Ngay lúc này, Mỹ tê liệt toàn bộ ngành hàng không, điều lo sợ nhất đã xảy ra

Có lẽ tôi chẳng thể đi đâu được nữa, một câu nói ngắn gọn, nhưng lột tả sự bất lực tột độ của hàng nghìn hành khách đang đứng trôn chân tại các nhà ga sân bay rực sáng ánh đèn trên khắp nước Mỹ. Hôm thứ Sáu vừa qua, một sự im lặng đáng sợ đã bao trùm bầu trời quốc gia siêu cường này. Các bảng điện tử tại sân bay Chicago O'Hare, Los Angeles hay Boston Logan đồng loạt chuyển sang màu đỏ rực với hàng chữ Delay, Trì hoãn hoặc Cancelled đã hủy. Hành khách Bob Myers tại sân bay Palm Springs, California chỉ còn cách cổng lên máy bay đúng 3 phút thì nhận được thông báo không thể cất cánh buộc phải thuê một chiếc ô tô để tự lái chặng đường dài 20 giờ đồng hồ về nhà Đau lòng hơn, gia đình ông Cliff Colling đã phải lái xe quay về nhà ở Michigan lỡ mất cơ hội bay đến New Zealand vào phút chót để gặp người anh trai đang hấp hối của mình Tất cả đều xuất phát từ một mệnh lệnh chưa từng có tiền lệ trong năm nay Cục Hàng Không Liên bang Mỹ, FAA ban bố lệnh cấm cất cánh toàn quốc đối với mọi chuyến bay Chỉ đạo này được đưa ra sau khi hệ thống liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu khu vực gặp sự cố nghiêm trọng, cắt đứt khả năng kết nối an toàn giữa mặt đất và các phi cơ. Hàng triệu người đã đặt ra câu hỏi về nguy cơ một vụ tấn công mạng hoặc một kịch bản tồi tệ, tương tự sự kiện ngày 11 tháng 9. Các nguồn tin ghi nhận, vào khoảng 20h30 phút tối thứ 6 theo giờ miền đông nước Mỹ, tức là sau hơn 4h đồng hồ bầu trời tê liệt, FAA đã chính thức dỡ bỏ lệnh cấm cất cánh trên toàn quốc. Các máy bay đã bắt đầu lăn bánh trở lại đường băng. Tuy nhiên, việc dỡ bỏ lệnh cấm không đồng nghĩa với việc rắc rối đã chấm dứt. Trái lại, nước Mỹ đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng hậu cần khổng lồ để dọn dẹp bãi chiến trường mà sự cố này để lại, trong bối cảnh mùa du lịch lễ tạ ơn đang đến rất gần. Chúng tôi sẽ mang đến cho quý vị bức tranh toàn cảnh về sự kiện chấn động này, những thiệt hại bằng con số cụ thể, và nguyên nhân sâu xa khiến hạ tầng hàng không của quốc gia phát triển bậc nhất thế giới bất ngờ sụp đổ. Thực kiện bắt đầu diễn biến xấu vào lúc 15h36 chiều thứ 6, theo giờ miền đông nước Mỹ. Các kỹ thuật viên của FAA bắt đầu phát hiện sự thiếu ổn định trong hệ thống radar và thông tin liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu. Dữ liệu báo về từ các bộ định tuyến liên tục xuất hiện sự mâu thuẫn Đến 16h11, FAA chính thức ban bố lệnh dừng cất cánh trên toàn bộ lãnh thổ Mỹ Lý do được đưa ra là các trường hợp đặc biệt và vì lý do an toàn Vào thời điểm lệnh cấm được ban hành, có khoảng 3.500 máy bay đang hoạt động trên bầu trời Các phi cơ này được phép tiếp tục hành trình để hạ cánh an toàn Trong khi mọi chuyến bay đang ở dưới mặt đất bị buộc phải nằm im tại chỗ Hệ quả trực tiếp lập tức bùng nổ bằng những con số khủng khiếp Dữ liệu từ cơ quan theo dõi hàng không FlightAware cho thấy Tính đến tối thứ 6, có hơn 10.000 chuyến bay bị hoãn và hơn 4.700 chuyến bay bị hủy bỏ hoàn toàn đối với các chặng bay nội địa Bay đến và bay đi từ Mỹ Thêm vào đó, khoảng 700 chuyến bay dự kiến cho ngày thứ 7 cũng đã bị hủy từ sớm Hàng nghìn hành khách phải ngủ vật vờ trên ghế chờ Trong khi các hãng hàng không lớn như JetBlue, American Airlines, United Airlines chật vật xử lý yêu cầu đổi vé Tác động không chỉ dừng lại ở vận tải hành khách, lĩnh vực vận tải hàng hóa chịu một đòn giáng mạnh. Các hãng vận chuyển lớn như FedEx, đơn vị sở hữu gần 700 máy bay, xử lý trung bình 17 triệu kiện hàng và hơn 9 triệu kg hàng hóa mỗi ngày đã phải kích hoạt kế hoạch dự phòng. Theo Hiệp hội các hãng hàng không Mỹ, ngành này vận chuyển hơn 55.000 tấn hàng hóa mỗi ngày. Mọi sự chậm trễ kéo dài đều gây ra tổn thất lớn cho chuỗi cung ứng ngay trước thềm kỳ nghỉ lễ. Sự kiện cũng ảnh hưởng các giải đấu thể thao chuyên nghiệp và phong trào vào tình trạng hỗn loạn Các đội bóng rổ NBA, khúc côn cầu NHL và bóng bầu dục sinh viên NCAA bị mắc kẹt tại sân bay Đội bóng bầu dục của các trường đại học Utah, Texas và Tennessee không thể di chuyển đến địa điểm thi đấu Bộ trưởng Giao thông Mỹ Pete Buttigieg sau đó đã phải kêu gọi các đội bóng liên hệ trực tiếp với FAA để sắp xếp ưu tiên giờ cất cánh ngay sau khi lệnh cấm được dỡ bỏ Trên bình diện quốc tế, hiệu ứng domino lan rộng nhanh chóng. Cơ quan quản lý không lưu châu Âu, Eurocontrol, đã lập tức đình chỉ các chuyến bay đến Mỹ từ 42 quốc gia thành viên. Hàng không Mexico ban lệnh cấm, cất cánh đối với các chuyến bay hướng tới biên giới phía Bắc. Air Canada cũng hủy toàn bộ các chuyến bay nội địa với Mỹ trong tối thứ Sáu. Các ngoại lệ duy nhất trong thời gian lệnh cấm có hiệu lực là các chuyến bay nội bộ tại bang Alaska, Hawaii và một số chuyến bay quốc tế đường dài băng qua Thái Bình Dương đã được phê duyệt từ trước. Đến 20 giờ 30 phút, không phận Mỹ chính thức mở cửa trở lại. Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Alejandro Mayorkas lập tức tổ chức họp báo trước Nhà Trắng, khẳng định mọi hành khách và phi hành đoàn đều an toàn. Ông nhấn mạnh hệ thống đang bước vào giai đoạn khôi phục, nhưng quá trình này sẽ diễn ra rất chậm chạp. Các hành khách mang theo hy vọng trở về nhà, nhưng đối diện với họ là các phi hành đoàn đã vượt quá thời gian làm việc quy định cùng những chiếc máy bay đang đỗ sai vị trí so với lịch trình gốc. Sự kiện này đặt ra một câu hỏi nhức nhối. Vì sao mạng lưới kiểm soát không lưu của quốc gia sở hữu công nghệ hàng đầu thế giới lại sụp đổ? các quan chức Mỹ đã lên tiếng bác bỏ kịch bản tấn công mạng hoặc chủ nghĩa khủng bố. Bộ trưởng An ninh Nội địa Mike Boyer khẳng định rõ ràng đây không phải là một sự kiện giống ngày 11 tháng 9 và cũng không có bằng chứng nào cho thấy sự can thiệp của các tin tặc quốc tế. Microsoft cũng đã phát đi thông cáo xác nhận sự cố hàng không này không liên quan đến đợt sập mạng diện rộng của dịch vụ Outlook diễn ra ngay trước đó. Cả hệ thống hoạch định không phận tích hợp trí tuệ nhân tạo mang tên Smart trị giá 875 triệu USD mà FAA vừa triển khai cũng được xác nhận không p Nguyên nhân thực sự, chớ trao thay, lại đến từ những thứ rất cũ kĩ. ỹ Bộ trưởng Giao thông Shin Duffy thừa nhận sự cố bắt nguồn từ việc thiết bị phần cứng lỗi thời bị quá tải dữ liệu. Mì Gõ Để không Lời phát biểu của ông phơi bày một thực tế đáng báo động. Chúng ta đang sử dụng những bộ chuyển mạch cũ, những bộ định tuyến cũ. bỏ lỡ những Chúng ta vẫn dùng những đường dây đồng nhỏ từ thập niên 1980. Hệ thống tương tự, analog, v vô cùng già cỗi này đã bị quá tải và sập hoàn toàn. Dữ liệu ghi nhận cho thấy, các trung tâm kiểm soát không lưu đã được nâng cấp lên hệ thống kỹ thuật số IP không hề gặp sự cố, nhưng phần lớn mạng lưới vẫn đang vận hành trên hạ tầng cũ. Việc hệ thống điều hành hàng không quốc gia Mỹ rơi vào tình trạng đình trệ không phải là chuyện chưa từng xảy ra, nhưng tần suất và quy mô đang có xu hướng nghiêm trọng hơn. Đây là lệnh cấm bay toàn quốc lần thứ ba trong lịch sử hàng không Mỹ. Lần đầu tiên là sau loạt vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001. Lần thứ hai là vào tháng 1 năm 2023, khi hệ thống thông báo bay NOTAM bị lỗi do một nhà thầu vô tình xóa nhầm tệp dữ liệu cốt lõi. Và nay là lần thứ ba. Hệ quả của sự cố này là một bài toán chi phí khổng lồ về phía hành khách do nguyên nhân cấm bay đến từ lệnh của FAA chứ không phải lỗi trực tiếp của các hãng hàng không. Họ sẽ không nhận được bất kỳ khoản tiền bồi thường nào ngoài việc được hỗ trợ đổi vé miễn phí hoặc hoàn tiền vé nếu từ bỏ chuyến đi. Hàng nghìn người phải tự chi trả tiền khách sạn, tiền ăn uống và chi phí thuê xe di chuyển trong thời gian chờ đợi. Ở tầm nhìn vĩ mô, sự cố này trở thành chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy các yêu cầu ngân sách tại Washington. Tổng thống Mỹ đã yêu cầu quốc hội thông qua khoản tiền 30 tỷ USD. Nhưng Bộ trưởng Giao thông Shin Duffy khẳng định, con số này phải là 50 tỷ USD mới đủ để thực hiện một cuộc đại tu toàn diện. Dưới quan sát nhận định, Quỹ ban Thương mại Thượng viện Mỹ đã chỉ ra một sự thật cay đắng. Không có bất kỳ một trung tâm kiểm soát không lưu mới nào được xây dựng tại Mỹ kể từ thời Tổng thống Lyndon Johnson vào những năm 1960. Khi các nhà lập pháp liên tục trì hoãn việc cấp vốn nâng cấp cơ sở hạ tầng cốt lõi, người phải trả giá chính là nền kinh tế vận tải và niềm tin của người dân. Dù không có cuộc tấn công mạng nào xảy ra, sự kiện này mang lại tác động tâm lý không hề nhỏ. Ông Colin Peclak, Giám đốc nghiên cứu tại Tổ chức Tình báo Toàn cầu Sufen Group, tiết lộ đã nhận được hàng loạt tin nhắn lo ngại về việc hệ thống có thể bị một quốc gia đối địch tấn công. Điều này cho thấy sự mong manh của hạ tầng trọng yếu luôn đặt công chúng vào trạng thái cảnh giác cao độ trước các nguy cơ an ninh phi truyền thống. Bầu trời nước Mỹ đã mở cửa trở lại, nhưng sự cố cấm bay toàn quốc lần này là một hồi chuông cảnh tỉnh đanh thép. Nó chứng minh rằng một siêu cường công nghệ hoàn toàn có thể bị đánh gục bởi những giới hạn vật lý của các đường dây đồng từ thập niên 1980. Mặc dù khủng hoảng trực tiếp đã qua đi, chặng đường dọn dẹp hàng chục nghìn chuyến bay tồn đọng và bài toán, nâng cấp toàn diện, cơ sở hạ tầng, trị giá hàng chục tỷ USD vẫn đang nằm chờ trên bàn làm việc của Quốc hội Mỹ. Quý vị nghĩ sao về thực trạng cơ sở hạ tầng của hàng không nước Mỹ hiện nay? Liệu những khoản đầu tư khổng lồ sắp tới có đủ để ngăn chặn các thảm họa tương tự tái diễn? Hãy để lại ý kiến của quý vị ở phần bình luận bên dưới. Xin kính chào và hẹn gặp lại!