Trung Quốc đã nói dối về dân số của mình, không phải vài nghìn, không phải vài triệu, mà là vài trăm triệu người. Và giờ đây, sự thật sau lớp vỏ ấy còn sụp đổ nhanh hơn những tòa cao ốc. Hãy xem video này: 15 tòa tòa tháp ma ở Côn Minh bị san phẳng trong vài giây bằng 4,6 tấn thuốc nổ, chuyện này không chỉ xảy ra một nơi, nó đang xuất hiện khắp TQ, một biểu tượng không thể rõ hơn cho tương lai bị rút rỗng của Trung Quốc. Bởi đây không chỉ là khủng hoảng nhà ở, suy giảm sinh đẻ hay thêm một đợt giảm tốc kinh tế. Suốt hàng chục năm, thế giới lo sợ trước sự trỗi dậy của Trung Quốc. Nhưng cỗ máy khổng lồ tưởng như không thể ngăn cản ấy từ đầu đã là một ảo ảnh: một mô hình kim tự tháp kiểu Ponzi về dân số đang sống bằng thời gian vay mượn. Và hóa đơn cuối cùng đã đến hạn. Muốn hiểu chuyện gì xảy ra khi một siêu cường hùng mạnh bắt đầu mục ruỗng từ bên trong, phải nhìn vào cách Bắc Kinh đã làm sai lệch số liệu dân số để khuếch đại sức mạnh trên trường quốc tế, vì sao lực lượng lao động đang co rút và kéo nền kinh tế đi xuống. Cuộc sụp đổ không còn là điều đang đến. Nó đã ở ngay trước mắt.
Trung Quốc đã nói dối về dân số của mình không phải vài nghìn,
không phải vài triệu, mà là vài trăm triệu người.
Giờ đây sự thật sau lớp vỏ ấy còn sụp
đổ nhanh hơn những tòa nhà cao ốc.
Hãy xem video này 15 tòa tháp
mà ở Cung Minh bị san phẳng trong vài giây bằng 4,6 tấn thuốc nổ.
Chuyện này không chỉ xảy ra ở một nơi,
nó đang xuất hiện khắp Trung Quốc, một biểu tượng không
thể rõ hơn cho tương lai bị rút rỗng của Trung Quốc,
bởi đây không chỉ là khủng hoảng nhà ở, suy giảm, sinh đẻ,
hay thêm một đợt giảm tốc kinh tế, suốt hàng chục năm qua,
thế giới lo sợ trước sự trỗi dậy của Trung Quốc, nhưng cổ máy
khổng lồ tưởng như không thể ngăn cản ấy từ đầu đã là một ảo ảnh,
một mô hình kim tự tháp kiểu Ponzi và dân số đang sống
bằng thời gian vay mượn, và hóa đơn cuối cùng đã đến hạn.
Muốn hiểu chuyện gì xảy ra khi một siêu cường
hùng mạnh bắt đầu một trống từ bên trong
Phải nhìn vào cách mà Bắc Kinh đã làm sai lệch số
liệu dân số để khuếch đại sức mạnh trên trường quốc tế
Vì sao lực lượng lao động đang co rút và kéo nền kinh tế đi xuống
Cuộc sụp đổ không còn là điều đang đến mà nó đã ở ngay trước mắt
Ngọc Vi và ban biên tập Cung Trời Mới
xin kính chào tất cả quý vị khán giả
Chào mừng quý vị đã đến với chương trình bình
luận chuyên sâu hôm nay trên Cung Trời Mới
Và bây giờ chúng ta sẽ đến với phần nội dung chi tiết
Dân số thật của Trung Quốc đang ở đâu?
Hãy bắt đầu từ thông tin gây chấn động Trung Quốc
đã nhào nặng sổ sách dân số suốt nhiều thập niên.
Theo ông Dịch Phú Hiền, một chuyên gia
nghiên cứu nhân khẩu học Trung Quốc,
chính quyền đã nâng khống dân số ít nhất 10%,
vì sao họ phải làm như vậy?
Rất đơn giản, một dân số lớn hơn khiến Trung Quốc trông hùng mạnh hơn,
có năng lực sản xuất lớn hơn và gây ấn tượng mạnh
hơn về kinh tế trên vũ đài thế giới, ông Dịch nói.
Trung Quốc muốn phô bày sức mạnh,
số liệu dân số bị thổi phồng khiến tổng sản phẩm quốc nội bình
quân đầu người trông thấp hơn, sức mạnh quân sự trông lớn hơn,
còn những kỳ tích kinh tế lại càng có vẻ phi thường,
nhưng sự thật cuối cùng đang xuyên thủng lớp mặt tiền ấy.
Năm 2022, Trung Quốc công bố dân số lần đầu suy giảm trong 60 năm.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu của ông Dịch được công bố năm 2023,
được tờ New York dẫn lại, dân số thật đã bắt đầu giảm từ năm 2018.
sớm hơn hẳn 4 năm so với thời điểm chính quyền thừa nhận.
Sự lừa dối không hề nhỏ và cũng không phải là ngẫu nhiên.
Những tài liệu nội bộ Trung Quốc rò rỉ
tới các nhà nghiên cứu phương Tây cho thấy
quan chức địa phương bị gây sức ép phải
nâng dân số để đáp ứng mục tiêu chính trị,
hồ sơ sinh bị làm giả, những cái chết không được khai báo
và những người ma xuất hiện đầy trong bảng tính và cơ sở dữ liệu.
Tại sao? Bởi vì thừa nhận dân số suy giảm
cũng có nghĩa là thừa nhận thất bại.
Hậu quả của lời nói dối ấy giờ đang ập tới như cơn sóng thần.
Những con số sản xuất dựa trên giả định và một
lực lượng lao động có quy mô nhất định sai.
Những dự báo về nhu cầu nhà ở hoàn toàn viển vông.
Những mục tiêu tăng trưởng kinh tế được dựng lên trên cát lún,
tác động ngày càng khó phớt lờ.
Trong khi Bắc Kinh tiếp tục tỏ ra tự tin với mục tiêu
tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội 2026 từ 4,5 đến 5%,
dự báo của tổ chức này được chính phủ Anh tổng hợp trong bản cập nhật.
ngày 6 tháng 11 năm 2026 cho thấy tăng trưởng Trung
Quốc có thể chậm lại còn khoảng 3,3% vào năm 2030.
Đáng ngại hơn, số liệu công bố ngày 16 tháng 11 năm 2026 cho thấy
tổng mức bán lẻ hàng tiêu dùng tháng 10 chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ,
còn đầu tư phát triển bất động sản trong 10 tháng đầu năm giảm 21,6%.
Sức mua yếu và địa ốc tiếp tục sa sút cho thấy,
những sức ép sâu bên trong nền kinh tế đạt được một mục tiêu tăng
trưởng chưa đủ để xóa đi những vấn đề ấy, đó mới là tiếng còi báo động.
Vì sao những lời thúc giục không còn tác dụng?
Ngày càng nhiều chuyên gia lên tiếng về những vết
nứt trong câu chuyện cổ tích về kinh tế Trung Quốc,
những số liệu dân số mới nhất cho thấy sức ép ngày càng rõ.
Theo thông cáo của Cục Thống kê Quốc gia
Trung Quốc công bố ngày 28 tháng 2 năm 2026,
năm 2025 nước này chỉ có 7,92 triệu trẻ chào đời,
giảm gần 17% so với 9,54 triệu trẻ năm 2024.
Tỷ suất sinh thô giảm từ 6,77 xuống còn 5,63 trẻ trên mỗi nghìn dân.
Trong khi đó, số người qua đời năm 2025 lên tới 11,31 triệu,
tương ứng tỷ suất tử vong 8,04 người trên mỗi nghìn dân.
Số trẻ chào đời đã không đủ bù số người mất đi,
khoảng hụt riêng trong một năm lên tới 3,39 triệu người.
Đây cũng không phải dao động nhất thời, cuối năm 2025 dân số
Trung Quốc đại lục còn khoảng 1 tỷ 404 triệu 890 nghìn người.
Mặc dù con số này có thể là giả,
thực tế nhiều chuyên gia chỉ ra rằng chỉ bằng một nửa.
Nhưng lần này Bắc Kinh đã phải thừa nhận giảm 3,39 triệu người
so với cuối năm 2024, tương đương khoảng 0,24%,
mức giảm lớn hơn 2 lần so với 1,39 triệu người của năm 2024. Những
con số ấy cho thấy đà thu hẹp dân số đang trở thành một sức ép kéo dài.
Nhưng chẳng phải Trung Quốc đã chấm dứt chính sách một
con tai tiếng rồi hay sao? Đúng, từ năm 2016,
nhưng mà việc nới lỏng sinh đẻ vẫn chưa đảo ngược được xu hướng này.
Chính quyền chờ đợi một làn sóng sinh
con sau đợt tăng số trẻ sơ sinh trong năm 2024.
Năm 2025 lại chứng kiến một cú giảm mạnh.
Những cặp vợ chồng trẻ nhìn vào giá nhà, giờ làm việc khắc nghiệt,
chi phí giáo dục đắt đỏ rồi trả lời không, cảm ơn.
Tình hình nghiêm trọng tới mức chính quyền Trung Quốc phải áp
dụng những biện pháp ngày càng tuyệt vọng để thúc đẩy sinh đẻ.
Tại các thành phố lớn như Thượng Hải, họ đưa ra khoản thưởng sinh
con lên tới 10.000 tệ, tương đương khoảng 1.400 USD.
Tạo ưu đãi thuế cho gia đình có nhiều con, thậm chí phát động
các chiến dịch tuyên truyền với khẩu hiệu như kết hôn và sinh
con là trách nhiệm của gia đình, không biện pháp nào có tác dụng cả.
Tờ Bloomberg đưa tin rằng tỷ suất sinh của Trung Quốc tiếp tục giảm,
ngay cả sau khi các cặp vợ chồng được phép có tới 3
con và tình hình còn có thể tồi tệ hơn.
Theo dự báo được Visual Capitalist trình bày,
dân số Trung Quốc có thể giảm một nửa vào năm 2100,
từ 1,3 tỷ xuống còn khoảng 600 triệu người, điều đó tương
đương việc mất đi toàn bộ dân số Bắc Mỹ chỉ trong vòng 75 năm.
Trong báo cáo của Viện Khoa học Xã hội Thượng Hải
mô tả thẳng thừng hơn, sự sụp đổ nhân khẩu học của
Trung Quốc không phải là một sự kiện trong tương lai,
mà là thực tế đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh.
Hãy nghĩ như thế này, Trung Quốc đã dành hàng chục năm cưỡng
chế tàn bạo một chính sách nhằm khiến người dân sinh ít con.
Nó thành công tới mức giờ đây khi chính quyền tuyệt vọng cần đến trẻ
em, họ lại không thể thuyết phục được người dân sinh con.
Một nhà nhân khẩu học Trung Quốc đề
nghị dấu tên đã nói với LA Times rằng,
chính sách một con đã làm thay đổi tận
gốc quan niệm văn hóa về quy mô gia đình,
không thể đảo ngược điều đó chỉ bằng cách thay đổi chính sách.
Chính tại đây, ngôi nhà bằng những lá bài
kinh tế của Trung Quốc bắt đầu đổ xuống.
Có một thực tế đáng khiến Bắc Kinh kinh hãi, dân số trong độ tuổi lao
động của nước này đã đạt đỉnh từ năm 2015 và liên tục thu hẹp kể từ đó.
Suốt gần 10 năm động cơ kỳ tích kinh tế của Trung Quốc đã yếu dần.
Theo nghiên cứu được China Brief dẫn, thì đến năm 2050,
Trung Quốc sẽ có ít hơn 200 triệu lao động.
Một lượng người lớn hơn toàn bộ lực lượng lao động Hoa Kỳ sẽ biến mất.
Sự co rút lực lượng lao động đã gây thiếu nhân
công nghiêm trọng trong các ngành chủ chốt.
Chủ nhà máy tại Quảng Đông và Chiết Giang cho biết phải tăng
lương từ 30-40% chỉ để thu hút công nhân lắp ráp thông thường.
Điều đó đang phá hủy lợi thế cạnh tranh của Trung
Quốc với tư cách là công xưởng giá rẻ của thế giới.
Nhưng cơn ác mộng chỉ mới bắt đầu.
Nước này đối diện với quả bom hẹn giờ nhân khẩu
học mà chưa quốc gia nào tháo gỡ thành công.
Và trước khi giàu, hiện khoảng 14% dân số trên 65 tuổi.
Đến năm 2040, tỷ lệ ấy sẽ tăng vọt lên gần 30%,
tức gần 1 phần 3 dân số.
Hãy hình dung một đất nước có nhiều ông bà hơn người lao động
Chỉ phí của cuộc khủng hoảng già hóa lớn đến kinh ngạc
Theo những dự báo được tập, Lâm Bất dẫn dắt thị Trung
Quốc đối diện với cuộc khủng hoảng lương hưu đang tới gần
Khi dân số già đi nhanh chóng đe dọa để hệ thống
vượt qua suất chịu đựng ngay trong thập niên tới
Trong một khoảnh khắc khiếm hoi được cho là
Thẳng thắng tại cuộc họp kính với quan
chức của đảng Cộng sản Trung Quốc
Chính ông Tập Cận Bình được thuật lại đã thừa nhận rằng
tình hình nhân khẩu học đã trở thành điểm họa
tiềm ẩn lớn nhất đối với an ninh quốc gia.
Bản giao kèo xã hội giúp cho Trung Quốc ổn định suốt nhiều thập niên,
tăng trưởng kinh tế nhanh để đổi lấy sự phục tùng chính trị,
đang rạn vỡ dưới áp lực dân số. Ai sẽ làm việc trong những
nhà máy từng biến Trung Quốc thành công sưởng thế giới?
Ai sẽ mua hết những căn hộ bỏ trống?
Ai sẽ chi trả y tế và lương hưu cho hàng trăm triệu người cao tuổi?
Câu trả lời tàn nhẫn là không có ai cả.
Ai sẽ trả tiền cho những thành phố trống?
Sự sụp đổ nhưng khẩu học ấy đã góp phần tạo ra
một thảm họa kinh tế ngày càng khó che giấu.
Nếu muốn biết một bong bóng bất động sản trị giá 5,3 nghìn tỷ đô la Hoa
Kỳ trông như thế nào khi vỡ tung, hãy nhìn vào Trung Quốc ngay lúc này.
Suốt hàng chục năm, nước này xây dựng nền
kinh tế trên một nguyên tắc rất đơn giản,
cứ xây thêm căn hộ người ta sẽ mua, không phải để ở mà để đầu tư.
Những con số khiến người ta choán ván, bất động sản,
nhà ở chiếm gần 70% tài sản hộ gia đình tại Trung Quốc.
So với chỉ 34% ở Hoa Kỳ, khi giá nhà giảm tại Trung Quốc thiệt
hại không chỉ dừng ở chủ nhà, nó xóa sổ gia sản của cả gia đình.
Và giá nhà thì đang giảm.
Theo số liệu tờ Bloomberg được dẫn,
thì giá nhà tại Trung Quốc nhiều năm giảm liên tiếp.
Những tập đoàn phát triển địa ốc lớn như Evergrande
sụp đổ dưới sức nặng hơn 300 tỷ đô la Hoa Kỳ nợ nần.
Hiệu ứng dây chuyền này gây choáng váng, Country Garden từng là nhà phát
triển địa ốc lớn nhất Trung Quốc, vỡ nợ đối với khoảng 11 tỷ đô la.
Nợ nước ngoài vào tháng 10-2023. Một tập đoàn khổng lồ
khác đó là Sima Group cũng gục ngã vào tháng 1-2024.
Ít nhất 50 doanh nghiệp địa ốc lớn của Trung Quốc đã vỡ nợ.
Đây không chỉ là chuyện các công ty phá sản,
mà là mối đe dọa sống còn đối với tầng lớp trung lưu Trung Quốc.
Hàng triệu gia đình đã trả đủ tiền cho những căn hộ sẽ không bao
giờ hoàn thiện. Tiền dành dụm cả đời biến mất trong những nền
móng bê tông sẽ chẳng bao giờ nâng đỡ được một mái nhà thực sự.
Biểu tình đã bắt đầu tại hơn 100 thành phố khắp Trung Quốc.
Người mua nhà phát động phong trào, tẩy chay, trả nợ thế chấp,
từ chối thanh toán khoản vay cho các bất động sản dở dang.
Những đoạn phim trên mạng xã hội nhanh chóng đã bị kiểm duyệt,
nhưng không thể dập tắt hoàn toàn,
cho thấy đám đông hô vang, trả lại tiền cho chúng tôi.
Trước trụ sở ngân hàng, trải rác trên khắp đất nước là những thành phố
ma, những căn hộ trống trải trải dài đến khuất cả tầm mắt.
Những khu đô thị được xây cho hàng triệu cư dân,
gần như không có người ở.
Khu tài chính Vô Gia Bảo ở Thiên Tân từng được quảng
bá là câu trả lời của Trung Quốc dành cho Manhattan,
vẫn phần lớn bỏ trống nhiều năm sau khi xây dựng, theo tờ New York
Mặc dù có đường chân trời, đầy cao ốc văn phòng,
lại lộ rộng lớn và ga tàu điện ngầm riêng,
khu vực này chưa bao giờ thu hút được
lượng cư dân và doanh nghiệp như dự kiến.
Trên khắp Trung Quốc ngày nay có khoảng
60-80 triệu căn hộ trống như vậy.
Một quỹ nhà đủ để đáp ứng dân số của cả
Vương quốc Anh và Thụy Điển cộng lại
Mỗi công dân của hai nước này có thể có riêng một căn hộ
Tất cả chỉ đang nằm đó phủ bụi và mất giá từng ngày
Nhưng đây là lúc mọi chuyện thực sự vượt khỏi đường ray.
Có một con số đáng khiến người ta mất ngủ, 300%.
Theo tờ Wall Street Journal, đó là mức tỷ lệ nợ trên tổng sản
phẩm quốc nội của Trung Quốc đang tiến tới nếu như cộng các
khoản vay của cả chính phủ, hộ gia đình và doanh nghiệp.
Đáng lo ngại hơn là khối nợ khổng lồ được chính quyền địa phương
che giấu qua các công cụ đầu tư thiếu minh bạch.
Theo một số thước đo, gánh nặng nợ của Trung Quốc hiện còn nghiêm trọng
hơn tình trạng Hoa Kỳ trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008,
hoặc là châu Âu trong cuộc khủng hoảng nợ 10 năm trước đây.
Kỳ tích kinh tế của Trung Quốc không được xây dựng trên
đổi mới hay năng suất, mà trên nợ, trên những núi nợ.
Mỗi khi tăng trưởng chậm lại, chính quyền lại ra lệnh xây thêm.
Thêm căn hộ không ai ở, thêm hạ tầng không ai cần,
thêm nhà máy không có đơn hàng.
Tất cả nhằm đẩy số liệu tổng sản phẩm quốc nội lên và duy
trì ảo tưởng về đà tiến của nền kinh tế không thể ngăn cản.
Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lâu Kế Vĩ công khai thừa nhận vấn
đề trong bài phát biểu thẳng thắn hiếm hoi tại Đại học Thanh Hoa.
Tăng trưởng kinh tế của chúng ta chủ yếu được thúc
đẩy bởi đầu tư chứ không phải năng suất hay đổi mới.
Mô hình này đã chạm tới giới hạn.
Ai đã tài trợ cho ngôi nhà bằng những lá bài ấy?
Chính quyền địa phương, tổng cộng các chính quyền địa phương trên
khắp Trung Quốc đang gánh hơn 9.000 tỷ đô la Hoa Kỳ tiền nợ.
Suốt nhiều năm qua, họ dựa vào việc bán đất cho
doanh nghiệp địa ốc làm nguồn thu chủ yếu.
Nhưng khi thị trường bất động sản sụp đổ, nguồn thu đó cạn khô.
Tài chính của một số địa phương bấp bênh tới mức
họ phải tìm tới những cách kiếm tiền kỳ quặc.
Thành phố Nam Ninh tìm cách bán xe, cảnh sát,
Thiên Tân bán đấu giá đồ nội thất của chính quyền.
Còn tỉnh Hà Nam tìm cách ép công chức mua những căn hộ
chưa bán được của các doanh nghiệp địa ốc đang khốn đốn.
Hậu quả thật là thảm hại.
Theo những thông tin gần đây được tờ Economics Times đăng tải,
một số thành phố không trả nổi lương bệnh viện cạn vật tư. Tại Hà Nam,
nhân viên bị chính quyền cắt một nửa thu nhập. Ở những nơi khác,
công chức được trả bằng thực phẩm và nhu yếu phẩm thay vì tiền.
Chuyên gia ngân hàng là Michael Pettis tại Đại học Bắc Kinh lưu ý rằng
tình hình nợ cấp địa phương tồi tệ hơn nhiều so với báo cáo chính thức.
Nhiều nghĩa vụ tài chính được để ngoài sổ sách thông qua
các công ty huy động vốn của chính quyền địa phương,
vốn vận hành như những cơ chế che giấu nợ.
Vấn đề nghiêm trọng tới mức chính quyền Trung ương phải hành động khẩn
cấp cho phép chính quyền địa phương hoán đổi các khoản lãi suất cao,
lấy trái phiếu lãi suất thấp hơn và có sự hậu thuận của Bắc Kinh.
Nhưng đó chỉ là chuyển vấn đề từ chỗ này sang chỗ khác không giải
quyết được thực tế căn bản rằng khoản nợ không thể hoàn trả nếu
đà tăng trưởng liên tục mà nền kinh tế không còn duy trì nổi.
Đây không phải là cuộc khủng hoảng trong tương lai.
Nó đang xảy ra ngay lúc này. Việc đổi tên một khoản nợ hay kéo
dài thời hạn trả nợ không tự tạo ra thu nhập để thanh toán nó.
Học cả đời, tương lai nằm ở đâu?
Song hành với thảm họa nợ nần là một diễn biến gây sốc khác
cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đã mục rộng tới mức độ nào.
Theo dữ liệu được dẫn từ Trung tâm nghiên cứu Pew,
thất nghiệp thanh niên Trung Quốc lên tới hơn 20%, đáng xấu hổ tới
mức Bắc Kinh đơn giản là phải làm đẹp con số và chỉ công bố hơn 15%.
Business Insider dẫn lời các nhà phân tích độc lập ước
tính tỷ lệ thật có thể lên tới 46,5% nếu tính cả người
thiếu việc làm và những người hoàn toàn từ bỏ tìm việc.
Gần một nửa thanh niên Trung Quốc không tìm được việc làm phù
hợp trong nền kinh tế được cho là một đầu tàu của thế giới.
Sinh viên tốt nghiệp tự gọi mình là
Còn cái toàn thời gian trở về sống với
cha mẹ khi không tìm được việc làm
Những người khác nói là họ phải nằm thẳng,
từ bỏ hoàn toàn tham vọng nghề nghiệp
Trong một hệ thống dường như đã được sắp đặt để chống lại họ
Một người 25 tuổi tại Thượng Hải nói với hãng tin CNN rằng
Tôi dành 4 năm để lấy bằng kỹ sư
Giờ đây tôi giao đồ ăn bằng xe điện
Cha mẹ đã đổ tiền tiết kiệm cả đời vào
việc học của tôi mà chẳng được gì cả
Đây không chỉ là những con số thống kê,
đó là hàng chục triệu người trẻ có học vấn, có khát vọng,
nhưng không có được việc làm và không tìm thấy hy vọng cho tương lai.
Trong lịch sử, đó luôn sẽ là một trong
những tổ hợp xã hội dễ bùng nổ nhất.
Sự tuyệt vọng thúc đẩy một hiện tượng
xã hội mới tại Trung Quốc, nội quyển,
thứ văn hóa cạnh tranh khốc liệt nhưng vô nghĩa
để giành giật những cơ hội ngày càng ít ỏi.
Người trẻ kể về những ngày học 16 giờ để thi tuyển công chức,
nơi 1,5 triệu ứng viên tranh nhau chỉ 37.000 vị trí,
cơ hội thành công không? Khoảng 2% thôi.
Trong khi đó, những nhà máy từng cung cấp việc làm tưởng
như vô tận đang đóng cửa hoặc là chuyển đi nơi khác.
Apple đẩy mạnh chuyển sản xuất iPhone sang Ấn Độ.
Nike và Adidas đã chuyển phần lớn hoạt động sản xuất sang Việt Nam.
Nhưng những bước đi của doanh nghiệp mới chỉ là khởi
đầu cho cuộc chia tách kinh tế lớn hơn rất nhiều.
Theo dự báo của Tổ chức Thương mại Thế giới được dẫn,
xuất khẩu Trung Quốc sang Hoa Kỳ có thể lao dốc tới 17% trong năm 2025.
Một sự gián đoạn chưa từng có đối với các dòng
thương mại toàn cầu gây chấn động cả hai nền kinh tế
Ông Damien Ma, nhà kinh tế thuộc viện Paulson nhận định
Thời kỳ Trung Quốc làm công dưỡng thế giới đang
kết thúc và đây là sự dịch chuyển về cơ cấu
Được căng thẳng địa chính trị đẩy nhanh, nhưng căn nguyên nằm
ở những thách thức nhân khẩu học và kinh tế của Trung Quốc
Khi sản xuất rời đi,
một sự thật còn đen tối hơn dưới bề mặt cũng lộ ra.
Điều thực sự đáng sợ trong sự mục rỗng kinh tế của
Trung Quốc không chỉ là tiền bạc hay việc làm.
Đất nước này đang cạn dần một trong
những tài nguyên căn bản nhất là nước.
Công xưởng khổng lồ đang cạn thứ gì?
Theo dữ liệu môi trường được dẫn từ Our World in Data,
90% nước ngầm của Trung Quốc đang bị ô nhiễm.
Sông Hoàng Hà, nguồn sống của 160 triệu người,
nay cạn dòng nhiều tháng mỗi năm.
Đồng bằng Hoa Bắc, nơi có 400 triệu cư dân,
đối diện thiếu nước nghiêm trọng tới mức các chuyên gia đặt câu hỏi
liệu khu vực này còn có thể duy trì điều kiện sinh sống hay không.
Tiến sĩ Chang Xinfeng thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học Trung Quốc nói rằng.
Khủng hoảng nước của Trung Quốc là cuộc khủng hoảng
nghiêm trọng và phức tạp nhất trong lịch sử nhân loại.
Quy mô của vấn đề tác động tới hàng trăm triệu người
và đe dọa nền tảng năng lực công nghiệp của chúng ta.
Các số liệu mang màu sắc tận thế,
hơn 400 thành phố Trung Quốc thiếu nước thường xuyên, hơn 700
triệu người uống nước bị nhiễm chất thải của người hoặc động vật.
Tại Bắc Kinh, mực nước ngầm đã hạ gần 305 mét kể từ thập niên 1970.
Giải pháp của chính quyền là gì? Dự án Nam Thủy Bắc Điều,
công trình chuyển nước lớn nhất lịch sử thế giới.
Với chi phí hơn 62 tỷ đô la Mỹ, nhưng ngay cả siêu dự án ấy cũng chỉ
có thể bù khoảng 5% lượng nước thiếu hụt của miền Bắc Trung Quốc.
Không có nước, nông trại và nhà máy sẽ tê liệt,
các thành phố sẽ không còn thích hợp để sinh sống.
Không chính sách kinh tế hay sự can thiệp nào của
chính quyền có thể tạo ra nước ở nơi không có nước.
Cũng đừng quên đây là một quốc gia thậm chí không thể tự bảo đảm,
hoàn toàn lương thực cho mình.
Dù chiếm 20% dân số thế giới,
Trung Quốc chỉ có 7% đất canh tác và phải nhập khẩu 80% đậu
tương cùng với khối lượng lớn những loại thực phẩm khác.
Có một chi tiết gây sững sốt, diện tích đất canh tác bình
quân đầu người của Trung Quốc còn thấp hơn cả Saudi Arabia.
Một vương quốc sa mạc lại có đất canh tác lớn trên mỗi người nhiều hơn
37,5% so với quốc gia được coi là cường quốc nông nghiệp của châu Á.
Sự mong manh của nguồn cung thực phẩm Trung Quốc
bộc lộ rõ trong các đợt phong tỏa vì đại dịch
Cư dân Thượng Hải, thành phố giàu có
và mang tính quốc tế bậc nhất nước này
Thiếu thực phẩm nghiêm trọng tới mức
phải đổi hàng xa xỉ lấy nhiều yếu phẩm
Một đất nước có dân số thu hẹp, nguồn nước ô nhiễm
lệ thuộc thực phẩm nhập khẩu và nền kinh
tế được dựng lên từ những lời dối trá
Là một đất nước đứng trên bờ vực sụp đổ
Nhưng chuyện xảy ra tại Trung Quốc sẽ không chỉ dừng lại ở Trung Quốc
nếu Bắc Kinh không giữ nổi tình hình thì sao?
Có thể quý vị tự hỏi tại sao phải quan
tâm tới những vấn đề của Trung Quốc.
Bởi khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới,
trung tâm sản xuất mọi thứ từ iPhone tới kháng sinh bắt đầu rệu rã,
sóng chấn động sẽ lan tới mọi ngóc ngách toàn cầu.
chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ đổ vỡ,
giá cả tăng vọt, thị trường tài chính lao dốc
và khi nhà đầu tư Trung Quốc rút vốn để bù đắp thua lỗ trong nước.
Cựu Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ là Larry Summers từng cảnh báo rằng
rằng những vấn đề kinh tế của Trung Quốc là mối đe dọa
lớn nhất đối với sự ổn định kinh tế toàn cầu hiện nay.
Mối liên kết giữa kinh tế Trung Quốc với phần còn lại
của thế giới sâu hơn phần lớn mọi người hình dung.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của hơn 120 quốc gia,
kiểm soát 85% hoạt động chế biến đất hiếm toàn cầu,
nguồn vật liệu thiết yếu cho mọi thứ
từ điện thoại thông minh tới xe điện.
Nước này sản xuất 80% tấm pin mặt trời
và 76% pin lithium-ion của thế giới.
Nếu kinh tế Trung Quốc sụp đổ,
hiệu ứng dây chuyền sẽ là điều chưa từng có.
Thị trường hàng hóa có thể đổ sụp xuống chỉ sau một đêm,
khi nhu cầu của Trung Quốc biến mất.
ngành khai khoáng của Australia xuất khẩu nông sản Brazil
và cả doanh số xe hơi hạng sang của Đức đều sẽ hứng những đòn tàn phá.
Đáng lo hơn nữa là số phận của 784 tỷ đô la trái phiếu ngân khố Hoa Kỳ
do Trung Quốc nắm giữ. Nếu như chính quyền Trung Quốc phải thanh
lý số tài sản này để xử lý khủng hoảng kinh tế trong nước,
chi phí vay của Hoa Kỳ có thể tăng vọt chỉ sau một đêm,
nhưng đó vẫn chưa phải là phần nguy hiểm nhất của thảm họa đang mở ra.
Điều khiến các nhà hoạch định chiến lược quân sự mất ngủ là nhu cầu
chuyển hướng chú ý của Bắc Kinh, khi vấn đề nội bộ chồng chất hành
vi gây hấn bên ngoài của Trung Quốc cũng lên tới mức đáng báo động.
Các nhà phân tích quân sự ghi nhận hoạt động hải quân
gia tăng ở Biển Đông và số chuyến bay quân sự vào
vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan tăng đáng kể.
Ngôn từ của giới chức cấp cao chuyển từ nói về thống nhất
hòa bình sang những lời lẽ và tư thế ngày càng hung hăng,
đó là thủ thuật lâu đời nhất trong cẩm nang cai trị độc tài.
Khi kinh tế sụp đổ, hãy tìm một kẻ thù để đổ lỗi.
Khi người dân bắt đầu chất vấn chính quyền,
hãy đưa cho họ một mối đe dọa từ người nước ngoài để khiến họ sợ hãi.
Điều thực sự đáng sợ là lịch sử cho thấy các chế độ độc tài
đối diện khủng hoảng nội bộ thường tìm kẻ thù bên ngoài,
làm nơi trút trách nhiệm.
Việc Trung Quốc tăng cường gây hứng quân sự, đưa ra yêu sách lãnh
thổ và đe dọa Đài Loan không diễn ra, tách rời hoàn cảnh ấy.
Đó là hành động tuyệt vọng của một chế độ biết rằng
kỳ tích kinh tế của mình đang hóa thành ác mộng.
Tiến sĩ Elizabeth Economist thuộc Viện Hoover giải thích rằng.
Có mối tương quan trực tiếp giữa sức ép kinh tế trong
nước và thái độ hiếu chiến bên ngoài của Trung Quốc,
đảng Cộng sản, càng chịu sức ép trong nước hoặc càng
cần một đối thủ nước ngoài để đánh lạc hướng dân chúng.
Khác với những cường quốc suy tàn trước đây,
Trung Quốc có vũ khí hạt nhân,
lực lượng quân sự đông nhất thế giới với 2,035 triệu quân nhân tại ngũ,
cùng một bộ máy lãnh đạo sợ mất kiểm soát hơn bất cứ điều gì khác.
Sự thật về lời nói dối dân số Trung Quốc không chỉ làm thay
đổi một đất nước mà còn viết lại tương lai của toàn thế giới,
sự thật ấy không thể phủ nhận được.
Hình ảnh Trung Quốc mà thế giới được bảo phải
e sợ đã được xây dựng bằng sự lừa dối,
không chỉ là tuyên truyền hướng ra bên ngoài, mà là sự bóp méo căn
bản thực trạng kinh tế và nhân khẩu học của chính đất nước này.
Điều đang diễn ra không đơn thuần là thêm
một đợt suy giảm trong chu kỳ kinh doanh,
đó là quá trình tan rã của ảo ảnh kinh tế lớn nhất lịch sử hiện đại.
cựu thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường từng vô tình hé lộ điều ấy
trong cuộc trò chuyện riêng được tiết lộ qua điện tín ngoại giao.
Số liệu tổng sản phẩm quốc nội chính thức của Trung Quốc
do con người tạo ra và chỉ để tham khảo,
cá nhân ông dựa vào mức tiêu thụ điện, khối lượng hàng hóa
vận chuyển bằng đường sắt và hoạt động cho vay ngân hàng,
để đánh giá, tin cậy hơn về tình trạng kinh tế thật sự.
Theo nhận thức đó ấy, nền kinh tế Trung Quốc đã lún sâu vào khó
khăn tiến sĩ Michael Buckley thuộc Đại học Tufts nhận định rằng.
Thực tế là kỳ tích kinh tế Trung Quốc đã kết thúc từ nhiều năm trước.
Điều chúng ta đang thấy là độ trễ giữa thực
trạng kinh tế và nhận thức của thế giới.
Trung Quốc không còn trỗi dậy, nó đã mục rỗng từ bên trong.
Những căn hộ trị giá hàng nghìn tỷ đô la đang nằm bỏ trống,
những thành phố ma được xây cho hàng
triệu người nhưng không có cư dân,
một lực lượng lao động thu hẹp suốt gần 10 năm.
Nhưng chính quyền địa phương túng quẫn tới mức
phải trả công bằng thực phẩm thay vì tiền bạc.
Sự bất ổn định xã hội mà tình trạng ấy tạo ra
chính là cơn ác mộng lớn nhất của Bắc Kinh
Tính chính danh của Đảng Cộng sản Trung Quốc
gần như hoàn toàn dựa vào thịnh vượng kinh tế
Khi thịnh vượng biến mất, còn lại điều gì chứ?
Ông Tập Cận Bình dường như đã hiểu được câu trả lời
Và điều đó lý giải khoản đầu tư khổng lồ của
Trung Quốc vào công nghệ giám sát và an ninh
Chế độ này hiện chi cho an ninh nội địa nhiều hơn cả quân đội.
Một con số nói lên được điều gì thật sự khiến cho giới lãnh đạo Trung
Quốc sợ hãi. Đây không phải là mối đe dọa xa xôi trong tương lai.
Sự sụp đổ đang diễn ra ngay lúc này và hậu quả của nó sẽ định hình
lại cả thế giới. Liệu đà suy giảm của Trung Quốc có phải là điều không
thể tránh khỏi hay Bắc Kinh vẫn có thể tìm cách xoay chuyển tình thế?
Và sự thật về nghi vấn khai khống dân số sẽ tác động như thế
nào tới thị trường cùng an ninh toàn cầu trong thập niên tới?
Quý vị khán giả thân mến, chương trình bình luận chuyên sâu
trên khung trời mới hôm nay xin phép được khép lại tại đây.
Một lần nữa, Ngọc Vi và ban biên tập xin cảm ơn quý vị đã dành
thời gian quý báu của mình để theo dõi đến hết chương trình.
Trước khi rời khỏi màn hình, quý vị đừng quên để lại ý kiến của mình
trong phần bình luận để tương tác cùng chúng tôi và mọi người nhé.
Và bây giờ chúng tôi xin kính chào,
hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo.