Báo động đỏ toàn cầu, Trái Đất xuất hiện hàng loạt dấu hiệu dị thường, chuyện gì đang xảy ra?
LINH DAN
280 người theo dõi
1 Lượt xem video·17 thg 11, 2026
Lăng kính đa chiều | Báo động đỏ toàn cầu, Trái Đất xuất hiện hàng loạt dấu hiệu dị thường, chuyện gì đang xảy ra?
Trái Đất đang xuất hiện hàng loạt dấu hiệu khí hậu dị thường: nhiệt độ toàn cầu liên tục lập kỷ lục, đại dương tích tụ lượng nhiệt khổng lồ, băng ở hai cực và sông băng suy giảm nghiêm trọng. Trong khi các nhà khoa học phát đi cảnh báo, COP31 lại đối mặt với những bất đồng về năng lượng hóa thạch, xung đột địa chính trị và thiếu hụt tài chính khí hậu. Điều gì đang thực sự xảy ra với hành tinh chúng ta? Liệu nhân loại còn kịp đảo ngược tình thế?
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tổ chức Khí tượng Thế Giới, gọi tắt là WMO, vừa chính thức công bố bản
cập nhật tình trạng khí hậu toàn cầu, đưa ra một thực tế khốc liệt.
Năm 2026 đang trên đà trở thành một trong bốn năm
nóng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử nhân loại.
Các con số không biết nói dối, từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay,
nhiệt độ trung bình toàn cầu đã ghi nhận mức cao hơn 1,47 độ C
so với mức trung bình của thời kỳ tiền công nghiệp.
Cơ quan biến đổi khí hậu Copernicus của Liên
minh châu Âu cũng xác nhận sự thật này.
Đồng thời, dự báo 2026 gần như chắc chắn sẽ trở thành năm dương
lịch thứ 2 sau năm 2024, vượt qua ngưỡng giới hạn 1,5 độ C,
đã được thiết lập tại Thỏa thuận Paris năm 2015.
Tổng thư ký Wegmüller
và Celeste Solo đã thẳng thắn tuyên bố trước báo giới tại Geneva rằng
những gì thế giới đang chứng kiến mang lại một ý nghĩa hoàn toàn mới
cho cụm từ vượt khỏi mọi biểu đồ.
Những con số trên báo cáo ngay lập tức được
phản chiếu bằng những thảm họa trên thực địa.
Châu Âu vừa trải qua những đợt nắng nóng khắc nghiệt
với nền nhiệt vượt ngưỡng 35 độ C ngay từ những tháng đầu năm
cùng các đợt cháy rừng diện rộng.
Tại Nepal, sự cố sụp đổ sông băng đột ngột đã gây ra lũ lụt thảm khốc,
Cướp đi sinh mạng của hơn 1.450 người và để lại
hàng nghìn người khác trong danh sách mất tích.
Chính trong bối cảnh báo động đỏ này,
các nhà lãnh đạo và giới ngoại giao toàn cầu đang tập trung
tại thành phố nghỉ mát, ven biển Antalya của Thổ Nhĩ Kỳ.
Chính thức bắt đầu hội nghị lần thứ 31,
các bên tham gia công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu,
tức COP31, diễn ra từ ngày 9 đến ngày 20 tháng 11.
Các quốc gia bước vào bàn đàm phán với những mục tiêu đầy tham vọng,
nhưng lại bị bủa vây bởi các cuộc xung đột vũ trang, đứt gãy chuỗi cung
ứng năng lượng và bài toán tài chính đang bị thâm hụt nghiêm trọng.
Chuyện gì đang thực sự xảy ra với hệ thống khí hậu trái
đất và các cường quốc đang toan tính điều gì tại COP31?
Dữ liệu từ báo cáo của WMO và các trung tâm dự báo
độc lập đồng loạt phác họa một bức tranh toàn cảnh về
sự thay đổi vật lý của hệ thống khí hậu trái đất.
Báo cáo của WMO tổng hợp từ 9 bộ dữ liệu khác
nhau chỉ ra rằng 12 năm qua, bao gồm cả năm 2026,
đã lọt vào danh sách 12 năm nóng nhất từng được ghi nhận kể
từ khi các kỷ lục bắt đầu được theo dõi vào khoảng năm 1850,
đặc biệt tháng 10 vừa qua là tháng 10 nóng nhất trong lịch sử,
với nhiệt độ không khí bề mặt trung bình toàn cầu cao hơn 1,75 độ C
so với thời kỳ 1850-1900.
Đây là tháng thứ 3 liên tiếp, nhiệt độ toàn cầu vượt mốc 1,5 độ C.
Điều đáng lo ngại nhất nằm ở các chỉ số đại dương và băng vĩnh cửu.
Trái đất đang tích tụ nhiệt ở một tốc độ đang tăng tốc.
WMO cho biết, mức chênh lệch giữa năng lượng mặt
trời đi vào và năng lượng rời khỏi trái đất đã
đạt mức cao nhất kể từ khi việc giám sát bắt đầu.
Cụ thể, sự mất cân bằng năng lượng của trái đất
đã tăng với tốc độ 0,3W trên mỗi mét vuông mỗi
thập kỷ trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2025,
so với con số chỉ 0,13W trên mỗi mét vuông
trong khoảng thời gian từ 1960 đến 2025.
Lượng nhiệt khổng lồ này đi về đâu?
Các đại dương đã hấp thụ tới 90% lượng
nhiệt dư thừa do khí nhà kính giữ lại.
Nhiệt độ ở độ sâu 2.000m của đại dương trong năm 2025 đã đạt mức
cao nhất trong hồ sơ quan sát và tiếp tục gia tăng trong năm nay.
Biến 2026 trở thành năm thứ 10 liên tiếp
đại dương ghi nhận mức nhiệt kỷ lục.
Hậu quả tất yếu là nước biển giãn nở khi bị làm nóng,
kết hợp cùng lượng băng tan chảy khổng lồ,
đẩy mực nước biển trung bình toàn cầu lên một kỷ lục mới.
Ở hai cực, lượng băng biển Nam Cực đã giảm xuống mức tối
đa hàng năm thấp thứ ba trong lịch sử, trong khi mức tối
đa ở Bắc Cực cũng nằm ở mức thấp nhất hoặc thấp thứ hai.
Trên đất liền, các dòng sông băng đã mất hơn 400 gigaton khối lượng.
Đáng chú ý, đây là năm thứ tư liên tiếp, tất cả 19 khu vực có
sông băng trên toàn cầu đều ghi nhận sự mất mát khối lượng.
Nguyên nhân chính vẫn là khí nhà kính.
Vào năm 1992, khi công ước khung của Liên
Hợp Quốc về biến đổi khí hậu được ký kết,
nồng độ carbon dioxide trong khí quyển ở mức 356,42 phần triệu.
Đến năm 2025, con số này đã vọt lên 426,8 phần triệu
Tính từ năm 1750, khi cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu,
nồng độ này đã tăng tới 53%
Với các thông số khoa học đặt sẵn trên bàn nghị sự,
hội nghị COP31 tại Antalya mang một nhiệm vụ vô cùng nặng nề
Nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt trọng tâm hội nghị năm nay và
mục tiêu điện khí hóa hơn 1/3 nền kinh tế toàn cầu vào năm 2035
Tăng từ mức khoảng 1/5 như hiện nay
Các quốc gia được yêu cầu ký vào một cam kết ủng hộ mục tiêu này,
kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình loại bỏ các phương tiện, lò nung, nồi
hơi và thiết bị phát thải khí nhà kính chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.
Giám đốc khí hậu của Liên Hợp Quốc, ông Simon Steele,
trong bài phát biểu mở màn đã nhấn mạnh sự cấp bách,
khẳng định tiến độ hiện tại là không hề đủ nhanh và thực trạng
nóng lên toàn cầu đang trực tiếp bòn rút các nền kinh tế.
Vì sao sức nóng của năm 2026 lại tàn khốc đến vậy?
Giới khoa học chỉ ra sự hội tụ của hai yếu tố
Một hiện tượng El Nino siêu lớn đang va chạm trực tiếp với
một hành tinh đã bị nung nóng bởi hoạt động của con người
El Nino là pha nóng của một chu kỳ khí hậu tự nhiên ở Thái Bình Dương
Tuy nhiên, El Nino không tự tạo ra lượng nhiệt mới cho hành tinh
mà nó giải phóng lượng nhiệt khổng lồ đã bị
giữ lại trong đại dương ra bầu khí quyển
Lượng nhiệt sẵn có trong đại dương hiện
đang ở mức cao nhất từng được đo lường
tạo ra nguồn nguyên liệu khổng lồ cho
El Nino thổi bùng nhiệt độ toàn cầu
Mặc dù đầu năm bắt đầu với điều kiện La Nina thường có
tác dụng làm giảm nhiệt độ toàn cầu khoảng 0,1-0,2 độ C,
nhưng El Nino dự báo sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay
với cường độ mạnh chưa từng thấy trong 1.000 năm qua,
định hình quỹ đạo nhiệt độ của cả năm 2026 và kéo dài sang 2027.
Tại mặt trận ngoại giao, hội nghị COP31 đang chứng kiến
sự rạn nứt nghiêm trọng về chiến lược năng lượng.
Mục tiêu điện khí hóa một trên ba nền kinh tế toàn cầu do Thổ Nhĩ Kỳ
khởi xướng vấp phải sự chỉ trích cay gắt ngay từ trong trứng nước.
Nguyên nhân nằm ở chỗ bản cam kết này không bắt buộc
nguồn điện bổ sung phải đến từ các nguồn carbon thấp
Điều này tạo ra một cuộc đối đầu trực diện giữa Liên minh
châu Âu và các quốc gia xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch
Các bản dự thảo sớm của EU cho thấy họ
sẽ chỉ ký vào mục tiêu điện khí hóa
nếu có điều khoản cấm các quốc gia sử dụng khí tự nhiên để đạt chỉ tiêu
Ngược lại, các cường quốc năng lượng như Ả Rập
Xê Út và Nga lại thúc đẩy việc sử dụng khí đốt
đốt như một giải pháp thay thế sạch hơn
trong giai đoạn quá độ so với than đá.
Biến số địa chính trị đang làm trầm trọng thêm sự bế tắc này
Cuộc xung đột tại Iran đã bước sang tháng thứ 9
Làm gián đoạn nghiêm trọng các chuyến hàng dầu mỏ qua eo biển Hormuz
Đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt
Cùng với đó, các lệnh trừng phạt năng lượng nhằm vào Moskva
Do cuộc chiến tại Ukraine đã cấu trúc
lại hoàn toàn bản đồ dòng chảy dầu khí
Thay vì đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh
Cuộc khủng hoảng an ninh năng lượng lại khiến nhiều
quốc gia quay đầu bám víu vào nhiên liệu hóa thạch
Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm thứ
hai liên tiếp quay lưng với các cuộc đàm phán khí hậu,
đã khuyến khích các chính sách tối đa hóa sản xuất dầu, khí đốt
và than đá để đối phó với sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
Tại châu Á, hàng loạt nền kinh tế lớn như Hàn Quốc,
Ấn Độ và Thái Lan cũng đã tăng cường phụ thuộc vào than
đá hoặc có động thái tăng cường sản lượng điện than.
Ông John Horan từ Đại học Harvard nhận định những quốc gia từng
e ngại khi ủng hộ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch
hiện đang cảm thấy có đủ vị thế để công khai bảo vệ quan điểm của mình,
lấy an ninh năng lượng làm lá chắn.
Song song với xung đột sức ép công nghệ
cũng đang bóp nghẹt các mục tiêu khí hậu
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, AI, đang tạo ra một cơn khát
năng lượng và tài nguyên nước khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu
Thổ Nhĩ Kỳ đã phải lên tiếng kêu gọi các chính phủ và tập đoàn
ký kết các nguyên tắc đảm bảo AI được phát triển bền vững
tàng dấu lần đầu tiên, công nghệ điện toán trở thành
một nút thắt lớn trên bàn đàm phán biến đổi khí hậu
Cuối cùng, yếu tố quyết định sự thành
bại của mọi cam kết chính là dòng tiền.
Các quốc gia giàu có từng đồng ý tại các kỳ COP trước sẽ
tăng gấp 3 lần số tiền tài trợ cho các nước đang phát triển,
hướng tới con số 85 tỷ USD mỗi năm vào năm
2035 nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, tính đến hiện tại,
dòng tiền này mới chỉ đạt được khoảng 1 phần 3 mục tiêu.
Lạm phát lây lan cùng sức ép an ninh đã khiến hàng loạt chính
phủ điều hướng ngân sách viện trợ sang chi tiêu quốc phòng
và các gói hỗ trợ tài chính ngắn hạn cho
người dân đối phó với bão giá năng lượng.
Khi tài chính bị rút ruột, mọi cam kết khí hậu đối với
các nước đang phát triển có nguy cơ chỉ nằm trên giấy.
Chúng ta đã chính thức bước vào một kỳ
nguyên mới của sự cực đoan về khí hậu.
Các dữ liệu đo lường từ WMO và Copernicus khẳng định tốc độ
nóng lên 0,4 độ C mỗi thập kỷ hiện nay không còn là những cảnh
báo lý thuyết mà đã trở thành những thảm họa nhân mạng thực tế.
Bàn cờ địa chính trị tại COP31 cho thấy khoảng cách từ khoa học
đến hành động vẫn đang bị cản bước bởi các lợi ích quốc gia,
an ninh năng lượng nội địa và chi tiêu quốc phòng.
Việc vượt giới hạn 1,5 độ C trong một hoặc một vài năm
không đồng nghĩa với thỏa thuận Paris hoàn toàn thất bại,
bởi mốc này được tính trên trung bình 20 năm,
nhưng nó là tiếng chuông báo tử cho sự chậm trễ của nhân loại.
Theo quý vị, mục tiêu điện khí hóa nền kinh tế
toàn cầu có thể thành hiện thực trong bối cảnh
các cường quốc vẫn đang chìm trong các cuộc xung đột
vũ trang và cạnh tranh năng lượng hóa thạch hay không?
Hãy để lại ý kiến bình luận ở phía dưới video.
Đừng quên nhấn nút subscribe và bật chuông thông
báo để không bỏ lỡ bất kỳ video nào từ kênh
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị
