Đế Chế Du Mục Hiện Đại Đến Khó Tin: Trạm Ngựa Và Luật | Thành Cát Tư Hãn Tập 8

Một bức tin được trao từ tay kỵ sĩ này sang tay kỵ sĩ khác Qua những trạng ngựa dựng cách nhau chừng một ngày đường ngắn Đi được hàng trăm dặm mỗi ngày Một người lính bỏ chạy khỏi trận Cả nhóm 10 người của anh ta phải chịu tội Một bộ luật cấm bắt cóc phụ nữ Cấm mua bán vợ Và cho người Hồi giáo, người Phật giáo, người cơ đốc, đạo sĩ lão giáo được tự do thở phụng Thậm chí miễn thuế cho các tù sĩ Nghe như chuyện của một nhà nước hiện đại Nhưng đó là đế chế của những người sống trong liều nỉ 800 năm trước Ba tập vừa rồi đã kể quân Mông Cổ đánh bại nhà Kim Xóa sổ hoa lạt tử mô Nhưng câu hỏi lượn hơn là vì sao? Vì sao một dân tộc chỉ khoảng 1 triệu người Không có thành trì, không có chữ viết riêng cho đến đời ông Lại đánh đầu tháng đó suốt mấy chục năm Nhiều người nghĩ câu trả lời là sự tàn bạo Tàn bạo có thật và cành sẽ không giấu điều đó Nhưng thời ấy, đạo quân nào cũng tàn bạo Điều làm nên sự khác biệt nằm ở những thứ ít ai kể Cách tổ chức, cách truyền tin, cách dùng người và một bộ luật Hãy bắt đầu từ thứ đơn giản nhất, con ngựa Mỗi kỵ sĩ Mông Cổ ra trận dẫn theo 3 đến 5 con ngựa Đổi ngựa liên tục để con nào cũng còn sức Một đạo quân như thế có thể đi xa gấp đôi quân địch trong cùng một ngày Rồi đến hệ thống chạm giam Dọc các con đường của đế chế, cứ một quãng lại có một trạm nuôi sẵn ngựa, lương thực và người Sứ giả mang một tấm bài bằng kim loại do khả hãn ban Đến trạm nào cũng được đổi ngựa khỏe, được ăn, được nghỉ Tin chiến sự ở tận Trung Á có thể về tới Mông Cổ nhanh hơn mọi đạo quân của đối phương có thể phản ứng Các nhà nghiên cứu ước tính Kỵ sĩ Trạm Giam có thể đi 200km mỗi ngày khi cần gấp Nửa thế kỷ sau, Marco Polo đi trên chính mạng lưới ấy Và tả lại những trạng ngựa nối nhau khắp lãnh thổ của hốt tất liệt Nhiều đến mức người châu Âu đọc mà không tin nổi Nhưng mỗi trạm do dân quanh vùng gánh việc, nuôi ngựa, nuôi người Và đó cũng là một gánh nặng không nhỏ đẻ lên các dân tộc bị chinh phục Mạng lưới ấy về sau còn là sương sống của con đường tơ lụa thời Mông Cổ Thứ hai là tổ chức thập phân Mời người thành một thập Mười thập thành một bách Mười bách thành một thiên Mười thiên thành một vạn Người trong một đơn vị cố ý bị trộn lẫn Từ nhiều bộ lạc cũ Để lòng trung thành không còn thuộc về dòng họ Mà thuộc về đơn vị Và khả hãn Bên cạnh khả hãn là đội cận vệ khoảng một vạn người Phần lớn là con trai các thủ lĩnh nhìn hộ Họ vừa là cận vệ Vừa là trường đào tạo tướng lĩnh Vừa là con tin Bảo đảm lòng trung thành của cha mình Không thủ lĩnh nào dám làm phản Thì con trai mình đang đứng gác trước lèo khả hãn Kỳ luật cực kỳ nghiêm khắc Một người bỏ chạy Cả thập bị xử Mười người bỏ chạy Cả bách bị xử Không ai được cướp của Khi trận đánh chưa kết thúc Chính những người họ hàng của thành các tư hãn Từng vi phạm lệnh ấy Và bị tước hết chiến lợi phạm thứ ba là chiếm thuật Quân Mông Cổ thương giả vờ thua Rút chạy nhiều ngày liền Kéo quân địch đuổi theo Cho đến khi hàng ngũ rời rạc Rồi quay ngựa báo vây Trận sông Kankar năm 1223 là ví dụ nổi tiếng nhất Chiết biệt và tốc bất đài Rút chạy suốt 9 ngày trước điên quân các vương công nước Nga Rồi đánh tan họ trong một ngày Trước mỗi chiến dịch, họ cho thương nhân và thám tử Do là đường xá, thành trì và những mâu thuẫn trong nội bộ đối phương Họ cố ý đốt thêm lửa chạy Buộc hình nộm lên lưng ngựa dự phòng Để đội quân trông đồng gấp bội Họ liện chiến thuật ấy từ những cuộc săn vây lớn mỗi mùa đông Hàng nghìn kỵ sĩ khép dần một phòng tròn khổng lồ như một trận đánh thật Thứ tư là dùng người Tốc bất đài là con một người tợ rèn, chết biệt từng bắn ngã ngựa khả hãn Gia luật sở tài là quan nhà kim Người chép sổ sách là một thư lại người Duy Ngô Nhĩ bị bắt Và chữ viết mông cổ ra đời từ bảng chữ cái của người Duy Ngô Nhĩ Ông còn mời cả một đạo sĩ già vượt nửa châu Á đến gặp Hỏi thuốc trường sinh Đạo sĩ trả lời thẳng Chỉ có phép giữ gìn sức khỏe Không có thuốc bất tử Ông không giận mà trọng đãi Trên tất cả là bộ luật Yasha Đặt trên mọi bộ lạc Cấm trộm ngựa, cấm bắt cóc Và mua bán phụ nữ Bảo đảm tự do tôn giáo Một người từng mất vợ vì bị bắt cóc Đã biến nỗi đau ấy thành luật Trong bê chê ấy Con một người thợ rèn có thể thành đại tướng Còn một hoàng thân phạm luật Vẫn bị trị tội Nhưng cỗ máy ấy không thể dừng lại Và cuộc trinh phạt cuối cùng của nó Dành cho một vương quốc Từng dám từ chối ông Tây Hạ