Phim trường Hoành Điếm lớn nhất Trung Quốc đang rơi vào cảnh đìu hiu chưa từng có khi hàng trăm ngàn diễn viên mất kế sinh nhai, trong khi báo cáo mới nhất tiết lộ tới 55% năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo quốc gia lại bị đổ vào việc sản xuất phim ngắn.
🎬 Bi kịch diễn viên Hoành Điếm sáng đóng vai vương gia, tối chạy giao đồ ăn hoặc giành giật từng suất diễn 80 tệ.
📉 Cơn ác mộng nợ thù lao 1.600 tệ suốt 5 tháng và mức giá rẻ mạt 1.000 tệ trọn gói cho vai nữ chính làm việc 15 tiếng mỗi ngày.
🎭 Vấn nạn dùng công nghệ AI đánh cắp khuôn mặt và giọng nói của hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng để phát sóng bán hàng lừa đảo.
💻 Nghịch lý 55% năng lực tính toán AI của Trung Quốc bị đốt vào 430.000 bộ phim ngắn thay vì nghiên cứu công nghệ lõi.
⚠️ Sự bế tắc của ngành AI Trung Quốc dưới lệnh kiểm soát chip từ Hoa Kỳ và hiện tượng dự án bỏ hoang trong lĩnh vực công nghệ cao. --------- #dknthoisu
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Thưa quý vị, phim trường Hoành Điếm tại tỉnh Chiết
Giang từng là trung tâm điện ảnh lớn nhất Trung Quốc,
nơi hàng trăm đoàn phim xếp hàng bấm máy mỗi ngày.
Thế nhưng hiện nay, nơi đây lại rơi vào cảnh điều hưu,
hàng loạt diễn viên phải đi giao đồ ăn ban đêm
hoặc giành giật từng xuất diễn giá 80 nhân dân tệ.
Đáng chú ý, báo cáo mới nhất tiết lộ tới 55% năng lực tính toán trí tuệ
nhân tạo của Trung Quốc đang bị đổ vào việc sản xuất phim ngắn giá rẻ.
Vì sao nguồn lực công nghệ quốc gia lại
bị cuốn vào vòng xoáy lệch lạc này?
Phần 1. Hoành Điếm hoang vắng và bi
kịch sáng làm vương gia tối giao đồ ăn
Trong nhiều năm qua, phim trường Hoành Điếm thuộc
tỉnh Chiết Giang luôn được xem là biểu tượng phồn
vinh của ngành công nghiệp giải trí đại lục,
nơi quy tụ hàng trăm đoàn làm phim và hàng trăm ngàn diễn viên
quần chúng lẫn chuyên nghiệp từ khắp nơi đổ về tìm kiếm cơ hội.
Tuy nhiên, bước sang cuối tháng 10 năm 2026,
bức tranh thực tế tại đây đã đảo chiều hoàn toàn.
Những khu bối cảnh mô phỏng Cố Cung từng đòi hỏi các đoàn
làm phim phải đăng ký xếp hàng chờ đợi tới lượt bấm máy.
Nay rơi vào cảnh vắng lặng không một bóng người.
Ngay cả khu chợ đêm sầm uất nhất của thị
trấn Hoành Điếm cũng trở nên thưa thớt,
phản ánh sự suy thoái nghiêm trọng của toàn
bộ chuỗi dịch vụ ăn theo ngành điện ảnh.
Sự đóng băng của các dự án phim truyền thống kết hợp với làn
sóng thay thế bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo đã đẩy những
người làm nghề diễn và cuộc khủng hoảng sinh kế chưa từng có.
Trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc gần đây,
câu chuyện của những diễn viên lâu năm như ông Tô Thành hay ông
Dư luận tại Hoành Điếm đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận.
Họ tự mô tả cuộc sống hiện tại của mình bằng câu nói chua xót,
buổi sáng làm vương gia, buổi tối đi giao đồ ăn.
Đừng thấy lúc lên hình trông bề thế mà nhầm,
tối đến vẫn phải khoác áo chạy giao hàng
Nhiều người trẻ tuổi quyết định từ chức ở quê
nhà để đến Hoành Điếm theo đuổi ước mơ diễn xuất
Cũng rơi vào cảnh bế tắc kép, khi thị trường phim ngắn
đóng băng vì sự xâm lấn của công nghệ tạo hình tự động
Họ xoay sang bày bán sạp rong ngoại phố để cầm cự qua ngày
Nhưng thời tiết chuyển lạnh cùng sức mua lao
dốc khiến sạp hàng nhỏ cũng nhanh chóng ế ẩm
Tình trạng thiếu việc làm không chỉ tấn công nhóm diễn viên
quần chúng ở tầng đáy mà đã lan tới tận nhóm nghệ sĩ nổi tiếng.
Một nhân sự lâu năm trong ngành giải trí tại Hoành Điếm đã chia sẻ câu
chuyện vào lúc 4 giờ sáng sau cuộc trò chuyện với một ngôi sao hạng
A có khả năng vừa diễn xuất vừa ca hát kiêm đạo
diễn nhưng hiện tại cũng rơi vào cảnh thất nghiệp.
Theo tiết lộ của nghệ sĩ này, hơn một nửa nhân sự trong giới
giải trí Trung Quốc hiện nay đang phải ngừng việc hoàn toàn,
còn số còn lại rơi vào trạng thái hoang mang tột độ khi các
đài truyền hình lớn như đài truyền hình Hồ Nam liên tục
khai triển và lăng xê các nghệ sĩ ảo bằng trí tuệ nhân tạo.
Ở thị trường nước ngoài, các mô hình nhân vật kỹ thuật
số thậm chí có thể thu về 140.000 nhân dân tệ mỗi tuần,
hay dựng lên cả kịch bản Nữ nghệ sĩ ảo mang thai để tiếp thị sữa bột.
Không gian sinh tồn của diễn viên người thật bị
thu hẹp với tốc độ chóng mặt. Sự suy sụp của ngành phim
trường nhanh chóng kéo theo hiệu ứng đổ vỡ dây chuyền.
Đối với các hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống tại địa phương, camera giám
sát và ghi sáng ngày 20 tháng 10 tại một quán ăn ở Hoành Điếm đã
ghi lại cảnh một thiếu niên kiệt sức bước vào xin vợ chồng chủ quán
một miếng cơm thừa vì phải nhịn đói nhiều ngày không kiếm được việc.
Chủ quán sau đó đã tặng cậu hai thùng mì ăn liền lớn
Và khuyên cậu nên rời khỏi Hoành Điếm để tìm con đường sống khác
Một trường hợp điển hình khác là một người đàn
ông quê tại thành phố Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam
Đã đem toàn bộ tiền thừa kế của người cha quá cố
Cùng tiền dưỡng già của mẹ ruột
Tổng cộng khoảng 330.000 nhân dân tệ để mở một nhà hàng tại Hoành Điếm
Thế nhưng, đúng vào giai đoạn ngành phim ảnh đóng băng
Nhà hàng mới mở, hơn nửa tháng đã rơi vào cảnh kiệt quệ
Mỗi ngày lỗ ròng 700 nhân dân tệ
Dù quán mở cửa từ 10 giờ sáng đến 1 giờ sáng hôm sau
Nhưng vào đúng 12 giờ trưa cũng không
có lấy một thực khách nào bước vào
Đẩy cả gia đình vào nguy cơ mất trắng toàn bộ tài sản tích lũy
Phần 2, cơn ác mộng nợ thù lao và mức lương rẻ mạt
1.000 tệ cho vai nữ chính
Khi số lượng dự án phim người thật sụt giảm mạnh
Trong khi lượng diễn viên thất nghiệp rồn ứ ngày càng đông
Cán cân cung cầu tại Hoành Điếm đã rơi vào trạng thái mất cân bằng
nghiêm trọng mà người trong ngành gọi là cảnh lăng đa nhục thiểu,
nghĩa là sói nhiều thịt ít. Hệ quả trực tiếp của tình trạng này là sự
sụp đổ của mặt bằng tiền lương và sự gia tăng của các hành vi chèn ép,
nợ động thù lao từ phía các nhà sản xuất.
Mới đây, một nữ diễn viên quê tại tỉnh Hà Nam đã công khai lên
mạng xã hội tố cáo việc bị một đoàn làm phim nợ khoản thù lao vòn
vẹn 1.600 nhân dân tệ suốt 5 tháng ròng rã mà không thanh toán.
Đáng chú ý, khi cô liên hệ đòi khoản tiền công chính đáng của mình,
phía đoàn phim không những không trả mà còn buông lời đe dọa.
Nếu còn dám công khai đòi tiền thù lao,
chúng tôi sẽ liên kết với các đạo diễn lớn để phong sát cô.
Trước lời đe dọa này, nữ diễn viên đã thẳng thắn phản bác rằng một đơn
vị sản xuất đến khoản tiền 1.600 nhân dân tệ còn phải khất nợ suốt 5
tháng thì không thể có đủ uy tín để chi phối các đạo diễn có năng lực,
cô chưa chát nhất định.
Với tình hình thị trường hiện nay, chưa cần đến lượt các người ra
tay thì trí tuệ nhân tạo cũng đã đào thải cả các người lẫn tôi rồi.
Theo lời kể trực tiếp từ các diễn viên đang bám
trụ tại Hoành Điếm cuộc cạnh tranh giành việc làm,
hiện nay khốc liệt không kém gì kỳ thi tuyển công chức.
Mỗi ngày các đoàn làm phim người thật chỉ tung ra vỏn vẹn
2-3 đầu việc nhỏ, nhưng trong mỗi nhóm tuyển dụng trực tuyến
có tới hàng trăm diễn viên lao vào nộp hồ sơ và giành giật
từng suất thử vai chỉ để đổi lấy đúng một ngày làm việc.
Hàng loạt đạo diễn tuyển chọn nhân sự từng hợp tác quen thuộc chỉ
cách đây 2 tháng nay đã giải nghệ, chuyển ngành hoặc công ty phá sản.
Khiến những diễn viên có kinh nghiệm bỗng chốc trở
lại vạch xuất phát như những người mới vào nghề
Thậm chí, trước tốc độ cập nhật thuật toán hiện tại,
việc diễn viên muốn bán bản quyền khuôn mặt của mình cho các công
ty công nghệ để tạo hình mẫu AI cũng không còn đơn vị nào thu mua
Đối với tầng lớp diễn viên quần chúng ở đáy tháp thu nhập, bức tranh
tài chính còn bi đát hơn rất nhiều so với những lời đồn thổi bên ngoài
Một người làm việc lâu năm trong giới sản xuất đã lên tiếng cảnh báo
những thanh niên còn ôm mộng đổi đời rằng mức lương danh nghĩa cho
diễn viên chạy việc tại các hoành điểm là 100 nhân dân tệ mỗi ngày.
Nhưng sau khi bị các khâu trung gian cắt phế,
số tiền thực lĩnh cầm về chỉ còn hơn 80 nhân dân tệ.
Trong bối cảnh khan hiếm đoàn làm phim như hiện nay,
một diễn viên quần chúng dù may mắn tìm được 10 ngày việc trong
một tháng thì tổng thu nhập cũng chỉ đạt khoảng 800 nhân dân tệ,
tương đương khoảng hơn 8.000 nhân dân tệ cho cả một năm làm việc,
mức thu nhập thấp nhất trong xã hội.
Ngay cả một diễn viên tự
do kiêm chủ kênh mạng xã hội có chút tiền tuổi cũng thừa nhận.
Trong cả tháng qua, anh chỉ nhận được đúng một
ngày quay phim với mức thủ lao 300 nhân dân tệ.
Sau khi trả hơn 200 nhân dân tệ cho trợ lý và 100 nhân dân
tệ cho người môi giới, anh còn phải tự bù lỗ 25 nhân dân tệ,
tiền xe đi lại và không được cấp nổi một suất cơm hộp.
Sự rẻ rúng sức lao động đã lan tới cả các vị trí diễn viên chính.
Một nữ diễn viên đến từ tỉnh Phúc Kiến từng đóng nhiều bộ phim tại
Hoành Điếm chia sẻ rằng trong lần quay lại đây mới được 5 ngày,
cô đã được một đạo diễn chọn ngay vào vai nữ chính số 1 của bộ phim.
Thế nhưng, khi cô lịch sự hỏi về ngân sách và ngỏ ý sẵn
sàng nhận mức giá chọn gói ưu đãi nếu lịch quay kéo dài,
vị đạo diễn đã thẳng nhiên trả lời rằng thù lao chọn gói cho toàn bộ
bộ phim chỉ là 1.000 nhân dân tệ, còn số 1.000 nhân dân tệ cho vai nữ
chính đồng nghĩa với việc cô phải làm việc liên tục ít nhất 5 ngày,
mỗi ngày ghi hình trên 15 tiếng đồng hồ với cường độ cao,
tính ra tiền công mỗi giờ chỉ tương đương hơn 10 nhân dân tệ.
Sự sụt giảm thu nhập xuống dưới mức sinh tồn tối thiểu
đang buộc hàng loạt diễn viên phải thừa nhận thực tế.
Hãy lo lấp đầy cái bụng trước khi bàn đến việc ước mơ.
Phần 3. AI cướp khuôn mặt diễn viên và vấn
nạn mạo danh nghị sĩ lừa đảo trực tuyến,
không chỉ dừng lại ở việc thu hẹp cơ hội việc làm tại các phim trường.
Sự bùng nổ thiếu kiểm soát của các công cụ trí tuệ nhân
tạo tại Trung Quốc đang trực tiếp tước đoạt nhân thân,
khuôn mặt và giọng nói của các diễn viên người thật.
Nhiều diễn viên trung niên có thực lực diễn
xuất tại Hoành Điếm đã lên tiếng phản bác,
quan điểm cho rằng trí tuệ nhân tạo chỉ là một công cụ hỗ trợ giống như
chiếc máy quay phim từng thay thế hội họa truyền thống trong lịch sử.
Họ chỉ rõ bản chất của vấn đề.
Máy quay phim ngày xưa không hề cướp đi cây cọ của người họa sĩ,
nhưng trí tuệ nhân tạo ngày nay lại trực
tiếp cướp đi khuôn mặt của người diễn viên.
Chỉ trong vòng một phút,
hệ thống máy tính có thể tạo ra 100 bản sao kỹ thuật số
Có ngoại hình giống hệt diễn viên thật
Nhưng không cần ăn uống, không cần nghỉ ngơi, không đòi hỏi tiền lương
Và cũng không cần thương lượng hợp đồng
Nhiều nghệ sĩ trung niên cay đắng nhận ra
Họ không bị đào thải bởi tuổi tác hay năng lực chuyên môn
Mà bị gạt bỏ bởi một chuỗi mã lệnh máy tính
Nghiêm trọng hơn, công cụ hoán đổi khuôn mặt
và sao chép giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo
Tại đại lục, hiện có rào cản kỹ thuật cực thấp
Chi phí sản xuất một đoạn video giả mạo chỉ tốn từ vài chục đến
vài trăm nhân dân tệ. Sự dễ dãi này đã biến công nghệ thành phương
tiện trục lợi cho hàng loạt đường dây thương mại điện tử lừa đảo,
tự ý đánh cắp hình ảnh của các nghệ sĩ nổi tiếng để phát sóng
trực tiếp bán hàng giả mà nạn nhân hoàn toàn không hề hay biết.
Dạng sáng ngày 18 tháng 10,
nữ diễn viên thực lực Ngô Việt đã phải đăng đàn tố cáo một tài khoản
mang tên Nhật ký làm đẹp của chị Hoa vì hành vi dùng trí tuệ nhân tạo
ghép khuôn mặt và nhái giọng nói của cô để quảng cáo mỹ phẩm giả mạo.
Trong đoạn video bị làm giả,
hình ảnh AI của bà Ngô Việt tuyên bố sản phẩm này
do chính bà chủ động tìm đến nhà sản xuất để xin ưu đãi cho người
hâm mộ và khẳng định phụ nữ mang thai cũng có thể sử dụng an toàn.
Cuối đoạn video thậm chí còn chèn cả hình ảnh và giọng nói giả mạo
của cựu vận động viên bóng bàn Đặng Á Bình để tăng độ tin cậy.
Ngay sau khi bà Ngô Việt lên tiếng yêu cầu kẻ lừa đảo hoàn trả
tiền cho người tiêu dùng, tài khoản vi phạm đã vội vã đổi tên
thành nhật ký làm thuê của Tiểu Lưu và xóa toàn bộ dữ liệu trong
khi đội ngũ của bà Đặng Á Bình khẳng định bà chưa từng ký hợp đồng
đại diện hay cấp phép hình ảnh AI cho bất kỳ sản phẩm nào như vậy.
Tình trạng đánh cắp nhân thân tràn lan đến mức chính các nghệ sĩ cũng
rơi vào cảnh không thể tự chứng minh danh tính của mình trên không
gian mạng, nữ diễn viên Ôn Chanh Vanh kể lại rằng trong một lần đi
quay phim về đến nhà lúc 3 giờ 4 giờ sáng, khi mở điện thoại lên xem,
bà phát hiện một phòng phát sóng trực tiếp đang sử dụng
hình ảnh và giọng nói AI của chính mình để bán hàng rầm rộ,
khi bà ôn tranh vanh trực tiếp để lại bình luận chất vấn trong
phòng phát sóng rằng nếu cô là Ôn Chanh Vanh, vậy tôi là ai?
Tài khoản thật của bà lập tức bị đối tượng
quản trị phòng phát sóng chặn hoàn toàn
Tương tự, vào ngày 19 tháng 10,
truyền thông Đài Loan đưa tin nữ diễn viên Lâm Tâm Như
đã phải thông qua luật sư gửi văn bản pháp lý
yêu cầu một thương hiệu dầu gội tại Đại Lục
gỡ bỏ toàn bộ các video quảng cáo vi phạm bản
quyền trên hai nền tảng Douyin và Xiaohongshu
Dù nhãn hàng này có hợp đồng đại diện thương hiệu với bà Lâm Tâm Như,
nhưng phía người bán đã tự ý dùng trí tuệ nhân tạo ghép khuôn mặt
và giọng nói của bà với hình ảnh mặc áo 2 dây và quần đùi để chào
mời sản phẩm, một tạo hình trái ngược hoàn toàn với hình tượng
công chúng của nữ diễn viên và chưa từng được bà cấp phép sử dụng.
Phần 4. Nghịch lý 55% năng lực tính toán
AI quốc gia đổ vào sản xuất phim ngắn
Đằng sau là sóng thất nghiệp tại Hoành Điếm và nạn giả mạo khuôn mặt
nghệ sĩ trên các sàn thương mại điện tử là một nghịch lý cấu trúc
nghiêm trọng trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc.
Một bản báo cáo hoạt động quan hệ nhà đầu tư
do công ty niêm yết Trung Văn Tại Tuyến công bố mới đây
đã tiết lộ những số liệu phân bổ tài nguyên tính toán,
khiến chính giới chuyên môn trong nước phải đặt dấu hỏi lớn.
Theo dữ liệu chính thức từ báo cáo này,
trong tổng lượng đơn vị xử lý dữ liệu,
Lượng token của các mô hình trí tuệ nhân tạo tại Trung
Quốc hiện nay có tới 55% bị tiêu hao vào việc sản xuất
phim ngắn và các sản phẩm âm thanh, hình ảnh giải trí,
25% tiếp theo được sử dụng để tạo quảng cáo thương mại điện tử,
trong khi tỷ lệ thực sự được đầu tư cho hoạt động nghiên
cứu và phát triển công nghệ cốt lõi chỉ chiếm vỏn vẹn 15%
Tính toán từ bảng phân bổ này cho thấy lượng tài nguyên
tính toán mà Trung Quốc đang đốt vào việc tạo ra các bộ
phim ngắn và video giải trí đã cao gấp tới hơn 2 lần
so với tổng nguồn lực dành cho nghiên cứu khoa học kỹ thuật mũi nhọn.
Ngay sau khi báo cáo được công bố, chủ đề một nửa năng lực tính toán
AI của Trung Quốc đang dùng để làm phim đã nhanh chóng trở thành tâm
điểm tranh luận gay gắt trên các diễn đàn kinh tế và công nghệ đại lục.
Giải thích về cơ chế kỹ thuật khiến mảng phim ngắn ngốn lượng tài
nguyên khổng lồ này, các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng phim
ngắn là một loại phim kinh doanh đòi hỏi tốc độ tạo hình ảnh,
âm thanh và dòng quay dữ liệu ở cường độ cực cao.
Đặc biệt, dòng phim ngắn dùng trí tuệ nhân tạo mô phỏng diễn
viên người thật có yêu cầu khắt khe hơn nhiều về độ chi tiết của
biểu cảm khuôn mặt, chuyển động cơ thể và ánh sáng bối cảnh.
khiến mức tiêu thụ đơn vị tính toán thường cao gấp 2-3 lần
so với phim hoạt hình AI thông thường.
Hơn nữa, trong tiến trình sản xuất thực tế,
để đạt được các góc máy và biểu cảm khớp với kịch bản của đạo diễn,
đội ngũ kỹ thuật phải ra lệnh cho hệ
thống máy tính tạo đi tạo lại hàng chục,
thậm chí hàng trăm đoạn video nháp rồi mới
sàng lọc lấy một cảnh quay đạt yêu cầu,
dẫn đến sự lãng phí tài nguyên tính toán theo cấp độ nhân.
Việc gần 80% tổng năng lực xử lý dữ liệu trí tuệ nhân tạo của cả
một quốc gia bị hút cạn vào hai mảng là làm phim ngắn, mì ăn liền
55% và làm video quảng cáo bán hàng trực tuyến 24% đã phơi bày sự
lệch hướng rõ rệt giữa tuyên truyền chính trị và thực tế thị trường,
thay vì sử dụng năng lượng siêu máy tính để giải quyết các bài toán
y sinh, vật liệu mới, tự động hóa công nghiệp hay thuật toán nền tảng.
Dòng vốn và tài nguyên máy chủ tại Trung Quốc lại chảy ồ ạt vào
những lĩnh vực giải trí ngắn hạn, có vòng quay thu hồi vốn nhanh,
nhiều chuyên gia công nghệ tại đại lục đã phải thẳng thắn đặt câu hỏi,
khi năng lực tính toán quốc gia đổ dồn với mật độ dày đặc như vậy và
một hình thái nội dung giải trí đơn điệu có thực sự là con đường ứng
dụng công nghệ hiệu quả hay chỉ là sự tiêu hao tập thể của một nền
kinh tế đang rơi vào trạng thái dư thừa năng lực sản xuất bất thường?
Cơn sốt 430.000 bộ phim ngắn và thứ thuốc phiện điện tử bao mòn
trí tuệ, sự dịch chuyển ổ ạt của tài nguyên trí tuệ nhân tạo sang
mảng sản xuất video giá rẻ đã tạo ra một vụ nổ về số lượng phim
cực ngắn tại thị trường Trung Quốc, nhưng đồng thời cũng kéo theo
sự suy đổi nghiêm trọng về chất lượng văn hóa và nhận thức xã hội.
Theo báo cáo phát triển ngành phim cực ngắn toàn cầu
do Trung tâm Nghiên cứu Phát triển thuộc Tổng cục Phát thanh
Truyền hình Quốc gia Đảng Cộng sản Trung Quốc phối hợp công bố
Năm 2025, thị trường phim cực ngắn toàn cầu đã tiến sát quy mô 18
tỷ USD, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm tới hơn 14 tỷ USD,
tương đương gần 80% thị phần thế giới.
Đáng chú ý hơn cả là tốc độ xuất xưởng phi mã nhờ
sự tiếp sức của công nghệ tạo hình tự động.
Chỉ tính riêng trong 8 tháng đầu năm nay, số lượng phim cực ngắn được
tung lên các nền tảng mạng tại Trung Quốc đã lên tới con số 430.000 bộ.
cao gấp 13 lần so với tổng số lượng sản xuất của cả năm 2025 cộng lại
Việc sản xuất hàng trăm ngàn bộ phim chỉ trong vài tháng
đồng nghĩa với việc quy trình biên kịch, diễn xuất và hậu kỳ nghệ thuật
bị lược bỏ tối đa, nhường chỗ cho các công thức kịch bản công nghiệp
dập khuôn, phi lý và kích thích cảm xúc cực đoan
Kết quả xã hội của đàn sóng 430.000 bộ phim ngắn này
nhanh chóng bộc lộ rõ nét
Mới đây, từ khóa phim ngắn Trung Quốc làm giảm trí tuệ đã vươn lên
đứng vị trí số 1 trên bảng tìm kiếm nóng của mạng xã hội Weibo.
Hàng loạt người dùng mạng tại đại lục lên tiếng phàn nàn rằng
các nền tảng phim ngắn đang kết hợp giữa thuật toán đề xuất
gây nghiện với những cốt truyện trả thù, tổng tài bá đạo,
ngược đãi hoặc giàu sang ảo tưởng để thao túng tâm lý người xem.
Rất nhiều khán giả thừa nhận sau khi bị cuốn vào
vòng xoáy phim cực ngắn liên tục nhiều giờ liền,
họ rơi vào trạng thái uể oải, mất khả năng tập trung làm việc,
tư duy trì trệ và suy giảm khả năng suy luận logic.
Nhiều nhà bình luận xã hội tại Trung Quốc đã gọi
thẳng dòng phim ngắn công nghiệp này là một thứ
ma túy điện tử kiểu mới hay thuốc phiện điện tử đang ngấm ngầm
bào mòn năng lực nhận thức của hàng trăm triệu người dân.
Xét dưới góc độ kinh tế xã hội, sự bùng nổ của dòng phim ngắn trị
giá 14 tỷ đô la này có một mối liên kết mật thiết với tâm lý bế tắc
của tầng lớp bình dân Trung Quốc trong giai đoạn kinh tế suy thoái,
khi tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, thu nhập sụt giảm và cơ hội
thăng tiến trong đời thực gần như đóng chặt, giống như chính bi
kịch của hàng trăm ngàn diễn viên tại phim trường Hoành Điếm,
người dân càng dễ tìm đến những bộ phim ngắn dài vài phút với
tiết tấu rồn rập để tìm kiếm sự thỏa mãn tâm lý tức thời.
Các tập đoàn công nghệ và nền tảng
mạng tại đại lục đã khai thác triệt để tâm lý thoát ly thực tại này,
dùng chính trí tuệ nhân tạo để vừa cắt giảm tiền thuê diễn viên
người thật, vừa sản xuất hàng loạt món ăn tinh thần độc hại
nhằm vắt kiệt thời gian và túi tiền của người lao động nghèo.
Phần 6. Bế tắc công nghệ lõi dưới lệnh kiểm
soát của Hoa Kỳ và hiện tượng bỏ hoang ngành AI
Nhìn tổng thể từ cảnh hoang vắng tại phim trường Hoành Điếm cho tới
con số 55% năng lực tính toán quốc gia bị đốt vào phim ngắn,
giới quan sát quốc tế nhận định đây là hệ quả tất yếu
của sự bế tắc trong chiến lược công nghệ của Bắc Kinh.
Thời gian qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc liên tục thúc đẩy khẩu hiệu
xây dựng lực lượng sản xuất chất lượng mới với tham vọng dùng trí
tuệ nhân tạo để vượt mặt Hoa Kỳ trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Tuy nhiên, nhiều bằng chứng kỹ thuật gần đây cho thấy không ít mô
hình trí tuệ nhân tạo được quảng bá là tiên tiến nhất tại Trung Quốc,
thực chất vẫn phải dựa vào việc thu thập
trái phép dữ liệu từ các mô hình của Hoa Kỳ,
thậm chí đấu nối trực tiếp cổng giao tiếp ngầm sang hệ thống máy
chủ của Hoa Kỳ để nhờ xử lý hộ các yêu cầu phức tạp của khách hàng.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này
xuất phát từ việc trong những năm gần đây.
Hoa Kỳ cùng các quốc gia đồng minh đã siết chặt toàn diện
các biện pháp kiểm soát xuất cảng dòng chip bán dẫn cao cấp,
đồng thời ngăn chặn triệt để các kênh đánh cắp công nghệ lõi,
thì bị cắt đứt nguồn cung phần cứng tiên tiến
và không có nền tảng nghiên cứu cơ bản tự chủ.
Ngành công nghệ trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc
đã rơi vào một trạng thái mâu thuẫn ngày gắt.
Ở tầng cao, năng lượng tính toán phục vụ việc huấn luyện và suy
luận cho các mô hình khoa học mũi nhọn vẫn thiếu hụt trầm trọng.
Nhưng ở tầng thấp, các trung tâm dữ liệu phong trào
do địa phương và doanh nghiệp ổ ạt xây dựng theo chỉ đạo chính trị
lại rơi vào cảnh dư thừa công suất không biết dùng vào việc gì.
Để giải quyết lượng công suất máy chủ cấp thấp đang
dư thừa và nhanh chóng tạo ra doanh thu trên sổ sách,
các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đã chọn
con đường dễ dàng nhất là đổ hơn một nửa năng lực tính toán vào
việc sản xuất phim ngắn giải trí và làm video giả mạo bán hàng.
Giới chuyên gia kinh tế gọi hiện tượng này là tình trạng lạm vĩ,
nghĩa là dự án bỏ hoang dở dang, ngay trong lĩnh vực công nghệ cao,
khi ngành công nghiệp mũi nhọn bị đình trệ ở tầng cốt lõi và buộc
phải chuyển hướng sang các hoạt động đầu cơ giải trí bể nổi.
Thưa quý vị, câu chuyện hàng trăm ngàn diễn viên tại Hoành Điếm
rơi vào cảnh thất nghiệp trong khi 55% tài nguyên trí tuệ nhân
tạo quốc gia bị đem đi chế tạo 430.000 bộ phim ngắn đã phản ánh
rõ nét thực trạng phát triển lệch lạc tại Trung Quốc hiện nay,
một nền công nghệ khi thiếu vắng nền tảng sáng tạo cốt lõi, thiếu
khung pháp lý bảo vệ quyền nhân thân và chỉ chạy theo lợi nhuận ngắn
hạn sẽ không thể tạo ra động lực nâng cao chất lượng sống cho xã hội.
Ngược lại, nó vừa tước đoạt trực tiếp miếng cơm manh áo của hàng trăm
ngàn người lao động chân chính, vừa biến tài nguyên quốc gia thành
công cụ sản xuất thuốc viện điện tử, đầu độc nhận thức cộng đồng.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.
Kim Hoa xin kính chào và hẹn gặp lại.