Tam tự kinh - Bài 20 - Nửa bộ Luận ngữ #Hoamai

The book is called Tam Tự Kinh, chapter 20, in Vietnamese. Tam Chuyện Giả, Hữu Công Dương, Hữu Tả Thị, Hữu Cốc Lương, Kinh Ký Minh, Phương Độc Tử, Phát Kỳ Yếu, Ký Kỳ Rự. Lời dịch Tam Chuyện ấy, có công dương, có tả thị, có cốc lương, kinh đã rõ, mới độc tử, trích điểm chính, nhớ sự việc. Dịch nghĩa tham khảo Tam Chuyện hay Xuân Thu Tam Chuyện là tên gọi chung của bộ sách giải thích sách Xuân Thu, theo thứ tự gồm Công Dương Chuyện của tác giả Công Dương Cao thời chiến quốc, Tả Chuyện của tác giả Tả Khâu Minh thợ người nước lỗ thời Xuân Thu, và Cốc Lương Chuyện của tác giả Cốc Lương Xích thời chiến quốc. Sau khi thông hiểu các sách của Nho Gia, thì mới bắt đầu học tới sách của Bách Gia Chư Tự. Đối với sách, các gia cần rút ra những trọng điểm, ghi nhớ những việc ở trong đó. Đọc sách luận bút Trong bài này, ngoài việc nói cho trẻ về tác dụng và ý nghĩa viết ra Tam Chuyện, còn có lý do đặc biệt là vì để lý giải nội dung của sách Xuân Thu, chủ yếu là để các em biết sau này học xong kinh điển Nho Gia, sẽ còn tiếp xúc với sách của Bách Gia Chư Tự, nhất định phải tiến hành học tập. Vì vậy, hai câu then chốt ở đây là Tại sao câu này quan trọng như vậy? Kỳ thực đây là nói cho học sinh biết rằng các tác phẩm kinh điển của Nho Giáo về cơ bản là giáo dục đạo đức. Cho dù là học tập lịch sử từ sách Xuân Thu, làm qua nhất định phải hiểu cách viết các loại văn trương và ý nghĩa của thượng thư, thông hiểu lý lẽ tự nhiên của thiên liệu vạn vật trong dịch kinh, biết rõ lòng dân và tình hình thực tế trong xã hội để có thể làm rõ ý chí trong kinh thi, cùng học tập chu lễ để nắm rõ chế độ lễ nghi của triều đình và bách quan, đủ loại quan loại. Đều là để thực hiện lý tưởng nho sinh ra sức giúp đỡ cho thiên hạ, đức hóa thiên hạ, vì dân phục vụ các việc quản trị quốc gia, khiến cho thiên hạ thái bình, là xuất tự tư tưởng và trách nhiệm vô tư vì nước, vì dân mà đọc sách, học tập, lấy tu dưỡng phẩm tính đạo đức làm rộng, là cơ sở để làm người, cơ sở này không xây dựng tốt thì không thể học tập bách gia trư tử. Tại sao lại như vậy, nếu thông thường theo bách gia trư tử mà nói là các loại phương pháp luận về cơ bản chính là biện pháp xử lý vấn đề cụ thể, như hàng phi tử, người hiện đại nghiên cứu về ông, đa số là ra sức nghiên cứu để có được kỹ xảo thu phục lòng người, có thể nói đó là phương pháp và kỹ xảo thông minh để giải thích tâm lý con người, và sử dụng nó để đạt được mục đích của chính họ. Ví dụ, cách đối đải với cấp trên, cách thuyết phục cấp trên, cách làm vui lòng xếp, thuận theo chấp trước vào danh lời tình của đối phương mà nói, và áp dụng nó vào các mối quan hệ giao tiếp trong công ty hiện đại. Một ví dụ khác là bộ binh pháp tôn tử, có thể áp dụng vào việc cạnh tranh thị trường. Nhiều phương pháp cụ thể khác nhau được phân tích cặn kẽ, áp dụng vào sinh hoạt và công việc gần như rất nhanh chóng, nên người hiện đại thấy rất thực dụng. Cũng rất nhiều người đang nghiên cứu và học tập, nhưng không ai nguyện ý học tập kinh điển của Nho Gia. Đây là cách làm đảo ngược gốc ngọt. Bách gia trư tử gần như có thể nói là tập hợp của các loại kỹ xảo mô kế, nhưng nó giống như một con dao, xuất phát từ mục đích gì, được áp dụng ở đâu, quyết định chọn phương cách nào sẽ mang lại kết quả tốt xấu khác nhau cho con người. Một người tốt sẽ dùng chúng vì để lợi nước, lợi dân. Một kẻ phẩm đức bại hoại dùng chúng sẽ hại nước, hạ dân. Vì tư lợi mà không từ thủ đoạn nào. Khổng tử gọi những kẻ có được kỹ xảo nhưng đạo đức bại hoại này là tiểu nhân. Tiểu nhân thì không thể đọc những sách này. Chỉ những người có phẩm đức quân tử mới có thể học tập những phương pháp và kỹ xảo này, dùng để tiêu hành đất nước, cứu giúp dân chúng. Vì vậy, trước tiên phải học tập kinh điển của Nho Gia, hiểu được phẩm đức của quân tử, có được trí hướng của quân tử mới có thể đọc những sách này. Đi trên con đường dĩ đức ngự tài, lấy đức điều khiển tài năng, cho nên Nho Gia không hề bài xích bách gia trư tử, chỉ là thiện dùng, lúc quản lý quốc gia gặp phải vấn đề cụ thể. Áp dụng hình pháp thì có thể tham khảo phương pháp của các gia, nhưng phải thận trọng, không thể dùng hình pháp nghiêm khắc. Mọi thứ đều lấy việc chăm lo tốt cho bách tính làm khởi điểm. Khi dùng binh thì tham chiếu các loại binh pháp, cũng có thể áp dụng, có phương pháp và ví dụ thực tế cụ thể, làm tham khảo, rất thực dụng. Nhưng tuyệt đối không được dùng nó để hại người. Vì vậy, đọc những sách này chỉ cần đọc những điểm mấu chốt quan trọng, ghi nhớ những ví dụ thực tế điển hình là được rồi. Câu chuyện tham khảo Vào những năm cuối đời, khổng tử thích nghiên cứu chu dịch bởi vì thời kỳ xuân thu vẫn chưa có giấy, vì thế chữ được viết lên từng chiếc thẻ tre. Một bộ sách sẽ có rất nhiều thẻ tre, nên cần dùng dây làm bằng da trâu hoặc động vật khác để bệnh các thẻ tre lại thì mới đọc được. Bình thường các sách bằng thẻ tre được cuộn lại để cất đi, khi đọc thì mới mở ra. Văn tự của chu dịch khó hiểu, nội dung lại không rõ ràng, do đó khổng tử mới dở đi dở lại để đọc nhiều lần. Cứ như thế, ông đã làm cho bệnh da bị đứt nhiều lần vì biên tam tuyệt. Dù đọc đến mức độ như vậy, nhưng khổng tử vẫn chưa hài lòng. Ông nói, nếu như ta có thể sống thêm vài năm thì có thể hiểu được thêm nhiều hơn nội dung và chữ viết của chu dịch. Thành ngữ vì biên tam tuyệt miêu tả việc đọc sách chăm chỉ chịu khó. Câu chuyện này cũng nói với mọi người rằng khổng tử nhận ra rằng đạo da vốn cao thâm hơn. Bản thân ông đã chỉnh lý một bộ phận văn hóa đạo da dùng để làm người. Phần này có thể lý giải, biến nó thành kinh điển của nho da truyền cấp cho con người. Về thực tế, khổng tử cũng thừa nhận rằng so với tu đạo của đạo da bản thân ông biết quá ít, cho nên ông một mực không ngừng học tập. Câu chuyện tham khảo Nửa bộ luận ngữ Chịu Phổ ban đầu là quan cấp dưới của chịu Khung Dẫn. Năm 1960, chịu Khung Dẫn đưa quân lên phía Bắc. Khi quân đến Trần Kiều, chịu Phổ đã đưa ra kế sách giúp chịu Khung Dẫn phát động bình biến ở Trần Kiều. Chịu Khung Dẫn làm hoàng đế, kiến lập chiều Tống, sự gọi là Tống Thái Tổ. Sau đó, chịu Phổ lại phỏ tá Tống Thái Tổ thống nhất đất nước và ông được phong làm Tế Tướng. Sau khi Tống Thái Tổ chịu Khung Dẫn qua đời, em trai của ông là chịu Khung Nghĩa lên kế vị, sự gọi là Tống Thái Tông. Dưới thời Tống Thái Tông, chịu Phổ vẫn làm Tế Tướng. Có người tâu với Tống Thái Tông rằng, chịu Phổ học thức nông cạn, sách mà ông ta đọc chỉ có một bộ luận ngữ của nho ra, mà lại để ông ta làm Tế Tướng là không thích hợp. Có một lần, Tống Thái Tông hỏi chịu Phổ, có người nói khanh chỉ đọc có một bộ luận ngữ, có đúng vậy không? Chịu Phổ thật thà trả lời, những gì thần biết, quả thật không vượt khỏi cuốn luận ngữ. Năm xưa thần dùng nửa bộ luận ngữ để phỏ trợ Thái Tổ bình định thiên hạ. Giờ đây thần dùng nửa bộ luận ngữ để phỏ trợ bệ hạ, giúp thiên hạ thái bình. Về sau chịu Phổ qua đời vì bệnh, người nhà mở hòm sách của ông ra, bên trong quả thật chỉ có hai mươi thiên luận ngữ. Bán bộ luận ngữ, dùng để nhấn mạnh sự tinh thầm của tư tưởng nho ra, có thể sử dụng nhân tài, bình định, tạo yên ổn và quản lý thiên hạ. Việt không thể đánh đồng với những thứ tài mọn cụ thể của bách gia tri tử. Tương nhiên là có sách vợ, có. Tương nhiên là có sách vợ, tự như binh pháp, xong có nội hàm cao thâm hơn, thế nhưng cũng không có bàn cấp cho người bình thường, không phải là người tu liện sẽ không xem được gì, vì đây là một vấn đề khác. Viết bài tâm đắc 1. Thời khổng tử không có giấy, chữ trong cuốn tru dịch của ông được viết lên cái gì? 2. Sợi dây là bằng da trâu, dùng để bùa các thẻ tre trên cuốn tru dịch mà khổng tử đọc, tại sao nhiều lần bị đứt? 3. Triệu phổ dựa vào cái gì mà có những cống hiến lớn cho triều tống, có phải là năng lực của ông hay không? 4. Từ câu chuyện trên, bạn cho rằng mục tích chính của việc đọc sách là để bồi dưỡng năng lực của bản thân hay là để nâng cao tâm tính và tư tưởng của mình? Hết bài số 20 rồi, hẹn gặp lại các bạn và các em vào bài số 21 nhé. Bye Bye