Chào Mừng Các Bạn Đến Với Kênh Thiên Hà TV Video Ngày Hôm Nay Của Chúng Ta: Ai Cập Và Những Địa Điểm Đẹp, Bí Ẩn Nhất Vùng Đất Pharaoh | Thiên Hà TV ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Bạn sẽ thích video này: • Cáp Nhĩ Tân: Thành Phố Lạnh Và Kỳ Lạ Nhất ... Đây là một điều thú vị: • Cuộc Sống Thật Ở Maldives – Người Dân Sống... Video này hay quá, không thể bỏ lỡ: • 9 Loài Động Vật Biển Mà Các Nhà Khoa Học S... ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ CHÚ Ý: TIÊU ĐỀ và HÌNH THU NHỎ (thumbnail) của video chỉ mang tính minh họa và có thể không phản ánh đầy đủ nội dung thực tế. Nội dung trên kênh Thiên Hà TV được sáng tạo thông qua phân tích, góc nhìn và quan điểm cá nhân, với mục đích thông tin, giáo dục và giải trí, dựa trên các nguồn công khai như bài báo, mạng xã hội, diễn đàn và các nguồn tham khảo công khai khác. Do đó, độ chính xác tuyệt đối có thể bị sai lệch, Thiên Hà TV khuyến nghị bạn nên kiểm chứng lại thông tin từ các nguồn đáng tin cậy và tiếp cận nội dung với tư duy phản biện, cởi mở. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Thiên Hà TV là nơi chia sẻ những kiến thức thú vị và bổ ích về khoa học, khám phá vũ trụ, khám phá thế giới và những điều bí ẩn đầy cuốn hút. Nếu bạn yêu thích nội dung của kênh, đừng ngần ngại like, bình luận, chia sẻ video và đăng ký Thiên Hà TV để không bỏ lỡ những hành trình khám phá kỳ thú tiếp theo nhé! Tham gia hội viên của Thiên Hà TV để ủng hộ chương trình: / @thienhatv999 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Chúng tôi không sở hữu đầy đủ tài liệu được biên soạn trong video này. Nó thuộc về những cá nhân hoặc tổ chức xứng đáng được tôn trọng. Chúng tôi sử dụng theo: Tuyên bố từ chối trách nhiệm bản quyền, phần 107 của Đạo luật bản quyền năm 1976. "Sử dụng hợp pháp" được cho phép cho các mục đích như phê bình, bình luận, đưa tin, giảng dạy. học bổng và nghiên cứu. Bản quyền âm nhạc thuộc: Audio Library - YouTube, storyblocks và elements envato Bản quyền hình ảnh họa thuộc: storyblocks và elements envato ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ #thienhatv #bian #khampha
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Có những ngôi đền Ai Cập tồn tại hơn 3.000 năm,
nhưng suýt bị nhấn chìm chỉ trong thế kỷ 20.
Để cứu chúng, các kỹ sư phải tháo dỡ những
khối đá khổng lồ rồi dựng lại ở nơi khác.
Đáng kinh ngạc hơn, Ai Cập còn có những
lăng mộ chứa kho báu của Pharaoh.
Ngôi đền với hình chạm khắc từng bị nhầm là bóng đèn điện
và cả một thành phố cổ được xây dựng qua nhiều triều đại.
Chính địa điểm sau đây sẽ hé lộ những câu chuyện có
thật đằng sau vẻ đẹp và sự bí ẩn của vùng đất Pharaoh.
Phần 1. Abu Simbel
Những vị vua trong lòng núi
Giữa sa mạc Nubia ở miền nam Ai Cập
Bốn bức tượng Pharaoh Ramses II
Khổng lồ ngồi sừng sững trước một vách núi đá sa thạch
Mỗi bức tượng cao khoảng 20 mét
Với đôi tay đặt trên đầu gối và ánh mắt hướng về phía trước
Chúng được tạc trực tiếp từ núi đá cách đây hơn 3.200 năm
Tạo thành mặt tiền của Abu Simbel
Một trong những công trình đồ sộ nhất còn sót lại từ thời Ai Cập cổ đại
Ngôi đền được xây dựng vào thế kỷ 13 trước công nguyên
Dưới triều đại Ramses II,
vị pharaoh này muốn khẳng định quyền lực của mình tại Nubia
Vùng đất có vị trí chiến lược ở phía nam vương quốc
Bốn tượng ngồi trước cửa đền đều thể hiện hình ảnh nhà vua
Trong khi những bức tượng nhỏ hơn dưới
chân mô tả các thành viên hoàng gia
Bên trong núi là hệ thống hành lang,
phòng thờ và những hàng cột được chạm khắc công phu
Đáng chú ý nhất là các người Ai Cập cổ đại bố trí trục ngôi đền
Vào hai thời điểm trong năm, thường rơi vào khoảng ngày 22 tháng
2 và 22 tháng 10, ánh nắng mặt trời có thể xuyên qua lối vào,
chiếu sâu đến các tượng thần trong gian thờ cuối cùng.
Sự sắp đặt ấy đòi họ những tính toán chính xác về
hướng xây dựng và chuyển động biểu hiện của mặt trời.
Suốt hơn ba thiên niên kỷ, Abu Simbel tồn tại giữa vùng đất khô cằn.
Nhưng đến thế kỷ 20, công trình đứng trước nguy cơ bị nhấn chìm
khi Ai Cập xây dựng đập Aswan, khiến mực nước hồ Nasser dâng lên.
Một chiến dịch cứu hộ quốc tế dưới sự
điều phối của UNESCO được triển khai.
Từ năm 1964 đến năm 1968, các chuyên gia cắt hai ngôi đền
Abu Simbel thành hơn 1.000 khối đá, nhiều khối nặng hàng chục tấn.
Từng khối được đánh dấu, vận chuyển đến vị trí mới cao hơn
khoảng 65 mét, rồi lắp ghép lại theo cấu trúc ban đầu.
Một mái vòm bê tông khổng lồ được xây dựng phía
trên để tái tạo dãy núi bao quanh công trình.
Đây là một trong những chiến dịch di dời
di tích khảo cổ nổi tiếng nhất thế kỷ 20.
Sai lệch trong quá trình lắp ghép có thể ảnh hưởng đến kết cấu
và những chi tiết kiến trúc vốn được tính toán từ thời cổ đại.
Ngày nay, bốn bức tượng Ramesses II vẫn hướng ra hồ Nasser.
Phía sau chúng là ngôi đền từng được khoét sâu vào núi đá
Nay nằm trong một cấu trúc nhân tạo được
thiết kế để giữ lại hình dáng nguyên bản
Abu Simbel đã tồn tại nhờ hai thành
tựu kỹ thuật cách nhau hơn 3.000 năm
Một của người Ai Cập cổ đại và một của các kỹ sư hiện đại
Phần 2 Hougarda, thiên đường xanh giữa sa mạc,
dọc bờ phía tây biển đỏ
Những dãy núi khô cằn của
sa mạc phía đông Ai Cập kéo dài gần sát đường bờ biển
Đất đai phần lớn chỉ có đá, cát và những sườn núi trơ trụi
Nhưng ngay phía trước cảnh quan khắc
nghiệt ấy lại là một vùng nước xanh trong
Nơi những rạn san hô trải rộng dưới mặt biển
Đó là Hurghada, một trong những điểm du lịch biển nổi tiếng nhất Ai Cập
Điểm thu hút lớn nhất của Hurghada nằm dưới làn nước
Ở những khu vực nước nông, ánh sáng mặt trời xuyên xuống đáy biển
Làm nổi bật các cụm san hô với nhiều hình dạng khác nhau
Cá nhiệt đới di chuyển giữa những nhánh san hô
Trong khi các loài sinh vật biển khác tìm nơi trú ẩn trong những khe đá
Sự phong phú ấy có liên quan đến điều kiện tự nhiên của Biển Đỏ
Đây là vùng biển có độ mặn tương đối cao,
nước ấm và nhiều khu vực có độ trong lớn
Những điều kiện này tạo môi trường thích hợp
cho nhiều hệ sinh thái rạn san hô phát triển
Dù nhiệt độ cao và độ mặn cũng đặt ra những giới hạn sinh thái riêng
Một điểm đến nổi bật ngoài khơi Hurghada là quần đảo Giftun
Những bãi cát sáng màu,
vùng nước nông xanh ngọc và các rạn san hô khiến nơi đây trở
thành địa điểm quen thuộc của những chuyến tham quan bằng thuyền
Du khách có thể lặn ngắm san hô,
quan sát cá biển hoặc khám phá các bãi biển nằm cách xa khu đô thị
Ít ai hình dung rằng Hurghada từng chỉ là
một khu định cư đánh cá nhỏ ven biển đỏ
Từ cuối thế kỷ 20, cùng với sự phát triển của ngành du lịch Ai Cập,
nơi đây dần hình thành các khu nghỉ dưỡng,
bến du thuyền, khách sạn và trung tâm lặn biển.
Những tuyến đường ven biển được mở rộng,
kết nối thành phố với nhiều khu du lịch mới.
Sự phát triển nhanh chóng cũng đặt ra thách thức đối với môi trường.
Hoạt động neo đậu tàu thuyền xây dựng ven biển và lượng khách tham
quan lớn có thể gây tổn hại cho những rạn san hô vốn rất nhạy cảm.
Một khi san hô bị phá hủy,
quá trình phục hồi tự nhiên có thể kéo dài nhiều năm,
thậm chí lâu hơn nếu điều kiện môi trường tiếp tục xấu đi.
Sức hấp dẫn của Hurghada phụ thuộc rất
lớn vào những rạn san hô dưới mặt nước.
Nếu các hệ sinh thái ấy tiếp tục suy giảm,
thành phố có thể đánh mất chính cảnh quan từng đưa nơi đây trở
thành một trong những điểm du lịch biển nổi tiếng nhất Ai Cập.
Phần 3. Luxor, thành phố của người sống và người chết
Ngày 4 tháng 11 năm 1922,
nhà khảo cổ Howard Carter phát hiện những bậc thang dẫn xuống một
lăng mộ bị chôn vùi tại thung lũng các vị vua, miền nam Ai Cập.
Bên trong là nơi an nghỉ của Pharaoh Tutankhamun,
vị vua trẻ qua đời hơn 3.000 năm trước.
Hàng ngàn hiện vật, đồ trang sức và chiếc mặt nạ vàng
nổi tiếng đã biến phát hiện này thành một trong những
sự kiện khảo cổ gây tiếng vang lớn nhất thế kỷ 20.
Lăng mộ nằm gần Luxor, thành phố được xây dựng trên vùng
đất của Thebes cổ đại, từng là kinh đô quyền lực của Ai Cập.
Tại đây, sông Nile chia cảnh quan thành
hai khu vực mang ý nghĩa đặc biệt.
Bờ đông, nơi mặt trời mọc, gắn với các khu dân cư và đền thờ.
Bờ tây, nơi mặt trời lặn, tập trung những khu nghĩa
địa hoàng gia và công trình phục vụ nghi lễ, tang lễ.
Trong thời Cổ Vương quốc,
các pharaoh từng xây dựng kim tự tháp làm lăng mộ.
Đến thời Tân Vương quốc,
nhiều vị vua lựa chọn chôn cất trong những ngôi mộ quét sâu vào núi đá
Thung lũng các vị vua trở thành nơi
an táng của nhiều pharaoh thuộc các triều đại 18, 19 và 20
Những lối vào tương đối kinh đáo được kỳ vọng
giúp bảo vệ thi hài và kho báu khỏi kẻ trộn
Dù vậy, phần lớn lăng mộ vẫn bị xâm phạm từ thời cổ đại
Lăng mộ Tutankhamun đặc biệt quý giá vì còn lưu
giữ được phần lớn đồ tùy táng khi được phát hiện
Bên trong các lăng mộ,
những hành lang dài dẫn đến phòng chôn cất nằm sâu trong lòng núi
Trên tường là các hình vẽ và văn bản tôn giáo mô tả cuộc
du hành của thần mặt trời
Những vị thần bảo vệ người chết và các
thử thách mà linh hồn phải vượt qua
Người Ai Cập cổ đại tin rằng cái chết
mở đầu cho một hình thức tồn tại khác
Thi hài được ướp xác nhằm bảo tồn cơ thể
Còn đồ tùy táng được chuẩn bị để phục
vụ người đã khuất ở thế giới bên kia
Ngày nay, các lăng mộ tại Luxor phải đối mặt với nguy cơ xuống cấp
do độ ẩm, sự thay đổi nhiệt độ và lượng khách tham quan.
Việc kiểm soát môi trường bên trong và giới hạn tiếp cận
một số khu vực giúp bảo vệ những bức tranh tường cổ.
Điều khiến Luxor hấp dẫn là sự tương phản giữa những
lăng mộ kín đáo và kho báu từng được cất giấu bên trong.
Sau hàng ngàn năm, các căn phòng nằm sâu trong núi
đá vẫn lưu giữ những hình ảnh về thế giới bên kia mà
người Ai Cập cổ đại đã dành cả cuộc đời để chuẩn bị.
Phần 4. Dendera, những bí ẩn trên trần đền cổ
Trên trần một ngôi đền cổ ở Dendera, miền nam Ai Cập,
những hình vẽ thiên văn đã tồn tại qua gần hai thiên niên kỷ.
Các vị thần xuất hiện bên cạnh những biểu tượng mặt trời,
mặt trăng và các chòm sao.
Một số hình ảnh được sắp xếp thành những bố cục phức tạp, phản ánh
các người Ai Cập cổ đại hình dung về bầu trời và trật tự vũ trụ.
Dendera nằm cách Luxor khoảng 60 km về phía bắc.
Công trình nổi bật nhất tại đây là đền Hathor,
nữ thần gắn với tình yêu, âm nhạc,
niềm vui và sự bảo trợ trong tín ngưỡng Ai Cập.
Phần lớn kiến trúc còn tồn tại, được xây dựng dưới thời Ptolemaeus
và hoàn thiện thêm trong giai đoạn La Mã cai trị Ai Cập.
Bước vào đại sảnh, du khách có thể nhìn thấy những cột
đá lớn với đầu cột trang trí của mặt nữ thần Hathor.
Trên trần là các hình chạm khắc được tô màu,
mô tả những chu kỳ thiên văn và biểu tượng tôn giáo.
Nhiều chi tiết vẫn giữ được màu sắc sau quá trình bảo tồn.
Một hiện vật nổi tiếng gắn với Dendera là vòng hoàng đạo cổ,
thường được gọi là Dendera Zodiac,
bản gốc hiện được lưu giữ tại bảo tàng Louvre ở Paris,
còn tại ngôi đền là bản sao.
Hình chạm khắc này kết hợp các biểu tượng hoàng
đạo với hệ thống hình tượng thiên văn Ai Cập,
phản ánh sự giao thoa văn hóa trong thời kỳ Hy Lạp cai trị.
Dendera còn nổi tiếng trên mạng bởi một số
phù điêu thường được gọi là bóng đèn Dendera.
Chúng mô tả những hình dạng thun dài, bên trong có hình rắn,
khiến một số người liên tưởng đến bóng đèn điện hiện đại.
Từ đó xuất hiện giả thuyết cho rằng người Ai Cập cổ đại từng biết
sử dụng điện, nhưng các giải thích này thiếu bằng chứng khảo cổ.
Các nhà Ai Cập học nhìn nhận những phù điêu ấy trong bối
cảnh thần thoại liên quan đến hình tượng thần Hapy,
hoa sen và quan niệm về sự ra đời của ánh sáng, chưa có bằng chứng
đáng tin cậy về một hệ thống chiếu sáng bằng điện tại Dendera cổ đại.
Điều đáng chú ý là nhiều gian phòng trong ngôi đền vẫn giữ
được mái đá và những hình trang trí chi tiết sau gần 2.000 năm.
Trên các bề mặt ấy, người Ai Cập cổ đại đã ghi lại
cách họ quan sát bầu trời, tổ chức nghi lễ và liên hệ
chuyển động của các thiên thể với thế giới thần linh
Những hình chạm khắc từng bị hiểu nhầm là công nghệ hiện đại,
thực chất lại mở ra một câu chuyện hấp dẫn về tính
ngưỡng và tri thức của một nền văn minh cổ đại
Phần 5 Cairo,
thành phố của nhiều thời đại
Những con phố đông đúc, tiếng còi xe và các khu chợ nhộn
nhịp tạo nên nhịp sống đặc trưng của Cairo, thủ đô Ai Cập.
Giữa những dãy nhà san sát,
các mái vòm và tháp giáo đường Hồi giáo nổi bật trên đường chân trời,
nhiều công trình đã tồn tại hàng trăm năm, trong khi những tuyến
đường lớn và khu dân cư mới tiếp tục mở rộng ra vùng ngoại ô.
Cairo ngày nay có lịch sử phát triển khác xa thời kỳ các pharaoh
xây dựng những công trình nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại.
Thành phố Cairo được thành lập vào năm 969 dưới triều đại Fatimid,
dù khu vực xung quanh đã có các đô thị và khu định cư từ trước đó.
Một trong những khu vực hấp dẫn nhất là Cairo Hồi Giáo,
nơi lưu giữ nhiều công trình kiến trúc từ thời Trung Cổ.
Những con đường hẹp dẫn qua các nhà thờ Hồi Giáo, trường học tôn giáo,
cổng thành và những ngôi nhà cổ với cửa sổ gỗ chạm khắc.
Khu chợ Khan el-Khalili hình thành từ cuối thế kỷ 14,
nổi tiếng với các cửa hàng bán đồ thủ công,
trang sức, gia vị và những sản phẩm truyền thống.
Hoạt động buôn bán diễn ra giữa các công trình mang dấu ấn kiến
trúc Hồi giáo, tạo nên không gian đặc trưng của khu phố cổ.
Một địa điểm khác là thành cổ Cairo,
được xây dựng từ thời Saladin vào thế kỷ 12.
Nằm trên khu đất cao, công trình từng là trung
tâm phòng thủ và quyền lực của nhiều triều đại.
Bên trong khu vực này có nhà thờ Hồi giáo Muhammad Ali,
nổi bật với những mái vòm lớn và hai tháp giáo đường cao.
Cairo cũng là một trong những đô thị lớn nhất châu Phi.
Sự phát triển dân số và quá trình mở rộng đô thị khiến
thành phố phải đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông,
ô nhiễm không khí và áp lực lên cơ sở hạ tầng.
Việc bảo tồn các khu phố lịch sử càng trở nên phức tạp khi nhiều
công trình cổ vẫn nằm giữa những khu dân cư đang hoạt động.
Những dự án trùng tu phải cân nhắc giữ gìn kiến trúc, cải thiện
điều kiện sinh sống và duy trì hoạt động kinh tế của người dân.
Cairo đem đến hình ảnh một Ai Cập vẫn liên tục thay đổi.
Những triều đại Hồi giáo, thời kỳ Ottoman và quá trình
hiện đại hóa đã để lại dấu ấn trên từng khu phố.
Chính sự tiếp nối ấy khiến thủ đô Ai Cập trở thành nơi có thể
quan sát nhiều lớp lịch sử cùng tồn tại trong một thành phố.
Phần 6. Kom Ombo, ngôi đền của hai vị thần
Tại Kom Ombo, miền Nam Ai Cập,
một ngôi đền cổ sở hữu thiết kế khác thường với hai lối vào, hai khu
vực thờ phụng và những gian phòng được bố trí gần như đối xứng.
Những hàng cột đá sa thạch dẫn vào bên trong, nơi các bức tường vẫn
lưu giữ hình chạm khắc thần linh và nghi lễ từ hơn 2.000 năm trước.
Kiến trúc độc đáo ấy xuất phát từ việc ngôi đền được dành
riêng cho hai vị thần có hình tượng hoàn toàn khác nhau.
Một bên thờ Sobek, vị thần mang đầu cá sấu,
gắn với sức mạnh, khả năng sinh sản và sự bảo vệ.
Bên còn lại thờ Horus trưởng thành, thường được thể hiện với đầu
chim ưng, đại diện cho quyền lực hoàng gia và trật tự thần thánh.
Ngôi đền hiện còn chủ yếu được xây dựng dưới triều đại Ptolemaus,
bắt đầu từ thế kỷ II trước công nguyên,
rồi tiếp tục được bổ sung trong thời kỳ La Mã.
Thay vì xây hai công trình riêng biệt,
người Ai Cập tạo ra một hệ thống kiến trúc chung.
Trong đó, mỗi vị thần có không gian thờ phụng tương ứng.
Sự hiện diện của Sobek gắn chặt với môi trường tự nhiên quanh Kom Ombo.
Cá sấu sông Nile từng là loài vật khiến cư
dân ven sông vừa kính sợ vừa dè chừng.
Chúng có thể gây nguy hiểm cho con người và gia súc.
Nhưng trong tín ngưỡng địa phương, sức mạnh của cá sấu
lại được liên hệ với quyền năng bảo vệ của thần Sobek.
Người Ai Cập cổ đại thậm chí còn nuôi dưỡng và
ướp xác cá sấu để phục vụ hoạt động tôn giáo.
Ngày nay, bảo tàng cá sấu gần đền Kom Ombo trưng bày nhiều xác
cá sấu được ướp, giúp du khách hiểu rõ hơn về tập tục đặc biệt này.
Bên trong ngôi đền, những bức phù điêu mô
tả các pharaoh dâng lễ vật lên thần linh.
Một số hình chạm khắc thể hiện dụng cụ thường được
liên hệ với hoạt động y học và phẫu thuật cổ đại.
Các bức tường còn lưu giữ lịch nghi lễ cùng nhiều văn bản tôn giáo.
Trải qua nhiều thế kỷ, Kom Ombo chịu tác động của lũ lụt,
xói mòn và việc tái sử dụng vật liệu xây dựng.
Một phần kiến trúc đã biến mất,
nhưng bố cục đền đôi vẫn có thể nhận ra rõ ràng.
Những xác cá sấu được ướp và lưu giữ gần ngôi đền ngày nay là dấu
tích của một thời kỳ mà con người vừa sợ hãi loài vật nguy hiểm này,
vừa tin rằng sức mạnh của nó có thể bảo vệ
họ trước những hiểm họa từ thiên nhiên.
Phần 7. Aswan, vùng đất của những hòn đảo đá
Những chiếc thuyền buồm Felucca với cánh buồm trắng hình tam
giác vẫn xuất hiện trên mặt nước ở Aswan, miền cực nam Ai Cập.
Dọc hai bờ sông là những khối đá granite khổng lồ, các đảo nhỏ phủ cây
xanh và những ngôi làng Nubia nổi bật với tường nhà sơn màu rực rỡ.
Khung cảnh nơi đây khác biệt rõ rệt với
những vùng đồng bằng rộng lớn ở phía bắc.
Aswan từ lâu đã là cửa ngõ giao thương giữa Ai Cập và vùng Nubia,
khu vực trải dài qua miền nam Ai Cập và miền bắc Sudan ngày nay.
vàng, ngà voi và nhiều sản vật quý
từng được vận chuyển qua đây
để đến các trung tâm quyền lực của Ai Cập cổ đại.
Vị trí gần thác thứ nhất của sông Nin
khiến Aswan trở thành nơi có ý nghĩa chiến lược.
Những đoạn sông nhiều đá và dòng chảy phức tạp
từng gây khó khăn cho việc di chuyển bằng thuyền
Đồng thời tạo ra một ranh giới tự nhiên giữa các vùng lãnh thổ
Aswan còn nổi tiếng với nguồn đá granite chất lượng cao
Từ thời cổ đại, những khối đá lớn được khai thác tại đây
Rồi vận chuyển đến các công trường xây dựng đền thờ,
tượng đá và đài tưởng niệm trên khắp Ai Cập
Một di tích đáng chú ý là Obelisk chưa hoàn thành
Nằm trong khu mỏ đá cổ
Nếu được hoàn thiện,
cột đá nguyên khối này có thể cao khoảng 42 mét và nặng hơn 1.000 tấn.
Tuy nhiên, những vết nứt xuất hiện trong quá
trình chế tác khiến công trình bị bỏ dở.
Di tích hiện nay cung cấp bằng chứng trực tiếp về kỹ
thuật khai thác và đục lẽo đá của người Ai Cập cổ đại.
Bên cạnh các dấu tích lịch sử, Aswan còn là nơi sinh sống của
cộng đồng Nubia với ngôn ngữ và truyền thống văn hóa riêng.
Những ngôi nhà trang trí nhiều màu sắc, âm nhạc và các sản
phẩm thủ công phản ánh bản sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Cuộc sống của người Nubia đã thay đổi đáng kể khi các
công trình đập nước được xây dựng trên sông Nile.
Việc hình thành hồ Nasser khiến nhiều làng mạc và vùng đất truyền
thống bị ngập, buộc hàng chục ngàn người phải chuyển đến nơi ở mới.
Với nhiều gia đình, việc di dời đồng nghĩa với việc
rời xa những ngôi làng tổ tiên từng sinh sống.
Các cộng đồng phải thích nghi với môi trường mới,
trong khi vẫn cố gắng duy trì ngôn ngữ,
phong tục và những mối liên kết truyền thống.
Ngày nay, những ngôi làng Nubia với tường nhà được
rỡ sắc màu vẫn là điểm đến hấp dẫn tại Aswan.
Đối với nhiều cư dân, ngôn ngữ và phong tục truyền
thống chính là sợi dây kết nối họ với quê hương cũ,
nơi phần lớn đã nằm dưới mặt nước Hồ Nasser.
Phần 8. Philae
Ngôi đền được cứu khỏi dòng nước
Trên đảo Agilkia, gần thành phố Aswan,
một quần thể đền cổ đứng giữa mặt nước xanh,
với những cột đá cao và hàng cột phụ kính hình chạm khắc.
Đây là Philae, nơi từng được xem là một trong những
trung tâm thờ phụng nữ thần Isis quan trọng nhất Ai Cập.
Nhưng điều khiến ngôi đền đặc biệt còn nằm ở lịch sử tín
ngưỡng kéo dài đến tận những thế kỷ cuối của thế giới cổ đại.
Trong thần thoại Ai Cập, Isis là nữ thần gắn với phép thuật,
sự bảo vệ và tình mẫu tử.
Bà được biết đến qua câu chuyện về Osiris,
người chồng bị thần Seth sát hại
Theo truyền thuyết, Isis đã tìm kiếm những phần thi thể của Osiris
Sử dụng quyền năng để giúp ông hồi sinh và sinh ra Horus
Vị thần sau này trở thành biểu tượng của vương quyền
Câu chuyện ấy khiến Isis trở thành hình tượng gắn với sự sống,
cái chết và khả năng tái sinh
Tín ngưỡng thờ bà phát triển mạnh trong thời kỳ Ptolemaeus
Rồi lan rộng sang nhiều vùng thuộc thế giới Hy Lạp và La Mã
Phần lớn kiến trúc còn tồn tại tại Philae, được xây dựng dưới
thời Ptolemaeus và tiếp tục được mở rộng trong giai đoạn La Mã
Những bức phù điêu trên tường mô tả các vị vua dâng lễ vật lên thần linh,
cùng nhiều nghi lễ gắn với Isis và các vị thần khác
Philae còn lưu giữ một dấu tích đặc biệt của lịch sử chữ viết,
năm 394 sau công nguyên, một văn bản chữ tượng hình được khắc tại đây
Hiện được xem là văn bản chữ tượng hình
có niên đại muộn nhất được biết đến
Khi ấy, Kitô giáo đã phát triển mạnh trong đế quốc La Mã,
còn những hình thức thờ phụng truyền thống của Ai Cập đang dần suy yếu.
Ngôi đền tiếp tục gắn với các hoạt động tôn giáo cổ truyền trong
nhiều thế hệ trước khi bị đóng cửa dưới thời Byzantine vào thế kỷ VI.
Về sau, một số khu vực được sử dụng làm nhà thờ Kitô giáo,
để lại những dấu tích của sự chuyển đổi
tín ngưỡng ngay trên các bức tường cổ.
Đến thế kỷ 20, Philae đứng trước nguy cơ hư hại nghiêm trọng
do nước ngập sau các dự án đập tại Aswan.
Trong thập niên 1970, UNESCO điều phối chiến dịch
di dời quần thể đền từ đảo Philae sang đảo Agilkia gần đó.
Các công trình được tháo dỡ và dựng lại theo bố cục cũ,
giúp bảo vệ những bức phù điêu và cấu trúc
kiến trúc khỏi tình trạng ngập nước kéo dài.
Ngày nay, Philae vẫn đón du khách đến bằng thuyền.
Những hình chạm khắc về Isis,
Osiris và các nghi lễ cổ đại tiếp tục hiện diện trên tường đá.
Tại đây, người ta có thể nhìn thấy dấu tích của một thời kỳ
chuyển giao tôn giáo, khi những tín ngưỡng từng thống trị Ai
Cập suốt hàng ngàn năm dần nhường chỗ cho một thế giới mới.
Phần 9. Karnak, rừng cột đá của các pharaoh
Một đại sảnh rộng hơn 5.000m2,
chứa 134 cột đá khổng lồ được sắp xếp thành 16 hàng,
là công trình nổi bật nhất trong quần thể đền Karnak tại Luxor.
Những cột lớn ở khu vực trung tâm cao khoảng 21m,
vươn hết đầu cột mở rộng như những bông hoa giấy cói.
Đứng giữa không gian ấy, con người trở nên nhỏ bé trước
những khối đá được dựng lên từ hơn 3.000 năm trước.
Đại sảnh Hypostyle được xây dựng chủ yếu dưới
thời Pharaoh Seti I và Ramses II thuộc triều đại 19.
Các cột đá được trang trí bằng hình chạm khắc thần linh,
nghi lễ và những văn bản ca ngợi quyền lực hoàng gia.
Nhưng Karnak có lịch sử lâu đời hơn nhiều
so với đại sảnh nổi tiếng này.
Quần thể đền được xây dựng và mở rộng qua nhiều triều đại,
với những công trình quan trọng xuất hiện từ thời Trung Vương Quốc.
Trong hơn một thiên niên kỷ, các pharaoh liên tục bổ sung cổng đền,
sân nghi lễ, tượng đá và những công trình thờ phụng mới.
Trung tâm tín ngưỡng tại Karnak là thần Amun, vị thần từng trở
thành một trong những thần linh quyền lực nhất của Ai Cập cổ đại.
Khi được kết hợp với thần mặt trời Ra, Amun Ra trở thành
biểu tượng tôn giáo gắn chặt với quyền lực của các pharaoh.
Việc xây dựng và mở rộng Karnak cũng mang ý nghĩa chính trị.
Mỗi vị vua có thể để lại dấu ấn bằng những công trình mới,
những bức tượng hoặc hình chạm khắc ghi lại chiến công.
Quy mô kiến trúc thể hiện nguồn lực mà hoàng gia có thể huy động,
từ nhân công, vật liệu đến kỹ thuật xây dựng.
Để dựng những cột đá khổng lồ,
người Ai Cập phải vận chuyển các khối sa thạch nặng,
nâng chúng lên độ cao lớn và lắp ghép với độ chính xác đáng kể.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những hệ thống đường dốc, đất đắp và kỹ
thuật sử dụng đồng bẩy có thể đã được áp dụng trong quá trình thi công.
Ngoài đại sảnh, Karnak còn có những cổng tháp đồ sộ
và nhiều khu vực thờ phụng dành cho các vị thần khác nhau.
Những công trình thuộc các thời kỳ khác nhau nằm nối tiếp nhau,
phản ánh sự thay đổi của kiến trúc và tín ngưỡng qua nhiều thế hệ.
Karnak ngày nay vẫn là một trong những
quần thể đền thờ cổ đại lớn nhất thế giới.
Các cuộc khai quật và trùng tu tiếp tục giúp giới
nghiên cứu hiểu rõ hơn về lịch sử xây dựng nơi đây.
Sau hơn 3.000 năm, những hàng cột khổng lồ vẫn đứng giữa Karnak,
mang trên mình tên tuổi và chiến công của các vị vua đã qua đời từ lâu.
Quy mô của đại sảnh Hypostyle khiến người ta khó hình dung lượng đá,
nhân công và thời gian cần thiết
để hoàn thành công trình bằng những
phương tiện xây dựng của thời cổ đại.
Những công trình cổ đại của Ai Cập thường được bao phủ
bởi các câu chuyện bí ẩn, nhưng nhiều điều tưởng chừng
khó tin đã được khảo cổ học và khoa học giải thích.
Sự kỳ vĩ của chúng nằm ở những thành tựu có thật,
khả năng xây dựng, hiểu biết thiên văn,
tín ngưỡng và nỗ lực bảo vệ di sản qua hàng ngàn năm.
Ai Cập vẫn còn nhiều điều đáng tìm hiểu,
từ những dấu tích chưa được khai quật đến cuộc sống
của các cộng đồng đang gìn giữ truyền thống lâu đời.
Một phát hiện mới là giúp chúng ta hiểu thêm về nền
văn minh từng phát triển rực rỡ bên dòng sông Nil
Trong 9 địa điểm vừa khám phá,
nơi nào khiến bạn muốn tận mắt chiêm ngưỡng nhất?
Hãy chia sẻ dưới phần bình luận
Cảm ơn bạn đã theo dõi Thiên Hạ TV
Hẹn gặp lại trong những video tiếp theo