Tại Sao 182.000 Doanh Nghiệp Ngừng Hoạt Động, Ecco Rút Lui & 'Cơn Lốc' Hàng Giá Rẻ Trung Quốc

Eco School, chủ sở hữu duy nhất của Eco Việt Nam đã quyết định giải thể công ty. Công ty sẽ chấm dứt toàn bộ hoạt động sản xuất tại nhà máy kể từ 14h ngày 2 tháng 11 năm 2026, tức ngày hôm nay. Chiều ngày 2 tháng 11 năm 2026, một nhà máy FDI Đan Mạch đầu tư 38,18 triệu đô la Mỹ tại Bầu Bàng đang có lợi nhuận hoạt động tăng gấp 10 lần tại chỗ, bất ngờ bị giải thể khiến hơn 1.600 công nhân mất việc ngay trước thềm năm mới Cùng khoảng thời gian này, chỉ trong 10 tháng năm 2026, cả nước đã có gần 182.000 doanh nghiệp phải rút lui khỏi thị trường Cả hai sự việc diễn ra cùng thời điểm, thương mại Việt Nam vừa lập kỷ lục lịch sử Khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD Tại sao quy mô thương mại chạm đỉnh cao nhất lịch sử? Nhưng cả đại bàng FDI đang lãi lớn, lẫn hàng trăm nghìn doanh nghiệp nội địa lại cùng lúc ngã xuống Hãy cùng BCNN đi sâu vào những dữ liệu thực tế để trả lời câu hỏi này Giải mã cái chết từ xa của ECHO Khi 5,8 tỷ kiện hàng giá rẻ đánh sập pháo đài châu Âu, đúng 14h chiều ngày 2 tháng 11 năm 2026, giữa không gian xưởng sản xuất đang vận hành nhịp nhàng tại khu công nghiệp Bầu Bàng, Tổng giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Echo Việt Nam bất ngờ bước lên bục, cuối đầu thông báo toàn bộ nhà máy chính thức dừng hoạt động và giải thể, không có tranh chấp lao động, không có nợ lương hay nợ bảo hiểm xã hội. doanh nghiệp Đan Mạch này thậm chí còn gây kinh ngạc khi cam kết chi trả đầy đủ lương tháng 11 dù công nhân không cần đến làm việc, thanh toán toàn bộ thưởng Tết lương tháng 13 và hỗ trợ thêm nửa tháng lương cơ bản cho mỗi năm cống hiến. Người lao động bật khóc nghẹn ngào vì một doanh nghiệp tử tế phải dừng cuộc chơi. Tọa lạc trên diện tích 12 hectare với tổng vốn đầu tư hơn 860 tỷ đồng, nhà máy Ecco Bầu Bàng vừa đi vào hoạt động từ năm 2020. Chỉ riêng trong năm 2024, cơ sở này sản xuất hơn 1,9 triệu sản phẩm, mang về 42,2 triệu USD doanh thu, tăng 10,23% và ghi nhận lợi nhuận hoạt động bứt phá gấp 10 lần cùng kỳ. Một nhà máy FDI vận hành hoàn hảo, làm ra lợi nhuận gấp 10 lần tại chỗ, lại bị rút phích cắm đột ngột đến như vậy. Để hiểu vì sao, chúng ta phải lật mở báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn mẹ Ecco AS tại Đan Mạch. Trái ngược hoàn toàn với hiệu suất sinh lời tại Việt Nam, ước tranh tài chính của đế chế dày da châu Âu này đã chìm trong sắc đỏ suốt 2 năm liên tiếp. Doanh thu toàn cầu của tập đoàn trượt dốc từ đỉnh 1,59 tỷ euro năm 2022 xuống còn 1,41 tỷ euro vào năm 2025. Sau khoản lỗ ròng 37,6 triệu euro trong năm 2024, tập đoàn tiếp tục lỗ thêm 24 triệu euro trong năm 2025. đẩy tổng mức lỗ lũy kế 2 năm vượt mốc 61 triệu euro, tương đương hơn 1.600 tỷ đồng Việt Nam. Để cắt giảm và xử lý tình trạng dư thừa công suất trên toàn cầu, ban lãnh đạo Ecco buộc phải ra quyết định cắt giảm 2.400 nhân sự, đồng loạt đóng cửa 2 nhà máy tại Bồ Đào Nha và Việt Nam để thu gọn quy mô, dùng đơn hàng về các cơ sở tại Indonesia, Thái Lan và Trung Quốc. Nhưng câu hỏi cốt lõi nằm ở chỗ. ai đã cướp mất thị phần của những thương hiệu giày da lâu đời ngay trên thánh địa châu Âu. Thủ phạm trực tiếp chính là làn sóng hàng xưởng giá rẻ từ Trung Quốc bán xuyên biên giới qua các ứng dụng thương mại điện tử. Khi cánh cửa thuế quan tại thị trường Mỹ bị siết chặt vào đầu năm 2025, các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới của Trung Quốc đã lập tức xoay mũi tiến công sang châu Âu, theo dữ liệu của hãng phân tích thị trường Sensor Tower được Reuters công bố chỉ riêng trong tháng 4 năm 2025. Nền tảng Temu đã tăng chi tiêu quảng cáo kỹ thuật số thêm 40% tại Pháp và 20% tại Vương quốc Anh, trong khi đối thủ Shein cũng bơm thêm 35% ngân sách quảng cáo tại cả hai quốc gia này. Đằng sau chiến dịch đốt tiền quảng cáo đó là một cơn đại hồng thủy hàng hóa vật lý tràn vào châu Âu. Báo cáo của Ủy ban châu Âu xác nhận trong năm 2025 đã có tới 5,8 tỷ kiện hàng giá trị thấp dưới 150 euro tràn qua biên giới Liên minh châu Âu, tăng vọt 26% so với năm trước đó, phần lớn xuất phát từ các nhà xưởng Trung Quốc tận dụng ngưỡng miễn thuế nhập khẩu dưới 150 euro của khối này, kết quả là thâm hụt thương mại hàng hóa của Liên minh châu Âu với Trung Quốc trong năm 2025 đã vượt mốc 370 tỷ euro. Bình quân mỗi ngày, châu Âu nhập siêu hơn 1 tỷ euro từ Trung Quốc Khi những kệ hàng tại Paris, Berlin hay Lisbon bị lấp đầy bởi những đôi giày giá rẻ Gửi thẳng từ xưởng Quảng Châu Các tập đoàn châu Âu như Echo bị thừa công suất Và tờ giấy khai tử lập tức được gửi về khu công nghiệp bầu bàn Nếu một tập đoàn đa quốc gia có doanh thu 1,4 tỷ euro Còn gãy cánh trước cơn lốc hàng giá rẻ của Trung Quốc Thì hàng trăm nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam nằm ngay sát vách công xưởng thế giới đang chống đỡ bằng cách nào. Gần 182.000 doanh nghiệp rời cuộc chơi sau 10 tháng, các doanh nghiệp sản xuất nội địa của chúng ta đang chịu chung một đòn gánh giống hệt như Echo, nhưng ở cự ly gần hơn gấp bội và với bộ đệm tài chính mỏng hơn hàng trăm lần. Bản báo cáo tình hình kinh tế xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026 vừa được Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính công bố, vào ngày 3 tháng 11 vừa qua, lại phơi bày một làn sóng giải thể đáng báo động của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước. Hãy nhìn vào chuỗi số liệu trượt dốc liên tục trong 3 năm gần nhất để thấy sức chống chịu của doanh nghiệp Việt đã bị bào mòn đến mức nào. Năm 2024, cả nước ghi nhận 197.861 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Bước sang năm 2025, con số này vọt lên mốc kỷ lục 227.200 đơn vị đóng cửa hoặc tạm dừng hoạt động Tương đương 18.900 doanh nghiệp rời cuộc chơi mỗi tháng Trong đó, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể chính thức tăng 66,1%, chạm mốc 35.900 đơn vị Và tính đến hết 10 tháng đầu năm 2026, lan sóng rời bỏ thị trường vẫn chưa hề hạ nhiệt mà còn chuyển sang giai đoạn khốc liệt hơn rất nhiều Chỉ trong 10 tháng, cả nước đã có gần 182.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tức bình quân mỗi tháng có 18.200 doanh nghiệp phải dừng bước. Trong tổng số gần 182.000 doanh nghiệp rút lui đó, có gần 92.000 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và hơn 33.700 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể. Nhưng con số thật sự giống lên hồi chuông báo động đỏ trong báo cáo 10 tháng năm 2026 Nằm ở nhóm doanh nghiệp đã chết hẳn về mặt pháp lý Số lượng doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 10 tháng năm 2026 Đã vọt lên gần 56.300 doanh nghiệp Tăng đột biến tới 109,8% Tức tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước Và vượt xa con số 35.900 của cả năm 2025 cộng lại Tính riêng trong tháng 10 năm 2026, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới giảm sâu tới 29,9% so với cùng kỳ, xuống còn gần 12.600 đơn vị, thì số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lại tăng tới 65,6%, chạm mức 7.513 đơn vị chỉ trong một tháng, bên cạnh 8.032 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể. Hãy làm một phép so sánh, ở giai đoạn năm 2017 đến 2019 trước đại dịch. Cứ 10 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường thì có tới 20 doanh nghiệp mới gia nhập hoặc quay trở lại Tức tỷ lệ bù đắp đạt gấp 2 lần Sau 10 tháng năm 2026, tỷ lệ này chỉ còn vỏn vẹn 1,34 lần Với hơn 243.600 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập đối diện với gần 182.000 đơn vị rút lui Tuyệt đại đa số các đơn vị ngã xuống đều thuộc nhóm dễ tổn thương nhất, có từ 87,8% đến hơn 90% doanh nghiệp rút lui, mang quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng, và gần 2 phần 3 là những doanh nghiệp non trẻ mới thành lập dưới 5 năm. Và đúng vào lúc các nhà sản xuất nội địa đã bị vắt kiệt, một cơn sóng thần hàng hóa từ phía Bắc lại đánh thẳng vào phòng tuyến cuối cùng là thị trường tiêu dùng ngay trên sân nhà. cổ máy chấp nhận lỗ bên kia biên giới và lỗ hổng thuế quan 14 năm. Để hiểu vì sao hàng hóa Việt Nam lại thu trắng ngay trên kệ hàng nội địa, chúng ta phải nhìn thẳng vào bản chất của làn sóng xuất khẩu đang tràn qua đường biên giới phía Bắc, hiện tượng được các định chế tài chính quốc tế gọi là cơn sốc Trung Quốc thứ hai, khác hoàn toàn với cú sốc thương mại năm 2001, khi Trung Quốc mới gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO và xuất khẩu hàng tiêu dùng dựa trên nhân công giá rẻ. Đợt sóng xuất khẩu năm 2025-2026 được kích hoạt bởi khủng hoảng dư thừa công suất công nghiệp, sau khi thị trường bất động sản nội địa Trung Quốc suy thoái sâu và lấy đi tài sản tích lũy của các hộ gia đình, tiêu dùng trong nước của Trung Quốc rơi vào trạng thái đóng băng với mức lạm phát gần như bằng không. Để giữ chỉ tiêu tăng trưởng GDP và duy trì việc làm, hàng trăm chính quyền địa phương và hệ thống ngân hàng nhà nước Trung Quốc đã dùng toàn lực bơm tín dụng giá rẻ và trợ cấp trực tiếp vào các nhà máy chế tạo. Báo cáo cơ sở dữ liệu trợ cấp công nghiệp Mezic vừa được Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD công bố vào tháng 6 năm 2026 đã phơi bày những con số gây choáng váng. Trung bình, các doanh nghiệp sản xuất Trung Quốc nhận được mức trợ cấp từ chính phủ cao gấp từ 3 đến 8 lần so với các doanh nghiệp cùng ngành trong khối OECD. Thậm chí, riêng ngành thép nhận mức trợ cấp theo quy mô tài sản cao gấp 15 lần. Hệ quả là có từ 30% đến 32% doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc đang hoạt động trong tình trạng thua lỗ ròng, trở thành những doanh nghiệp xác sống nhưng vẫn không hề bị phá sản nhờ được khoanh nợ và bơm vốn liên tục. Khi thị trường nội địa 1,4 tỷ dân không thể hấp thụ hết khối lượng hàng hóa khổng lồ này, lối thoát duy nhất của các nhà sản xuất Trung Quốc là xả hàng ra thế giới bằng mọi giá để thu hồi dòng tiền mặt, đẩy thẳng dư thương mại hàng hóa 2025 của Trung Quốc chạm mốc kỷ lục lịch sử 1.200 tỷ đô la Mỹ. Nói cách khác, hàng hóa Trung Quốc tràn vào Đông Nam Á với mức giá rẻ không tưởng là bởi các xưởng sản xuất của họ có một hệ thống tài chính nhà nước đứng sau gánh lỗ để bán dưới giá thành sản xuất, đôi giày 60.000 đồng, đại siêu kho biên giới Tân Thanh 2,54 tỷ USD và lỗ hổng thuế 14 năm ép dư thừa công suất đó lập tức tìm thấy đường dẫn ngắn nhất chạy vào Việt Nam, thông qua đường biên giới phía Bắc nước ta với tỉnh Vân Nam và Quảng Tây của Trung Quốc. Dọc theo vành đai biên giới kết nối với các cửa khẩu trọng điểm như Tân Thanh, Hữu Nghị, Móng Cái và Lào Cai, phía Trung Quốc đã thiết lập mạng lưới các đài siêu kho ngoại quan tự động hóa tại Quảng Châu, Bằng Tường và Nghĩa Ô. Theo báo cáo tổng kết của Hải quan cửa khẩu Tân Thanh tại Lạng Sơn, tính đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2025, chỉ riêng một cửa khẩu này đã làm thủ tục thông quan cho 105.725 bộ tờ khai. Với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu bứt phá đạt 2,54 tỷ USD, tăng vọt tới 95,66% chỉ sau một năm, sự kết hợp giữa hạ tầng đại siêu kho sát biên giới và mô hình thương mại điện tử M2C nối thẳng từ sườn sản xuất tới người tiêu dùng trên các ứng dụng như Temu, Shopee, Taobao hay 1688 đã xóa sổ hoàn toàn 5 tầng trung gian phân phối truyền thống. Các chợ đầu mối bán sỉ từng một thời sầm uất bậc nhất cả nước như Ninh Hiệp, Đồng Xuân ở phía Bắc hay An Đông, Tân Bình ở miền Nam giờ đây bị biến thành những trạm trung chuyển đơn thuần. Hãy đặt lên bàn cân một phép tính để thấy sự bất cân xứng này. Một đôi giày thể thao đặt từ Quảng Châu qua ứng dụng thương mại điện tử được giao tận tay người mua tại Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh chỉ sau 24 đến 48 giờ với mức giá trọn gói từ 60 đến 70 ngàn đồng. Trong khi đó, một chủ xưởng giày tại TP.HCM tính toán rằng chỉ riêng tiền mua nguyên phụ liệu để giày, vải, keo dán và tiền công thợ tối thiểu để may xong một đôi giày đã ngốn hết 100.000 đồng, chưa tính tiền thuê mặt bằng, tiền điện và thuế. Thêm vào đó, theo Ngân hàng Thế giới World Bank, chi phí logistics nội địa của Việt Nam hiện chiếm tới 16-20% GDP, cao gần gấp đôi mức trung bình 10-12% GDP của thế giới, khiến cước phí gửi một kiện hàng từ TP.HCM ra Đà Nẵng, thậm chí còn đắt hơn cước vận chuyển từ kho Bằng Tường về thẳng Hà Nội. Doanh nghiệp sản xuất Việt Nam đã thu ngay từ vạch xuất phát của giá vốn. Và yếu tố pháp lý biến cuộc cạnh tranh này thành một trận chiến bất cân xứng suốt hơn một thập niên Quyết định số 78 được ban hành từ năm 2010 Quy định hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có giá trị dưới 1 triệu đồng được miễn hoàn toàn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng VAT Khi thương mại điện tử xuyên biên giới bùng nổ Quy định miễn thuế vốn dành cho các kiện quà biếu nhỏ lẻ năm 2010 đã biến thành một lỗ hổng thuế quan khổng lồ Báo cáo thẩm tra tại Quốc hội năm 2024 chỉ rõ, trung bình mỗi ngày có từ 4-5 triệu đơn hàng giá trị nhỏ được chia lẻ từ 100-300.000 đồng chạy từ Trung Quốc về Việt Nam qua các sàn thương mại điện tử. Nếu tính trung bình 200.000 đồng mỗi đơn, tổng dòng hàng hóa chảy qua biên giới số lên tới khoảng 800 tỷ đồng mỗi ngày. Còn tính riêng lượng hàng dưới 1 triệu đồng nhập khẩu chính ngạch qua chuyển phát nhanh được miễn thuế cũng đã lên tới 27.700 tỷ đồng mỗi năm. Trong khi doanh nghiệp nội địa làm ra một sản phẩm phải gánh thuế VAT đầu vào từ 8 đến 10%, thuế thu nhập doanh nghiệp 20%, bảo hiểm xã hội và lãi vay ngân hàng, thì hàng triệu kiện hàng ngoại nhập lại đi thẳng vào phòng khách của người tiêu dùng Việt mà không tốn một đồng thuế, khi hàng ngoại nhập tràn vào và lấn át thị trường trong nước. Doanh nghiệp nội địa thực sự rơi vào kịch bản vô phương chống đỡ nếu thể chế không can thiệp kịp thời. Đâu là đường sống? Ngày 3 tháng 1 năm 2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định số 01, chính thức bãi bỏ toàn bộ quyết định 78 kể từ ngày 18 tháng 2 năm 2025. Cùng với đó, quy định pháp luật sửa đổi chính thức bắt buộc các nhà quản lý sàn thương mại điện tử và nền tảng số phải thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho các hộ cá nhân kinh doanh từ ngày 1 tháng 4 năm 2025. Bộ Công Thương cũng phát đi thông điệp cứng rắn, yêu cầu TEMU, SHEIN, 1688 phải đăng ký hoạt động chính thức tại Việt Nam. Nếu không, sẽ phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông áp dụng các biện pháp kỹ thuật ngăn chặn toàn bộ ứng dụng và tên miền. Trước thực tế, gần 182.000 doanh nghiệp Việt đã phải rời thị trường chỉ trong 10 tháng năm 2024, và những lỗ hổng thuế quan xuyên biên giới đang dần bị siết lại. BCNN rất muốn lắng nghe góc nhìn thực tế từ chính quý vị. Nếu quý vị đang là chủ một doanh nghiệp sản xuất, một nhà bán hàng hay một người tiêu dùng trực tiếp trên các sàn thương mại điện tử, quý vị cảm nhận sức ép từ làn sóng hàng giá rẻ xuyên biên giới và chi phí vốn trong năm 2024 này khốc liệt như thế nào? Hãy chia sẻ góc nhìn của quý vị ở phần bình luận bên dưới. Và đừng quên nhấn like, đăng ký kênh, bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những phân tích tiếp theo từ BCNN. Xin cảm ơn, xin chào và hẹn gặp lại!