TÓM TẮT CUỘC ĐỜI ĐƯỜNG TĂNG - ĐƯỜNG HUYỀN TRANG

Chào mừng các bạn đã quay trở lại với xây xử. Có lẽ trong mùa chúng ta, không ai là không biết đến hình ảnh đường Tăng cưỡi ngựa trắng, khoác áo ca xa, cùng ba người độ đệ thu phục yêu ma quỷ quái trên đường Thỉnh Kinh trong tác phẩm Tây Dù Ký. Thế nhưng đó là câu chuyện dưới ngòi bút hư cấu của Ngô Thừa Ân. Vậy trong chính xử, đường Tăng thực sự là ai? Hành trình vạn dạm cô độc của ông qua những sa mạc tử thần và núi tuyết chập trùng diễn ra như thế nào mà không hề có tôn ngộ không hay phép màu nào phò trở. Hôm nay, các bạn hãy cùng xây xử quay ngược dòng thời gian, bóc tách những lớp màng huyền thoại để bước vào cuộc đời thật vĩ đại và đầy máu và nước mắt của đường huyền trang, người đã thực hiện một trong những chuyến đi vô tiện khoáng hậu nhất trong lịch sử nhân loại. Năm 602, triều đại nhà Tùy tại Lạc Châu, nay thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Một cậu bé tên là Trần Y, cũng có tài liệu dịch là Trần Huy, có nghĩa là tốt đẹp, ra đời trong một gia đình có truyền thống làm quang và nho học. Không ai ngờ rằng, cậu bé Trần Y này sau này sẽ trở thành bậc cao tăng vĩ đại nhất lịch sử Phật giáo Trung Hoa. Từ nhỏ, Trần Y đã tỏ ra là một đứa trẻ khác biệt. Khi những đứa trẻ khác mãi mê nô đùa, cậu lại thích chìm đắm trong những cuốn sách thánh hiền của cha. Sự biến động của thời cuộc nhanh chóng ập đến khi cha cậu qua đời sớm. Cậu bé Trần Y, khi đó mới 10 tuổi, đã theo anh trai thứ hai của mình là một nhà sư đến Chùa Tịnh Độ ở Lạc Dương để sinh sống và học tập. Chốn cửa Phật thanh tịnh đã nuôi dưỡng tâm hồn Trần Y. Khác với những tu sĩ coi việc đi tu là nơi trốn tránh thế sự, Trần Y đọc Kinh Phật với một khao khát mảnh liệt là tìm hiểu chân lý vạn vật. Cậu thông minh xuất chúng, chỉ cần nghe qua một lần là nhớ mãi không quên. Năm 13 tuổi, Lạc Dương tổ chức một kỳ độ tăng, tức là tuyển chọn người xuất gia chính thức. Do chưa đủ tuổi, Trần Y không được tham gia. Không cam tâm, cậu đứng chầu trực ở cổng trường thi. Vị quan chủ khảo trịnh thiện quả, thấy một cậu bé dung mạo khôi ngô, ánh mắt sáng rực kiên định đứng đó, liền gọi lại hỏi. Tiểu Hòa Thượng, cậu xuất gia để làm gì? Trần Y đứng thẳng người, giọng giọng giạc đáp. Ý nguyện của con là kế thừa cội nguồn đạo Pháp của Như Lai, Hồng Dương Phật Pháp để cứu đổ chúng sinh. Câu nói của một cậu bé 13 tuổi đã làm vị quan lớn phải chấn động. Trịnh thiện quả lập tức đặt cách cho Trần Y được thọ giới. Từ đó Trần Y chính thức bước vào con đường tu hành với pháp danh Huyền Trang. Thế nhưng thời bình chẳng kéo dài được bao lâu. Nhà Tùy sụp đổ, thiên hạ đại loạn, chiến tranh nổ ra khắp nơi. Trường An và Lạc Dương chìm trong khói lửa. Huyền Trang cùng am trai phải chạy nạn về phương Nam, đến thành đô Tứ Xuyên, nơi được coi là chốn bình yên hiếm hòi lúc bấy giờ. Tại đây, Huyền Trang miệt mại học hỏi từ tất cả các vị cao tăng tụ tập về lãnh nạn. Trí tuệ của ông sáng chói đến mức giới Phật giáo thành đô phải kinh ngạc. Tuy nhiên, càng học sâu, Huyền Trang càng nhận ra một vấn đề nghiêm trọng. Ông phát hiện các bản dịch kinh Phật tại Trung Quốc lúc bấy giờ vô cùng lộn xộn. Mỗi người dịch một kiểu, các tông phái cãi vã, mâu thuẫn nhau gây gắt. Ông tìm đến vị cao tăng này hỏi, vì đó đáp một đường. Tìm đến vị khác, lại nhận được câu trả lời hoàn toàn trái ngược. Sự hoang mang tột độ bổ vây Huyền Trang. Nếu kinh điển ra sai lệch, làm sao chúng sinh có thể tu hành đúng đường? Chân lý thực sự nằm ở đâu? Quyết không sống trong sự mập mờ, Huyền Trang quyết định rời thành đô, một mình đi khắp đất nước từ Kinh Châu, Tương Châu đến Triệu Châu, Trường An để tâm sư học đạo, mong tìm ra lời giải đáp. Nhưng ông càng đi càng hỏi thì càng thất vọng. Những vị cao tăng lỗi lạc nhất cũng không thể giải đáp được những thắc mắc trong lòng ông. Đúng lúc đó, một vị tăng nhân người Ấn Độ tên là Ba Pham Mật Đa La tới Trường An. Huyền Trang lập tức tìm đến. Vị sư Ấn Độ này đã kể cho ông nghe về một ngôi chùa nằm ở cõi thiền trúc xa xôi, chùa Na Lan Đà, nơi lưu giữ cội nguồn của Phật Pháp và có vị đại sư giới hiền vô cùng uyên bác đang giảng dạy bộ du gia sư địa luận. Cúng kinh vĩ đại có thể giải quyết mọi bế tắc của Phật giáo Trung Quốc hiện tại. Ánh sáng như lué lên trong đôi mắt của vị tăng sĩ trẻ. Kể từ giây phút đó, một quyết định điên rồ và vĩ đại đã hình thành trong đầu huyền Trang. Ta phải đến thiền trúc, ta phải thính cho được bộ chân kinh đó về. Ông lập tức dân biểu lên Hoàng đế Đường Thái Tông xin phép được sang Tây Trúc thỉnh kinh. Thế nhưng lúc bấy giờ, nhà đường mới thành lập, biên cương phía Tây đang bị người đột quyết đe dọa nghiêm trọng. Triều đình ban lệnh cấm nghiêm ngặt, tuyệt đối không một công dân nhà đường nào được phép vượt biên xuất quan. Biểu tấu của huyền Trang bị bác bỏ thẳng thừng. Bạn bè huynh đệ khuyên can ông hãy từ bỏ ý định. Đường đến thiền trúc xa hàng vạn giảm, phải vượt qua những sa mạc không có lấy một giọt nước, những ngọn núi tuyết quanh nằm đóng băng và những vùng đất đầy rảy thổ phỉ, quần mang di. Một nhà sư trói gà không chặt như ông, đi không có giấy tờ, không có tiền bạc, không có bảo hộ, chẳng khác nào tự nập mình cho cử tử. Nhưng huyền Trang đứng trước tượng Phật, chắp tay, ánh mắt chưa bao giờ kiên định đến thế. Ông nói với những người can ngăn mình. Nếu không lấy được chân kinh về, bần tăng thả bỏ mạng trên đường Tây Trúc, quyết không bước lùi một bước về phương Đông. Mùa thu năm 627, một nạn đói lớn xảy ra ở Trường An. Triều Đình mở cửa thành cho người dân đi các nơi khác kiếm ăn. Lợi dụng dòng người tị nạn hỗn loạn, một vị hòa thượng 26 tuổi khoác trên mình chiếc áo cà sa bạc màu, đầu đội nón lá, vai đều một tay nải hành trang mỏng manh, lặng lẽ hòa vào dòng người bước ra khỏi cổng thành Trường An. Không chiên trống tiện đưa, không hoàng đế kết nhễ huynh đệ, không có ngựa trắng thần kỳ, huyền Trang chính thức bắt đầu cuộc hành trình vạn giảm vĩ đại và cô độc bật nhất trong lịch sử nhân loại. Một cuộc trống chạy khỏi quê hương để đi tìm ánh sáng cho quê hương. Rời khỏi Trường An, huyền Trang men theo con đường tị nạn, ngày đêm rảo bước về phía Tây. Đêm ngủ nhờ miếu hoàng, ngày xin ăn qua bữa, cuối cùng ông cũng đến được Lương Châu, trạm kiểm soát trọng yếu cuối cùng của nhà đường. Tại đây, lệnh truy nã vị hòa thượng vượt biên đã được ban xuống. Quan quân canh gác cẩn mật, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Huyền Trang mắc kẹt tại Lương Châu ròng trả hơn một tháng trời, tiến thoái lưỡng nàng. May mắn thay, sự thành tâm và uyên bác của ông trong những buổi giảng kinh tại Lương Châu đã cảm hóa được một số vị sư địa phương. Họ bí mật nhờ cậy những thương nhân người Hồ, lén lúc đưa huyền Trang vượt qua các trạm gác trong đêm tối để đến Qua Châu. Nhưng tại Qua Châu, khó khăn thực sự mới bắt đầu. Phía trước ông là năm ngọn phong hỏa đại canh gác nhiêm ngạc và xa hơn ngữa là sa mạc Mạc Hà Diên trứ danh, nơi được miêu tả là trên không có chim bay, dưới không có thú chạy, gió nóng như lửa thiêu. Đàn lúc tuyệt vọng vì không có người dẫn đường, huyền Trang gặp được Thạch Bàng Đà, một thanh niên người Hồ. Thạch Bàng Đà không phục ý chí của vị Thánh Tăng, xin nhận ông làm sư phụ và hứa sẽ đưa ông vượt qua các phong hỏa đại. Trong bóng đêm tỉnh mịch, hai thầy trò cùng một con ngựa già gây gò lặng lẽ lên đường. Nhưng sự dũng cảm của Thạch Bàng Đà chỉ kéo dài được một đoạn ngắn. Khi thầy anh đuốt sáng rực từ các phong hỏa đại và nghĩ đến án tử hình nếu bị phát hiện, nỗi sợ hãi đã nuốt chững gã. Đêm đó, Thạch Bàng Đà rút dao, rón ráng tiến về phía huyền Trang đang ngồi thiền. Huyền Trang khẽ mở mắt, nhìn thẳng vào gã đồ đệ mới nhận. Thạch Bàng Đà rung rảy, buông dao, quỳ sập xuống đất. Sư phụ, con không thể đi tiếp được nữa. Đi tiếp chắc chắn sẽ chết. Luật pháp nhà đường nghiêm lắm. Con còn gia đình, con không thể... Huyền Trang bình thẳng nhìn người dẫn đường duy nhất của mình, giọng nói trầm tỉnh nhưng kiên định. Người cứ về đi. Ác nghiệp này bần tăng tự mình gánh vác, tuyệt đối không liên lự đến người. Thạch Bàng Đà rời đi. Huyền Trang chỉ còn lại một mình với con ngựa già. Thạch Bàng Đà này, theo nhiều học giả, chính là nguyên mẫu của Tề Thiên Đại Thánh Tôn Ngộ Không sau này. Nhưng trong chính xử, Tôn Ngộ Không đã bỏ rơi đường tăng ngay từ những bước chân đầu tiên. Đơn độc tiến vào sa mạc Mạc Hạ Diên, Huyền Trang phải đối mặt với thử thách sinh tử. Ông phải lén lút đi lấy nước tại các phong hỏa đại và suýt bị mũi tên của quang quần bắn trúng. Nhờ tấm lòng từ bi, viên quang gác đại là Vương Tường đã tha chết và chỉ đường cho ông. Nhưng sa mạc mênh mông, không có la bàn, Huyền Trang đã lạc mất phương hướng. Trong lúc hoảng loạn, tai họa lớn nhất ập tới, bình nước duy nhất của ông bị tuột tay rơi xuống cát, từng giọt nước quý giá thấm nhanh vào lòng đất khô cằn. Không có nước trong sa mạc đồng nghĩa với cái chết. Nỗi sợ hãi tột độ bổ vây, Huyền Trang quay đầu ngựa, định trở lại phong hỏa đại đệ tứ để xin nước. Nhưng đi được mười dặm, ông chợt nhớ lại lời thề của mình trước tượng Phật ở Trường An. Ông tự nhũ. Ta đã phát nguyện tha chết đi về hướng Tây, quyết không bước lùi một bước về hướng Đông. Này cớ sao lại quay đầu? Nghĩ vậy, ông lập tức giật dây cương, quay ngựa tiếp tục hướng về phía Tây. Bốn ngày năm đêm ròng rã, Huyền Trang không có một giọt nước vào bụng. Cái nắng ban ngày như thiêu đốt da thịt, cái lặng ban đêm như cắt da cắt thịt. Ảo giác bắt đầu xuất hiện. Ông thấy những đạo quân yêu ma quỷ quái bao vây lấy mình. Thực chất chỉ là ảo ảnh do cái nóng và sự kiệt sức tạo ra. Đến đêm thứ năm, Huyền Trang ngã gục, kiệt sức hoàn toàn trên lưng ngựa. Ông nằm thoi thóp trên bãi cát, nhắm mắt chờ đợi cái chết. Miệng vẫn lắm nhắm tùm kinh bác nhã. Đúng lúc tranh giới sinh tử mỏng manh nhất, một luồng gió mát lạnh thổi qua khiến ông tỉnh táo lại. Con ngựa già bỗng hí vang, cất bước lão đảo kéo ông đi. Bản năng sinh tồn của loài vật đã đưa Huyền Trang đến được một ốc đảo nhỏ với một con suối trong vắt và bãi cỏ xanh. Nhờ dòng nước ấy, Huyền Trang đã sống sót vượt qua cửa tử Mạc Hà Diên, bước chân vào địa phận Vương quốc Y Ngo và sau đó là Vương quốc Cao Xương. Tin tức về một vị thánh tăng đại đường vượt qua sa mạc làng tế tại Khúc Văn Thái, quốc vương Cao Xương. Vốn là một người vô cùng sùng bái đạo Phật, nhà vua đích thần ra nghênh đón Huyền Trang. Khúc Văn Thái dọn cung điện, dân thức ăn ngon nhất, đải ngộ Huyền Trang như những bậc đế vương. Nhưng rồi, sự ngưỡng mộ của nhà vua biến thành lòng tham. Ông muốn giữ Huyền Trang lại Cao Xương mãi mãi để làm quốc sư. Đại sư, Cao Xương ta tuy nhỏ, nhưng cũng có thể để ngài an tâm hoàng pháp. Xin ngài hãy ở lại đây, ta sẽ bắt cả nước phải làm đệ tử của ngài. Khúc Văn Thái khẩn khoảng, Huyền Trang kiên quyết chối từ. Bần tăng mạo hiểm tính mạng đi Tây Trúc là để cầu chân lý, mang kinh Phật về cứu độ chúng sinh đại đường, tuyệt đối không thể bỏ giỡn giữa chừng, xin bệ hạ lượng thứ. Thấy khuyền càng không được, Khúc Văn Thái nổi giận, giam lỏng Huyền Trang và đe dọa sẽ dùng bạo lực ép ông phải khuất phục hoặc sẽ đưa ông trả về nước đường. Trước sức ép của quyền lực, vì tu sĩ nghèo không hề nào núng, ông chọn cách tuyệt thực để phản đối. Bệ hạ có thể giữ được thể sát bần tăng, nhưng không thể cản được ý chí của bần tăng. Ba ngày liền, Huyền Trang mồi thiền, không ăn một hạt cơm, không uống một ngọn nước. Đến ngày thứ tư, hơi thở ông yếu ớt, thân thể suy kiệt. Khúc Văn Thái chứng kiến cảnh tượng ấy vừa kinh hải, vừa hổ thẹn trước ý chí sắc đá của vị sư nhà đường. Nhà vua quỳ rạp xuống, cầu xin Huyền Trang ăn uống và thề sẽ không cản bước ông nữa. Cảm động trước tấm chân tình của vị quốc vương, Huyền Trang đồng ý kết nhệ huynh đệ với Khúc Văn Thái. Nhà vua đã chuẩn bị cho người anh em kết nhệ của mình một đội ngũ tùy tùng đông đảo. Thư giới thiệu gửi các quốc vương Tây vực cùng số lượng vàng bạc, lũa là đủ để chi tiêu trong suốt 20 năm ròng rã. Lần đầu tiên, kể từ khi rời Trường An, Huyền Trang không còn cô độc. Đội ngũ thỉnh kinh giờ đây đã có quy mô lớn, tiến về phía dãy núi thiên sơn, phụ tuyết trắng xóa. Rời khỏi vương quốc cao xương, đoàn thỉnh kinh với hàng chục người ngựa mang theo lương thực và bảo vật râm rộ tiến về phía Tây. Đức đến tiếp theo của họ là vượt qua dãy Lăng Sơn, tức dãy núi thiên sơn, quanh nằm tuyết phủ. Nếu sa mạc mạc hạ diên thử thách con người bằng sức nóng thiêu đốt, thì Lăng Sơn lại là một địa ngục băng giá tàn khốc. Những vách đá dựng đứng trơn trượt, những khối băng ngàn năm trực trở sập xuống, và cái lạnh thấu sương cắt da cắt thịt, khiến mỗi bước đi đều mang theo mùi vị của cái chết. Khi đoàn người tiến sâu vào núi tuyết, bão tuyết bắt đầu nổi lên. Gió gầm rít như tiếng quỷ khóc thần sâu. Không có lấy một hóc đá để nương tựa, họ chỉ có thể lấy thân mình che chở cho nhau. Mỗi buổi sáng thức dậy, Huyền Trang lại phải đau xót chứng kiến thêm những người bạn đồng hành của mình mãi mãi chìm vào giấc ngủ dưới lớp tuyết lạnh lẽo. Có những người đang đi, bỗng xảy chân, rời xuống vực sâu không đáy, chỉ kịp để lại một tiếng thét xé lòng. Sư phụ! Chúng ta quay lại thôi. Đi tiếp thì tất cả sẽ chết cống ở đây mất. Một người tùy tùng bật khóc trong tuyệt vọng. Huyền Trang xót xa, nhìn những người đi theo mình, đôi mắt ngấn lệ, nhưng giọng nói vẫn kiên định. Đã bước chân lên con đường cầu đạo, sinh tử đành giao phó cho trời đất. Nếu các vị muốn quay về, Bần Tăng không dám giữ. Nhưng Bần Tăng, dẫu chỉ còn một hơi thở, cũng quyết bò đến đất Phật. Bảy ngày ròng rã, đánh cược mạng sống với thần chết trên núi tuyết. Cuối cùng đoàn người cũng vượt qua được Lan Sơn. Nhưng cái giá phải trả quá đắt. Hơn một ngửa số người ngựa mà quốc vương Cao Sương bàn cho Huyền Trang đã vùi thay dí lớp bằng lạnh lẽo. Trong đó, có cả những độ đệ thân tính nhất. Nỗi đau dằn xé tâm can, nhưng Huyền Trang không cho phép mình gục ngã. Ông gạt nước mắt, dẫn những người sống sót tiếp tục tiến về thảo nguyên mênh mông, tiến vào lãnh địa của Tây Đột Quyết. Lúc bây giờ, Tây Đột Quyết là một đế chế du mục hùng mạnh nhất Trung Á. Vị khả hãng thống trị là Thống Diệp Hộ, một kẻ kiêu hùng khét tiếng tàn bạo. Khi Huyền Trang đến thành Suyap, nay thuộc Kyrgyzstan, Thống Diệp Hộ khả hãng đang tổ chức một buổi yến tiệc linh định với rượu thịt và cung nữ. Thấy một vị hòa thượng nhà đường dung mạo phi phàm, cố cách thoát tục bước vào. Vị khả hãng tò mò bước xuống ngay vàng. Thông qua người phiên dịch, Thống Diệp Hộ hỏi Đại sư từ đâu đến và muốn đi đâu? Bận tăng từ đại đường, muốn đến thiên trúc để thỉnh kinh Phật. Thống Diệp Hộ nhiếu may, cười lớn. Đến thiên trúc làm gì? Sự đó nóng như thiêu như đốt. Người dân cởi trần, chẳng có lễ nghi gì cả. Ở lại đây với ta, ta sẽ phong ngại làm đại sư, bổng lọc không thiếu thứ gì. Huyền trang chấp tay, cuối đầu từ tốn đáp. Đa tả ý tốt của khả hãng, nhưng thiên trúc là nơi đức thế tôn giáng trần, là cái nôi của trí tuệ và sự tự bi. Bận tăng đi để tìm thuốc chữa tâm bệnh cho chúng sinh vạn loài, chứ không mạng vinh hoa phú quý. Mong khả hãng tạo điều kiện cho bận tăng mượn đường qua cẳm. Sự điềm tĩnh và trí tuệ toát ra từ từng lời nói của Huyền trang đã hoàn toàn chinh phục được vị chúa tể du mục. Không những không nổi giận, thống dịp hộ còn cung kính mời ông giảng pháp. Sau vài ngày lưu lại, khả hãng đã cấp cho Huyền trang một đội kỵ binh hộ tống cùng những bức thư giới thiệu có đóng ấn tính bằng sáp đỏ, yêu cầu tất cả các quốc gia chư hầu phải mở đường cho vị thắng tăng đại đường. Nhờ có tấm mùa hộ mệnh này, hành trình qua vùng Trung Á của Huyền trang trở nên suôn sẻ hơn rất nhiều. Đoàn người tiếp tục đi qua những vùng đất trù phú, những nền văn hóa xa lạ. Họ đến thành Sát Mạ Kiến, tức Samarkand, một vương quốc thịnh vượng nằm trên con đường tơ lụa. Nơi đây, người dân tôn thợ hỏa giáo và cực kỳ thù ghét Đạo Phật. Khi hai vị đầu đệ của Huyền trang vào thành xin thức ăn, họ đã bị những người theo hỏa giáo cầm đuốc đuổi đắng suýt mất mạng. Đêm đó, Huyền trang quyết định một mình tiến vào vương cung xin diện kiến nhà vua Sát Mạ Kiến. Nhà vua ban đầu tỏ ra ngạo mạng, không thèm để mắt tới vị sư nghèo. Nhưng khi Huyền trang bắt đầu cất lời kể về luật nhân quả, về lòng tự bi vô lượng của Phật Pháp và sự vô thường của kiếp người, cả triều đình Sát Mạ Kiến im phàn phát. Sáng hôm sau, một cảnh tượng kinh động diễn ra. Nhà vua Sát Mạ Kiến đích thân hạ lệnh nhẹp bỏ sự kỳ thị tôn giáo, mời Huyền trang chủ trì buổi lễ quy y cho chính mình và hàng vạn bá tánh. Chỉ bằng một đêm thuyết Pháp, Huyền trang đã thay đổi đức tinh của cả một vương quốc. Rời Sát Mạ Kiến, Huyền trang vượt qua thiết mung quan hiểm trở bằng qua dãy Hindu Kush hùng vĩ và cuối cùng đặt chân đến miền bắc Ấn Độ. Năm 631, tức là sau 4 năm kể từ ngày trốn khỏi thành Trường An, trải qua hàng vạn dặm đường với bao lần vào sinh ra tử, Huyền trang cuối cùng cũng nhìn thấy vùng đất thánh trong mơ. Tại Ấn Độ, ông không vội vã đến Chùa Na Lan Đà ngay. Huyền trang quyết định đi dọc theo dòng sông Hằng, hành hương qua tất cả những thánh tích giắn liện với cuộc đời Đức Phật. Khi đến Bồ Đề Đạo Tràng, nơi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni từng ngồi thiền định và giác ngộ dưới cội Bồ Đề, Huyền trang đã không kìm được cảm xúc. Nhìn cây Bồ Đề Thiên Liên giờ đây đã sơ sát, bao quanh là những di tích hoang tàn, ông gieo mình xuống đất, ôm lấy gốc cây mà khóc nứt nở. Nước mắt của vị Cao Tăng thấm đẫm mảnh Đức Phật, ông nứt nở than nguyện. Khi Đức Phật thành Đạo, không biết con đang trôi giạc ở chốn nào trong vòng luân hồi. Này được sinh ra làm người, thì Phật đã nhập diệt từ lâu. Lòng con đào sót không nguôi, cớ sao nghiệp chiếung của con lại nặng nề đến thế. Tiếng khóc của Huyền trang khiến hàng ngàn tăng lử và bá tánh có mặt tại Bồ Đề Đạo Tràng ngày hôm đó cũng phải rơi lệ. Sự thành tâm của ông đã làm chấn động cả giới Phật giáo Ấn Độ lúc bấy giờ. Cuối cùng, sau bao năm tháng lê gót trần trên những miệng đất lạ, đánh cực mạng sống với tử thần, Huyền trang cũng đã đứng trước cổng chùa Nalanda. Nalanda lúc bấy giờ không chỉ đơn thuần là một ngôi chùa mà là trung tâm học thuật trường Đại học Phật giáo lớn nhất thế giới cổ đại. Nơi đây có quy mô đồ sổ với những tòa tháp vút tận mây xanh, quy tụ hơn một vạn tăng chúng cùng những bậc học giả uyên bác nhất. Tại đây, Huyền trang được dẫn vào diện kiến giới hiện đại sư người đang nắm giữ chức vụ viện chủ Nalanda, đồng thời là cao tăng vĩ đại nhất toàn cõi Ấn Độ. Năm đó, giới hiện đại sư đã bước sang tuổi 106 thân thể già nua, rầu tóc bạc phơ. Khi Huyền trang tiến tới quỳ gối đảnh lễ theo đúng nghi thức, giới hiện đại sư cất giọng yếu ớt hỏi Con từ đâu tới? Huyền trang kính cận đáp Thưa, con từ nước đại đường xa xôi ở phương Đông lặng lội đến đây để mong được thỉnh giáo bộ du già sư địa luận của Ngài. Vừa nghe giấc câu, giới hiện đại sư xứng sờ, nước mắt bỗng trào ra lăng dài trên gò má nhăn nheo. Ngài gọi người đệ tử thân tính nhắc đến, yêu cầu kể lại một câu chuyện kỳ lạ cho mọi người cùng nghe. Hóa ra, 3 năm trước, giới hiện đại sư mắc một căn bệnh phong thấp vô phường cứu chữa. Những cơn đau hành hạ Ngài ngày đêm như hàng ngàn nhát dao cắt vào da thực. Không chịu nổi sự thống khổ, Ngài định tuyệt thực để kết thúc mạng sống. Nhưng ngày đêm đó, 3 vị Bồ Tát đã hiện ra trong mộng của ở trắc Ngài và phán truyền. Đừng vội bỏ tấm thân này. Ở đại đường Phương Đông, có một vị tu sĩ đang trên đường tới đây thỉnh kinh. Ông ta sẽ làm đệ tử của ngươi. Hãy cố sống để truyền dạy Phật Pháp cho người đó. Giới hiện rưng rưng nhìn huyền trang, giọng nghẹn ngào. Vị tăng đó chính là con. Ta đã đợi con rồng rã 3 năm trời. Cuộc hội ngộ này như một định mệnh, một sự an bài vĩ đại của lịch sử. Suốt 5 năm sau đó, huyền trang như một miếng bọt biển khát nước, không ngừng hút cạn kho tàng tri thức khổng lồ tại Na Lan Đà. Giới hiện đại sư đã dốc hết tâm huyết đích thân giảng dạy Bộ Du Dạ Sư Địa Luận cho huyền trang rồng rã suốt 15 tháng trời. Bằng trí thông minh tuyệt đỉnh và sự tinh tấn phi thường, huyền trang nhanh chóng tinh thông tiếng phạng, nắm vững mọi kinh điển của cả Đại Thừa và Tiểu Thừa. Từ một lưu học sinh phương Đông vô danh, ông Vương Lên trở thành một trong 10 vị đại cao tăng xuất sắc nhất của Na Lan Đà, điều mà chưa một người ngoại quốc nào làm được. Nhưng huyền trang không dừng lại ở đó. Ông xin phép giới hiện đại sư rời Na Lan Đà, tiếp tục hành trình vân du khắp đất nước Ấn Độ để học hỏi thêm các học phái khác. Ông dẫn thân vào những cuộc tranh biện nảy lửa với các bậc Tông Sư Bà La Môn Giáo, Kỳ Na Giáo và các học phái triết học khác. Tên tuổi, đạo hạnh và trí tuệ của vị tu sĩ Đại Đường chấn động cả cõi thiên trúc. Đến mức giới Nhật Vương, vị hoàng ghế hùng mạnh nhất cai trị toàn bộ Bắc Ấn Độ bấy giờ đã đứt thân ngõ lời mời ông đến gặp mặt. Giới Nhật Vương vô cùng ngưỡng mộ trí tuệ của huyền trang liền quyết định tổ chức một cuộc đại hội tôn giáo vô giá tại thành Khúc Nữ để huyền trang có cơ hội phù diễn tài năng trước toàn thế giới học thuật Ấn Độ. Quy mô của đại hội này vô tiền khoáng hậu. 18 vị quốc vương chư hầu, 3.000 vị cao tăng Phật giáo cùng 2.000 học giả của các tôn giáo khác đều tề tựu đông đủ. Trong không khí tỉnh lặng đến nghẹt thở của đại hội, huyền trang khoát áo ca xa, phong thái uy nghi bước lên đại cao. Ông treo bài luận ngôn do chính tay mình soạn thảo lên trước cửa hội trường. Sau đó giỏng dạc tuyên bố một câu chấn động Nếu trong hàng vạn vị học giả ngồi đây, có ai tìm ra được một chữ sai sót trong bài luận này, hoặc bác bỏ được lập luận của Bần Tăng, Bần Tăng xin tử chặt đầu mình để tả tội. Lời tuyên bố đành thép ấy như một tiếng sấm rền vang giữa trời xanh. Những học giả kiêu ngạo nhất Ấn Độ lần lượt bước lên đại tranh biện, nhưng rồi đều phải lặng lẽ cuối đầu bước xuống trong sự tâm phục khẩu phục trước lý lẽ sắc bén và kiến thức uyên thâm của Huyền Trang. Một ngày, hai ngày, rồi 18 ngày trôi qua, đại hội kết thúc mà không một ai trong số hàng vạn người có mặt dám đứng lên bác bẻ lấy một lời. Trí tuệ của Huyền Trang đã hoàn toàn đè bẹp mọi sự nghi ngờ. Giới Nhật Vương xúc động đến rời nước mắt. Đích thân tuyên bố Huyền Trang là người chiến thắng tuyệt đối. Giới Phật giáo Đại Thừa tôn xưng ông là Đại Thừa Thiên tức vị trời của Đại Thừa. Giới Tiểu Thừa tôn xưng ông là Giải thoát Thiên tức vị trời của sự giải thoát. Huyền Trang được mời lên thang tòa trên lưng một con voi khổng lồ rực rỡ đi diễu hành quanh thành khúc nữ trong tiếng hò reo vang dội của vạn vạn người. Huyền Trang lúc này đã leo lên đỉnh cao nhất của Vinh Quang, trở thành nhân vật số một trong giới tôn giáo Ấn Độ. Các vị quốc vương tranh nhau giữ ông lại, thề sẽ đúc tượng vàng xây chùa ngọc, dần lên vô lượng củ cải để cúng dường. Nhưng giữa Vinh Quang chói lòi ấy Huyền Trang vẫn chắp tay hướng đôi mắt xa xăm về phương Đông. Ông miễn cười nói với giới Nhật Vương Nước mất đi nguồn cội thì sẽ cạn Cây không có rễ thì sẽ khô Bận tăng đến đây là để tìm ánh sáng mang về, xua tan bóng tối ưu minh ở quê hương Này chân kinh đã đủ Bận tăng không thể nán lại đất này thêm nữa. Năm 643, sau hơn 15 năm xa cách quê hương Huyền Trang chính thức từ biệt đất Phật để bước vào chặng đường trở về. Giới Nhật Vương cùng hàng ngàn tăng chúng lưu luyến tiễn đưa ông tận bờ sông. Hành trang ngày về của vị Thánh Tăng không còn là chiếc tay nải mỏng manh như thuở rời Trường An, mà là một gia tài vô giá. 657 bộ kinh Phật, 150 hạt xá lợi Phật, cùng 7 pho tượng Phật bằng vàng, bạc và gỗ trầm hương. Tất cả được chất lên lưng một con vội trắng khổng lồ và hơn 20 con ngựa thổ. Đường về chưa bao giờ là dễ dàng. Để giữ trọn lời hứa năm xưa với quốc vương Cao Sương Khúc Văn Thái, người anh em kết nhịa đã cưu mạng ông. Huyền Trang quyết định không đi đường biển mà chọn con đường bộ phía bắc vô cùng hiểm trở để ghé thăm Cao Sương. Thế nhưng tạo hóa trừ người. Khi đoạn người đang vượt qua dòng sông ấn cuộn sóng, một cơn bão lớn bất ngờ ập đến. Sóng to, gió lớn làm lật thuyền, cuốn trồi 50 bộ kinh sách quý giá và rất nhiều hạt giống hoa lạ của đất Phật. Huyền Trang sót xa đành phải náng lại vùng đất Udiana ròng rã 2 tháng trời. Nhờ người đi khắp nơi mượn các bản thảo để ngày đêm chép lại cho đủ số kinh sách đã mất. Tiếp tục hành trình, đoạn thỉnh kinh tiến vào dãy thông lĩnh tức cao nguyên Pamir, nơi được mệnh danh là nóc nhà của thế giới. Đường đi hẹp đến mức chỉ đặt vừa một bàn chân, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu muôn trượng. Tại đây, thảm kịch lại gián xuống khi đoạn người đụng độ một toán thổ vĩ hung hãng. Trong lúc hỗn loạn bỏ chạy, con vôi trắng khổng lồ chở kinh sách bị trượt chân, rời thẳng xuống vực sâu chết thảm. Mất vòi, Huyền Trang và những người đồng hành phải gồng gánh, chia nhau cấm lượng kinh sách khổng lồ trên lưng, làm lũi vượt qua những đỉnh núi tuyết mù mịt để tiến về bộn địa Tarim. Sau vô vàng gian trân, Huyền Trang cuối cùng cũng đặt chân đến Vũ Điện, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc. Vũ Điện vốn là một quốc gia chư hầu của nhà đường. Điều này có nghĩa là Huyền Trang đã chính thức bước vào ranh giới an toàn. Thế nhưng, lúc này ông lại nhận được một tin xét đánh. Vương quốc Cao Xương đã bị quân đội nhà đường tiêu diệt. Khúc Văn Thái đã út ức mà qua đời từ lâu. Lời hứa gặp lại người anh em kết nghĩa mãi mãi không thể thực hiện được. Không chỉ mang nỗi buồn mất bạn, Huyền Trang còn phải đối mặt với một thực tế tàn khốc, thân phận tội phạm của chính mình. 17 năm trước, ông là kẻ vi phạm quốc pháp. Lén lút vượt biên, còn bị triều đình phát lệnh truy nã gắt gào. Giờ đây, thân mang trọng tội, làm sao ông dám đường hoàng bước qua cửa ải Ngọc Môn Quang để về trường An? Từ Vũ Điện, Huyền Trang quyết định nhờ một thân nhân mang theo một bức tấu trường phi ngựa trạm ngày đêm gửi về trường An để thỉnh tội Hoàng đế Đường Thái Tông Lý Thế Dân. Trong bức thư đầy tâm huyết, ông viết Bận Tăng Huyền Trang vì khao khát cầu chân Lý mà tự ý vượt quang xuất cảnh tội đáng muôn chết. Trải qua 17 năm, vượt qua hơn trăm quốc gia, này Bận Tăng đã thỉnh được chân kinh từ Thiên Trúc trở về. Cúi sinh bệ hạ mở lượng hải hà cho phép Bận Tăng được đem kinh sách về nước để đền đáp ơn vua. Lúc bấy giờ, triều đại nhà đường dưới sự cai trị của Thái Tông Lý Thế Dân đang ở thời kỳ đỉnh cao rực rỡ nhất mang tên Trình Quán Chi Trị. Khi mở bức tấu chương và nghe báo cáo về hành trình của vị hòa thượng, đường Thái Tông đã đi từ ngạc nhiên này đến kinh ngạc khác. Một tu sĩ nghèo hèn, không bình đao, không quyền lực lại có thể đi bộ qua hàng vạn giảm sa mạc, núi tuyết làm chấn động cả cõi Thiên Trúc, thu phục được vô số quốc vương Tây Vực. Đó không chỉ là niềm tự hào của Phật giáo, mà còn là quốc uy của đại đường. Thái Tông lập tức bật cười lớn, gạt phăng mọi tội lỗi năm xưa. Ông Hà Thánh Chỉ truyền lệnh Hòa thượng huyền trang vì đạo quên mình, làm rạng danh đại đường ở phương xa, chẳng sao có thể trách phạt. Lập tức truyền lệnh cho bá quàng văn võ các châu quận trên đường đi, phải ra sức nền đón, cung cấp xe ngựa, hộ tống thấn tăng về tận Trường An an toàn. Mùa xuân năm 645, sau 19 năm đặng đẳng, huyền trang cuối cùng cũng nhìn thấy những bức tường thành Trường An hiện ra trước mắt. Sự kiện ông trở về đã làm chấn động cả kinh thành. Hàng chục vạn bá tánh Trường An đổ ra đường, cơ quạt trợp trời, chiên trống vang dội, chào đón vị anh hùng của dân tộc. Hoàng đế đường Thái Tông, người từng ra lệnh truy nã ông năm nào, nạy đích thân cử tể tướng Từ một kẻ mang trọng tội, huyền trang đã trở về trong vinh quang tột đỉnh, lưu danh sự sách. Bước vào Hoàng cung tráng lệ, huyền trang được hoàng đế đường Thái Tông đích thân ngền tiếp. Bị ấn tượng mạnh mẽ bởi sự uyên bác, phong thái đỉnh đạt và tầm nhìn sâu rộng về địa lý, chính trị các nước tây vực của vị cao tăng. Thái Tông lập tức nảy xin ý định khuyên ông hoàng tục. Vị hoàng đế quyền lực nhất thế giới bấy giờ cất lời mời gọi. Pháp sư tài trí vẹn toàn, kiến thức bao la. Nếu ngài chịu hoàng tục, trẫm sẽ phong ngài làm quàng lớn trong triều, cùng trẫm sang sẻ việc nước, xây dựng cơ độ đại đường. Ngài thấy sao? Huyền trang chắp tay, khẽ cuối đầu, giọng điệu khiêm nhường, nhưng không thể lai chuyển. Tâu Bệ Hạ, Bần Tăng từ nhỏ đã quen chốn thiền môn, chỉ biết tụng kinh niệm Phật. Này nếu bắt Bần Tăng cởi áo cà sa, mặc áo quang, thì chẳng khác nào vớt một con thuyền đang bơi trên dòng nước, đặt lên bờ lục địa. Thuyền chẳng những không phát huy được tác dụng, mà sớm muộn cũng mục nát. Xin Bệ Hạ cho phép Bần Tăng được ở lại cửa Phật, dành phần đời còn lại để dịch thuật toàn bộ số chân kinh này, mang ánh sáng Phật Pháp, phổ độ chúng sinh. Thấu hiểu và cảm phục trước tấm lầm sắc son của huyền Trang, đường Thái Tông không ép buộc nữa. Ngược lại, Hoàng đế còn ra lệnh hỗ trợ ông hết mình, cấp cho ông chùa Hoàng Phúc ở Trường An làm nơi dịch kinh, đồng thời triệu tập những vị cao tăng uyên bác nhất trên khắp cả nước về hỗ trợ huyền Trang. Về sau, Thái tử Lý Trị, tức Hoàng đế đường Cao Tông sau này, còn cho xây dựng chùa tự ân và tháp đại nhạc kiên cố để huyền Trang có nơi lưu trữ kinh sách và chuyên tâm làm việc. Kể từ đó, suốt 19 năm cuối đời, huyền Trang gần như không bước chân ra khỏi khu dịch thuật. Ông làm việc với một cường độ phi thường bất kể ngày đêm. Mỗi ngày, ông đặt ra một khối lượng công việc nhất định. Nếu ban ngày có việc triều đình triệu kiến chưa làm xong, ông quyết trong đèn thức trắng đêm để hoàn thành. Các bản dịch của huyền Trang không chỉ chính xác về mặt ngữ nghĩa mà còn trau chuốt về văn phong, tạo ra một tiêu chuẩn mới cho việc dịch kinh Phật tại Trung Hoa. Tổng cộng, ông đã dịch được 75 bộ kinh luận với 1.335 quyển, tương đương hơn 13 triệu chữ hán. Một kỷ lục mà không một dịch giả nào trong lịch sử Phật giáo có thể vượt qua. Bên cạnh đó, để đáp lại ân tình của đường Thái Tông, huyền Trang đã dành thời gian đọc cho đệ tử là Biện Cơ chép lại toàn bộ những tai nghe mắt thấy trong suốt 19 năm chu du Tây Vực. Cũng sách đó chính là Đại đường Tây Vực Ký, liều danh Thiên Cổ. Cũng sách ghi chép tỉ mỉ về địa lý, phong tục, tập quán, lịch sử và tôn giáo của 138 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hơn 1.000 năm sau, chính nhờ những ghi chép chính xác đến kinh ngạc trong Đại đường Tây Vực Ký, các nhà khảo cổ học hiện đại mới có thể tìm ra tàn tích của chùa Na Lan Đà và vô số thánh tích Phật giáo bị vùi lấp dưới lớp bụi thời gian tại Ấn Độ. Năm 664, sức khỏe của huyền Trang suy yếu nghiêm trọng. Những di chứng từ những 5 tháng băng đèo lội suối, tuyệt thực trong sa mạc cùng cường độ làm việc vắt kiệt sức lực đã đánh gục thân thể Sau khi dịch xong bộ đại bác nhã Ba La Mật Đa Kinh khổng lồ, ông Buồn Búc miếm cười nhẹ nhởm nói với các đệ tử Việc của ta ở cõi sa bà này này đã viên mãng ta không còn gì vướng bận nữa Ngày 5 tháng 2 năm 664 huyền Trang an nhiên viên tịch Tình tức về sự ra đi của ông làm rúng động cả đại đường Hoàng đế đường Cao Tông nghe tin đầu só khủy bỏ buổi thiết triều khóc nất lên mà than rằng Trẫm mất đi một quốc bão rồi Ngày đưa tan huyền Trang một cảnh tượng vô tiền khoáng hậu đã diễn ra tại Trường An Hơn 1 triệu người dân mặc áo tan đứng chật kính 2 bên đường từ Trong Thành ra đến tận núi Trung Nam để tiễn đưa vị cao tăng vĩ đại Hàng vạn người dựng lều cỏ quanh mộ ông, thắp hương khóc lóc suốt nhiều ngày đêm không chịu rời đi Cuộc đời đường huyền Trang đã khép lại, nhưng di sản mà ông để lại thì trở thành bất tử Ông không có tôn ngộ không thần thông quảng đại bay lượng trên mây không có trư bắt giới hay xa tăng gánh vác hành lý cũng chẳng có những phép màu hộ thể của thần tiên Hành trình thỉnh kinh vạn dạm của vị đường tăng trong chính xử hoàn toàn được xây đắp bằng mồ hôi máu, nước mắt và một ý chí sinh tồm kiên cường bức phá mọi giới hạn của con người Bằng đuôi chân trần và trái tim tự bi ông đã đi từ một tu sĩ nghèo mang lệnh truy nã, trở thành một tượng đại sừng sửng của lịch sử tôn giáo và văn hóa nhân loại Đến đây, video tóm tắt cuộc đời thật của đường huyền Trang cũng xin phép được khép lại Cảm ơn các bạn đã dành thời gian theo dõi câu chuyện lịch sử đầy cảm hứng này cùng xây xử Nếu các bạn thấy video này hữu ích đừng quên nhấn nút like, chia sẻ video và để lại bình luận bên dưới về cảm nghĩ của bạn hoặc nhân vật lịch sử nào bạn muốn xây xử làm trong những video tiếp theo Hãy đăng ký kênh xây xử để không bỏ lỡ những video mới nhất nhé Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại các bạn trong những câu chuyện lịch sử tiếp theo