Thịt Bò, Rau Ngót, Quả Ổi: 3 Món Quen Tốt Nhất Cho Máu – Phụ Nữ Hay Mệt Nên Ăn NHƯ NÀY Thiếu máu ở phụ nữ trẻ và 3 món ăn quen tốt nhất cho máu: thịt bò, rau ngót, quả ổi. Theo ước tính của WHO, cứ 10 phụ nữ tuổi sinh đẻ thì khoảng 3 người thiếu máu, và con số này gần như không giảm suốt 20 năm.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu: ✓ Vì sao xét nghiệm máu bình thường mà kho sắt vẫn có thể đang cạn ✓ "Bộ ba tạo máu": sắt, folate và vitamin C làm việc với nhau thế nào ✓ Thịt bò nạc: nguồn sắt dễ hấp thu và giúp cả phần rau ăn cùng ✓ Canh rau ngót: nấu sao để giữ folate, và vì sao không uống nước ép rau ngót sống ✓ Quả ổi sau bữa trưa: chiếc chìa khóa giúp sắt từ rau vào máu ✓ Một bữa trưa mẫu và thời điểm uống trà, cà phê cho đúng
Timestamp: 00:00 — Cứ 10 phụ nữ có 3 người thiếu máu 01:29 — Thiếu sắt âm thầm: khi xét nghiệm vẫn bình thường 03:12 — Bộ ba tạo máu: sắt, folate, vitamin C 04:01 — Món 1: Thịt bò và sắt dễ hấp thu 06:49 — Món 2: Canh rau ngót nấu đúng cách 09:46 — Món 3: Quả ổi, chìa khóa hấp thu sắt 11:13 — Bữa trưa bổ máu và giờ uống trà 12:23 — Lưu ý an toàn và đúc kết
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào bạn, Yến Anh rất vui được gặp lại bạn
ở chuyên đề sức khỏe của kênh Bài Học Sống.
Mỗi video ở đây đều bắt đầu từ một nghiên cứu khoa học có thật.
Hôm nay, Yến Anh sẽ cùng với bạn bắt đầu từ
3 món rất là quen trong bữa cơm ở nhà mình.
Thịt bò, rau ngót và trái ổi.
Từ 10 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ thì
sẽ có khoảng 3 người bị thiếu máu.
Đó là con số thống kê của Tổ chức
Y tế Thế giới và suốt 20 năm gần như không giảm.
Ở Việt Nam, một khảo sát của Viện Dinh dưỡng Quốc gia còn cho thấy
nhóm tuổi từ 15 cho đến 24 tuổi sẽ có tỷ lệ thiếu máu cao nhất.
Con gái, vợ hay là cháu gái của bạn có thể đang nằm trong
số đó mà chính bản thân của họ cũng không hề hay biết.
Con số 3 trên 10 đó đến từ một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí
Lancet Global Health năm 2022, gộp dữ liệu của gần 200 quốc gia.
Còn khảo sát ở Việt Nam được thực hiện năm 2018
trên phụ nữ trẻ tại một huyện miền phía Bắc.
Và tin tốt là 3 món ăn rẻ, dễ mua ở bất kỳ khu chợ nào là có
thể giúp cơ thể tạo máu tốt hơn nếu chúng ta ăn đúng cách.
Trong video này, bạn sẽ biết vì sao
chính 3 món ấy lại hợp nhau đến như vậy.
Bạn cũng sẽ biết ăn mỗi món thế nào để không trở nên phí
phạm và kết hợp ra sao trong một bữa cơm bình thường.
Nhưng mà trước khi vào bếp, chúng ta cần hiểu vì sao nhiều người
trẻ thiếu sắc mà xét nghiệm máu vẫn cho kết quả bình thường
Phần lớn chúng ta nghĩ rằng chỉ cần hemoglobin,
tức là huyết sắc tố, thành phần giúp hồng cầu chở oxy
Còn bình thường thì cơ thể vẫn có đủ sắc
Thực tế, thiếu sắc diễn ra theo 2 chặng
Ở chặng đầu, cơ thể lặng lẽ rút sắc
từ kho dự trữ để duy trì việc tạo máu
Hemoglobin trên xét nghiệm vẫn đẹp, nhưng kho thì đã vơi dần.
Chỉ khi kho gần cạn, hemoglobin mới bắt đầu tụt giảm.
Chỉ số phản ánh kho dự trữ ấy chính là chỉ số ferritin,
một loại protein giữ sắc giống như người thủ kho của cơ thể.
Năm 2012, nhóm nghiên cứu châu Âu do Paul Voschek dẫn đầu
đã công bố một thử nghiệm trên tạp chí Hiệp hội Y khoa Canada.
Họ theo dõi 198 phụ nữ có biểu hiện mệt mỏi kéo dài,
không ai bị thiếu máu cả, nhưng chỉ số ferritin đều thấp.
Sau 12 tuần bổ sung sắc,
sự mệt mỏi đã giảm khoảng 48% so với 29% ở nhóm uống giả dược.
Nghĩa là có những người họ cảm thấy mệt thật nhưng không phải do họ
lười biến mà vì kho sắc của họ đã vơi từ trước khi máu kịp lên tiếng.
Những biểu hiện như là mệt mỏi kéo dài dù đã ngủ đủ,
leo vài tầng cầu thang đã thở dốc, da nhợt nhạt,
móng tay dễ gãy là những dấu hiệu nên để ý
Mẹo nhỏ đầu tiên là khi đi xét nghiệm vì có biểu hiện mệt mỏi kéo dài,
bạn có thể hỏi bác sĩ về việc kiểm tra thêm chỉ số ferritin
Vậy thì bữa ăn giúp được gì ở đây?
Hãy coi tuổi xương như một xưởng làm gạch,
mỗi viên gạch là một hồng cầu
Sưởng sẽ cần 3 thứ. Thứ nhất là đất sát, tức là sắc, nguyên liệu chính.
Thứ hai là người thợ,
tức là folate và vitamin B12 giúp tế bào phân chia đúng cách.
Thứ ba là chiếc chìa khóa mở cửa kho, tức là vitamin C,
giúp sắc từ thực vật đi được vào máu.
Ba món hôm nay được chọn vì mỗi món sẽ gánh một vai trò.
Thịt bò mang đến đất sát tốt nhất,
rau ngót mang đến người thợ, trái ổi chính là chiếc chìa khóa.
Cũng vì vậy mà một ly nước ép màu đỏ chưa chắc
đã bổ máu bằng một bữa cơm có đủ ba vai trò này
Chúng ta sẽ bắt đầu với món giàu sắc nhất
và cũng là món nhiều người đang ăn sai cách
Món thứ nhất đó là thịt bò
Sắc trong thực phẩm sẽ có hai dạng
Dạng có trong thịt cá gọi là sắc hem
Tức loại sắc gắn trong huyết sắc tố của động vật
Dạng có trong rau, đậu, ngũ cốc gọi là sắc không có hem
Tài liệu y khoa cho biết, cơ thể hấp thu khoảng 20-25% sắc hem,
cao hơn hẳn sắc từ thực vật
Hem còn có một lợi thế, nó gần như không bị trà,
cà phê hay canxi cản trở như sắc thực vật
Thịt bò nạc là một trong những nguồn sắc hem dễ tìm nhất ở chợ Việt Nam
Trong thịt bò còn có vitamin B12,
người thợ thứ 2 của xưởng tỏ máu, cùng với kẻm và đạm
Đạm cũng là thứ hay bị bỏ quên,
chữ globin trong hemoglobin chính là phần protein,
cơ thể không thể làm ra huyết sốc tố nếu như bữa ăn của chúng
ta thiếu đạm kéo dài, đây là lý do những cô gái ăn kiên quá
mất bỏ hẳn thịt cá thường sẽ mệt mỏi nhanh hơn người khác
Điều thú vị nhất là thịt còn giúp cả phần rau ăn cùng nữa kìa,
các nhà dinh dưỡng gọi đây là yếu tố thịt
Những mảnh đạm nhỏ tích ra thử thịt khi tiêu
hóa sẽ giúp ruột hấp thu sắc từ rau tốt hơn
Một đĩa rau xanh ăn kèm vài miếng thịt bò sẽ cho nhiều
sắc vào máu hơn một đĩa rau ấy mà chúng ta ăn riêng
Vậy thì câu hỏi tiếp theo sẽ là, ăn thịt bò thế nào cho đúng?
Chọn phần nạc như là thăng, bắp, nạm,
xào nhanh với cà chua, hành tây hoặc là nấu phở, nấu canh
Đừng nướng cháy cạnh hay là rán quá kỹ
Về lượng, Quỹ nghiên cứu ung thư thế giới khuyên không
nên ăn quá khoảng 350-500g thịt đỏ đã nấu chín mỗi tuần.
Với phần lớn người trẻ,
vài bữa thịt bò nạc mỗi tuần là đủ để góp sắc cho cơ thể.
Một mẹo nhỏ khi đi chợ là chúng ta hãy chọn thịt có màu đỏ tươi,
thớ mịn, mỡ màu trắng ngà, ấn tay vào thấy đàn hồi.
Khi xào, hãy cắt ngang thớ,
ướp sơ rồi đảo nhanh trên lưỡi lớn để thịt mềm mà không bị khô.
Món bò xào cà chua là một sự kết hợp rất khéo vì cà
chua mang theo một ít vitamin C ngay trong cùng món ăn.
Còn xúc xích, thịt sông khói hay các loại thịt chế biến sẵn tuy có sắc
nhưng không phải lựa chọn tốt vì chúng mặn và nhiều chất bảo quản.
Người ăn chay có thể dùng thêm đậu phụ, các loại đậu kết
hợp thật tốt với vitamin C và nên hỏi bác sĩ về nguồn B12.
Chúng ta có đất xét rồi đó, tức là sắc. Sưởng ở đây vẫn cần người thợ,
và người thợ ấy nằm ngay trong bát canh quen thuộc nhất của người Việt.
Món thứ hai là rau ngót.
Đây là loại rau rẻ, dễ trồng, gần như chợ nào cũng có,
và từ lâu đã gắn với hình ảnh bát canh ngọt mát trong bữa cơm gia đình.
Rau ngót thuộc nhóm rau lá xanh đậm,
dầu đạm thực vật, sắc, vitamin C và folate.
Folate tức là vitamin B9,
chính là một trong hai người thợ của sưởng tạo máu.
Thiếu folate, tuổi xương làm ra những hồng cầu
to bất thường nhưng hoạt động kém, gây ra kiểu thiếu máu hồng cầu to.
Folate càng quan trọng với phụ nữ chuẩn bị có thai vì nó tham gia
hình thành ống thần kinh của thai nhi ngay từ những tuần đầu.
Folate có một điểm yếu là nó tan trong nước và dễ mất khi chúng
ta đùng lâu. Vì vậy, canh rau ngót chỉ cần nấu vừa chín tới,
khi lá đã chuyển màu xanh đậm là tắt bếp. Đừng chỉ phớt rau mà bỏ nước,
vì một phần folate và vitamin C đã nằm lại trong nước canh.
Cách tốt nhất là canh rau ngót nấu với thịt bò băm hoặc là thịt
nạc băm. Đây chính là yếu tố thịt mà chúng ta vừa nhắc đến ở trên.
Phần đạm từ thịt giúp sắc trong rau được hấp thu tốt hơn,
còn vitamin C sẵn có trong rau lại hỗ trợ thêm.
Một bát canh nhỏ mà gánh được cả hai vai trò.
Để bữa ăn không nhàm chán, bạn có thể đổi rau ngót với rau dền,
cải bó xôi hay rau muống ở trong tuần.
Điều quan trọng là mỗi ngày có ít nhất một món rau lá xanh đậm.
Khi ra chế, nên tuốt lá, rửa sạch dưới vòi nước rồi để ráo.
Nhiều người có thói quen là vò nát lá cho canh ngọt hơn,
ở đây chúng ta chỉ cần vò nhẹ tay là đủ rồi
Rau ngót mua về nên nấu trong ngày, vì để lâu trong tủ lạnh,
lá sẽ héo dần và lượng vitamin C cũng giảm theo
Nếu bận rộn, bạn có thể rửa sạch, để ráo,
cho vào hộp kính, dùng trong 1-2 ngày
Có 2 điều cần tránh với rau ngót
Thứ nhất, không ăn sống hay uống nước ép rau ngót sống với lượng lớn
Năm 1995 ở Đài Loan, hơn 20 phụ nữ uống nước ép rau ngót
sống nhiều tuần liền để giảm cân đã bị tổn thương phổi nặng.
Ca bệnh này được công bố trên tạp chí The Lancet năm 1996.
Rau ngót nấu chín trong bữa ăn bình thường thì sẽ không gặp vấn đề này.
Thứ hai là chúng ta đừng uống trà ngay sau khi ăn canh xong.
Một nghiên cứu trên tạp chí dân dưỡng Anh Quốc
năm 1999 đã đo được trà đen làm giảm hấp thu sắc
từ thực vật khoảng 80-90% trong bữa thử nghiệm.
Chỉ cần uống trà cách bữa khoảng 1 giờ là
đã giảm được phần lớn những tác động này.
Vậy là chúng ta đã có đất xét, đã có người thợ cho xưởng,
nhưng phần sắc từ rau vẫn cần thêm một chiếc chìa khóa và chiếc
chìa khóa ấy đang nằm ngay trên đĩa trái cây trắng miệng đấy ạ.
Món thứ 3 chính là trái ổi
Theo cơ sở dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ,
100 gram ổi chứa khoảng 228mg vitamin C
Con số này gấp hơn 2 lần lượng khuyến nghị cho cả
ngày và cao hơn nhiều loại trái cây quen thuộc khác
Vitamin C làm được một việc mà ít thực phẩm làm được
Nó chuyển sắc từ thực vật sang dạng mà rụt dễ hấp thu hơn,
đồng thời giữ sắc ở trạng thái hòa tan
Nhờ vậy, vitamin C còn giúp làm dịu bớt tác
động cản trở của các chất trong ngũ cóc và đậu
Bí quyết nằm ở thời điểm
Vitamin C chỉ giúp được phần sắc đang có mặt trong cùng bữa ăn
Một trái ổi ăn ngay sau bữa trưa có rau xanh
sẽ có ích hơn việc chúng ta ăn trái ổi lúc bụng đói giữa buổi chiều
Bạn cũng không cần mua viên vitamin C
liều cao chỉ để hấp thụ sắc đâu nhé
Chúng ta nên chọn ổi chín vừa, rửa sạch và ăn cả vỏ nếu thích
Người dạ dày yếu hoặc là hay tó bón nên chọn ổi chín mềm,
ăn lượng vừa phải và hạn chế nhài nhiều hạt.
Nếu không có ổi, bưởi,
quýt hay vài lát cà chua trong bữa cũng là chiếc chìa khóa rất tốt.
Ổi còn có lợi thế là nhiều chất sơ, ăn vào nhanh no,
rất hợp với những cô gái đang muốn giữ cân nặng.
Thay vì ăn vặt bánh ngọt hay uống trà sữa sau buổi trưa,
một trái ổi vừa giúp hấp thu sắc, vừa ít năng lượng hơn nhiều.
Đây là kiểu đổi thói quen nhỏ nhưng có lợi theo cả 2 triệu
Giờ chúng ta hãy ghép 3 món lại thành một bữa trưa rất bình thường nào
Một đĩa thịt bò xào cà chua
Một bát canh rau ngót nấu thịt băm
Cơm trắng vừa đủ
Tráng miệng bằng một trái ổi
Đi trà hay đi cà phê
Thì để sau bữa ăn khoảng 1 giờ
Bữa ăn ấy có đủ đất xét
Đủ người thợ
Và có cả chiếc chìa khóa kho nữa
Không có bắt buộc là ngày nào cũng phải ăn đủ cả 3 món.
Trong tuần, bạn có thể luôn phiên thịt bò với cá, thịt gà,
trứng, đổi rau ngót với các loại rau lá xanh khác,
đổi ổi với cam hoặc là bưởi.
Nguyên tắc chỉ có một, bữa chính nào cũng nên có một nguồn đạm,
một món rau xanh đậm và một chút vitamin C.
Theo đồng ý, tình trạng thiếu máu thuộc chứng quyết hư thường
gắn với tỳ vị suy yếu, tức là chức năng tư hóa và hấp thù kém.
Các nhìn này gặp y học hiện đại ở một điểm, muốn có máu,
không chỉ cần ăn vào mà cơ thể còn phải hấp thù được.
Ăn đều bữa, không bỏ bữa sáng chính là
cách chúng ta nuôi tỳ vị đơn giản nhất.
Một vài lưu ý an toàn quan trọng,
các loại thực phẩm giúp phòng chống thiếu sắc và hỗ trợ cơ thể, nhưng
khi đã thiếu máu rõ ràng thì chúng ta vẫn cần bác sĩ điều trị nhé.
Nếu kinh nguyệt ra nhiều, kéo dài hoặc là có máu cục lớn,
hãy đi khám phụ khoa để tìm ra nguyên nhân
Nếu gia đình có người mắc bệnh tan máu bẩm sinh hay là thalassemia,
hãy xét nghiệm trước khi uống thêm viền sắc
Phụ nữ mang thai nên ăn rau ngót đã nấu chín với lượng bình thường
Thai yếu thì chúng ta phải hỏi bác sĩ sản khoa rõ ràng nha
Người bị gút hay là bệnh thận nên hỏi bác
sĩ về lượng thịt đỏ phù hợp với bản thân
Nếu chúng ta thấy khó thở, ngất xỉu,
tim đập rất nhanh hoặc là đau ngực, hãy đến cơ sở y tế ngay nhé.
Chăm sóc máu của mình hóa ra không nằm ở những hộp
thuốc bổ đắt tiền mà ở những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày.
Vài bữa thịt bò nạc mỗi tuần,
một tô canh rau ngót nấu vừa chín, một trái ổi sau bữa trưa.
Thực hiện đều đặn, những việc nhỏ ấy sẽ tích
lại thành nguôn máu khỏe mạnh nuôi cơ thể.
Nếu thấy video ngày hôm nay có ích,
bạn hãy bấm thích và để lại bình luận bên dưới nhé.
Nhà bạn thường nấu canh rau ngót với món gì?
Và có ai hay uống trà ngay sau bữa cơm hay không?
Đừng quên đăng ký kênh Bài Học Sống
Hãy chia sẻ video này cho con gái, cho vợ, cho cháu gái của bạn
Nhất là những người đang ăn kiên giảm cân hoặc là chuẩn bị đón em bé
Yến Anh cảm ơn bạn đã lắng nghe đến những
phút cuối cùng của video ngày hôm nay.
Hãy nhớ rằng chăm sóc sức khỏe không bao giờ là quá muộn,
chỉ cần bắt đầu từ một thói quen nhỏ ngay bây giờ.
Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe, an yên.
Hẹn gặp lại bạn trong video tiếp theo trên kênh Bài Học Sống.