Dự Án Kỳ Dị Có Thể Thay Đổi Diện Mạo Úc Mãi Mãi

Khám phá TV
20 Người theo dõi
30 thg 9, 2026
Nhìn vào hai dự án khổng lồ với mục tiêu thiết kế lại cả quốc gia. Từ siêu dự án hàng tỷ đô la của Úc để chống hạn hán và bảo vệ tương lai của lục địa, đến Thành phố Đường thẳng tương lai của Saudi Arabia, một tầm nhìn táo bạo hiện đang vật lộn với thực tế. Kỹ thuật với quy mô không tưởng, ý tưởng tham vọng, thách thức khó khăn và tương lai của những dự án có thể thực sự thay đổi bản đồ thế giới.
-----------------------------------------------------------------------------
Nguồn tài liệu có sẵn (ảnh, đoạn ghi hình,...)
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Vậy là vài năm trước, vào năm 2019, người Dân Úc ủng hộ một ý tưởng cũ nhưng có cải tiến mới.
Dùng nước lũ dư thừa từ miền Bắc để giúp các vùng khô hạn ở miền Tây và Nam.
Kế hoạch này được đặt tên là Đề án Breadfield mới.
Nó dựa trên một ý tưởng cũ từ những năm 1930.
Ý tưởng là chiếu nước lũ từ miền Bắc rồi chuyển xuống miền Nam và Tây.
Nhưng kế hoạch ban đầu chưa bao giờ được thực hiện.
Qua nhiều năm, rất nhiều chuyên gia cho rằng nó sẽ không hiệu quả.
Họ nghĩ nó quá tốn kém và quá phức tạp để xây dựng,
dù nó có thể giúp giải quyết hạn hán ở các vùng khô hạn của Queensland.
Ý tưởng ban đầu xuất hiện từ lâu, khi một kỹ sư tên John Breadfield nảy ra một ý tưởng lớn.
Ông muốn lấy nước lũ từ các con sông ở Bắc Queensland và đưa vào đất liền tới hồ Arr,
một trong những nơi khô hạn nhất nước Úc.
Ông bị dùng đập, máy bơm, ống dẫn cực lớn và cả đường hầm
để chuyển nước qua dây Grid Dividing, một dây núi lớn ở Úc.
Con đập lớn nhất sẽ được gọi là Hell's Gate
và Breadfield muốn nó cao gấp đôi so với dự kiến ban đầu.
Nhờ vậy, máy bơm và trọng lực có thể giúp đưa nước qua dây Grid Dividing.
Nước sau đó sẽ chảy về phía Nam và giúp tưới tiêu cho đất nông nghiệp gần những nơi như Hugh Endon.
Nó sẽ thay đổi thời tiết, làm mưa nhiều hơn và biến vùng đất khô cằn thành những trang trại xanh tươi.
Cuối cùng, nó sẽ đến hồ Arr, biến sa mạc thay một khu vực trồng trọt xanh tươi.
Nhờ vậy, Úc có thể trồng nhiều lương thực hơn, bán cho các nước khác và tạo thêm việc làm.
Ông hy vọng khu vực này có thể trở thành vừa lương thực cho đất nước.
Trong một thời gian, người ta bàn tán rất nhiều về kế hoạch này.
Họ rất thích ý tưởng đó.
Họ nghĩ nó có thể thay đổi cách làm nông nghiệp.
Và vài người còn tin rằng tự nhiên đã sắp đặt để vùng đất này chứa đầy nước.
Những lòng sông và lòng hồ khô cằn chỉ chờ được sử dụng.
Họ còn nói mưa rơi sai sườn núi và kế hoạch của Bradfield có thể khắc phục điều đó.
Như khi các nhà chức trách xem xét ý tưởng này, họ phát hiện nhiều vấn đề lớn.
Và vấn đề chính là kế hoạch này quá tốn kém.
Hơn nữa, không có đủ nhà khoa học hay ký sư để thực hiện một cuộc điều tra toàn diện vùng đất quá khô cằn và khắc nhiệt.
Không ai chắc nó sẽ hiệu quả, vì dù như lượng nước thực sự đến đó là bao nhiêu.
Thêm nữa, một số phép đo của Bradfield bị sai, đặc biệt là chiều cao của đập.
Vì vậy, năm 1947, họ chính thức hủy dự án, tuyên bố rằng dù có xây dựng thì nó cũng không ráng.
Suy cho cùng, nay cả những nơi canh đại dương như vài vùng ở Chile vẫn khô hạn,
nên một cái hồ lớn chữa chắc đã làm mưa nhiều hơn.
Vậy mà, năm 2019, một đảng chính trị đã đưa ý tưởng này trở lại với phiên bản cập nhật gọi là đề án Bradfield mới.
Họ muốn thử lại lần nữa, nhưng có vài thay đổi để nó hoạt động tốt hơn.
Kế hoạch của họ gồm các bước sau.
Lấy nước từ sông Southern Stone, Tully, Herbert và Burdekin.
Chưa nước bằng một con đập lớn tên là đập Hell's Gate.
Như lần này, họ muốn làm đập cao gấp đôi kế hoạch ban đầu,
để nước chảy qua đường hầm nhờ trọng lực thay vì dùng nhiều máy bơm.
Đưa nước qua giữa các ngọn núi và vào sông Guarego ở Nam Queensland.
Dùng nước để trông trọt ở những nơi khô hạn phía Nam và Tây.
Hugh Hendon, một khu vực rộng lớn hơn cả Tasmania, cuối cùng biến nó thành vỡ lương thực.
Đồng thời, họ không nói toàn bộ dự án tốn bao nhiêu,
nhưng họ hứa chi 20 triệu đô la để cơ quan khoa học quốc gia Úc kiểm tra tính khả thi của kế hoạch.
Những ý tưởng sáng tạo đó nghe có vẻ hay.
Nhưng suốt hơn 80 năm, rất nhiều chuyên gia vẫn nói,
không, nó sẽ không hiệu quả.
Tại sao?
Bradfield nói, ý tưởng của ông sẽ tốn 40 triệu bảng Anh vào năm 1941,
đó là khoảng 3,2 tỷ đô la ngày nay.
Nhưng phiên bản mới có thể tốn hơn 15 tỷ và mất hơn 10 năm để xây.
Ngoài ra, những người quan tâm đến thiên nhiên cũng lo lắng.
Họ giải thích rằng, việc lấy nước khỏi dòng chảy tự nhiên có thể gây hại cho động thực vật.
Nó có thể khiến các loài động thực vật xâm lấn, lan sàng như người mới.
Nó có thể phá hoại sông hỏi và đại dương, nơi cá và các động vật khác sinh sống.
Nó, nó còn có thể gây hại cho các thị trấn và doa nhiệp gần bờ biển, vốn phụ thuộc vào những dòng chảy tự nhiên đó.
Dù vậy, một số người vẫn tin vào ý tưởng này và nghĩ nó đáng làm.
Đặc biệt là để giúp nông dân và giải quyết hạn hán.
Tuy nhiên, năm 2022, chính phủ quyết định ngừng việc cố gắng khắp phục hạn hán ở Tây Queensland bằng đề án Bradfield.
Các chuyên gia đã xem xét kỹ kế hoạch và nói rằng nó sẽ không hiệu quả.
Vấn đề là gì?
Không phải lúc nào cũng có đủ nước để thực hiện kế hoạch.
Rõ ràng, chi phí mới của kế hoạch sẽ là hơn 30 tỷ đô la.
Đó là một số tiền khổng lồ.
Bạn có thể mua cả một đội máy bay riêng và du thuyền sang trọng, và hơn thế nữa.
Vì vậy, các chuyên gia nói bạn cần rất rất nhiều nước để chi số tiền đó, nhưng lại không có đủ nước.
Giờ đây, thay vì một dự án khổng lồ, họ đề xuất là các dự án nước nhỏ hơn gần nơi có mưa và thác nước.
Các dự án nhỏ hơn này, gọi là lưới Bradfield Mini, sẽ ở 4 địa điểm dọc theo bờ biển Queensland.
Những lưới nước nhỏ đó có thể chia sẻ nước khi một số nơi có mưa nhiều hơn hoặc ít hơn.
Các nhà khoa học khác cũng xem xét kế hoạch và họ đồng ý.
Ngay cả khi mọi việc siêu thật lợi, đề án Bradfield vẫn sẽ gây ra vấn đề và quá tốn kém,
trong khi dự án lưới nước mini có vẻ khả thi hơn.
Họ nghĩ các vùng khô hạn phía tây dãy núi sẽ tốt hơn nếu không có đề án Bradfield quy mô toàn diện
có những cách dễ hơn và rẻ hơn để giúp những nơi đó phát triển và có nước.
Vì vậy, kế hoạch lớn đã bị hủy và giờ họ đang xem xét những ý tưởng thông minh hơn,
nhỏ hơn để hỗ trợ nước và nông nghiệp.
Và vấn đề này khá cấp bách.
Úc là một nơi siêu khô hạn, một trong những nơi khô hạn nhất mà con người thực sự sinh sống.
Khi có hạn hán, không có nhiều nước, nhiên là các trang trại không trồng được nhiều lương thực
và điều đó có thể gây ra nhiều vấn đề.
Trong tương lai, hạn hán có thể xảy ra thường xuyên hơn và tồi tệ hơn.
Đó là lý do tại sao cần phải bắt đầu chuẩn bị ngay từ bây giờ.
Các chuyên gia đang thực hiện cách gọi là Sứ mệnh chứng chịu hạn hán.
Cố gắng tìm cách đối phó với hạn hán tốt hơn trong tương lai.
Một người trong số họ đã xem xét thiệt hại thực sự của hạn hán đối với nước Úc.
Nhiên cứu của ông cho thấy hạn hán có thể gây hại cho nhiều thứ.
Trang trại, việc làm, thị trấn và cả đất nước.
Khi không có mưa trong thời gian rất dài, một số thị trấn có thể thực sự hết nước.
Đó, đó gọi là ngày không nước.
Là khi vòi nước trong nhà mọi người bị khóa lại vì không có nước nữa.
Năm 2020, một thị trấn ở Queensland tên là Stantop đã chạm ngày không nước.
Khoảng 50 thị trấn khác cũng rất cần kề.
Khi tình huống đó xảy ra, cách duy nhất để có nước là chở bằng xe tải.
Và việc đó siêu tốn kém.
Stantop đã phải nhận khoảng 20 xe tải nước mỗi ngày trong một năm rưỡi.
Họ tốn khoảng 800 nghìn đô la mỗi tháng.
Cuối cùng, họ đã chi hơn 14 triệu đô la chỉ để có nước.
May mắn là trời bắt đầu mưa lại và làm đầy các con đập.
Nhưng các nhà chức trách đang tìm cách nhanh chặn chuyện này tái diễn.
Họ muốn giúp các thị trấn sẵn sàng để không bao giờ hết nước như vậy.
Vì hạn hán không chỉ ảnh hưởng đến nước mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Khi mọi thứ khô cạn, cây cối biến mất và đất trở nên tơi xốp.
Sau đó, gió cuốn nó lên và tạo ra những cơn bão bụi khổng lồ.
Những đám mây bụi đó có thể bay rất xa, thậm chí vào các thành phố lớn như Sydney.
Đó là chuyện đã xảy ra năm 2018.
Không khí tệ đến mức trẻ em, người già và bất cứ ai có vấn đề về hô hấp phải cực kỳ cẩn thận.
Mùi đã phá hoại một số mùa màng và làm nhiều loại thực phẩm, kể cả trái cây, không an toàn để ăn.
Bạn đang đứng giữa một sa màng rộng lớn, trống trải ở Ả Rập Saudi.
Nhưng giữa khoảng không đó, hai tòa nhà chọc trời khổng lồ giống hệt nhau, mọc lên cạnh nhau, song song hoàn hảo với nhau.
Đây không chỉ là một hình ảnh bước ra từ khoa học viễn tưởng, mà là The Line,
trung tâm của dự án đô thị táo bạo nhất của Ả Rập Saudi cho đến nay.
Hiện nay, Ả Rập Xê-hút đã là nơi có một số công trình kiến trúc đầy tham vọng nhất thế giới.
Từ khu tài chính kinh Abdullah của Riyadh đến tháp Abraj Al-Bayt mang tính biểu tượng ở Mecca, họ đã làm việc chăm chỉ trong nhiều năm.
Nhưng The Line lại là một đẳng cấp riêng.
Dự án này được công bố vào năm 2021 và là một phần của tầm nhìn lớn hơn cho tương lai của đất nước có tên là NEOM,
một siêu dự án trị giá 500 tỷ đô la được thiết kế để định nghĩa lại cách mọi người sống, làm việc và tương tác với môi trường.
Ý tôi là điều gì sai có thể xảy ra chứ, đúng không?
Vâng, tôi cũng không biết, nhưng Nadmi Al-Nasr, giám đốc điều hành lâu năm của dự án đầy tham vọng này gần đây đã rời đi.
Thật đáng ngờ, thậm chí còn đáng ngờ hơn vì một tuyên bố của NEOM được đưa ra ngay sau đó,
và không có bất kỳ lý do hợp lý nào cho sự ra đi của ông.
Sau đó bản thân dự án The Line ban đầu được dự kiến sẽ tốn khoảng 200 tỷ đô la,
nhưng đến năm 2024, con số đó đã tăng vọt, lên đến con số đáng kinh ngạc là 2.000 tỷ đô la.
Con số đó gấp khoảng 2 lần toàn bộ GDP của Ả Rập Xê Út.
Và nếu bạn hỏi các chuyên gia độc lập, họ nghĩ rằng nó có thể tốn kém hơn nữa.
Lúc đầu, kế hoạch là xây dựng khoảng 16 km của dự án và có 1 triệu rưỡi người sống ở đó vào năm 2030.
Nhưng bây giờ, kỳ vọng khiêm tốn hơn nhiều.
Chỉ có trưa đầy 2,4 km có thể được hoàn thành vào năm 2030, với ít hơn 300.000 cư dân.
Dự án đã gặp phải rất nhiều vấn đề trong quá trình thực hiện.
Các vấn đề về kỹ thuật và quản lý đã gây ra sự chậm trễ lớn và tiến độ không nhanh như mong đợi.
Và bây giờ hãy cùng tìm hiểu xem The Lion chính xác là gì?
Đó là một thành phố theo nghĩa đen được tạo thành từ 2 tòa nhà trọc trời song song,
mỗi tòa cao 500 mét, cao hơn hầu hết các tòa nhà trọc trời cao nhất thế giới.
Những tòa nhà trọc trời này rộng 200 mét và trải dài tới 170 km về phía tây bắc của Ả Rập Xê Út,
ngay gần Biển Đỏ.
Điều đáng kinh ngạc nhất là gì?
Toàn bộ thành phố thực sự nằm trong một cấu trúc này.
Không có ô tô, không có đường xá, không có khí thải, nhưng chúng ta sẽ đi sâu vào chi tiết sau.
Khu phức hợp này được cho là có thể chứa 9 triệu người.
Và tất cả những thứ này hoàn toàn chạy bằng năng lượng sạch.
Một dự án như vậy hoàn toàn phù hợp với kế hoạch tầm nhìn 2030 đầy tham vọng của Ả Rập Xê Út.
Bên ngoài các tòa nhà trọc trời sẽ được phủ bằng gương phản chiếu quan cảnh sa mạc xung quanh,
tạo nên sự hòa hầm gần như liền mạch giữa thành phố và môi trường xung quanh.
Bên trong sẽ có những công viên xanh tươi, thác nước đổ xuống, taxi bay,
và thậm chí cả robot hỗ trợ để thực hiện các công việc hàng ngày.
Họ cũng đang có kế hoạch tạo ra một mặt trăng nhân tạo như một phần trong thiết kế của thành phố.
Một điều nữa khiến The Line trở nên độc đáo là thiết kế của nó.
Không giống như các thành phố truyền thống trải dài theo chiều ngang,
The Line là theo chiều dọc.
Mọi thứ, nhà cửa, văn phòng, công viên, trường học, trung tâm mua sắm,
được xếp trồng lên nhau theo từng lớp.
Điều này có nghĩa là cư dân sẽ không cần phải di chuyển xa để có được những gì họ cần.
Trên thực tế, các nhà thiết kế hứa rằng
tất cả các tiện nghi sẽ chỉ cách bất kỳ nơi nào trong thành phố 5 phút đi bộ.
Và mặc dù có chiều rộng nhỏ gọn,
cấu trúc phân lớp theo chiều dọc của thành phố có nghĩa là
nó có thể thoải mái chứa tất cả 9 triệu cư dân trong khi vẫn để lại nhiều chỗ cho công viên,
không gian tự nhiên và tiện nghi hiện đại.
Thậm chí còn có một kế hoạch kiểm soát khí hậu quanh năm,
giữ cho cả không gian trong nhà và ngoài trời nhiệt độ dễ chịu,
bất kể thời tiết sa mà khắc nhiệt như thế nào.
Tất nhiên, ngay cả khi mọi thứ đều ở gần,
mọi người vẫn cần phải di chuyển quanh thành phố.
Đừng lo lắng, The Line đã bao phủ nói theo cách tương lai nhất có thể,
nó có hệ thống tổ cao tốc sẽ di chuyển từ đầu này đến đầu kia của thành phố chỉ trong 20 phút,
tức là 170 km trong 20 phút,
chỉ dừng lại 4 lần trên đường đi.
Hãy tưởng tượng bạn có thể đến bất cứ nơi nào trong thành phố
nhanh hơn tốc độ bạn lái xe qua thị trấn ở hầu hết các nơi hiện nay.
Bên cạnh tàu cao tốc, The Line cũng sẽ có xe tự hành,
đó sẽ là xe hơi và xe đưa đón tự lài với sự trợ giúp của công nghệ tiên tiến.
Chúng sẽ xử lý mọi thứ, từ việc đổ xe đến vượt qua những chướng ngại vật.
Thậm chí còn tuyệt hơn, trong The Line, mọi xe hơi, tàu
và bất kỳ cơ sở hạ tầng nào khác sẽ được kết nối trong một mạng lưới khổng lồ
có tên là The Internet of Things.
Các cảm biến và dữ liệu thời gian thực sẽ cho phép giao thông lưu thông thông suốt,
ngăn ngừa sự chậm trễ và giảm tắc nghẽn.
Lần đầu tiên dự án Neo Home được nhắc tới vào năm 2017.
Bên cạnh The Line, Neo Home được cho là bao gồm một thành phố công nghiệp nổi,
hình bát giác và một khu nghỉ dưỡng trượt tuyết trên núi sang trọng.
Tại đó, Ả Rập Xí Út sẽ đăng cai Thế vận hội mùa đông châu Á vào năm 2029.
Thêm vào đó sẽ có nhà máy năng lượng xanh lớn nhất thế giới,
giúp khu vực này tự cung tự cấp và bền vững.
Mục tiêu của Neo Home là thu hút mọi người từ khắp nơi trên thế giới,
không chỉ đến thăm mà còn đến sống ở đó.
Cư dân thậm chí sẽ được trao danh tính riêng của họ, Neomian.
Không phải ai cũng nghĩ rằng công trình này là một ý tưởng hay.
Một số nhà quy hoạch đô thị và kiến trúc sư đã chỉ ra những sai sót khá lớn
trong bố cục đường thẳng của thành phố.
Bạn thấy đấy, ở một thành phố bình thường như Johannesburg,
nơi có diện tích lớn hơn nhiều so với The Line,
hai người ngẫu nhiên thường chỉ cách nhau khoảng 32 km.
Nhưng ở The Line, khoảng cách trung bình giữa hai người ngẫu nhiên sẽ là 56 km,
gần gấp đôi, mặc dù tổng diện tích của The Line nhỏ hơn nhiều.
Thiết lập này có thể khiến mọi người khó kết nối,
xã hội hơn và có thể gây khó khăn khi điều hướng,
ngay cả khi có tầu cao tốc chạy qua.
Bây giờ họ hứa rằng mọi cư dân sẽ có mọi thứ họ cần trong vòng 5 phút đi bộ,
nhưng có thực sự là vậy không?
Mọi người tự hỏi, liệu việc sống trong một thiết kế siêu nhỏ gọn,
xếp trồng lên nhau có thể khiến họ cảm thấy ngột ngạt
hay thậm chí là quá sức chịu đựng không?
Đối với toàn bộ ý tưởng về ngoại thất phản chiếu,
trông nó khá tuyệt trong các bản dựng,
nhưng có ý kiến cho rằng nó thực sự có thể gây ảnh hưởng đến môi trường.
Phản chiếu tất cả ánh sáng mặt trời đó trong sa mạc
có thể làm phiền động vật hoang dã
hoặc tạo ra các vấn đề về nhiệt độ bất ngờ.
Các tính năng công nghệ cao của The Line nghe có vẻ tuyệt vời,
nhưng chúng cũng đi kèm với những vấn đề đau đầu riêng.
Thành phố được cho là sẽ chạy trên công nghệ The Internet of Things
và sẽ tự hành.
Nghe có vẻ tuyệt vời đúng không?
Nhưng làm sao họ có thể thực hiện được điều đó
trong một thành phố dài 170km?
Để mọi thứ vận hành trơn tru,
mọi thiết bị công nghệ, ô tô, tàu cao tốc, cơ sở hạ tầng
cần phải đồng bộ hoàn hảo, chia sẻ hàng tấn dữ liệu thời gian thực.
Chỉ cần một chục chọc nhỏ,
nó có thể làm đảo luận cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.
Rồi con tàu cao tốc nữa?
Nghe có vẻ như muốn giấc mơ,
nhưng thực sự, xây dựng và duy trì hoạt động của nó
giữa sa mạc thì không dễ dàng như vậy.
Nhiệt độ, các lún và sự ha mòn trên đường dây
có thể gây ra sự chậm trễ lớn và làm tăng chi phí khá nhanh.
Mọi người trên khắp thế giới đang đặt câu hỏi
liệu The Line có khả thi không?
Những cư dân đầu tiên được cho là sẽ bắt đầu sống ở đó vào năm 2030,
nhưng có những báo cáo về việc thu hẹp quy mô dự án,
vì vậy thời hạn đó có vẻ như hơi lâu.
Ngoài ra còn có vấn đề về tính bền vững.
The Line được cho là không phát thải
và sử dụng 100% năng lượng sạch,
nhưng việc xây dựng một thứ gì đó khổng lồ như vậy
chắc chắn sẽ tốn rất nhiều tài nguyên.
Với tất cả những thách từng này,
Ả Rập Xế Út đang tìm kiếm những cách mới để tài trợ cho The Line
và xác định những phần nào trong các dự án tầm nhìn 2030 của họ cần ưu tiên.
Một người trong cuộc gần đây đã nói rằng
một số dự án có thể tiếp tục theo kế hoạch,
trong khi những dự án khác có thể bị trì hoãn
hoặc thu hẹp quy mô.
Điều này phù hợp với những gì Ali Shihabi,
người đang tham gia ban cố vấn của Neom, đã nói.
Ông thừa nhận rằng các mục tiêu của tầm nhìn 2030
luôn được cho là siêu tham vọng.
Nói cách khác là gần như quá tham vọng.
Nhưng ông lập luận rằng
ngay cả khi họ chỉ hoàn thành một phần đúng hạn,
thì đó vẫn sẽ là một thành công lớn.
