Tam Tự Kinh - Bài 5 #hoamai

The Book of Words, Chapter 5 Vietnamese Alphabet Hương cửu Linh, năng ôn tịch Hiếu vu thân, sở đường chấp Dùng tứ tuế, năng nhượng lê Để vù trưởng, nghi tiên tri Lời dịch Hoàng Hương 9 tuổi, có thể ủ ấm chiếu Hiếu với cha mẹ là việc nên làm Khổng Dung 4 tuổi, có thể nhường lê Thuận theo anh chị là điều trước tiên nên biết Diễn dài tham khảo Khi Hoàng Hương lên 9 tuổi Đã biết dùng hơi ấm cơ thể của mình Để ủ ấm chăn chiếu vào mùa đông Sau đó mới mời cha lên giường đi ngủ Vì hiếu thảo với cha mẹ là bổn phận mà người làm con nên làm Khổng Dung khi mới 4 tuổi Đã biết đạo lý khiêm nhường Lấy quả lê to nhường cho anh em Còn mình thì ăn quả nhỏ Yêu mến anh chị là đạo lý mà các em trai Từ khi còn nhỏ nên hiểu biết trước tiên Đọc sách lộn bút 1. Hiếu kính cha mẹ là đầu tiên Từ bài 1, 3 tự kinh đã bắt đầu giảng trực tiếp cho trẻ Ngay từ nhỏ là làm người cần phải tiếp thụ giáo dục Bởi vì nhân bất học, bất tri nghĩa Người mà không học không biết lẽ phải Cần phải học tập nghĩ lý, hiểu được chính lý làm người Tương lai mới có thể trở thành nhân tài hữu dụng cho xã hội Vì vậy, giáo đạo con cái cần phần sư hữu tập lễ nghi Gần gũi thầy tốt, bạn hiền Cùng học tập những lễ nghi tốt đẹp ở họ Và những nguyên tắc đối nhân sự thế đúng đắn Do đó, 8 câu trong bài này Tiếp tục dùng 2 câu chuyện có thật tiêu biểu nhất Thời cổ đại của 2 em bé Để làm ví dụ Giúp các em biết nên bắt đầu từ đâu trước Muốn hiểu đúng đạo lý sự thế Thì trước hết phải ghi nhớ 2 yêu cầu cơ bản của đạo làm người Đó chính là phải dạng về 2 chữ Hiếu với cha mẹ Và đẽ với anh em trong gia đình Điều đầu tiên cần giáo dạo cho trẻ Chính là con trẻ cần lấy tâm thái hiếu đẽ Để đối đãi với người thân bên cạnh mình Ấy là cha mẹ và anh chị lớn tuổi hơn Đây là tất cả cơ bản làm người Trong luận ngữ khổng tử nói Hiếu đẽ giã giã Kỳ vi nhân chi bạn giữ Hiếu và đẽ là cái gốc làm người Chính là nói đến hiếu kính cha mẹ Yêu thương anh em là hết thải căn bản của lòng nhân ái Trong chữ Hán Nghĩa gốc của chữ hiếu là nói đến lòng kính trọng Yêu thương, lòng cảm ơn biết ơn đối với cha mẹ Là đạo lý của người đợi Là đạo lý của người dưới đối với người trên Tương lai bước ra xã hội đối với cha mẹ người khác Người ngang hàng với cha mẹ mình Và hết thải người lớn hoặc cấp trên Giáng đốc ở nơi làm việc đều có thái độ cơ bản đúng mực Tất cả đều là từ hiếu tâm đối với cha mẹ trong gia đình mà ra Dưỡng thành đức khiêm tốn Cùng kính với bệt trên Có hàm dưỡng thái độ và lễ nghi làm người là điều cơ bản nhất Hai Văn hóa truyền thống lấy hiếu trị quốc Chữ hiếu bên trên là chữ lão Bên dưới là chữ tự Đặc biệt dùng cho mối quan hệ của con em đối với bậc trưởng bối là Người già, thầy giáo và người lớn tuổi hơn Được phân thứ bậc khác nhau Hiếu được dùng để bày tỏ lòng kính ái đối với bệt trên Vì vậy, nghĩa rộng của hiếu sẽ được mở rộng ra toàn xã hội Khiến bạn khi gặp người già hay người lớn hơn Đều phải nhân ái kính trọng Cả xã hội đều như vậy thì đất nước mới ổn định Vì vậy, từ thời nhà Hán đã lưu lại truyền thống bậc đế vương Lấy hiếu trị quốc Bậc đế vương đối với cha mẹ mình cũng phải làm tấm gương sáng Lấy tâm nhân ái này, chiếu cố bách tính thiên hạc Vì vậy, thời cổ đại khi đề cử nhân tài làm quen Đều là đề cử người hiếu thạo Người ta tán thưởng và tín nhiệm bậc hiếu tự Cho rằng người biết hiếu kính cha mẹ Ở nhà thì sẽ có lòng nhân ái Sẽ có lòng cảm ơn và quan tâm chăm sóc Đến miếng cơm manh áo cho cha mẹ của dân chúng Là người đáng tin cậy nhất Chỉ có người như vậy mới có thể yên lòng Giao phó nhiệm vụ và trách nhiệm Chăm sóc bách tính cho anh, anh ấy 3. Nội hàm của đế Đế cũng có ý là kính ái Cũng là thái độ và sự tu dưỡng cơ bản Của người dưới với người trên Nhưng có khác với hiếu Không phải là đối với bậc lớn tuổi hay cấp trên Đây là nói đến những người và chức vị cao hơn mình Nhưng là người cùng lứa, tuổi tác lớn hơn mình Đương nhiên trước hết là anh chị trong gia đình Phải biết kính lễ, thân thiện Đó cũng là một loại tâm nhân ái Khi hiểu được mối quan hệ và thái độ cơ bản này Ngôn hành phải biểu đạt sự kính dường, khiêm tốn và cung kính 4. Làm người vì sao Có nhiều trẻ đã không thuận theo Tại sao chúng ta phải nhấn mạnh thái độ của người dưới Đối với người trên Mà không phải là tâm từ ái của người trên với người dưới Thực ra, trên đối với dưới Cha mẹ hay anh chị, nhất là cha mẹ Luôn quan tâm và chăm sóc con cái Đây là sự yêu thương quý báu sốt phát từ nội tâm Dành hết thảy cho con cái Thần tình quan tâm đến mức là thiên tính tạo ra Xong khi cha mẹ quá dễ dàng Cưng chiều con quá mức tự nhiên Sẽ biến con trẻ trở thành kẻ không biết cảm ơn Đương nhiên sẽ thành đứa con hư hỏng Hơn nữa ở trên đời Có suất yêu thương vô điều kiện Chỉ có cha mẹ mới có thể làm được Và người ta luôn so sánh tình yêu thương vô tư của người khác Với tâm yêu thương của cha mẹ Quý như ân giáo đạo của Hòa Thượng Thầy giáo cũng vĩ đại như tình cha Nên được mọi người tôn xưng là sư phụ Phần ân tình này làm sao không biết cảm kích Nếu như cha mẹ yêu thương nhất của mình Mà cũng không biết kính yêu, phụng dưỡng Liền không xứng là người Còn với anh chị Tuy không phó xuất như cha mẹ Nhưng họ vẫn đảm đường trách nhiệm chăm sóc, dạy dỗ em Chia sẻ nỗi lo của cha mẹ Nếu xảy ra chuyện Cha mẹ sẽ trách hỏi anh chị trước tiên Vì sao không dẫn dắt các em cho tốt Cổ hấn Trung Quốc dạy rằng Trưởng huynh như phụ, trưởng tậu như máu Anh cả như cha, chị cả như mẹ Nghĩa là anh chị lớn sẽ vì chăm sóc các em Mà gánh chịu rất nhiều trách nhiệm Sẽ vì gia đình mà hy sinh ra sức rất nhiều Vì lớn tuổi hơn sẽ không được tự do phóng khoáng như các em Cho nên các em phải biết cảm tạ Cũng phải tôn kính và khiêm nhường đối với anh chị Đối với người già, cấp trên xem như cha mẹ Đối với bạn bè lớn tuổi hơn xem như anh chị Tiến lùi phù hợp, khiêm cùng hữu lễ Cuộc sống xuân sẻ như ý Đều xuất phát từ tâm hiểu đễ của gia đình mình Vì vậy mà khổng tử đã nhấn mạnh Hiểu đễ giã giã, kỳ vi nhân chi bạn giữ Hiểu và đễ là cái gốc làm người Văn hóa lễ nghi làm người ở Trung Quốc Hạch tâm, trung tâm cốt lõi Đều là bảo vệ hai chữ nhân, nghĩa Đạo lý này trước hết đặt cơ sở Trên mối quan hệ giữa cha mẹ, con cái Và anh chị em trong gia đình Khi lớn lên ra ngoài xã hội Sẽ biết cách đối xử với người khác Vì vậy cái gọi là thần sư hữu Tập lễ nghi, chính là trước tiên Phải hiểu được hạch tâm của lễ nghi Nằm ở nhân nghĩa, cơ bản của nhân nghĩa Lại nằm ở hiếu đễ Chúng ta biết rằng Nhật Bản đặc biệt Cảm ơn, lòng biết ơn Lễ kính tiền bối và khách nhân Bởi vì họ đã được thụ giáo lý niệm Là người truyền thống của Trung Quốc Từ thời tùy đường, bảo trì cho đến ngày nay Chưa hề bị tổn hại và hư mất Câu chuyện tham khảo Hoàng Hương quạt gối ụ chăn Hoàng Hương là người vùng Giang Hạ Thời Đông Hán, từ nhỏ đã rất hiếu thuận Với cha mẹ, người ở trong vùng Gọi cậu bé là tiểu hiếu tử Đứa con nhỏ có hiếu Năm Hoàng Hương lên 9 tuổi Thì mẹ cậu qua đời Vì thế, cậu bé lại càng hiếu thuận với cha hơn Hàng ngày cậu đều dành làm những công việc Tương đối nặng nhọc Để cho cha mình có nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn Cậu bé nghĩ mọi cách Để cha có được cuộc sống thoải mái hơn Mùa hè, thời tiết oi bức Lại nhiều ngũi Hoàng Hương biết cha mình không chịu được nóng Thời tiết nóng thường làm ông không ngủ được Lại còn bị mũi đốt nữa Vì thế, mà mỗi tối trước khi cha đi ngủ Hoàng Hương thường dùng quạt Quạt gối và chiếu cho mát Và đuổi mũi xong rồi Mới mời cha đi ngủ Đến mùa đông lạnh giá Hoàng Hương sợ cha bị lạnh Cậu bé nằm trên giường ủ ấm chăn chiếu Rồi mới mời cha lên giường nghỉ ngơi Không lâu sau Những hành động hiếu thuận của Hoàng Hương Được truyền khắp kinh thành Không ai là không biết Không ai là không rõ Thời đó còn lưu truyền câu nói Khen ngợi Hoàng Hương Thiền hạ vô song Giang hạ hoàng đồng Ý của câu nói này là Hiếu thuận như Hoàng Hương Ở quận Giang hạ E rằng thiền hạ không có người thứ hai Khi đó thái thú Giang hạ nghe được chuyện này Ông cảm thấy đây là chuyện vô cùng hiếm gặp Liên tấu lên Hoàng Thượng Để biểu dương việc làm hiếu thuận của Hoàng Hương Người đời sau có câu thơ kính trọng Khen ngợi Hoàng Hương rằng Trời đông ủ ấm chăn Tiết hè quạt mắt gối Tuổi nhỏ hiểu phận con Ngàn xưa chỉ Hoàng Hương Khổng Dung nhường lê Khổng Dung Người dự trâu nước lỗ Cuối thời Đông Hán Là cháu đời thứ hai mươi của Khổng Tử Khổng Dung tính tình thật thà lương thiện Từ nhỏ đã biết khiêm nhường Năm lên bốn tuổi Có người đến tặng một gió lê Khoảng Dung gọi cậu bé lại bảo Cậu chọn trước một quả Khổng Dung chọn quả nhỏ nhất Cha Khổng Dung cảm thấy kỳ lạ Liên hỏi Này con sao con không chọn quả to chứ Khổng Dung trả lời Dạ con tuổi nhỏ nhất Nên ăn quả nhỏ nhất Anh lớn tuổi hơn con Nên ăn quả to ạ Sau khi người trong dòng họ biết được câu chuyện này Đều như Khổng Dung với ánh mắt khác Tán thưởng không thôi Những câu chuyện này đều là ví dụ rất hay về hiếu đễ Bậc làm cha mẹ đối với người con như vậy Có thể nào không vui mừng Vì thế mà cảm thấy sự vất vả khổ cực của mình Càng thêm có giá trị đúng không Làm anh lớn Đối với người em nhỏ hiểu chuyện thế này Phải chăng càng cảm thấy yêu thương em mình Quả là không ủa công Sẽ nguyện ý tận tâm với chức trách làm anh Sẽ ra sức chăm sóc cho đứa em ngoan của mình Nhiều hơn nữa đúng không Một người biết cảm ơn Thì mới có thể hiếu đễ Cũng nhất định sẽ làm cảm động người thân Mầu thuẫn sẽ không xảy ra Quang hệ sẽ hài hòa Những ví dụ được đưa ra ở đây Đều nhấn mạnh đến thái độ của người Dưới đối với người trên Vô cùng trọng yếu Người xưa tin rằng Trách nhiệm và nghĩa vụ của người trên Đối với người dưới là dưỡng dục Chăm sóc và bảo hộ Là ban ân Cho nên mới nhấn mạnh thái độ của người dưới Đối với người trên Trong xã hội ngày nay Hiện trạng con cái bất hiếu rất nhiều Chà mẹ như hàng tôi tớ Như con ở Người trẻ chế diễu người già Trẻ sơ sinh bị giết hại hoặc bỏ rơi Quang hệ nhân luận hỗn loạn không thể tả Các bổn phận và đạo nghĩa Bị vứt bỏ sau lưng Truyền thống kính già yêu trẻ Bị hủy hoại không còn chi nữa Thậm chí chà con giết nhau Chà con anh em đều trở thành Kẻ bất nghĩa Thật không xứng gọi là người nữa rồi Câu hỏi 1. Hãy nói về thể hội của bạn Về 2 câu chuyện Hoàng Hương và Phọng Dung 2. Bạn là người con thứ mấy trong nhà Trung sống với anh chị em mình như thế nào Nếu xảy ra tranh chấp Bạn thường xử lý ra sao Chúng ta đã hết bài số 5 rồi Hẹn gặp lại các bạn trong bài số 6 nhé