rủi ro cao? Câu trả lời là chính quyền, đảng tổng sản. Một số cư dân mạng chỉ ra rằng Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã nhiều lần ban hành khuyến cáo và cảnh báo du lịch đối với Mỹ và Nhật Bản. Tế nhưng những nơi có nhiều công dân Trung Quốc bị bắt cóc nhất như Myanmar và Campuchia lại chưa bao giờ bị xếp vào danh sách khu vực có rủi ro cao, mặc dù đến nay vẫn còn nhiều công dân Trung Quốc bị giam giữ tại hai quốc gia này. Ngoài ra Nga, quốc gia nhiều khu vực đã liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, cũng không bị liệp vào danh sách quốc gia có rủi ro cao, đồng thời cũng không có bất kỳ cảnh báo du lịch nào. Ngược lại, phía Trung Quốc vẫn khẳng định tình hữu nghị giữa hai nước là không có giới hạn. Vì vậy, việc quốc gia nào được coi là rủi ro cao, công dân được phép hay không được phép đến quốc gia nào cuối cùng đều do chính quyền, đảng tổng sản Trung Quốc quyết định. Thẩm Công Tử, nhà bình luận thời sự nổi tiếng trên kênh YouTube của mình, đã phân tích sâu về điều khoản này. Ông cho biết cách diễn giải đang được lan truyền rộng rãi trên mạng là đây là lần đầu tiên pháp lật quy định bằng văn bản rằng, nếu khuyên mà không nghe thì ngăn chặn. Xét về mặt ngôn từ, điều khoản này sử dụng từ khuyên can hoặc khuyên ngăn, một từ khá ôn hòa thay vì mang tính cưỡng chế như ngăn chặn. Tuy nhiên đây chính là một trò chơi ngôn ngữ mà chỉ những người hiểu rõ tình hình thực tế trong nước Trung Quốc mới có thể nhận ra. Trong thực tế, khi phải đối diện với những nhân viên thực thi pháp luật mặc đồng phục, những con dấu mang tính quyền lực của cơ quan nhà nước, và phía sau là hàng chục người đang xếp hàng chờ làm thủ tục hải quan, thì chính sự tranh lệch về quyền lực trong bối cảnh đó đã tạo nên một môi trường khuyên ngăn, mang tính cưỡng ép. Các điều khoản của quy định không nêu rõ, liệu công dân có quyền từ chối sự khuyên ngăn này hay không, cũng không đề cập đến những hậu quả mà họ sẽ phải đối mặt nếu từ chối. Kết quả cuối cùng là, bằng cách sử dụng những ngôn từ mang tính phi cưỡng chế trên danh nghĩa, quy định vẫn đạt được hiệu quả thực tế là hạn chế quyền tự do đi lại của công dân và khiến họ không thể xuất cảnh. Thực tế, ngay cả khi quy định mới về xuất nhập cảnh vẫn chưa chính thức có hiệu lực, một số doanh nghiệp nhà nước không thuộc lĩnh vực bí mật cũng đã bắt đầu xiết chặt quy trình phê duyệt đối với các chuyến xuất cảnh vì mục đích cá nhân của nhân viên. Ngày 2-8, một nhân viên doanh nghiệp nhà nước đã đăng bài trong nhóm nội bộ để bày tỏ sự bước xuống. Theo nội dung được chia sẻ, công ty đã xếp Nhật Bản vào danh sách, khu vực có mức độ nguy hiểm cao, vì vậy các đơn xin đến Nhật Bản đều bị từ chối phê duyệt, Philippines cũng nằm trong diện không được chấp thuận. Ngoài ra, mỗi nhân viên chỉ được phép xuất cảnh không quá hai lần mỗi năm, và ngay cả những lao động hợp đồng không thuộc biên chế nhà nước cũng phải chịu các quy định hạn chế tương tự. Ở cấp độ thực thi tại địa phương, mô hình khuyên ngăn này, trên thực tế đã có những trường hợp được áp dụng. Ngày 25-3, một cư dân mạng ở Thượng Hải khi làm thủ tục gia hạn hộ chiếu chỉ vì điền vào biểu mẫu rằng có ý định đến Nhật Bản, sau đó đã nhận được cuộc gọi từ cảnh sát Thượng Hải. Trong cuộc gọi, phía cảnh sát liên tục đặt câu hỏi, yêu cầu người này giải thích chi tiết về kế hoạch sang Nhật Bản, cũng như thời gian dự kiến xuất cảnh. Tiếp theo là việc hợp thức hóa quá trình thẩm tra, mục đích xuất cảnh và kiểm tra các thiết bị điện tử. Trước đây, cơ quan xuất nhập cảnh có thể hiểu vụ chiếu và thị thực của bạn có hợp lệ hay không, nhưng giờ đây họ bắt đầu xem xét vì sao bạn muốn ra nước ngoài. Vừa rồi tôi mới làm thủ tục qua cửa khẩu, nhân viên hỏi tôi sẽ đi đâu, tôi trả lời là Sydney. Họ hỏi tôi làm nghề gì, tôi nói là lao động tự do, anh ta không ngởng đầu lên mà ghi luôn là thất nghiệp. Được thôi, sau đó anh ta hỏi tôi sang Sydney để làm gì. Tôi nói là đi du lịch, ngay lập tức anh ta ngồi thẳng dậy. Trông như cơ thể đang đối mặt với một tình huống rất nghiêm trọng, bởi vì những người đứng trước tôi đều nói họ sang Sydney để học, chỉ có mình tôi nói là đi du lịch. Sau đó anh ta bắt đầu yêu cầu tôi xuất trình lịch trình chuyến đi. Tôi đưa cho anh ta xem. Khi thấy ngày 3 tôi còn dự định đến Melbourne, anh ta tiếp tục hỏi gia đình tôi làm nghề gì, ở Melbourne có người thân hay bạn bè nào không. Tôi trả lời là không có người thân ở Australia, chỉ có vài người bạn quen từ thời du học. Đến lúc đó anh ta mới bớt cảnh giác. Đi kèm với đó còn có việc kiểm tra điện thoại và lịch sử trò chuyện ngày càng nghiêm ngặt. Mới chỉ 2 ngày sau khi quyết định mới về xuất nhập cảnh được công bố mà việc kiểm tra tại cửa khẩu đã rất ghét ngao. Điện thoại, máy tính và tất cả các thiết bị điện tử đều bị kiểm tra. Nếu trong lịch sử trò chuyện có những từ ngữ cho là nhạy cảm thì có thể bị từ chối cho xuất nhập cảnh ngay. Còn nếu trong điện thoại có cài VPN thì gần như chắc chắn sẽ không qua được, có thể hiện tại mới chỉ xảy ra ở một số nơi, nhưng chắc chắn sau này sẽ ngày càng nghiêm ngặt hơn. Mọi người ơi, tôi cần cập nhật gấp. Ngay vừa rồi có một du học sinh khi làm thủ tục kiểm tra xuất nhập cảnh trong nước, đã bị thẩm vấn suốt 50 phút. Họ còn kiểm tra điện thoại, lịch sử trò chuyện, album ảnh và nhiều nội dung khác. Nếu trong những dữ liệu đó họ phát hiện điều gì mà họ cho là có vấn đề, họ sẽ lấy lý do mục đích sang nhật không trong sáng, để từ chối cho bạn xuất cảnh. Xin thông báo khẩn, đợt kiểm tra hải quan mới đã chính thức bắt đầu, điện thoại và máy tính của hành khách sẽ trở thành đối tượng kiểm tra trọng điểm. Nếu trong lịch sử trò chuyện của bạn xuất hiện những từng những nhạy cảm hoặc những phát ngôn bị cho là không phù hợp, bạn có thể bị yêu cầu quay trở về ngay tại chỗ, và toàn bộ kế hoạch chuyến đi sẽ đổ vỡ. Nhiều này đồng nghĩa với việc một người bình thường chỉ cần từng bấm click một bài đăng trên mạng, lưu một bức ảnh mang tính châm biếm, hoặc than phiền vài câu với bạn bè về tình hình kinh tế, thì nếu cơ quan kiểm tra muốn xem xét, những nội dung đó đều có thể bị sử dụng làm căn cứ để cho rằng người đó gây nguy hại đến an ninh quốc gia, từ đó bị hủy quyền xuất nhập cảnh ngay tại chỗ. Trong các quy định mới về quản lý xuất nhập cảnh, điều khoản được cho là gây nhiều canh cãi nhất là việc mở rộng thẩm quyền áp dụng biện pháp hạn chế xuất cảnh, đồng thời cho phép thực hiện các biện pháp này theo cơ chế không cần thông báo trước. Theo quy định mới, bất kỳ công dân Trung Quốc nào bị xác định là đã thực hiện các hành vi gây phương hại đến an ninh hoặc lợi ích quốc gia ở nước ngoài, hoặc bị nghi ngờ có liên quan đến các hoạt động vi phạm pháp luật hay phạm tội, sau khi được cơ quan đại diện của Trung Quốc ở nước ngoài xác minh, thì chính quyền nhân dân cấp tỉnh nơi người đó cư trú trong nước có thể trực tiếp ra quyết định hạn chế xuất cảnh đối với họ trong thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm sau khi họ trở về Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với việc thẩm quyền ra quyết định đã được phân cấp mạnh hơn cho chính quyền địa phương. Không chỉ vậy, phạm vi giám sát còn được mở rộng sang các cơ quan quản lý trong lĩnh vực thương mại, khoa học công nghệ và những ngành liên quan. Các cơ quan này có thể lấy lý do bảo vệ an ninh công nghệ hoặc an ninh công nghiệp để đưa các nhà nghiên cứu, doanh nhân hoặc lãnh đạo doanh nghiệp vào danh sách hạn chế xuất cảnh, khiến biện pháp kiểm soát này trở thành hoạt động mang tính thường xuyên. Ví dụ, vào tháng 3 năm nay, trong quá trình chính quyền Bắc Kinh xem xét thương vụ Meta, dự kiến mua lại công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo Manus với giá 2 tỷ USD để đánh giá liệu thương vụ có vi phạm các quy định về đầu tư hay không. Hai đồng sáng lập của Manus đã bị đưa từ Singapore trở về Trung Quốc, sau đó bị cấm rời khỏi đất nước. Đến cuối tháng 4, phía Trung Quốc còn yêu cầu Meta hủy bỏ thương vụ mua lại, động thái được cho là đã gây ra nhiều tranh luận. Nếu việc phân cấp thẩm quyền đồng nghĩa với việc mở rộng phạm vi áp dụng, các biện pháp hạn chế xuất cảnh, thì điều khoản không cần thông báo lại, được cho là tước bỏ quyền đúng biết thông tin của công dân. Nhiều người đã bỏ ra số tiền lớn để mua vé máy bay, đặt thách sạn và chia tay người thân bạn bè. Thế nhưng, chỉ đến khi háo hức đưa hộ chiếu cho nhân viên kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu, họ bị bất ngờ được thông báo rằng mình đã bị áp dụng lệnh hạn chế xuất cảnh. Việc bị tước quyền rời khỏi đất nước mà không hề được báo trước như vậy đã gây ra áp lực và tổn thương tinh thần rất lớn cho người Trung Quốc. Họ không biết cụ thể vì sao mình bị hạn chế, cơ quan nào đã đưa ra quyết định, cũng như thời hạn của lệnh hạn chế sẽ kéo dài bao lâu. Ngoài ra, đối với những người gốc hoa ở nước ngoài đã nhập quốc tế khác, việc trở về Trung Quốc cũng được cho là tìm ẩn nhiều rủi ro. Gần đây, một người đã gửi bài viết ẩn danh đến tài khoản La Tường trên nền tảng X, kể lại câu chuyện của một doanh nhân gốc hoa mang quốc tịch Nhật Bản. Chuyện là sau khi người này đưa cả gia đình về Trung Quốc thăm người thân, ông đã bị buộc khôi phục quốc tịch Trung Quốc và bị cấm xuất cảnh trong thời gian dài. Theo lời người đăng, doanh nhân này đã di cư sang Nhật Bản được 13 năm, điều hành doanh nghiệp tại Nhật Bản hơn 20 năm, sở hữu khối tài sản gần 80 triệu nhân dân tệ và sử dụng hơn 40 nhân viên. Ngày 2 tháng 7 năm 2026, ông cùng 5 thành viên trong gia đình trở về Trung Quốc để thăm người thân. Theo kế hoạch, cả gia đình sẽ quay lại Nhật Bản vào cuối tháng 7. Tuy nhiên, chỉ khoảng 5 phút trước, giờ lên máy bay, ông bất ngờ bị ngăn không cho lên chuyến bay, sau đó ông bị đưa vào một phòng đen, trong khoảng 7 ngày. Trong thời gian này, ông gần như không được ngủ nghỉ, các thành viên trong gia đình bị tách riêng để thẩm vấn. Tư quan chức năng nói rằng nếu ông không hợp tác thì ba người con của ông có thể bị đưa đến các cơ quan sở phúc lợi xã hội ở vùng xa và trở thành trẻ mồ côi. Vì muốn bảo vệ các con, cuối cùng ông đã đứng trước máy quay và tuyên bố rằng mình tự nguyện từ bỏ quốc tịch Nhật Bản và khôi phục quốc tịch Trung Quốc, qua đó không còn được hưởng sự bảo hộ lãnh sự của Nhật Bản. Đến ngày 31 tháng 7, ông được cấp giấy chứng nhận khôi phục quốc tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Sau đó ông không thể đăng nhập vào tài khoản ngân hàng, Alipay, WeChat cũng như các nền tảng như Cship hay Flixi. Hệ thống yêu cầu ông phải đến cơ quan công an địa phương để đăng ký thông tin. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký, ông được thông báo rằng mình bị cấm xuất nhập cảnh cho đến năm 2036. Cười đăng bài cho biết toàn bộ công việc kinh doanh của gia đình gần như rơi vào tình trạng đình trệ chỉ sau một thời gian rất ngắn, khiến họ khóc không thành tiếng. Người này cũng nói rằng trước đây chỉ xem trường hợp của ông Quế Dân Hải định khôi phục quốc tịch Trung Quốc là một câu chuyện trên báo chí, không ngờ bản thân cũng gặp phải tình huống tương tự. Đối với những người gốc Hoa đã định cư ở nước ngoài, trường hợp này được mô tả như một lời cảnh báo. Nếu trước đây họ từng có những phát ngôn bị cho là bất lợi đối với chính quyền Trung Quốc, hoặc từng tham gia các cuộc biểu tình, tụ tập liên quan ở nước ngoài, thì nguy cơ bị giữ lại khi trở về Trung Quốc sẽ tăng lên đáng kể. Chính như một cư dân mạng đã bình luận, sự tà ác của Đảng Cộng sản Trung Quốc vượt ra sức tưởng tượng của tất cả mọi người. Thứ Tư Quản lý toàn diện các đơn vị môi giới và mở rộng trách nhiệm liên đới. Từ Điều 7 đến Điều 10 của Quy định mới yêu cầu tất cả các tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực môi giới, dịch vụ xuất nhập cảnh phải đăng ký với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Đối với cán bộ, công chức, viên chức hoặc quân nhân có nhu cầu thông qua các đơn vị môi giới để xin quốc tịch nước ngoài hoặc quyền thường trú ở nước ngoài, các tổ chức môi giới không được phép tiếp nhận hồ sơ, đồng thời phải báo cáo sự việc cho cơ quan giám sát có thẩm quyền. Kể từ ngày 15-9 năm nay, tất cả các tổ chức môi giới nào dám cung cấp dịch vụ di cư cho công chức hoặc quân nhân ở Trung Quốc thì đều bị coi là vi phạm pháp luật. Thông báo mới nhất của Quốc vụ Viện đã quy định rất rõ, tất cả các tổ chức hoặc quán nhân làm dịch vụ môi giới di cư như chúng tôi đều phải đăng ký với cơ quan công an. Nếu các công ty môi giới di cư dám nhận hồ sơ của công chức hoặc quân nhân, giúp họ xin thị thực hoặc làm thủ tục xin quyền thường trú ở nước ngoài thì đều bị coi là hành vi trái pháp luật. Nhẹ thì bị xử phạt hành chính, nặng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này đồng nghĩa với việc các công ty môi giới di cư và tổ chức tư vấn du học, vốn trước đây có trách nhiệm bảo mật thông tin và bảo vệ quyền lợi của khách hàng, nay đã bị đưa vào hệ thống giám sát nhằm duy trì ổn định xã hội và trở thành tai mắt của chính quyền. Nói cách khác, phía trước cánh cửa ra nước ngoài của người dân lại xuất hiện thêm một hàng rào thép vô hình. Nhiều nhà phân tích cho rằng việc chính quyền Trung Quốc ban hành quy định xuất nhập cảnh được mô tả là nghiêm ngặt nhất vào thời điểm này. Đồng thời diễn ra gần như song song với thông báo ngày 24 tháng 7 của Bộ Tái chính và Tổng cuộc thuế về việc lần đầu tiên áp dụng thuế thu nhập cá nhân 20% đối với một số quỹ tín thác ở nước ngoài, phản ánh xu hướng tăng cường quản lý đồng thời đối với dòng vốn và việc di chuyển của con người. Logic đằng sau chính sách này khá rõ ràng. Sau khi nền kinh tế chịu áp lực và dư địa tài chính công chạm chần, cách thức quản trị đã chuyển từ làm cho chiếc bánh lớn hơn sang đóng cửa bắt chó. Nguồn thu từ tài chính đất đai của chính quyền địa phương gần như đã cạn kiệt, so với mức đỉnh 8,7.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2021. Sau 4 năm, nguồn thu này đã bốc hơi khoảng 4,6.000 tỷ nhân dân tệ, tương đương mức giảm 52,3%. Con số thất thu này bằng khoảng 20% tổng thu ngân sách tài chính hàng năm của cả nước. Trong khi nguồn thu từ bán đất đã giảm một nửa, thì các khoản chi cho duy trì ổn định xã hội, tiền lương khu vực công và lãi xuất cho vay vẫn không thể cắt giảm. Vì vậy, chính quyền chỉ còn cách chuyển gánh nặng sang doanh nghiệp và tầng lớp trung lưu, tăng cường xử phạt bằng tiền, tiến hành các chiến dịch gọi là đánh bắt xa bờ, nhằm vào các chủ doanh nghiệp tư nhân, đồng thời áp dụng đánh thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài. Qua đó hoàn tất quá trình thu vét tài sản của giới giàu có. Đối mặt với một làn sóng thu vét tài sản chưa từng có tiền lệ, phản ứng bản năng của giới giàu có và giới tư bản là tháo chạy ra nước ngoài. Vì vậy, việc siết chặt các hạn chế đối với xuất nhập cảnh trở thành một biện pháp đi kèm cần thiết. Khi con người không thể rời đi, thì dòng tiền khó có thể chảy ra nước ngoài. Quan trọng hơn là, những người có điều kiện ra nước ngoài để du lịch, du học, công tác hoặc làm việc phần lớn đều thuộc khoảng 30% nhân tài chất lượng trong xã hội. Đối với nhà chức trách, việc để những món người này tiếp tục rời đi là một tổn thất khó có thể chấp nhận. Hơn nữa, nếu họ chi tiêu ở nước ngoài, điều đó sẽ trực tiếp làm suy giảm nhu cầu tiêu dùng trong nước. Chính vì vậy, việc cảnh sát tại các đồn công an địa phương viện dẫn nhiều lý do khác nhau để khuyên ngăn người dân xuất cảnh chính là biểu hiện cụ thể ở cấp cơ sở của lưu dích quản lý nói trên. Trong lịch sử, khi các chế độ độc tài bước vào giai đoạn lo ngại về an ninh và sự ổn định của chính quyền, họ hầu như đều có xu hướng thu hẹp không gian dịch chuyển của từng lớp trung lưu. Trước đây, Liên Xô và Triều Tiên đều áp dụng các biện pháp như giữ người làm con tin, kết hợp với kiểm soát biên giới để hạn chế người dân rời khỏi đất nước. Trước mắt, những công chức cấp trung và cấp thấp trong hệ thống, giáo viên trường công và nhân viên doanh nghiệp nhà nước chỉ là nhóm đầu tiên được chọn để thiết lập tiền lệ, xây dựng cơ chế quản lý và thử nghiệm mức độ chấp nhận của dư luận. Khi mạng lưới kiểm soát xuất cảnh, đăng ký, báo cáo và cơ chế truy cứu trách nhiệm liên đới được hoàn thiện, thì việc mở rộng các biện pháp này sang toàn bộ công dân sẽ chỉ còn là vấn đề thời gian và mong muốn chính trị. Trong tương lai, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ ngày càng đóng cửa về thế giới và dần mang nhiều đặc điểm giống Triều Tiên hơn. Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng YouTube và kênh kênh của quý vị. Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!