Tóm Tắt Cuộc Đời Chu Du - Người Bị Tiểu Thuyết Kể Sai Suốt 1.800 Năm | Phê Sử

Đình Sự
537 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIVideo này khắc họa chân dung lịch sử của Chu Du, bác bỏ những định kiến hẹp hòi trong tiểu thuyết để tôn vinh một vị tướng tài hoa, độ lượng và trung thành tuyệt đối. Nội dung tập trung vào tình bạn tri kỷ với Tôn Sách, vai trò then chốt trong việc gây dựng cơ nghiệp Giang Đông và những chiến công hiển hách, đặc biệt là trận Xích Bích, khẳng định tầm vóc của một nhà chiến lược kiệt xuất.
Người đời vẫn nhớ về ông như một kẻ tài cao mà lòng hẹp,
bị đối thủ chọc tức đến ba lần rồi nằm xuống giữa tuổi đang xuân,
trước lúc nhắm mắt còn than trời,
vì sao đã sinh ra mình lại còn sinh ra kẻ kia.
Nhưng chính sự lại chép về một người độ lượng,
đến mức kẻ từng xỉ nhục ông cũng phải cuối đầu tâm phục.
Yêu mừng các bạn đã quay trở lại với Phê Xử.
Trước khi vào câu chuyện hôm nay thì hãy ấn đăng ký kênh cho mình
để tiếp thêm động lực ra những video tiếp theo nha.
Giờ thì mình bắt đầu thôi.
Cuối thời Đông Hán, đất giàn động phía nam sông Trường Giang vẫn chưa thuộc về ai.
Lưu Do, Vương Lãng, Nghiêm Bạch Hổ, mỗi kẻ giữ một góc.
Còn ở bờ Bắc, một chàng trai mộ côi cha tên Tôn Sách
đang ôm hơn nghìn quân đi sinh lại,
nhìn sang bờ Nam với một giấc mộng ai nghe cũng cho là viễn vong.
Giấc mộng ấy lẽ ra đã chẳng thành hình
nếu bên cạnh chàng không có một người bạn cùng tuổi,
sẵn sàng đem cả binh mã, lương thực lớn tuổi trẻ của mình ra
để cùng chàng qua sông.
Người đó chính là Chu Du, từ Công Cẩn,
vị đô đốc đã đốt cháy giấc mộng thống nhất thiên hạ của Tào Tháo
trên dòng Sích Bích,
và cũng là người bị hậu thế kể sai suốt gần hai nghìn năm.
Cuộc đời Chu Du bắt đầu vào năm 175
tại huyện Thư thuộc quận Lưu Giang,
một vùng đất nằm giữa sông Hoài và sông Trường Giang,
ngày nay thuộc tỉnh An Huy.
Ông không sinh ra dưới một mái nhà bình thường,
mà trong một dòng họ mà cả đất Lưu Giang đều phải kiên nể.
Ông chú họ của ông là Chu Cảnh,
và con trai của Chu Cảnh là Chu Trung.
Cả hai cha con đều từng làm đến Trức Thái Uý,
tức một trong ba vị trọng thành đứng đầu triều đình nhà Hán,
người nắm việt binh của cả thiên hạ.
Cha của Chu Du là Chu Dị, làm Lạc Dương lệnh,
tức quan cai quảng huyện Lạc Dương, nơi đặt kinh đô.
Một trức vị trên giấy tờ thì không lớn,
nhưng ai cũng hiểu phải có góc gác thế nào mới ngồi được vào chỗ đó.
Một phần vì dòng giỏi,
một phần vì được dạy dỗ từ thủa nhỏ,
và một phần vì trời phú.
Chu Du lớn lên với gián người cao lớn,
dung mạo khôi ngô, nói năng có khí độ,
sự xác chép rằng ông có tư chất phong lưu
và tướng mạo tuấn tú hơn người.
Nhưng điều khiến người đương thời nhớ nhất
về cậu công tử nhà họ Chu
lại không phải gương mặt, mà là đôi tai.
Chu Du từ nhỏ đã tin thông âm luật,
những khúc đàn khó đến đâu,
chỉ cần nghe qua một lần là ông nhận ra từng cung bật,
và nếu người gãy lỡ tay sai một nốt,
dù rất khẻ, ông cũng biết ngay.
Chuyện kể rằng về sau,
kể cả khi đã uống đến tuần rượu thứ ba,
đầu óc đã chênh choán,
mà trong bữa tiệc có ai gãy sai một âm,
Chu Du vẫn sẽ quay đầu lại nhìn về phía người gãy đàn.
Dần dàng đất ngô,
vì thế truyền nhau một câu ca ngắn,
đại ý rằng khúc nhạc mà có chỗ sai,
thì chàng Chu ác sẽ ngoảnh lại,
và câu ca ấy được người ta nhắc đi nhắc lại
cho đến tận ngày nay.
Nghe thì chỉ như một chi tiết phong nhã vô hại,
nhưng chính đôi tai không bỏ sót một nốt sai ấy.
Về sau sẽ trở thành đôi mắt
không bỏ sót một sơ hở nào của kẻ địch trên chiến trường.
Năm 190,
khi Động Trác đem quân vào Kinh Thành,
phế vua cũ lập vua mới,
nắm trọn triều đình trong tay,
các chư hậu khắp nơi giấy binh thảo phạt.
Trong đó có Tôn Kiên, thái thú trường Sa,
một võ tướng xuất thân hành vi,
nhưng nổi tiếng dũng mảnh vào bậc nhất thời bấy giờ.
Trước khi xuất quân lên phía Bắc,
Tôn Kiên đưa cả gia quyến về đến huyện Thư,
tức quê nhà của Chu Du,
để vợ con có chỗ nương náu an toàn
trong lúc mình đi đánh trận.
Trong đám gia quyến ấy,
có người con trai trưởng tên là Tôn Sách,
từ Bá Phù,
khi đó mới 15 tuổi, cùng tuổi với Chu Du,
chỉ lớn hơn ông đúng một tháng.
Hai cậu thiếu niên gặp nhau,
và gần như ngay lập tức trở thành đôi bạn tri kỷ,
một người phóng khoáng bọc trực,
nói cười ồn ảo,
một người điềm tính tinh tế,
nói ít nghe nhiều, tính cách trái ngược nhau,
mà lại hợp nhau đến lạ.
Rồi Chu Du làm một việc
mà người bình thường khó lòng làm nổi.
Nhà họ Chu có một tòa nhà lớn,
nằm ở phía nam con đường chính trong huyện,
là nơi rộng rãi và khang trang bậc nhất
của cả gia tộc,
và Chu Du đã đem cả tòa nhà ấy
nhường cho mẹ con Tôn Sách đến ở.
Không chỉ vậy,
ông còn lên tận nhà trong để bái kiến mẹ của Tôn Sách
là Ngô Phu Nhân,
cuối đầu hành lễ như với mẹ ruột của mình,
một nghi lễ mà theo phép tắc thời ấy,
chỉ những người coi nhau như anh em một nhà mới làm.
Từ đó về sau,
hai nhà có gì thì dùng chung,
thiếu gì thì bù cho nhau,
không phân biệt đâu là của nhà Chu,
đâu là của nhà Tôn.
Cần hiểu rằng lúc ấy nhà họ Tôn
chẳng phải danh gia vọng tộc gì,
Tôn Kiên chỉ là một võ tướng
đi lên từ trận mạc,
trong mắt giới sĩ Phu vẫn là hạng người thô lỗ,
còn nhà họ Chu là dòng giỏi
hai đời tam công,
vậy mà người cuối đầu trước
lại là cậu công tử họ Chu.
Thứ Chu Du nhìn thấy
ở Tôn Sách không phải là gia thế,
mà là một thứ khí phách
mà ông tin rằng sớm muộn gì
cũng sẽ làm nên chuyện lớn.
Có những tình bạn được thử thách bằng máu và lửa,
còn tình bạn này thì bắt đầu
bằng một tòa nhà được trao đi
mà không đòi lại bất cứ thứ gì.
Nhưng những ngày yên ả ở huyện Thư
không kéo dài được bao lâu.
Năm 191, Tôn Kiên đem quân
đánh lưu biểu ở Kinh Châu.
Trong một lần đuổi theo tướng địch
là Hoàng Tổ qua vùng núi Hiền Sơn.
Ông lọt vào ổ Phục Binh,
trúng tên và không qua khỏi
khi ấy chưa đầy 40 tuổi.
Tôn Sách mới 16 tuổi
đã phải để tang cha,
một mình gánh vác mẹ già và đàn em nhỏ.
Trong đó có cậu em trai mới lên chính tên là Tôn Quyền.
Chàng đưa gia đình giời sang Giang Đô,
rồi mấy năm sau
phải đến Nương Nhờ dưới trướng Vin Thuật.
Kẻ đã nhận trọn đảo quân của cha chàng
nhưng chẳng mấy khi đối xử cho ra hồn
với con trai của người đã khuất.
Đôi bạn từ đó mỗi người một ngã,
một người lang bạc đi tìm đường
gây dừng lại cơ nghiệp của cha,
một người ở lại quê nhà,
đọc sách, gãy đàn và chờ đợi.
Nhưng Chu Du không quên người bạn cũ
và chỉ vài năm sau
ông sẽ đáp lại lời gọi của Tôn Sách
bằng một thứ quý giá hơn nhiều
so với một tòa nhà.
Năm 194, Tôn Sách cuối cùng
cũng xin được Vin Thuật trả lại
hơn 1.000 quân cũ của cha mình.
Con số ít ỏi đến đáng thương
và đó mới chỉ là phần nhỏ
trong những gì chàng phải chịu đựng
bởi Vin Thuật từng hứa cho chàng
làm thái thú Cửu Giang
rồi lại đem chức ấy trao cho người khác
sau đó hứa tiếp chức thái thú Lưu Giang
chàng đánh hạ Lưu Giang đem về dân
Vin Thuật lại một lần nữa nuốt lời
Nghe thì Vin Thuật là con cháu
nhà bốn đời làm tam công
danh giá bậc nhất thiên hạ
nhưng riêng cái khoảng giữ lời hứa
thì một người bán rau ngoài chờ
còn đáng tin hơn nhiều
Chán ngán cảnh bị hứa xuông
Tôn Sách xin Vin Thuật cho mình
dẫn quân sang Đông
lấy danh nghĩa giúp người cậu là Ngô Cảnh
đang bị Lưu Gio chèn ép
nhưng mục đích thật của chàng
là tự gây dựng một cõi riêng ở Giang Đông
không còn phải cúi đầu trước ai nữa
Lúc này, chú ruột của chú Du là chú Thượng
đang làm thái thú Đan Dương
một quận nằm ngay bờ nam sông Trường Giang
và chú Du đang ở đó thăm chú
Khi quân của Tôn Sách tiến đến Lịch Dương
một huyện nằm sát bờ bắc con sông
chàng gửi thư báo tin cho người bạn cũ
Chú Du không trần trừ
lấy một ngày, lập tức dẫn quân của mình sang đón
mang theo cả thuyền bè
lấn lương thực
đúng những thứ mà một đạo quân sắp vượt sông
cần hơn bất cứ điều gì
Gặp lại nhau sau mấy năm xa cách
Tôn Sách nắm chặt tay bàn
cười lớn mà nói
Có được anh rồi, việc lớn của ta ác sẽ thành
Câu nói ngắn ngủi ấy
được sử sách chép lại
và nó sẽ đúng hơn bất cứ lời tiên đoán nào
mà Tôn Sách từng nói ra
trong cuộc đời ngắn ngủi của mình
Mùa xuân năm 195
hai người bạn cùng nhau dẫn quân vượt sông
đánh Hoành Giang, phá Đương Lợi
tiến qua Mạc Lăng đánh tan quân
của Tiết Lễ, rồi quay sang Hộ Thục
Giang Thừa, cuối cùng tiến thẳng
vào Khúc A, đại bản doanh của Lưu Do
Lưu Do không chống nổi
bỏ thành mà chạy
Còn quân của Tôn Sách thì từ hơn 1.000 người
đã lên tới vài vạn, những kẻ trước đây
còn đứng ngoài quan sát, giờ kéo nhau đến
Chỉ trong vài tháng, Cục Diện Giang Đông đã lật hẳn
và người đứng cạnh Tôn Sách trong mọi trận đánh ấy
chính là Chu Du
Khi thế đã vững, Tôn Sách bảo bạn
Với số quân này, ta lấy Ngô Quận
Hội Kê, dẹp yên người Sơn Việt là đủ rồi
Anh về giữ Đan Dương cho ta
Nhưng chẳng bao lâu
một biến cố khiến Chu Du
phải rời xa bạn thêm một lần nữa
Viên thuật thấy Tôn Sách ngày một lớn mạnh
thì xinh lòng e ngại
Bạn sai em họ là viên dẫn sang thay
Khi Chu Thượng làm thái thú Đan Dương
buộc chú cháu nhà họ Chu
phải theo về Thọ Xuân, nơi viên thuật đóng quân
Viên thuật vốn đã nghe tiếng Chu Du
muốn giữ ông lại làm tướng dưới trướng mình
Đó là một lời mời
mà nhiều người mơ cũng không được
Bởi lúc ấy, viên thuật đang là một trong
những thế lực mạnh nhất thiên hạ
Quân đông, đất rộng, lại đang ấp ủ
một chuyện đồng trời là tự sưng hoàng đế
Nhưng Chu Du đã nhìn thấu con người ấy
Ông biết viên thuật tham vọng thì lớn
mà tài đức thì nhỏ
Sớm muộn gì cũng chẳng làm nên chuyện gì
Ông không từ chối thẳng thừng
mà khéo léo xin được làm huyền trưởng
Cư Sào, một huyền nhỏ
nằm về phía đông, lấy cớ đi nhậm chức
Thực chất là để tìm đường
quay về với Tôn Sách
Viên thuật không mảy may nghi ngờ
gật đầu đồng ý
Năm 198, Chu Du từ Cư Sào
vượt sông về đất Ngô
Tôn Sách đích thân ra tận nơi đón
trao cho ông chức kiến uy Trung Lan Tướng
cấp ngay 2.000 quân
và 50 con chiến má
lại ban cả trống nhạc, dừng cả nhà cửa
những thứ ân sủng
mà không một vị tướng nào khác trong quân được hưởng
Tôn Sách còn ra lệnh
nói rõ với mọi người rằng
Chu Công Cẩn tài giỏi hơn người
lại có tình với mình như ruột thịt
những gì ban cho hôm nay vẫn còn chưa xứng
với công lao ông đã lập
Năm ấy, Chu Du mới 24 tuổi
người đất Ngô thấy vị tướng trẻ phong thái ung dung
dung mạo khôi ngô
bèn gọi ông bằng cái tên thân mật là Chu Lan
tức chàng Chu
cái tên theo ông suốt cả cuộc đời
và theo cả vào sử sách
Năm 199, Tôn Sách phong Chu Du
làm trung hộ quân
lĩnh chức thái thú Giang Hạ
cùng mình tiến đánh Thành Hoàng
một thành trì thuộc quận Lư Giang lúc ấy
do Lư Huynh nắm giữ
Thành Hoàng thất thủ
và trong số người dân ở đó
có 2 chị em nhà họ Kiều
nhang sắc nổi tiếng khắp cả vùng
Tôn Sách cưới người chị là Đại Kiều
còn Chu Du cưới người em là Tiểu Kiều
theo Giang biểu truyện
một bộ sách sử được Bùi Tùng Chi dẫn lại
khi chú giải Tàm Quốc Chí
Tôn Sách từng nói đùa với Chu Du rằng
2 cô con gái nhà họ Kiều
tuy phải lưu lạc vì chiến loạn
nhưng lấy được 2 người chồng như 2 anh em mình
thì cũng đủ mãn nguyện rồi
về sau
Tàm Quốc Diễn Nghĩa theo dịch thêm rằng
Tào Tháo thèm muốn 2 nàng Kiều
đến mức vì các nàng mà kéo quân xuống phương Nam
nhưng đó chỉ là hư cấu của tiểu thuyết
chính xử không hề có chuyện ấy
sau trận thành hoàn
Chu Du theo Tôn Sách đánh xuống Tầm Dương
rồi bình định giữ chương
lưu lăng
cuối cùng được giao trấn giữ Ba Khâu
một vị trí trọng yếu bên bờ trường Giang
Ba Khâu, cái tên mà 11 năm sau
sẽ gắn với Chu Du
theo một cách chẳng ai mong muốn
2 người bạn, 2 chị em, 1 Giang Đông
vừa mới thành hình
tất cả dường như đang đi đúng hướng
không ai ngờ rằng chỉ 1 năm sau
mọi thứ sẽ đổ sụp chỉ vì 1 buổi đi săn
năm 200
Tôn Sách 26 tuổi
đã làm chủ gần trọn đất Giang Đông
đang tính chuyện đánh úp Hứa Đô
nơi Tào Tháo giữ Vua Hán
nhưng lúc Tào Tháo còn bận đối đầu với Viên Thiệu ở phương Bắc
trước đó không lâu
Tôn Sách bắt được một bức thư của Hứa Cống
Thái Thú Ngo Quận
gửi lên triều đình khuyên nên triệu Tôn Sách về Kinh
để dễ bệ kiềm chế
và Hứa Cống vì bức thư ấy mà không được toàn mạng
Hứa Cống có mấy người môn khách
tức những người được ông nuôi trong nhà
và mang ơn ông
và họ đã thề sẽ báo thù cho chủ
một hôm, Tôn Sách phi ngựa đi săn
ở vùng núi phía Tây Đang Độ
con ngựa của chàng là giống ngựa hay
chạy vượt xa đám Tùy Tùng phía sau
giữa núi rừng vắng vẻ
3 người môn khách của Hứa Cống
từ trong bụi rậm sông ra
và 1 mũi tên cắm thẳng vào mặt Tôn Sách
Tùy Tùng đuổi đến kịp
3 kẻ kia không thoát được
nhưng vết thương của Tôn Sách đã quá nặng
Biết mình không qua khỏi
Tôn Sách cho gọi Trương Chiêu
cùng các tướng đến bên giường
chào ấn thủ cho em trai là Tôn Quyền
khi ấy mới 18 tuổi
rồi dặn một câu mà người đời sau
vẫn còn nhắc mãi
Đem quân Giang Đông ra quyết thắng
giữa 2 trận, tranh hùng với thiên hạ
em không bằng anh, còn dung người hiền
trọng người tài, khiến ai nấy tận lực
để giữ vững Giang Đông thì anh không bằng em
Đêm hôm ấy, Tôn Sách
rút hơi thở cuối cùng ở tuổi 26
Tin dữ truyền đến Ba Khâu
nơi Chu Du đang trấn giữ
Người bạn từng được ông nhường cả tòa nhà
Người từng nói có anh
thì việc lớn ác thành
Người cùng ông cưới 2 chị em nhà họ Kiều
giờ đã nằm xuống trước khi kịp nhìn thấy
giấc mộng của mình thành hình
Một người đã mở ra cả Giang Đông
bằng mũi thương, rút cuộc lại gục ngã
trước mấy kẻ vô danh nấp trong bụi rậm
Đêm ấy ở Ba Khâu
Chu Du ngồi một mình trước cây đàn
Ông Văn Trục lên dây, gãy thử
gãy thêm một tiếng, lắng nghe
rồi lại Văn Trục
Dây đàn không hề lệch
Ông gãy thêm một tiếng nữa
rồi đặt hai bàn tay phủ lên mặt đàn
để yên như thế
Ngoài kia, gió sông thổi qua mái doanh trại
Đến sáng, ông ra lệnh cho quân sĩ
nhổ trại về Ngô Quận Chiều Tang
Có người sẽ nghĩ rằng
đây là lúc một vị tướng nắm trong tay binh quyền
lại là anh em cột trèo với chủ cũ
có thể tính đường riêng cho mình
nhưng việc đầu tiên Chu Du làm lại
là ở lại bên cạnh tôn quyền
không quay về đồn trấn nữa
Tình thế lúc ấy nguy hiểm hơn nhiều so với vẻ ngoài
Giang Đông mới bình định chưa lâu
Các vùng núi non hẻo lánh vẫn chưa phục hẳn
Những danh sĩ từ phương Bắc
chạy loạn xuống đây
chỉ coi đất này là chỗ tạm trú
Ai cũng đang dọ xét xem
cậu thiếu niên 18 tuổi kia
có đáng để mình gửi thân hay không
Ngay cả trong họ tôm, người anh họ là tôm phụ
cũng đã lén sai người mang thư sang cho Tào Tháo
tính sẵn đường lui cho mình
Tôn quyền lúc đó chỉ mang danh tướng quân
các tướng và tân khách gặp ông
vẫn giữ lễ xòe xòa
như gặp một cậu em nhỏ của chủ cũ
Giang biểu truyện chép rằng
giữa lúc ấy, Chu Du là người đầu tiên
đối với tôn quyền một mực cung kính
giữ trọn lễ nghi của bề tôi đối với chủ
chỉ là một cái cuối đầu
nhưng giữa lúc lòng người còn lơ lửng
Cái cuối đầu của vị tướng
được tôn sách tin yêu nhất
đã nói với tất cả những người còn lại
rằng Giang Đông từ nay đã có chủ mới
Có những lúc giữ vững một cơ nghiệp
không cần đến một trận thắng
chỉ cần một người đứng đầu hàng
chịu quỳ xuống trước
Tôn quyền phong Chu Du
làm trung hộ quân cùng trưởng sử Trương Chiêu
chung tay lo liều mọi việc quân chính
Cũng chính Chu Du về sau
đã tiến cử cho tôn quyền
một người bạn cũ là Lỗ Túc
từ Tự Kính, một hào phú đất lâm hoài
từng hào phóng chia nửa kho lương cho ông
lúc ông còn làm huyện trưởng Cư Sao
và người này sẽ còn đóng một vai trò
rất lớn ở những năm cuối đời Chu Du
Nhưng không phải ai cũng chịu nhìn
một người trẻ tuổi đứng trên mình
Trình Phổ, từ Đức Mưu
là lão tướng đã theo họ tôn từ thời tôn kiên
đánh trận từ lúc Chu Du còn đang học đàn
tuổi tác lấn công tràng
đều đứng đầu các tướng trong quân
Với ông, cậu công tử họ Chu kia
chẳng qua nhờ quen biết
mà được trọng dụng
và Trình Phổ không hề giấu thái độ ấy
nhiều lần buôn lời khinh miệt
làm nhục Chu Du ngay trước mặt người khác
Chu Du không cái lại
cũng không đem chuyện đó tâu với Tôn Quyền
Ông chỉ hạ mình nhúm nhường
lặng lẽ tiếp tục làm việc của mình
như chưa có gì xảy ra
Mối hiểm khích ấy chưa tan ngay
nó sẽ còn đi theo hai người thêm nhiều năm nữa
cho đến tận những ngày trên dòng xích bích
Năm 202
hai năm sau cái chết của Tôn Sách
Tào Tháo vừa đánh tan viên thiệu ở Quan Độ
trở thành thế lực mạnh nhất phương Bắc
Với một người như Tào Tháo
bước tiếp theo đương nhiên là nhìn xuống phía Nam
và ông gửi thư cho Tôn Quyền
lấy danh nghĩa Triều Đình
yêu cầu họ Tôn gửi một người con trai lên Kinh Đô
để hậu hạ nhà vua
Nói là hậu vua cho đẹp
thực chất đó là con tin
Một khi con trai của chủ Giang Đông nằm trong tay Tào Tháo
thì mọi quyết định của Giang Đông từ nay
đều phải liếc nhìn sắc mặt hứa Đô
Tôn Quyền triều tập quần thần bàn bạc
Trương Chiêu, Tân Tùng
cùng nhiều người khác đều ngần ngừ
không ai dám dích khoát nói không
bởi từ chối Tào Tháo lúc này
cũng có nghĩa là chống lại danh nghĩa Triều Đình
và rất có thể
phải đối mặt với đạo quân vừa nghiền nát viên thiệu
Cuộc bàn bạc cứ kéo dài
mà chẳng đi đến đâu
Tôn Quyền không muốn gửi con
nhưng cũng chưa dám một mình gánh lấy quyết định ấy
bèn dẫn riêng Chu Du vào hậu đường
đến trước mặt mẹ mình là Ngô Phu Nhân
để bàn cho ra lẽ
Trong gianh phòng ấy
Chu Du nói một hơi
Ngày xưa nước sở mới được phong ở vùng Kinh Sơn
đất đai không đầy trăm dặm
Vậy mà con cháu hiện tại
mở rộng bờ cõi
giữ nghiệp hơn 900 năm
Nay tướng quân nối nghiệp cha anh
gồm trọn sáu quận
binh tinh lương đủ
đúc núi làm tiền
nấu biển làm muối
lòng người yên ổn
xỉ tốt hăng hái
Có gì bức bách mà phải đưa con tin đi
Ông ngừng lại một chút
rồi nói tiếp
Con tin một khi đã đến
thì không thể không cùng tạo thị
chung một đường
triều thì phải đến, sai thì phải theo
từ đó bị người khống chế
Cùng lắm cũng chỉ được một cái ấn phong hầu
mười mấy người hầu
vài cố xe, vài con ngựa
sao bằng tự mình làm chủ một phương
Chu Du khuyên tôn quyền
cứ ung dung chờ xem thời cuộc
Nếu Tào Tháo thật lòng làm việc nghĩa để cứu thiên hạ
lúc ấy về theo cũng chưa muộn
Còn nếu Tào Tháo mưu đồ làm loạn
thì kẻ dùng binh cũng như kẻ đùa với lửa
Ngô Phu Nhân nghe xong
quay sang con trai mà nói
Công Cẩn nói phải lắm
Công Cẩn với bá phù cùng tuổi
chỉ kém nhau một tháng
ta vẫn coi như con ruột
còn hãy đối đái với Công Cẩn như đối với anh mình
Tôn quyền không gửi con tin
Đó là lần đầu tiên giang đồng nói không
với kẻ mạnh nhất thiên hạ
và câu nói về lửa trong giang phòng kín hôm ấy
sáu năm sau sẽ ứng nghiệm theo đúng nghĩa đen
Những năm sau đó
Chu Du vừa lo việc triều chính
vừa cầm quân dẹp yên các nơi còn chưa phục
Nhưng có một cái tên
mà nhà họ Tôn chưa bao giờ quên
đó là Hoàng Tổ
thái thú giang hạ dưới quyền Lưu Biểu
người có quân lính đã phóng mũi tên
khiến Tôn Kiên bỏ mạng ở Hiển Sơn năm xưa
Năm 206
Chu Du dẫn quân đánh dẹp hai đồn Ma và Bảo
bắt được hơn một vạn người
Không lâu sau
Hoàng Tổ sai bộ tướng là Đặng Long
đem mấy nghìn quân tiến vào Sài Tàng
Chu Du đón đánh
phá tan đạo quân ấy
bắt sống Đặng Long giải về Ngô
Cũng trong những năm ấy
một viên tướng dưới trướng Hoàng Tổ tên là Cam Ninh
tự hưng bá vì mái không được trọng dụng
mà bỏ sang Giang Đông
Cam Ninh vốn là một kẻ ngang tàn
thời trẻ từng cầm đầu
một đám người đi cướp trên sông
đeo chuông ở thắt lưng
hế nghe tiếng chuông len ken
là dân ven sông biết ngay Cam Ninh đến
và một người như thế
thì chẳng phải ai cũng dám dùng
Chính Chu Du cùng với Lữ Mông
một tướng trẻ xuất thân nghèo khó nhưng gan già
đã đứng ra tiến cử Cam Ninh cho tôn quyền
và tôn quyền đối đải với ông
không khác gì các tướng cũ
Cam Ninh vừa đến đã dân kế
nói rằng Lưu Biểu già yếu
con cái không ra gì
Hoàng Tổ thì tuổi cao, tham lam
lòng quên oán hận
nên đánh Giang Hạ ngay lúc này
phá được Hoàng Tổ rồi
thì cả Kinh Châu cũng có thể mưu tính
Mùa xuân năm 208
tôn quyền quyết định dốc toàn lực
đánh Giang Hạ và Chu Du
được giao làm tiền Bộ Đại Đốc
tức vì tướng chỉ huy cánh quân đi đầu
Hoàng Tổ cho hai chiếc thuyền lớn
chặn ngang cửa sông miệng
dùng dây thừng to buộc đá làm neo
trên thuyền có nghìn tay nỏ bắn xuống như mưa
quân ngô nhiều lệnh sông lên đều không tiếng nổi
Hai tướng sung phong
là động tập và lăng thống
mỗi người dẫn trăm tử sĩ khoát hai lớp giáp
đi thuyền lớn lao thẳng vào giữa
động tập tự tay vùng đào cắt đứt dây neo
hai chiếc thuyền chặn sông trôi giạc ra
đại quân ảo lên như nước vỡ bờ
thành Giang Hạ vỡ
Hoàng Tổ bỏ chạy
và không được toàn mạng
17 năm sau cái ngày tôn kiên ngã xuống
ở Hiện Sơn
mối thù của nhà họ tôn cuối cùng cũng được trá
nhưng Giang Đông chưa kịp vui mừng được bao lâu
chỉ vài tháng sau
Lưu Biểu qua đời
con trai ông là Lưu Tông
dân cả Kinh Châu đầu hàng Tào Tháo
mà không cần đánh lấy một trận
đạo quân vừa nghiên nát viên thiệu
năm nào giờ đã đứng ngay thượng nguồn sông Trường Giang
trong tay có thêm cả thủy quân Kinh Châu
và mũi giáo của nó
đang chỉa thẳng xuống Giang Đông
chữ không mà Chu Du nói ra
sáu năm trước
đến lúc này mới là lúc phải trả giá
mùa thu năm 208
Tào Tháo dẫn đại quân tràn xuống phía nam
Lưu Bi
vì tướng quân tự nhận là dòng giỏi nhà Hán
lúc ấy đang nương nhở Lưu Biểu
ở Kinh Châu
không kịp chống đỡ phải bỏ chạy
bị kỳ binh Tào đuổi kịp ở Đương Dương
quân tan tác, vợ con thất lạc
chỉ còn vài chục kỳ theo sau
chạy về Hạ Khẩu
Tào Tháo thu gọn toàn bộ thủy quân Kinh Châu
cùng mấy nghìn chiến thuyền
rồi gửi cho Tôn Quyền một bức thư ngắn
thư viết đại ý rằng
ta vân mệnh vua, đi đánh kẻ có tội
cờ vừa chỉ về phía nam
thì Lưu Tông đã bó tay quy hạn
này ta có tám mươi vàng thủy quân
muốn cùng tướng quân gặp nhau
đi săn ở đất ngô
đi săn nhưng ai đọc thư
cũng hiểu con mồi là ai
quần thần Giang Đông xem thư
ai nấy mặt mày tái nhợt
Trương Chiêu cùng phần lớn các quan văn
đều khuyên nên đón Tào Tháo
lý lẽ nghe cũng rất chặt chẽ
một phần vì Tào Tháo mượn danh thiên tử
chống lại hắn là chống lại triều đình
một phần vì thứ Giang Đông
vẫn cậy nhờ bấy lâu nay
là dòng trường Giang hiểm trở
nhưng giờ Tào Tháo đã có thủy quân
Kinh Châu sông Hiểm ấy
hai bên cùng dùng chung
và một phần vì tranh lệch binh lực quá lớn
đánh là cầm chắc thất bại
Tôn Quyền im lặng không nói
đứng dậy đi thay áo
Lỗ Túc bèn đuổi theo ra tận Mái Hiên
Lỗ Túc nói với Tôn Quyền
một câu thẳng thắng đến lại người
rằng bòn hò hàng Tào thì vẫn được làm quang
còn tướng quân hàng Tào thì biết về đâu
xin hãy mau triệu Chu Du về
Chu Du lúc đó đang ở Phiên Dương
nhận lệnh liền lập tức quay về Sài Tàng
Trước mặt quân thần
Chu Du nói
Tào Tháo tuy mang danh tể tướng nhà Hán
thực chất là giặc nhà Hán
tướng quân thần Võ Hùng Tài
lại nối nghiệp cha anh
làm chủ Giang Đông
đất rộng mấy nghìn dặm
binh tinh đủ dùng
anh hùng vui lòng góp sức
đáng lẽ phải tung hoành thiên hạ
Huấn Chi
nay Tào Tháo tự mình đến nộp mạng
cớ sao lại đi đón hắn
rồi ông vạch ra từng điều một
Phương Bắc chưa yên
Mã Siêu, Hàn Tội vẫn còn ở vùng Quang Tây
là cái gai sau lưng Tào Tháo
quân Phương Bắc bỏ ngựa xuống thuyền
đem sở đoạn của mình ra tranh
với sở trường của người Giang Nam
vốn sinh ra trên sông nước
trời đã vào đông giá rét
ngựa chiến không có cỏ ăn
binh lính lặn lội từ xa đến vùng sông Hồ
không quen thủy thổ
bốn điều ấy đều là đại kỳ của nhà binh
vậy mà Tào Tháo phạm cả
tướng quân muốn bắt Tào Tháo
chính là ở lúc này
du sinh 5 vạn tinh binh
đóng ở hạ khẩu
bảo đảm vì tướng quân mà phá được hắn
tôn quyền đứng bật dậy
rút đào, vun mực nhát
góc chiếc bàn tấu trước mặt rơi xuống đất
các tướng, các quan, kẻ nào còn dám nói
phải đón tàu sẽ giống như chiếc bàn này
cả một buổi triều đình
ngã nghiêng suốt mấy ngày
rốt cuộc được định đoạt bằng lời nói của một người
và một nhát đào chỉ chạm vào gỗ
đêm hôm đó
Chu Du còn vào gặp riêng tôn quyền
để nói nốt những điều không tiện nói trước mặt mọi người
ông cho rằng
người ta chỉ nhìn thấy con số 80 vạn
trên thư mà đã khiếp sợ
chứ quân Trung Nguyên mà Tào Tháo đem theo
chẳng qua 15-16 vạn
lại đã mỏi mệt vì đường xa
còn quân Kinh Châu
mới hàng chừng 7-8 vạn
thì lòng vẫn còn hồ nghi
dùng một đám quân mệt mỏi
cai quản một đám quân nghi ngại
đông đến mấy cũng chẳng đáng sợ
tôn quyền vỗ lưng Chu Du mà nói
Công Cẩn
những lời Khanh nói rất hợp ý ta
5 vạn quân khó mà gom ngay được
ta đã chọn 3 vạn người
thuyền bè lương thực khí giới đủ cả
Khanh cùng tự kính và trình công đi trước
ta sẽ tiếp tục điều quân chở lương làm hậu viện
Khanh đánh được thì cứ quyết
nếu bất lợi thì quay về với ta
ta sẽ tự mình quyết chiến với Tàu Mạnh Đức
Chu Du được phong làm Tà Đốc
còn người được phong làm Hữu Đốc
ngang hàng với ông chính là Trình Phổ
người từng nhiều lần làm nhục ông
trước mặt mọi người
giờ lại cùng ông gánh chung vận mệnh của cả Giang Đông
trong một trận đánh
trong lúc đó Lưu Bị đang đóng quân ở Phàng Khẩu
ngày ngày sai người ra bờ sông
ngóng tin quân ngô
thấy đoạn thuyền của Chu Du
Lưu Bị vội sai người mang rượu thịt đến Khao
Chu Du chỉ đáp rằng
mình đang có việc quân không thể rời thuyền
nếu Lưu Dự Châu chịu hạ cố đến đây
thì mới đúng như mong đợi
Lưu Bị đành một mình ngồi thuyền nhỏ sang gặp
này trống Tàu
thật là kế sâu xa
không biết quân chiến đấu có bao nhiêu
ba vạn người
tiếc là hơi ít
thế này là đủ dùng rồi
Dự Châu cứ việc ngồi xem Du phá hắn
Lưu Bị muốn gọi Lỗ Túc đến cùng bạn
Chu Du bảo mình đã nhận mệnh
không được tự tiện rời vị trí
nếu muốn gặp tự kính
thì cứ việc đi gặp riêng
Sự xét chép rằng Lưu Bị vừa thấy hỗ thẹn
vừa mừng thầm
Cùng thời điểm ấy, già các lượng, quân sư của Lưu Bị
cũng đã sang Sài Tàn gặp Tôn Quyền
để bàn chuyện liên minh
nhưng những cảnh khổng minh đấu khẩu với quần nho
hay dùng chuyện hai nạn kiều để khích Chu Du
đều là tình tiếc của diễn nghĩa
chính xử không hề ghi chép
Người đàn ông ngồi trên chiếc thuyền nhỏ
ở phạn khẩu hôm ấy
chịu nghe Chu Du nói giọng bề trên
mà không phản đối một lời
về sau sẽ trở thành mối lo lớn nhất
trong những năm cuối đời Chu Du
Mùa đông năm 208
Liên Quân Tôn Lưu ngược dòng Trường Giang
chạm trán quân tàu ở Xích Bích
một giải bờ sông thuộc đất Kinh Châu
ngay nằm ở tỉnh Hồ Bắc
Mọi thứ diễn ra đúng như Chu Du đã dự liệu
trong buổi triều nghị hôm nào
Dịch bệnh đã lan khắp doanh trại quân tàu
binh sĩ phương Bắc nằm la liệt
Lần đầu giao chiến, quân tàu thích thế
phải lui về bờ Bắc
Đóng ở Âu Lâm
còn Chu Du dựng trại ở bờ Nam
hai bên cách sông Cầm Cự
Quân phương Bắc không quen sóng nước
lên thuyền là say
nên tàu tháo cho nối các chiến thuyền lại với nhau
đầu thuyền này gối vào đuôi thuyền kia
để binh lính đứng cho vững
Diễn Nghĩa kể rằng
chính bàn thống sang dân kế nối thuyền này
để hại tàu tháo
nhưng đó cũng chỉ là tình tiết hư cấu
chính sự không nhắc đến chuyện ấy
Hoàng Cái từ Công Phúc
Một lão tướng khác đã theo họ tôn
từ thời Tôn Kiên
đứng bên bờ Nam nhìn sang dãy thuyền
nối liền nhau bên kia sông
rồi đến gặp Chu Du
Nay giặc Đông mà ta ít
khó lòng Cầm Cự lâu dài
Thuyền của tàu tháo nối liền đầu đuôi
có thể dùng lửa đốt mà khiến chúng tháo chạy
Chu Du chấp thuận ngay
Ông cho chọn 10 chiếc thuyền chiến
loại lớn gọi là mông sung đấu hạm
tức loại thuyền bọc da trâu
chuyên dùng để sông thẳng vào đội hình địch
chất đầy cỏ khô và củi mục
cưới dầu lên trên, phủ màn che kín
cắm cờ hiệu
phía sau mỗi thuyền lại buộc sẵn một chiếc thuyền nhỏ
để người chèo thoát thân
Hoàng Cái viết một bức thư
gửi tàu tháo
nói rằng mình là bề tôi lâu năm của họ Tôn
được đối đải không tệ
nhưng thấy Giang Đông lấy 6 quận chống với cả thiên hạ
thì ai cũng biết là không nổi
chỉ có Chu Du và Lỗ Túc là nông cạn
không hiểu thời thế
nên xin quy hàng
tàu tháo đọc thư
tin là thật
một đời lừa người không biết bao nhiêu lần
gian hùng bật nhất thiên hạ
rốt cuộc lại cả tin trước một lá thư đầu hàng
của một lão tướng chưa từng gặp mặt
trong diễn nghĩa
để lừa được tàu tháo
Chu Du phải sai đánh Hoàng Cái
ngay giữa trướng đến thịt nát gia tàn
gọi là khổ nhục kế
còn ra các lượng
thì dùng thuyền cỏ mượn được 10 vạn múi tên
lại lập đàn cầu được gió đông
nhưng chính xử không hề có những chuyện ấy
Hoàng Cái chỉ gửi đi một bức thư
còn ngọn gió
thì gian biểu truyện chép rằng
đúng ngày hôm ấy gió đông nam thổi mạnh
nói cách khác
gió đông nam ấy là của trời
chẳng phải của ai đi mượn
Hoàng Cái dẫn đoàn thuyền dương bùm ra giữa sông
10 chiếc thuyền lớn đi đầu
các thuyền khác nối theo sau
bên bờ bắc
quan quân nhà tạo kéo nhau ra đứng xem
dúi cổ chỉ trỏ
bảo nhau rằng Hoàng Cái đến hàng
khi đoàn thuyền còn cách quân tạo hơn 2 dặm
Hoàng Cái ra lệnh đồng loạt châm lửa
dầu bắt lửa
cỏ khô bùng lên
gió đông nam thổi mạnh sau lưng
10 chiếc thuyền biến thành 10 khối lửa lao đi
như tên bắn trên mặt nước
tiếng tre nứa nổ lách tắc
mùi dầu cháy khét lẹt theo gió tạc sang bờ bắc
sức nóng táp vào mặt
những người lính đứng cách xa hàng trăm bước
những chiếc thuyền lửa đâm thẳng
vào dãy chiến thuyền nối liền đầu đuôi của quân tạo
và giờ đây chiến sợi xích
từng giúp binh lính đứng vững lại
khiến cả đội thuyền không chiếc nào thoát ra được
lửa cháy lan từ thuyền này
sang thuyền khác
rồi theo gió tràn lên cả doanh trại trên bờ
khói lửa rợp trời
cả một vùng sông nước đỏ rực trong đêm
chu du dẫn tinh binh nhẹ nối gót phía sau
trống trận nổi lên dồn dập
quân tạo đại loạn
người ngựa chết cháy, chết đuối nhiều không kể siết
giữa hỗn loạn ấy
hoàng cái trúng một mũi tên lạc
đưa xuống dòng nước lạnh
được quân lính vớt lên mà không ai nhận ra ông là ai
đến khi lão tướng hàng đường đi ngang nghe tiếng gọi
mới nhận ra bạn cũ
vội vàng thay áo cho ông
mà nước mắt rơi lá chả
tạo tháo biết thế đã mất
cho đốt nốt số thuyền còn lại
dẫn tàng quân rút theo đường Hoa Dung về phía bắc
đường Hoa Dung lầy lội
gió to, ngựa không đi nổi
tạo tháo phải bắt những binh lính yếu sức gánh cỏ
lấp đường cho kỵ binh qua
lại thêm dịch bệnh hoành hành
quân tạo hao hụt quá nữa
tạo tháo để tạo nhân ở lại giữa gian lăng
công minh quay về phương bắc
về sau
tạo tháo viết thư cho tôn quyền
nói rằng trận Xích Bích là do gặp lúc có dịch bệnh
chính ông tự đốt thuyền rút lui
vô tình để chu du được cái Tiến Hảo
thua một trận lớn nhất đời
mà vẫn cố viết thư giữ thể diện
đến Giang Hùng như tạo tháo
cũng có lúc trẻ con đến vậy
80 vạn là con số trên thư
3 vạn là con số trên sông
và hậu thế chỉ nhớ con số
của người thắng
trận Xích Bích khép lại giấc mộng thống nhất
thiên hạ của tạo tháo
đặt nền móng cho thế chân vạc về sau
và đưa danh tiếng chu du lên đến
đỉnh cao nhất của cuộc đời ông
năm ấy chu du 34 tuổi
nhưng trận thắng lớn nhất đời
không có nghĩa là mọi thứ sau đó
đều thuận buồm xuôi gió
bởi thành gian lăng vẫn còn nằm trong tay tạo nhân
và cái giá để lấy được nó
sẽ đắt hơn nhiều so với một đêm lửa cháy trên sông
cuối năm 208
chu du cùng trình phố
dẫn quân tiến về Nam Quận
đóng trải bên bờ sông
cách thành giang lăng một dòng nước
giang lăng là thành trì trọng yếu bậc nhất Kinh Châu
kho lương đầy ấp
tường cao hào sâu
người giữ thành lại là Tạo Nhân
em họ của tạo tháo
một viên tướng nổi tiếng gan lì
từng sông pha trăm trận mà hiếm khi chịu lùi bước
Lưu Bị cũng kéo quân đến
cùng chu du vây thành
và ông đưa ra một đề nghị
tạo nhân giữ giang lăng
trong thành lương thực dồi dào
đủ để gây hại cho ta
để trường Ích Đức dẫn một nghìn người theo khanh
còn khanh chia cho ta hai nghìn quân
ta sẽ theo đường sông Hạ Thủy đánh vòng ra sau
các đường lui của tạo nhân
hẳn nghe tin ta vào sau lưng
ác sẽ phải bỏ chạy
chu du đồng ý
giao cho Lưu Bị hai nghìn quân
hy vọng một mũi đánh vòng sau lưng
sẽ khiến thành giang lăng sớm rung chuyển
ông không ngờ rằng
từ khoảnh khắc ấy
trong khi quân ngô dồn toàn lực đổ máu dưới chân thành
thì Lưu Bị đã có trong tay đủ binh lực
và thời gian để lặng lẽ làm một việc
hoàn toàn khác
cuộc vây hạm bắt đầu
và nó dài hơn bất kỳ ai dự tính
Cam Ninh, viên tướng từng bỏ hoàng tổ
sang Giang Đông năm nào
đề nghị đánh chiếm di lăng ở thường nguồn trước
để chặn đường tiếp viện của địch
rồi dẫn vài trăm quân đi chiếm thành
tạo nhân lập tức chia
năm sáu nghìn quân vây chặt di lăng
bắt thang mây, dừng lầu cao
tên bắn vào thành như mưa
quân trong thành ai nấy khiếp sợ
riêng Cam Ninh vẫn nói cười như thường
rồi sai người phá vây về cầu cứu
các tướng trong quân ngô cho rằng
quân mình không đủ để chia ra
Lữ Mông lại khuyên Chu Du
để Lăng Thống ở lại giữ trại
còn chủ lực cùng mình đi cứu
và bảo đảm rằng Lăng Thống giữ được 10 ngày
Chu Du nghe theo
địch thân dẫn quân lên di lăng
đánh tăng quân vây, giải cứu Cam Ninh
thu được 300 con ngựa
rồi quay về đúng hẹn
sau đó ông cho quân vượt sông
đóng trại ngay bờ bắc sát chân thành
hẹn ngày cùng tạo nhân quyết một trận lớn
hôm ấy, Chu Du tự mình
cưới ngựa ra trận
sông lên phía trước hàng quân
một mũi tên lạc từ phía quân tạo bay tới
cắm vào sườn bên phải của ông
vết thương rất nặng
Chu Du buộc phải lui về doanh trại
nằm liệt không dậy nổi
tin vị đô đốc Giang Đông trúng tên
nằm liệt nhanh chóng lọt ra ngoài
tạo nhân mừng rỡ, lập tức dẫn quân
ra bày trận khiêu chiến
tính nhân lúc chủ tướng quân Ngô gục ngã
mà đánh một đòn quyết định
trong doanh trại, Chu Du nghe tiếng trống trận vọng vào
ông gượng ngồi dậy
bảo quân hầu mặc giáp cho mình
rồi bước ra khỏi liều
mỗi bước đi, vết thương bên sườn lại nhói lên
nhưng Chu Du vẫn đi hết một vòng quanh các doanh trại
dừng lại ở từng hàng quân
nói chuyện với từng toán lính
khích lệ họ giữ vững đội ngũ
quân Ngô thấy chủ tướng vẫn đứng vững giữa doanh trại
tinh thần lập tức dân lên
còn tạo nhân nhìn thấy cảnh ấy
thì biết đòn đánh của mình đã hỏng
đành thu quân về thành
nhưng cuộc vây hãm vẫn kéo dài
hai bên cầm cự suốt hơn một năm trời
quân Ngô hao người tốn của
mãi đến cuối năm 209
tạo nhân mới chịu bỏ thành rút lui
tôn quyền phong Chu Du
làm thiên tướng quân, lĩnh chức thái thú Nam Quận
đóng quân ở Giang Lăng
nhìn bề ngoài, đó là một chiến thắng trọn vẹn
nhưng hãy nhìn xem
trong suốt hơn một năm quân Ngô đổ máu
dưới chân Giang Lăng, Lưu Bị đã làm gì
ông dân biểu tôn Lưu Kỳ
con trưởng của Lưu Biểu
làm thứ xử Kinh Châu
rồi dẫn quân xuống phía Nam
lần lượt thu phục Vũ Lăng, Trường Sa
Quế Dương, Linh Lăng
bốn quận rộng lớn phía Nam Kinh Châu
gần như không phải đánh một trận nào ra hồn
đến khi Lưu Kỳ qua đời
các tướng tôn Lưu Bị lên làm Kinh Châu mục
và từ một kẻ mới năm trước
còn chạy trốn chỉ với vài chục kỳ
giờ Lưu Bị đã có trong tay
một vùng đất còn rộng hơn phần
mà Giang Đông vừa đổi bằng máu
chưa hết, chính Chu Du
với tư cách thái thú Nam Quận
lại chia phần đất bờ Nam Sông cho Lưu Bị
đóng quân và Lưu Bị dựng doanh
ở Du Khẩu, đổi tên là Công An
người chịu mũi tên vào sườn là Chu Du
người mở rộng bờ cõi lại là Lưu Bị
đó là điểm mù lớn nhất
trong con mắt vốn không bỏ sót
một nốt nhạc sai nào của Chu Du
ông nhìn thấu viên thuật, nhìn thấu tào tháo
nhưng lại để một đồng minh lặng lẽ
lớn lên ngay bên cạnh mình
trong khi mình mãi mê với một tòa thành
có đáng không, hơn một năm máu đổ
để đổi lấy một Giang Lăng
trong khi kẻ khác nhặt được cả bốn quận
nhưng cũng chính trong những năm tháng gian nang ấy
một chuyện khác đã âm thầm thay đổi
trên phố, lão tướng
từng nhiều lần làm nhục Chu Du
người cùng ông đứng hai bên tả hữu
trên dòng xích bích
người cùng ông trải qua hơn một năm
vây thành Giang Lăng
từ lúc nào đã không còn buông lời khinh miệt nữa
Giang biểu chuyện chép rằng về sau
Trinh phố tự mình kính phục Chu Du
rồi nói với người khác một câu
mà đến giờ vẫn còn được nhắc lại
kết giao với Chu công cẩn
giống như uống rượu ngon
không biết từ lúc nào mình đã say
không một lời thanh minh
không một lần tranh cãi
Chu Du đã thắng Trinh phố
bằng đúng cái cách mà ông thắng lộng người
suốt cả cuộc đời mình
Năm 210, Lưu Bị đích thân sang Kinh Khẩu
nơi tôn quyền đang đóng
để gặp mặt chủ Giang Đông
Mục đích của chuyến đi rất rõ ràng
Lưu Bị muốn xin tôn quyền cho mình
cai quản thêm đất Kinh Châu
vì phần đất ở bờ Nam mà Chu Du
chia cho không đủ để nuôi quân
Hay tin, Chu Du lập tức dân sớ
từ Giang Lăng về
Trong sớ, ông viết rằng
Lưu Bị có gián dấp của bậc Kiêu Hùng
lại có những tướng mạnh như gấu như hổ
là Quan Vũ và Trương Phi dưới trướng
ác không chịu khuất phục lâu dài
để làm việc cho người khác
Theo ông, kế hay nhất là giữ Lưu Bị
lại đất ngô, xây cho thật nhiều cung thất
dân thật nhiều mỹ nữ
và đồ chơi quý để vui tai sướng mắt
rồi tách Quan Vũ và Trương Phi
ra mỗi người một nơi
để người như Chu Du dẫn đi đánh trận
như thế thì đại sự mới định được
Còn nếu cắt đất cho Lưu Bị làm cơ nghiệp
để ba người ấy tụ lại một chỗ
nơi biên cương thì Chu Du viết rằng
chỉ sợ giống như rồng thiêng gặp được
mây mưa rốt cuộc sẽ không còn
là vật nằm trong ao nữa
Tôn quyền đọc sớ, cân nhắc rất lâu
nhưng cuối cùng không nghe theo
Một phần vì Tào Tháo vẫn còn
ở phương Bắc, Giang Đông cần rộng tay
thu nạp anh hùng để cùng chống lại
kẻ mạnh. Một phần vì tôn quyền
sợ rằng Lưu Bị không phải người dễ
bị giữ chân, làm không khéo
thì mất cả đồng minh lẫn thể diện
Và một phần vì bên cạnh tôn quyền
còn có lỗ túc, người vấn một mực
cho rằng nên để Lưu Bị giữ
kiên châu, làm tấm lá trắng chung chống Tào
Còn Lưu Bị, trước khi
rời kiên khẩu, đã để lại cho tôn quyền
một câu nói, nghe như lời
khen nhưng lại chứa đầy gai
Công cẩn văn vỏ song toàn
là bật anh kiệt trong muôn người
xem khí lượng rộng lớn như thế
e rằng không chịu làm bệ tôi của người khác
được lâu đâu. Một lời ly gián
khéo đến mức không cần phải bịa ra
bất cứ tội danh nào, chỉ cần
khen đúng chỗ. Nhưng nếu
tôn quyền còn chút nghi ngờ nào về lòng
trung của Chu Du, thì có một câu
chuyện đã trả lời thay cho ông từ trước đó
Sự sách không chép rõ
năm, chỉ ghi rằng Tào Tháo
từng sai Tượng Cán, một
danh sĩ đất cửu giang nổi tiếng giỏi
biện luận, sang Giang Đông để
thuyết phục Chu Du về hàng
Tượng Cán mặc áo vải, đôi khăn thường
giả làm khách cũ đến thăm
nhưng vừa gặp mặt, Chu Du đã cười
mà nói. Tự dực vất vả
quá, vượt sông hồ xa xôi
đến đây làm thuyết khách cho Tào Thị đế à
Rồi Chu Du dẫn Tượng Cán đi
xem doanh trại, kho tàng
binh khí, bày tiệc khoảng đái
xong mới nói một câu chẳng đứng mọi
lời thuyết phục. Đại trường Phu
ở đời, gặp được chủ tri kỹ
ngoài thì mang nghĩa vua tôi
trong thì kết tình ruột thịt
lời nói ra thì được nghe, kế đưa ra
thì được dùng, họa phúc cùng chịu
Dấu tô tần, trương nghi
có sống lại, ta cũng chỉ vỗ lưng
mà khen giỏi, làm sao lây chuyển được ta
Tượng Cán chỉ cười
không nói thêm gì, trở về bẩm
với Tào Thảo rằng, Chu Du độ lượng
cao xa, lời lẽ không thể ly dán được
Diễn nghĩa về sau
biến Tượng Cán thành một kẻ nốc
bị Chu Du lừa lấy trộm thư giả
nhưng chính xử lại kể một câu chuyện đẹp hơn nhiều
về một người không cần mưu mẹo
cũng khiến thuyết khách phải tâm phục
Kế giữ chân lưu bị thất bại
nhưng Chu Du vẫn chưa buông tay
Ông đích thân về kinh khẩu gặp tôn quyền
trình bày một kế hoạch lớn hơn nhiều
Nay Tào Thảo vừa thua
trong lòng còn đang lo lắng
chưa thể cùng Tướng Quân giao binh ngay được
Xin cho Du cùng Phấn Uy Tướng Quân
tiến vào lấy thục, được thục rồi
thì thông tính Trương Lỗ ở Hán Trung
để Phấn Uy ở lại giữ đất ấy
kết giao với Mã Siêu
Du trở về cùng Tướng Quân giữ Tương Dương
để bức ép Tào Thảo, như thế phương Bắc có thể tính được
Phấn Uy Tướng Quân ở đây
là Tôn Du, anh hò của Tôn Quyền
và kế hoạch ấy nếu thành
Giang Đồng sẽ nắm trọn cả dòng trường Giang
từ đầu nguồn đến cửa biển
Tôn Quyền đồng ý
Du trở về Giang Lăng, chuẩn bị binh mã
rồi lên đường
Nhìn đi đến Ba Khâu, nơi 11 năm trước
ông từng ngồi một mình
trước cây đàn nghe tin tôn sách qua đời
thì Du lâm bệnh nặng
Biết mình không qua khỏi
ông viết thư gửi Tôn Quyền
lời lẽ vẫn điểm tính như mọi khi
Trong thư, ông nhắc rằng
Tào Thảo vẫn ở phương Bắc, bờ cõi chưa yên
Còn Lưu Bị thì đang nương nhở đất nhà
chẳng khác nào nuôi hổ trong nhà
và tiến cử lỗ túc là người trung liệt
gặp việc không cậu thả, có thể thay mình
Ông viết thêm rằng
người sắp chết thì lời nói phải lành
nếu những lời này được chọn dùng
thì Du giấu chết cũng không mất
Năm 210
Du trút hơi thở cuối cùng ở Ba Khâu
năm ấy ông 36 tuổi
Tôn Quyền nghe tin
mặc áo tang khóc thương
khiến những người xung quanh đều xúc động
Công cận có tài giúp nên nghiệp vương
nay lại đoạn mệnh
ta còn trông cậy vào ai nữa
36 tuổi, kế hoạch lấy đất thục còn nằm trên giấy
lời cảnh báo về Lưu Bị còn chưa ai nghe
và người đã nhìn thấu mọi nước cờ
lại không kịp đi nốt nước cờ của chính mình
Còn câu chuyện
gia các lượng ba lần chọc tức
khiến Chu Du vỡ vết thương mà nằm xuống
câu thang trời rằng
đã sinh Du sao còn sinh lượng
hay cảnh khổng minh sang khóc tan
tất cả đều là sáng tác của La Quang Trung
trong diễn nghĩa
chính xử không hề có dòng nào như thế
Chu Du ra đi vì bệnh
trên đường đi thực hiện kế hoạch lớn nhất đời mình
chứ không phải vì lòng đố kỳ với bất kỳ ai
nhìn lại cả cuộc đời 36 năm ấy
thứ động lại về Chu Du
không chỉ là tài cầm quân
mà là một tấm lòng rộng đến lạ
nhường nhà cho bạn nghèo, cúi đầu trước chủ nhỏ
nhìn lời xỉ nhục của lão tướng
và đến tầng hơi thở cuối cùng
vẫn còn lo chuyện người thay mình
những gì ông để lại cho gian đồng
cũng rõ ràng như vậy
Lỗ Túc được ông tiến cử
đã kế nhiệm ông cầm quân
sau Lỗ Túc là Lứ Mông
người từng hiếm kế cứu Cam Ninh ở Di Lăng
rồi đến Lục Tốn
một dòng các vị đô đốc nối nhau
giữ vững Đông Ngô thêm mấy chục năm
con gái ông được gã cho Tôn Đăng
thái tử của Đông Ngô
con trai là Chu Tuận
được cưới công chúa
còn chính Tôn Quyền
19 năm sau vào ngày lên ngôi hoàng đế
năm 229
đã quay sang nói với quần thần rằng
nếu không có Chu công cẩn
ta đã chẳng thể làm hoàng đế
hơn 800 năm sau
khi nhà thơ Tô Đông Pha đời Tống
đứng trước dòng trường gian hoài niệm chuyện Xích Bích
ông hình dung Chu lan tay cầm quạt lông
đầu chít khăn lụa
vừa cười nói vừa khiến chiến thuyền giặc tan
thành trò bụi
chiếc quạt lông ấy về sau được Diễn Nghĩa trao sang tay
ra các lường cùng với gió đông
cùng với 10 vạn mũi tên
cùng với cả danh tiếng của trận Xích Bích
người đời vẫn nhớ về Chu Du
như một kẻ lòng hẹp bị chọc tức mà chết
trong khi người từng xỉ nhục ông nhiều nhất
lại nói rằng ở cạnh ông giống như
uống rượu ngon
có lẽ đó là cái giá của những người quá rộng lượng
họ không bao giờ lên tiếng để sửa lại
những điều người ta kể sai về mình
Chu Du đánh thắng 80 vạn quân tàu
trên dòng Xích Bích
nhưng lại thua trước một cuốn tiểu thuyết ra đời
hơn 1.000 năm sau khi ông mất
Nếu các bạn cũng muốn nghe thêm những con người
bị Diễn Nghĩa kể sai như thế
bấm đăng ký kênh Phê Sử nhé
