"Giúp người" biến thành "Hại mình": Các Vụ Lừa Đảo, Ăn Vạ, Dàn Dựng Tai Nạn ở Trung Quốc bùng phát..

Khán Trung Quốc
1.1K Người theo dõi
30 Lượt xem video·25 thg 10, 2026
Các Vụ Lừa Đảo, Ăn Vạ, Dàn Dựng Tai Nạn ở Trung Quốc bùng phát: Chỉ 2.000 Đô là đủ gây ra sự SỤP ĐỔ về Đạo đức, giúp đỡ người bị nạn phải bồi thường 70 triệu đồng, người tốt bị dồn đến chỗ tuyệt tích, giờ đây chẳng ai còn dám giúp đỡ chính đồng bào mình...
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Các vụ lừa đảo giàn dựng tai nạn ở Trung Quốc bùng phát,
giúp đỡ người bị nạn phải bồi thường 70 triệu đồng.
Người tốt bị dồn đến chỗ tuyệt tích.
Mời các bạn cùng Mỹ Dung và Khán Trung Quốc tìm hiểu
sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Xã hội này đã làm hỏng hết mọi người rồi.
Một ông cụ nằm đó cả nửa ngày mà chẳng ai dám đỡ.
Tôi cũng không dám đỡ vì sợ bị bụ an rồi phải đền tiền.
Chúng ta chẳng thể làm gì được. Xã hội đã thay đổi rồi.
Gần đây, sự kiện 19.000 nhân dân tệ xảy ra tại Hành Dương, Hồ Nam.
Một lần nữa đẩy câu hỏi, người già ngã ngoài đường,
liệu có còn ai dám đỡ hay không, trở thành tâm điểm chú ý.
Ngày 17 tháng 8, một cụ ông ở huyện Kỳ Đông,
thành phố Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, đến một cửa hàng mặt trước.
Sau khi ngồi xuống chiếc ghế trước cửa,
ông đột nhiên cảm thấy không khỏe.
Chủ cửa hàng tiêu ái hoa phát hiện
điểm bất thường nên tiến đến giúp đỡ.
Những người khác gọi 120.
Cụ ông sau đó được đưa đến bệnh viện nhưng không may qua đời.
Theo lời kể gia đình chủ cửa hàng kể với truyền thông,
sau khi cụ ông qua đời
người nhà ông yêu cầu cửa hàng bồi thường 10.000 nhân dân tệ,
tức gần 400 triệu Việt Nam đồng
Sau 2 lần hóa giải, cuối cùng chủ cửa hàng đã chi trả
19.000 nhân dân tệ, khoảng 70 triệu đồng Việt Nam
với danh nghĩa khoản bồi thường nhân đạo
Nếu việc giúp đỡ một người cuối cùng có thể khiến bản
thân vướng vào tranh chấp, thậm chí phải bồi thường
thì lần sau còn ai dám đưa tay giúp đỡ,
những sự việc tương tự xảy ra từ hơn 10 năm trước
Năm 2013, ba đứa trẻ ở Đạt Châu,
Tứ Xuyên nhìn thấy một cụ bà bị ngã nên tiến đến đỡ bà dậy
Các em nói cụ bà tự ngã nhưng cụ bà lại cho rằng mình bị các
em va phải và yêu cầu bồi thường chi phí điều trị
Sau đó sự việc được đưa đến cơ quan tư pháp địa phương,
cha mẹ ba đứa trẻ kiên quyết khẳng định các em không va vào bà
Tuy nhiên trong quá trình hòa giải,
cơ quan tư pháp đề nghị ba gia đình cùng chịu 7.500 nhân dân tệ
Chi phí điều trị mỗi gia đình 2.500 nhân dân tệ
Một phụ huynh sau này nhớ lại kể rằng khi đó nhân viên còn khuyên họ
chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không
Cha mẹ các em không chấp nhận mà tự mình đi tìm nhân chứng
Một người cha thậm chí cầm biển biểu
ra đường tìm người chứng kiến sự việc
Sau đó họ lần lượt tìm được nhiều
người làm chứng, xác nhận cụ bà tự ngã
và các em chỉ tiến đến giúp bà sau khi bà đã ngã xuống
Cuối cùng, cảnh sát địa phương xác định hành vi của cụ bà
và con trai bà cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản
Cụ bà bị xử phạt hành chính 7 ngày tạm giữ,
nhưng do đã đủ 70 tuổi nên theo quy định pháp luật không thi hành.
Con trai bà bị tạm giữ hành chính 10 ngày và phạt 500 nhân dân tệ.
Ba đứa trẻ làm việc tốt ban đầu,
bị yêu cầu mỗi gia đình phải bỏ ra 2.500 nhân dân tệ.
Nhưng sau khi thu thập đầy đủ chứng cứ,
bên yêu cầu bồi thường lại bị xác định có hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Một số người đặt câu hỏi, nếu đúng sai đã rõ ràng đến vậy,
tại sao hai bên lại phải thỏa hiệp và chi tiền để dàn xếp vụ việc?
Cũng có cư dân mạng viết trên Internet
Tại sao có nhiều người xấu như vậy?
Bởi vì trong hệ thống này, những người thực thi pháp
luật đang trực tiếp hoặc gián tiếp ủng hộ người xấu
Những người khác lập luận rằng khi mọi người không
còn tin tưởng lẫn nhau và thường xuyên phòng thủ
Xã hội sẽ biến thành một đống cát rời rạc
Điều này thực sự khiến việc kiểm soát trở nên dễ dàng hơn
Hơn 10 năm trôi qua, sau khi sự kiện 19.000 nhân dân tệ xảy ra
Người ta lại lo sợ rằng một khi có chuyện xảy ra,
dù mình có lý cũng chưa chắc có thể nói cho rõ
Nỗi lo này nhanh chóng lan từ trên mạng ra ngoài đường phố
Sau sự kiện 19.000 dân tệ
Không ít chủ cửa hàng đã dẹp những chiếc ghế nghỉ trước cửa
Không phải họ keo kiệt đâu
Mà thực sự đã nản lòng
Một hành động tử tế đơn giản
Giờ lại phải đề phòng
Những cái giá có thể bất ngờ ập đến
Khi sự đề phòng lớn hơn lòng tốt
Người chịu ảnh hưởng thực ra là tất cả chúng ta
Xã hội bây giờ rốt cuộc là thế nào vậy
Thật khiến người ta sợ hãi
Trước đây tôi đặt những chiếc ghế này trước cửa
nghĩ rằng ai mệt thì có thể ngồi nghỉ một lát,
nhưng giờ thì đừng ngồi nữa.
Với chuyện 19.000 nhân dân tệ đó,
thà dùng số tiền này làm việc khác còn hơn.
Một số chủ cửa hàng thậm chí dán trên mỗi
chiếc ghế trước cửa một tờ giấy có nội dung
tuyên bố miễn chủ trách nhiệm,
ghi ghế dành riêng cho người xếp hàng, không có 19.000 nhân dân tệ.
Nói thật, với tư cách là một chủ cửa hàng, tôi vẫn hơi sợ.
Tôi đã nghĩ ra vài cách để tự bảo vệ mình.
Mọi người xem thử nhé
Liệu làm vậy có giúp tránh được phần nào trách nhiệm không
Cho tôi hỏi
Xã hội bây giờ rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì vậy
Một số chủ cửa hàng thậm chí khi thấy người già
Chuẩn bị ngồi lên những chiếc ghế trước cửa
Cũng lập tức khuyên họ rời đi
Không được ngồi, không được ngồi đâu
Không có 19.000 nhân dân tệ đâu nhé
Tôi không để nổi 19.000 nhân dân tệ
Ngay cả tôi, Vương Nhị Đào
Cũng không để nổi
Tôi sửa xe máy cả năm
Chỉ kiếm được vài nghìn nhân dân tệ thôi
Không được ngồi đâu, cụ ơi
đừng đừng. Ôi sao cụ không nghe vậy?
Ngày 27 tháng 8, sự việc lại
có diễn biến mới. Kết quả điều tra sau đó
cho thấy cụ ông tử vong do đột phát
bệnh. Cảnh sát loại trừ khả năng
bị tác động từ bên ngoài và loại trừ
vụ án hình sự. Những người tham gia
hòa giải cũng cho biết không có bằng chứng
cho thấy chủ cửa hàng có lỗi.
Chính quyền Hành Dương cùng ngày xác nhận gia đình
cụ ông đã hoàn trả toàn bộ 19.000
dân tệ, khoản bồi thường nhân đạo.
Người tốt còn có thể làm việc tốt nữa
hay không? Mấy ngày trước, sau khi xem
video về sự kiện 19.000 nhân dân tệ
tôi đã nghĩ nếu ngay cả một
làn sóng dư luận lớn như vậy trên mạng
cũng không thể bảo vệ người ra tay cứu giúp
mà người cứu giúp vẫn phải gánh khoản
bồi thường nhân đạo 19.000 nhân dân tệ
thì sau này liệu bạn và tôi
còn dám giúp những người già
đột nhiên cảm thấy không khỏe nữa không?
Một cư dân mạng bình luận tuyệt đối không được
đỡ người già cho dù ở nơi có
camera giám sát thì cũng tuyệt đối không được
đỡ. Một cư dân mạng khác cho biết
những người già ở vùng nông thôn xa xôi
cũng đã chịu ảnh hưởng từ sự việc này.
Gia đình người đã nhận 19.000 nhân dân tệ,
xin hãy nhanh chóng trả lại tiền cho người ta
và công khai đăng video xin lỗi.
Sự việc này đã gây ra ảnh hưởng quá sâu rộng và quá nghiêm trọng,
ngay cả ở vùng nông thôn hẻo lánh ở quê tôi, Nhi Tân, Tứ Xuyên,
cũng bị ảnh hưởng bởi chuyện này.
Gia đình tôi có 2 người già,
đều ở độ tuổi 70-80 và đang sống ở nông thôn.
Trước đây, khi họ muốn ra phố hoặc đi chợ,
chỉ cần gọi điện cho người chạy xe 2
bánh hoặc 3 bánh gần đó mà họ quen biết,
Chỉ cần 10 nhân dân tệ là có thể đưa họ đi.
Nhưng kể từ sau khi sự việc này, không còn ai muốn chở họ nữa.
Khi họ muốn ra phố, thậm chí không tìm được xe đưa đi,
không ai dám chở họ nữa.
Các cụ già ở nông thôn còn nhiều như vậy, họ phải làm sao?
Muốn ra khỏi nhà thì phải làm thế nào?
Tôi sợ hãi khi giúp người khác, không còn chỉ giới hạn ở người già nữa.
Một cư dân mạng trẻ cho biết cô bị ngã và bị thương trong khu dân cư.
Hơn 10 người xung quanh đều dừng lại hỏi hàn,
nhưng từ đầu đến cuối, không một ai dám đưa tay ra giúp.
Vừa rồi, tôi không cẩn thận bị ngã ở bên ngoài,
ngay trong khu dân cư của chúng tôi.
Cho mọi người xem này, cả hai chân tôi đều bị ngã đến chảy máu.
Tôi nằm dưới đất, mãi mà không thể tự đứng dậy,
vì cả người tôi lao về phía trước như thế này.
Nên tôi đoán cả phần tay áo này cũng bị chảy máu.
Sau đó, tôi đau đớn nằm dưới đất kêu cứu,
nói rằng có ai có thể giúp tôi không, đỡ tôi dậy với.
Có hơn 10 người trong khu dân cư đứng xung quanh xem.
Họ cũng rất lo lắng, đều tỏ ra quan tâm,
nhưng không một ai đưa tay ra đỡ tôi dậy.
Tôi biết mọi người thường xuyên thấy những
tin tức về việc bị người khác vu oan đòi tiền.
Chính vì vậy, chuyện của người khác thì không ai dám xen vào.
Nhìn thấy người khác ngã cũng không dám giúp.
Có rất nhiều tin tức nói rằng những cụ ông bà già ngã xuống đất rồi vu
oan cho người khác để đòi tiền đúng không?
Hôm nay, tôi thực sự tự mình trải nghiệm chuyện đó.
Một cư dân mạng bình luận bởi vì cái giá phải
trả cho hành vi vi phạm pháp luật quá thấp.
Thử nghĩ xem, nếu hành vi vu khống bị điều tra
và xác định là sự thật thì phải chịu án hình sự,
Đồng thời phải bồi hoàn toàn bộ số tiền đã yêu cầu,
còn ai dám vượt qua lằn ranh đó
Một người khác nói thẳng hơn, có thể báo cảnh sát đã là tốt lắm rồi,
còn đỡ người thì tuyệt đối không dám
Trong những năm qua, các chiêu trò ăn
vạ từ lâu đã không còn chỉ là chuyện
Người già ngã xuống rồi quay sang đổ lỗi cho người tốt
Trước đây, kiểu đơn giản nhất là tự lao vào xe
Trong video camera giám sát,
một chiếc xe ba bánh đang lưu thông bình thường trên đường
Khi thấy một cụ ông phía trước trong làn đường,
tài xế bấm còi để nhắc ông tránh sang bên
Không ngờ sau khi nghe tiếng còi, ông cũng lập tức quay lại để ăn vạ,
lao vào chiếc xe, thậm chí còn đặt đầu mình ngay cạnh bánh xe
Ông vừa kêu la đau đớn, vừa ôm chặt bánh xe không buông, khiến chủ
xe ba bánh phải rời khỏi ghế lái và xuống ngồi lan can bên đường
Chứng kiến quá nhiều chuyện như vậy, hiện nay một số tài xế thậm chí
nhìn thấy người già đứng trước đầu xe cũng không dám cho xe tiến lên
Video cho thấy một cư dân mạng đang lái xe trên đường
thì bị một cụ ông đứng giữa đường ép phải dừng lại
Sau đó cụ ông tiến về phía chiếc xe,
khiến người lái xe hoảng sợ lập tức lùi xe
Người này lùi một quãng rất xa mà vẫn không dám tiến lên
Một cư dân mạng chỉ ra vị trí đó là điểm mù của camera giám sát
Anh ta rất tính toán, chắc hẳn anh ta đã được
ai đó có kinh nghiệm khuyên nên đứng ở đó
Một cư dân mạng khác cho rằng địa điểm ăn vạ rất đặc biệt
Ăn vạ ngay trước cửa đội cảnh sát giao thông,
đúng là chẳng còn gì để nói
Điều thực sự khiến tôi hỏi có nên đỡ hay không
trở thành một nỗi ám ảnh trong xã hội Trung Quốc
Chính là những vụ việc nghiêm trọng khi người già
ngã xuống rồi quay sang đổ lỗi cho người cứu giúp
Những người tốt bụng đưa họ đến bệnh viện,
cuối cùng lại bị vụ án đòi tiền bồi thường
Vụ việc gây nhức nhối nhất chính
là vụ án Bành Vũ ở Nam Kinh năm 2006
Năm 2007, Tòa án cấp sơ thẩm phán quyết Bành
Vũ phải chịu 40% trách nhiệm bồi thường
Sau đó cô nói, không phải anh đâm bà ấy, vậy tại sao anh lại đỡ bà ấy
Đã lan truyền rộng rãi hơn 10 năm trôi qua,
những sự việc tương tự vẫn chưa biến mất
Tháng 5 năm 2024, ông Dương ở Nam Kinh đi đạp xe qua một ngã tư
thì nhìn thấy một cụ ông ngã xuống đất, mặt đã chảy máu
Xung quanh không ít người đứng đó nhưng không ai dám tiến lên
Ông Dương quyết định đỡ cụ nhưng trước khi đưa tay ra,
ông đã bật camera hành trình
Không ngờ sau khi được đỡ dậy,
cụ lại cùng người nhà chỉ đích danh ông Dương là người gây ra vụ việc
Cuối cùng, cảnh sát điều tra xác nhận,
cụ ông tự ngã khi đạp xe trong tình trạng đã uống rượu
Còn ông Dương không liên quan đến vụ tai nạn
Tháng 8 cùng năm, Tiểu Mạnh, 17 tuổi, ở Phủ Châu, Giang Tây, nhìn thấy
một cụ ông ngã bên đường nên dừng lại đỡ và giúp liên hệ với gia đình.
Không ngờ cụ ông quay lại sang tố Tiểu Mạnh đã va vào mình,
thậm chí nhiều lần xô đẩy, tát cầu, chiếu treo,
nơi xảy ra sự việc lại nằm trong điểm mù của camera giám sát.
Sau đó, cảnh sát tìm được video từ khu vực lân cận,
chứng minh cụ ông tự ngã.
Cụ ông sau đó bị tạm giữ hành chính vì hành vi đánh người.
Tháng 9 năm 2025, ông Doãn ở Thường Đức,
Hồ Nam nhìn thấy một cụ ông đang đẩy xe bị ngã nên tiến đến giúp.
Kết quả, người nhà cụ ông báo cảnh sát và yêu cầu ông Doãn bồi
thường hơn 30.000 nhân dân tệ, khoảng 100 triệu Việt Nam đồng.
Để chứng minh mình không va vào ông cụ, ông Doãn cùng người
thân mất hơn 10 ngày tìm kiếm camera giám sát xung quanh.
Cuối cùng, họ tìm được đoạn video chứng minh
hai bên hoàn toàn không xảy ra va chạm.
Vì vậy, sau này khi có người ngã xuống,
ngay càng nhiều người học được một cách cứu giúp mới.
Trước tiên tìm bằng chứng, sau đó mới làm việc tốt
Có cư dân mạng nhìn thấy một người ngã trên đường
Nhưng bản thân không dám đỡ
Chỉ dám đứng bên cạnh quay video cho người sẵn lòng đưa tay giúp đỡ
Tôi quay cho mọi người, tôi quay
Ông ấy định đi cắt tóc, đi lên phía trước để cắt tóc
Tôi quay lại nhé
Đỡ ông ấy đến chỗ mát, tránh chỗ còn nắng
Hai người này, một là chị đây, một là tài xế vừa xuống xe
Tôi đã quay lại hết
Nếu có chuyện gì, tôi sẽ làm chứng cho mọi người.
Có người trước khi đưa tay ra giúp còn
phải hỏi một câu, ông tự ngã phải không?
Ông ngã thế nào vậy? Ông tự ngã đúng không?
Tôi tự ngã, mau đỡ tôi dậy, tôi nặng lắm.
Tôi đợi ông, bây giờ không sao rồi chứ.
Tôi quay video lại nhé, phòng trường hợp cần thiết, cô đã cứu tôi.
Trước đây, đỡ một người cần một đôi tay, sau đó còn cần nhân chứng.
Về sau, cần camera giám sát, điện thoại và camera hành trình
Camera giám sát dần trở thành một thứ thay thế cho
sự tin tưởng đã mất đi giữa những người xa lạ
Những năm gần đây, các chiêu trò ăn vạ ngày càng đa dạng
Trong khi tiền bạc cũng ngày càng khó
kiếm đối với người dân bình thường
Trung Quốc hiện có hơn 200 triệu lao
động làm việc theo hình thức linh hoạt
Trong đó, chạy xe công nghệ, giao đồ ăn và các công việc
thời vụ trở thành nguồn thu nhập của không ít người
Khó khăn trong cuộc sống đương nhiên
không phải là lý do để vi phạm pháp luật
Nhưng khi việc kiếm tiền một cách bình thường ngày
càng trở nên khó khăn, một số người cũng bắt đầu
tính toán xem làm thế nào để kiếm tiền nhanh hơn.
Vì vậy, các chiêu trò ăn vạ cũng được nâng cấp.
Trước đây là người đâm vào xe, còn bây giờ là xe đâm vào xe.
Năm 2024, tại Quảng Châu từng xét xử một vụ án như vậy.
Một tài xế xe công nghệ họ Quan có 7 năm kinh nghiệm lái xe,
trong vòng một năm rưỡi đã để lại 41 hồ sơ yêu cầu bồi thường
bảo hiểm vào thời điểm xảy ra tai nạn với tần suất cao nhất.
Gần như tuần nào anh ta cũng gây ra một vụ va chạm
Trùng hợp hơn là phần lớn các vụ tai nạn xảy ra
khi xe phía trước đang chuyển làn hoặc quay đầu
Còn quan với tư cách xe phía sau lại không giảm tốc độ hay né tránh
Và cuối cùng thường được xác định là không phải chịu trách nhiệm
Qua điều tra, tòa án phát hiện đây không phải là
do vận rủi mà là một cách kiếm tiền
Sau khi cố tình gây tai nạn,
quan không chỉ yêu cầu thanh toán chi phí sửa chữa
Mà còn cấu kết với một cơ sở sửa chữa cố định
thông qua việc nhận lại tiền hoa hồng sửa chữa,
làm giả giấy tờ sửa chữa,
sau đó tiếp tục yêu cầu đối phương bồi thường chi phí ngừng kinh doanh.
Tháng 11 năm 2024, Tòa án Nhân dân Trung cấp
Quảng Châu giữ nguyên phán quyết sơ thẩm
trong phiên phúc thẩm, tuyên phạt quan
1 năm 10 tháng tù về tội lừa đảo.
Đến năm 2026, chiêu trò này đã phát triển
thành hoạt động phạm tội có tổ chức.
Tháng 1, Cảnh sát Quảng Châu đồng loạt triển khai chiến dịch,
truy quét, triệt phá 4 nhóm cố tình sử dụng xe công nghệ và các phương
tiện khác để tạo ra tai nạn giao thông, bắt giữ hình sự 46 người.
Với tài xế xe công nghệ hiện nay, nếu muốn kiếm hơn 10.000
nhân dân tệ mỗi tháng thì chỉ có một cách, đó là ăn vạ.
Bọn họ chuyên nhắm vào những tài xế thật thà
khi chuyển làn hoặc ra tay lúc tài xế quay đầu.
Nghĩa là khi bạn đang muốn nhập làn, hắn sẽ từ phía sau
tăng tốc rồi vọt một cái lao thẳng lên và đâm vào bạn.
Khi cảnh sát giao thông đến, căn cứ theo luật giao thông
thì bạn sẽ bị xác định là hoàn toàn chịu trách nhiệm
Nhưng hiện nay, đây đã được xem là kiểu chơi khá sơ đẳng
Còn điều gì đáng ghê tầm hơn?
Bạn nghĩ rằng bồi thường tiền sửa xe cho hắn là xong sao?
Thủ đoạn thực sự cao tay là vài tháng sau
Hắn lại tìm đến yêu cầu bồi thường khoản thu nhập bị mất
do xe phải ngừng hoạt động
Chi phí này có thể lên tới vài trăm nhân dân tệ mỗi ngày
Thậm chí, nếu xe phải sửa vài ngày thì
có thể lên tới vài nghìn nhân dân tệ
Một chút là gì?
Một chút là công ty bảo hiểm không chi trả khoản tiền này
Toàn bộ chi phí do xe phải ngừng hoạt động
Đều phải do chủ xe tự bỏ tiền túi ra
Hơn nữa, hiện còn có thông tin cho thấy
Các nhóm chuyên ăn vạ này đã cấu kết với một số cơ sở sửa chữa
Vốn dĩ xe của bạn chỉ cần một ngày là sửa xong
Nhưng họ lại lập phiếu sửa chữa
Khi thời gian sửa từ 3 đến 5 ngày
Đến khi giấy triệu tập của tòa án được gửi tới
Thì bạn mới hoàn toàn sững sờ
Đến tháng 6, cảnh sát Quảng Châu công bố
từ đầu năm đến nay đã triệt phá 90 nhóm
ăn vạ liên quan đến phương tiện giao thông.
bắt giữ hình sự gần 100 người,
một số người thậm chí còn trực tiếp diễn kịch ngay trên đường.
Hình ảnh cho thấy một chiếc xe giảm tốc độ chuẩn bị đi qua rẽ.
Ngay khi rẽ vừa được nâng lên,
một người đàn ông mặc áo xanh bất ngờ lao ra trước đầu xe,
rồi nằm xuống, tạo hiện trường giả như vừa bị đâm xe.
Sau đó, một số người đi cùng lập tức quay quanh tài xế để chất vấn.
Từ cuộc tranh luận về việc có nên giúp đỡ người lạ,
gặp nạn hay không đã kéo dài nhiều năm
Trung Quốc sau đó đã đưa ra các điều khoản
bảo vệ người cứu hộ vào Bộ Luật Dân Sự
Điều 184 nêu rõ, người tự nguyện cung cấp trợ giúp khẩn
cấp và vô tình gây thương tích cho người được giúp đỡ
sẽ không phải chịu trách nhiệm dân sự
Pháp luật đã có quy định rõ ràng,
vậy tại sao khi nhìn thấy một người ngã xuống
phản ứng đầu tiên của nhiều người vẫn là sợ hãi
Pháp luật có thể phân định trách nhiệm,
nhưng rất khó khiến con người lấy lại niềm tin vào nhau
Vậy, sự tin tưởng giữa người với người ở Trung
Quốc đã từng bước bị phá vỡ như thế nào?
Trong lịch sử gần đây, có một giai đoạn đầy đau thương.
Năm 1970, tại huyện Cố Trấn, tỉnh An Huy,
cậu bé 16 tuổi Trương Hồng Binh
đã tự tay viết đơn tố giác mẹ mình là
Phương Trung Mưu yêu cầu xử bắn bà.
Trước đó, người mẹ chỉ lên tiếng phê phán
việc sùng bái cá nhân trong gia đình
và nói rằng cần minh oan cho Lưu Thiếu Kỳ.
Hai tháng sau, Phương Trung Mưu bị kết án tử hình
và bị xử tử với tội danh hoạt động phản cách mạng.
10 năm sau, năm 1980,
tòa án tái thẩm định bản án trước đây là hoàn toàn sai lầm,
đồng thời xác định đây là một vụ án oan dẫn đến giết
người oan và phục hồi danh dự cho Phương Trung Mưu.
Nhiều thập niên sau, Trương Hồng Binh công khai xã hội.
Trong thời kỳ cách mạng văn hóa,
học sinh tố giác giáo viên, vợ chồng tố giác lẫn nhau,
con cái phê phán cha mẹ, những mối quan hệ
tình cảm cơ bản nhất giữa con người với nhau,
tình thân, tình thầy trò và tình nghĩa vợ chồng đều
có thể phải nhường chỗ cho lập trường giai cấp.
Cách mạng văn hóa phê phán và phá bỏ lại chính là hệ thống chuẩn
mực làm người mà người Trung Quốc đã đề cao suốt hàng nghìn năm.
Mạnh Tử từng nói về lòng trắc ẩn,
khi mọi người thấy một đứa trẻ sắp rơi xuống giếng,
họ sẽ theo bản năng, cảm thấy sợ hãi và lo lắng.
Không phải vì lợi ích cá nhân nào, mà đơn giản là họ
không thể chịu được cảnh đứa trẻ rơi xuống giếng.
Truyền thống Trung Quốc cũng đề cao những tư
tưởng như người nhân tử yêu thương người khác,
thấy được nghĩa thì dũng cảm ra tay và thận trọng khi ở một mình.
Dù không có ai chứng kiến,
vẫn biết điều gì nên làm và điều gì không nên làm
Tất nhiên, Trung Quốc thời cổ đại cũng có những
kẻ lừa đảo và những người giăng bẫy để tống tiền
Đại Minh Luật cũng có những quy định cụ thể
nhằm xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tiền bạc
Những người cố tình giăng bẫy,
lừa người khác rồi kiếm tiền từ đó cũng phải chịu hình phạt
Người Trung Quốc trước đây khi mô tả một thời phương có phong tục,
nếp sống tốt đẹp thường nói
Không ai nhặt của rơi trên đường, đêm ngủ không cần đóng cửa
Nhân nghĩa lễ trí tín, liêm sỉ, thành tín, thiện ác hữu báo,
những điều này từng là những đạo lý làm
người quen thuộc đối với người Trung Quốc.
Nhưng ngày nay, khi nhìn thấy một người già nằm bên đường,
có người muốn tiến đến giúp đỡ thì trước tiên phải
nhìn quanh xem đó có camera giám sát hay không.
Người đứng bên đường do dự chưa chắc đã thiếu lòng tốt.
Với một người, mỗi tháng chỉ kiếm được 10 triệu đồng.
Việc phải đối mặt với một tranh chấp có
thể dẫn tới vài trăm hoặc cả tỷ đồng,
khiến họ sợ hãi cũng là điều dễ hiểu.
sau khi chứng kiến hết thảy tin này đến tin khác
với những người có lòng tốt nhưng lại chuốc lấy rắc rối.
Nhiều người đơn giản chỉ đang cố bảo vệ chính mình.
Một người không dám đưa tay ra có lẽ chỉ vì sợ dính thêm vướng mắc.
Nhưng khi 10 người đều không dám đưa tay ra,
người thực sự cần được giúp đỡ chỉ có thể tiếp tục nằm đó.
Còn kẻ kiếm được lợi từ việc vụ án,
đòi tiền lại nhận ra rằng cách này thực sự có tác dụng.
Dần dần, những người muốn làm việc tốt ngày càng thận trọng,
trong khi những kẻ không có giới hạn đạo đức lại càng trở nên táo tợn.
Những giá trị đã bị lãng quên trong nhiều thập niên
do sự đứt gãy văn hóa, rất khó có thể dùng 19.000 nhân dân tệ,
100.000 nhân dân tệ hay bất kỳ con số nào để đo đếm cho rõ.
Những giá trị nhân nghĩa, thành tín và lương tri mà người Trung
Quốc đã đề cao suốt hàng nghìn năm cũng không dễ gì bị mai một.
Có lẽ, một ngày nào đó, con người sẽ một lần nữa nhận ra rằng
những đạo lý làm người từ xa xưa ấy thực ra chưa bao giờ lỗi thời.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi
Những góp ý của quý vị đã giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày
Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc
trên 2 nền tảng Youtube và CanSingua
Mỹ Dung và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại
