Trí Thức VN - Văn Hóa

YỂU ĐIỆU THỤC NỮ, QUÂN TỬ HẢO CẦU LÀ GÌ? Kính mời quý vị xem video mới tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/s/NgJNjep4EG “Yểu điệu thục nữ, quân tử hảo cầu” là một câu nói vô cùng quen thuộc, mà đôi khi chúng ta thậm chí đã quên mất xuất xứ của nó. Ngày nay, một số bạn trẻ yêu thích thể loại truyện mang bối cảnh cổ xưa, kiếm hiệp, tiên hiệp, v.v. còn thường xuyên dùng câu nói ấy với hàm nghĩa lãng mạn hiện đại. Tuy nhiên hàm nghĩa của câu nói ấy hoàn toàn khác, và xung quanh câu nói ấy có thật nhiều điều đáng phải suy ngẫm. “Yểu điệu thục nữ, quân tử hảo cầu” xuất phát từ bài thơ đầu tiên của Kinh Thi thuộc Tứ thư Ngũ kinh của Nho gia, nằm trong thiên Quan thư, chương thứ nhất: Quan thư Quan quan thư cưu, Tại hà chi châu. Yểu điệu thục nữ, Quân tử hảo cầu. Dịch nghĩa là: Đôi chim thư cưu hót họa nghe quan quan, Ở trên cồn bên sông. Người thục nữ u nhàn, Phải là lứa tốt của bậc quân tử. Tạ Quang Phát dịch thơ như sau: Quan quan kìa tiếng thư cưu, Bên cồn hót họa cùng nhau vang dầy. U nhàn thục nữ thế này, Xứng cùng quân tử sánh vầy lứa duyên. Chương thứ nhất nói riêng, và thiên Quan thư nói chung, nếu đặt riêng lẻ khỏi Kinh Thi thì hẳn là sẽ không ít người nghĩ rằng nó nói về tình yêu nam nữ phàm tục thông thường. Tuy nhiên đặt trong toàn bộ Kinh Thi thì người ta mới hiểu được thiên Quan thư này một cách trọn vẹn.

NGÀY TẬN THẾ VÀ SỰ KIỆN ĐẠI THẨM PHÁN TRONG HỘI HỌA PHƯƠNG TÂY Kính mời quý vị xem video mới tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/s/2AZxZ7vwA3 Được miêu tả trong khắp các tác phẩm của thời kỳ Phục Hưng, sự kiện Đại Thẩm Phán khi ngày tận thế tới có một ý nghĩa vô cùng quan trọng trong tín ngưỡng phương Tây. Đây cũng là nguồn cảm hứng bất tận cho các danh họa Phục Hưng, từ Fra Angelico, Hieronymus Bosch, cho đến Michelangelo. Nói đến Đại Thẩm Phán thì không thể không nhắc tới ngày tận thế. Đây là một chủ đề được bàn tới trong rất nhiều tín ngưỡng khác nhau. Nó không chỉ xuất hiện trong Cơ đốc giáo, mà còn hiện hữu trong Do Thái giáo, Phật giáo, Đạo giáo, cùng nhiều tôn giáo khác. Tận thế trong niềm tin của nhân loại thường xoay quanh sự sa ngã của đạo đức con người, sự xa rời tín ngưỡng chân chính vào Thần Phật, khiến Thần Phật không còn bảo hộ nhân loại, và các thảm họa mang tính hủy diệt nối tiếp nhau ập đến. Tuy nhiên các tín ngưỡng cũng tin rằng, vào thời khắc cuối cùng nhất, Chư Thần sẽ lại xuất hiện để mang đi những linh hồn vẫn còn có thể cứu vớt…

VÌ SAO "NGŨ ĐẠI XÚ NỮ" VÔ CÙNG XẤU VÍ LẠI CÓ ĐƯỢC HÔN NHÂN MỸ MÃN? Kính mời quý vị xem video mới tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/s/mXYYeepW2v Ở Trung Quốc xưa, có 5 người phụ nữ dung mạo cực kỳ xấu xí, bị gọi là xú nữ, nhưng lại là người hiền đức. Họ không vì tướng mạo xấu xí mà không thể kết hôn, sống cô độc cả đời. Ngược lại vì sự hiền lương mỹ đức và có mắt nhìn người tinh tường, mà họ lại lấy được người chồng tốt. Có câu rằng: “Hạnh phúc trong hôn nhân chỉ có một, bất hạnh trong hôn nhân lại đủ đường”. Với đa số mọi người mà nói “hôn nhân” đại diện cho hạnh phúc nửa đời sau và cả các thế hệ sau nữa. Vậy nên việc lựa chọn bạn đời là vô cùng trọng yếu với cuộc đời mỗi người...

CHỒNG LÀ ĐẤT VỢ LÀ HOA, GIA ĐÌNH THUẬN HÒA CẦN CÓ THIỆN NIỆM Có câu: “Chồng là đất, vợ là hoa”, hoa cần chất dinh dưỡng từ đất, đất cần sự tô điểm của hoa. Đất không có hoa thì không ai nhìn ngó, hoa không có đất thì hoa sớm úa tàn. Người chồng xấu tựa như đất cát mỏng, mỗi ngày nói lời ngon ngọt mà lại không hề cho chất dinh dưỡng, đóa hoa đẹp mấy cũng trở nên héo úa. Người chồng tốt tựa như đất đen, thoạt nhìn chất phác tự nhiên, nhưng là người làm việc đến nơi đến chốn. Anh ta có thể không nói lời yêu thương, nhưng nhất định cần cù chăm chỉ nâng đỡ gia đình. Đây là cách nhìn nhận của cổ nhân về đời sống hôn nhân. Thuận theo quan niệm hiện đại, cuộc sống gia đình thời nay đã thay đổi. Nhưng dường như không phải theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Trong các gia đình người Việt, rất nhiều trường hợp người vợ được giao cho hầu như mọi công việc, không chỉ của gia đình. Người chồng đi làm về gần như không động tay vào việc gì hết. Các bữa nhậu vui vẻ với bạn bè, đối tác cũng được cho là “làm việc”. Nhiều phụ nữ Việt Nam vất vả vì vừa phải đi làm ở ngoài, vừa phải chăm sóc con cái, vừa phải lo toan hầu hết các việc gia đình. Ở một số nước phương Tây, quan hệ vợ chồng cũng gặp phải không ít vấn đề. Mặc dù trong cuộc sống gia đình, cả hai vợ chồng có thể cùng chia sẻ gánh vác và cùng nhau làm các công việc, nhưng sự bận rộn nơi công sở đã chiếm một lượng lớn thời gian của người phụ nữ. Hơn thế nữa, cuộc sống hôn nhân luôn chịu đe dọa từ các phong trào giải phóng tình dục, tự do tình dục. Việc giáo dục con cái cũng trở thành sự phó mặc cho nhà trường... Trong cuộc sống hiện đại đầy rẫy ly hôn hay bạo lực gia đình, làm sao để giữ được một gia đình hòa thuận yên ấm? Câu trả lời có lẽ nằm ở thiện niệm của mỗi thành viên trong gia đình. Kính mời quý vị xem thêm tại đây: Chồng là đất, vợ là hoa, gia đình thuận hòa cần có thiện niệm: https://ganjing.b3355.xyz/video/1g5iq40ggqk2OJsccSZTDmqLM1v41c

PLATO: CÁI ĐẸP SẼ DẪN ĐƯỜNG CHO LINH HỒN TRỞ VỀ THIÊN THƯỢNG Kính mời quý vị xem video mới tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/video/1grsud56c961FC0unER2p0wIO1vh1c Trong suốt chiều dài lịch sử, quan niệm về cái đẹp của con người đã thay đổi cùng với những sự kiện quan trọng. Chiến tranh, khám phá, những biến đổi chóng mặt về kỹ nghệ và đời sống, đều đã ảnh hưởng đến những gì nhân loại đang tìm kiếm trong nghệ thuật. Cái đẹp thực sự là gì? Cảm thụ về cái đẹp được trao cho con người có mục đích sâu xa gì? Trong chương trình hôm nay, Trí Thức VN kính mời quý khán thính giả đến với một bài viết rất sâu sắc: “Cái đẹp sẽ dẫn đường cho linh hồn trở về với Thiên thượng” (Bài gốc có tựa đề: “An Artist’s Search For Beauty”) của tác giả Eric Bess. Được biên dịch có chỉnh sửa từ Tạp chí nghệ thuật CANVAS. Tác phẩm “Cái chết của con trai Thần Mặt trời” (Fall of Phaeton), họa sĩ Peter Paul Rubens, vẽ năm 1604/1605. Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia, Washington D.C.

5 ĐẠO XỬ THẾ MANG ĐẾN PHÚC ĐỨC LÂU DÀI CHO GIA ĐÌNH VÀ GIA TỘC Kính mời quý vị xem video tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/video/1grit6gp9f83LDlfaNbQ6hF9s1j01c Xã hội hay quốc gia chính là được cấu thành từ hạt nhân là các gia đình. Bởi vậy một quốc gia, hay một xã hội muốn an bình, hưng thịnh thì các gia đình trong xã hội ấy ắt cũng phải an bình, hưng thịnh. Thời xưa, có rất nhiều gia tộc đã thịnh vượng suốt hàng trăm năm, bởi lẽ người xưa rất coi trọng luân thường đạo lý, coi trọng các phép tắc và đạo xử thế giữa các thành viên trong gia đình. Chính điều này đã mang đến phúc đức lâu dài cho gia đình và gia tộc. Có một kiến giải rất hay về các thành viên trong gia đình như sau: Người già là sao Thiên Đức trong nhà, nên cần lấy đức làm gốc. Vợ chồng là sao Thiên Cát trong nhà, nên cần lấy tình thương yêu làm gốc. Cha mẹ là sao Thiên Phúc trong nhà, nên cần lấy việc tu thân làm gốc. Con cái là sao Thiên Quý trong nhà, nên cần lấy hiếu làm gốc. Anh chị em là sao Thiên Phụ trong nhà, nên cần lấy nghĩa làm gốc. Nếu trong gia đình, người già mà vô đức thì cả nhà gặp tai ương. Con cái mà bất hiếu thì cả nhà không có phúc báo. Người đàn ông không có chí thì cảnh nhà không thịnh. Người phụ nữ không nhu hòa thì hao phí tài vận của gia đình. Cha ông ta tin tưởng rằng, đạo đức là quy luật của trời đất, còn bổn phận là quy luật của cá nhân. Một khi con người đi ngược lại với quy luật thì sẽ gặp phải họa nạn và tai ương. Các gia tộc, gia đình thời cổ thông thường đều quy tụ xung quanh nhau, đều là “tam đại - tứ đại đồng đường”, nhiều thế hệ chung sống gần nhau. Để duy trì một gia đình hòa thuận, hưng thịnh, người xưa đều tuân theo những đạo lý nhất định. Hỏi những đạo lý ấy là gì?

BẬC QUÂN TỬ THÀNH TỰU CÁI ĐẸP CHO NGƯỜI KHÁC Kính mời quý vị xem video mới tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/video/1gr18mgjdja6Tq3P01cuAW5Ql1bm1c Trong sách Luận Ngữ có viết rằng: “Quân tử thành nhân chi mỹ, bất thành nhân chi ác, tiểu nhân phản thị”, tức là người quân tử có đạo đức cao thượng luôn muốn đem lại cái tốt cho người, giúp người làm việc tốt, không thúc đẩy người làm việc xấu còn kẻ tiểu nhân thì trái ngược lại. Người quân tử ở bên trong thì chú trọng tu thân, ở bên ngoài thì phóng khoáng, rộng lượng, luôn cố gắng hết sức để tạo thuận lợi cho người khác, tận lực giúp đỡ người khác. Những tư tưởng như “điều mình không muốn thì chớ gây cho người khác” trong Nho gia, tư tưởng trừng ác dương thiện của Đạo gia, hay dạy người hướng thiện, từ bi phổ độ chúng sinh trong Phật gia đều tương tự với cảnh giới tư tưởng “thành nhân chi mỹ”, giúp người làm việc tốt, khiến người trở nên tốt này. Người có thể “thành nhân chi mỹ” phải là người tôn trọng và yêu thương người khác, đối với khuyết điểm của người khác thì chỉ ra một cách có thiện ý, khi người khác gặp nguy nan thì tận sức cứu giúp, khi thành công thì không kể công kiêu ngạo mà nghĩ đến sự trợ giúp của người khác và thành tâm cảm ơn họ đã giúp mình.

GIỮ GÌN SỰ KHIÊM NHƯỜNG VÀ QUAY VỀ VỚI SỰ CAO QUÝ CỦA BẢN THÂN Kính mời quý vị xem video tại đây: https://ganjing.b3355.xyz/video/1fvmdcqiire5ciSO2AsIJTzjw1r11c Trong khi đánh giá hoàn cảnh xung quanh để tìm ra nguyên nhân của sự tức giận và thất vọng của bản thân theo cách thức bị động, thì hướng vào nội tâm giúp chúng ta sáng tỏ vấn đề một cách chủ động. Lối sống hiện đại ngày càng tập trung vào lợi ích và thể diện của bản thân. Sự ích kỷ này có thể là nguồn gốc dẫn đến sự thất vọng và tức giận do không đạt được điều mình muốn. Tuy nhiên, những gợi ý dưới đây sẽ giúp chúng ta quay về với sự khiêm nhường – vốn là nguồn gốc của sự cao quý. Sâu thẳm bên trong mỗi người đều muốn trở nên tốt đẹp. Nhưng khi phát hiện những điểm không mấy hoàn hảo của bản thân, chúng ta thường có xu hướng tạo ra một hình tượng để che đậy những khuyết điểm đó. Nhiều người chọn giữ vẻ ngoài kiêu căng, ngạo mạn, thay vì giữ gìn một trái tim lương thiện, thuần khiết. Và lâu dần, họ càng ngày càng trở nên cáu kỉnh. Đến khi nhận thấy mình đã đi lạc mục tiêu xa như thế nào, họ có thể trở nên chán nản và cảm thấy mình vô dụng – một thái cực ích kỷ khác. Trong trường hợp này, sự khiêm nhường có thể giúp ích vì nó khiến chúng ta cảm thấy mình không cao hơn, cũng không thua kém người khác. Tư tưởng của Lão Tử là thuận theo tự nhiên, sử dụng cái nhu hòa khéo léo để xử thế, cũng giống như nước vậy, luôn yếu mềm mà vẫn có thể làm mòn đá núi.