VÌ SAO NA UY SIÊU GIÀU ?

Xin chào các bạn, đây là câu chuyện về một đất nước khá nổi tiếng, đất nước Naui, đất nước quây hương của Oleganoshosha, Erling Haaland, Martin Odegaard. Nói không hoa thì họ là những triệu phú đi đá bóng, và sự thật thì cũng là như thế. Naui là đất nước có thu nhập bình quân đầu người thuộc vào loại cao top 3 trên thế giới. Và tại sao đất nước này lại phát triển như thế, lại đáng sống, lại giàu có như vậy? Đó sẽ là chủ đề của câu chuyện ngày hôm nay với Bình luận viên Hải Thanh Story. Naui có tổng diện tích là 385.207 km2 và dân số là 5,5 triệu người. Diện tích nhìn hơn nước ta một chút, nhưng dân số thì chỉ hơn quá nửa của Hà Nội hoặc TP.HCM đôi chút mà thôi. Như vậy, Naui là một đất nước có dân số rất thừa thất. Danh từ riêng Naui mà chúng ta đang dùng bắt nguồn từ cách phiên âm của người Trung Quốc với từ Norway. Norway trong tiếng Anh cổ có nghĩa là đường đến phương Bắc, và Naui thì nằm ở phương Bắc. Có lẽ ý họ là đường hướng ra biển Bắc. Naui gồm phần tây của bán đảo Scandinavia. Bờ biển lởm trởm, bị chia cắt bởi nhiều vịnh hẹp, và đất nước này có đến 5 vạn hòn đảo. Đường bờ biển trải dài hơn 2.500 km. Họ cũng có đường biên giới trên bộ với Thụy Điển, Phần Lan và Nga. Oslo là thủ đô và thành phố lớn nhất của Naui hiện nay. Thủ đô Oslo nằm ở phía đông nam của Naui. Thủ đô này trải dài trên nhiều triền núi và quanh các hồ, một hình ảnh điển hình của cả đất nước Naui. Đây cũng là một trong những thành phố có giá cả sinh hoạt thuộc vào loại đắt nhất trên thế giới. Thành phố lớn thứ hai của Naui có tên là Bergen. Bergen là một cảng biển lớn nhất của Naui và cũng là trung tâm công nghiệp dầu khí quan trọng hàng đầu của quốc gia này. Xét về kinh tế, Bergen quan trọng hơn Oslo. Và xét về kinh tế, GDP của Naui là gần 500 tỷ USD, cao hơn Việt Nam ta gần 100 tỷ USD. Nhưng mà dân số chỉ 5,5 triệu người, trong khi nước ta là gần 100 triệu người. 5,5 triệu người Naui tạo ra của cải vật chất còn nhiều hơn cả gần 100 triệu người Việt Nam. Hẳn phải có lý do của họ. Và khi mà xét đến con số này thì thu nhập bình quân đầu người Naui đó là 9,2646 USD một người một năm, đứng thứ ba trên thế giới. Đứng đầu là Luxembourg và đứng thứ hai là Cộng Hòa Island. Đây cũng là hai nước nằm tại châu Âu. Hiện nay thì Naui có quan hệ thương mại với nhiều nước và trong đó có cả Việt Nam chúng ta nữa. Đây là một trong những nhà xuất khẩu thủy sản lớn nhất trên thế giới. Nếu mà tính về giá trị thì Naui là nhà xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc. Thủy sản chính là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Naui chỉ sau duy nhất một sản phẩm mà chúng ta sẽ nói đến ở phần sau. Naui là quốc gia xuất khẩu cá hồi rất nổi tiếng. Và chính người Naui đã giới thiệu món sushi cá hồi cho người Nhật. Người Nhật trước đây không ăn sushi cá hồi bởi vì cá hồi ở những vùng biển Nhật Bản thường bị nhiễm sán, nhiễm khuẩn và nó không sạch. Sau khi cá hồi Naui thì sạch hơn nhiều. Cá hồi Naui rất là nổi tiếng rồi và đây trở thành một món ăn quen thuộc hàng ngày trong ẩm thực Naui, ẩm thực Bắc Âu và thậm chí với nhiều người Việt Nam thì đây cũng là một món khoái khẩu. Ở Naui, các nhà máy thủy điện được trú trọng. Thủy điện tạo ra khoảng 98-99% tổng sản lượng điện của cả đất nước Naui. Con số này, tỷ lệ này thì nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới. Đó là Naui của ngày hôm nay, một Naui giàu mạnh, một Naui sung túc. Nhưng Naui trước đây thì khác. Naui được miêu tả là một xứ sở đẹp như tranh vẽ nhưng có khí hậu rất khắc nghiệt. Dân cư thưa thớt, ít ỏi và người dân Naui phải sống dựa vào các trang trại nhỏ và bất cứ thứ gì có thể đánh bắt được từ biển cả. Mùa đông kéo dài cả nửa năm và cũng chẳng có nhiều đất đai cho sản xuất nông nghiệp. Du lịch thì không thể phát triển mạnh ở đất nước này bởi vì có quá nhiều núi. Các thị trấn nằm ở vùng sâu, vùng xa và người dân đều có trình độ học vấn thấp. Đó là Naui đang được miêu tả vào thế kỷ thứ 18, thế kỷ thứ 19. Naui là một đất nước rất nghèo và chẳng có vai trò quan trọng gì. Thế nhưng, Naui đã chuyển mình. Đất nước này đã giành được độc lập khi tách khỏi Thụy Điển vào năm 1905. Tuy vậy, ở giai đoạn đầu thì nước này vẫn kém phát triển về giáo dục. Nên kinh tế Naui lúc bấy giờ lại tập trung vào vận chuyển các tài nguyên dạng thô như gỗ, cá và khoáng sản. Tuy vậy, như đã nói, Naui là một đất nước có tiềm năng biển. Thế rồi, trong thời kỳ thương mại quốc tế bùng nổ, Naui đã xây dựng được một đội tàu buôn lớn thứ tư trên thế giới. Biển Cả chính là nhà của họ, giống như những người Viking trước đây. Điều đó giúp cho họ có những kiến thức quý giá về vận tải biển, thương mại và công nghệ. Và đây cũng là nguồn ngoại tệ quan trọng đối với đất nước Naui. Bắt đầu hình ảnh một đất nước giàu có. Rồi đến năm 1968, Naui mới phát hiện ra một nguồn dầu mỏ vô cùng rồi rào. Nên kinh tế truyền thống của Naui đã được thay đổi. Họ vẫn phụ thuộc vào biển Cả, nhưng không phải là những con tàu trên biển Cả, mà đó là dầu mỏ dưới lòng biển, dầu mỏ rồi rào dưới lòng biển Bắc. Phản ứng đầu tiên của người Naui khi nhìn thấy có một chữ lượng dầu mỏ khổng lồ sẽ là một sự lo âu về một cơn sóng thần tiền sẽ đổ vào đất nước. Là việc quản lý núi tiền ấy như thế nào? Là việc lo ngại sự đột nhập, ô ạt và bất ngờ của những tập đoàn đa quốc gia. Họ có thể sẽ tàn phá môi trường của cả đất nước Naui. Thế rồi, người Naui đã nghĩ ra cách của mình. Họ tự khai thác dầu mỏ với tư cách của một công ty quốc gia. Thu nhập từ dầu mỏ chiếm tới 30% GDP của đất nước trong giai đoạn đầu mà dầu mỏ mới được tìm ra. Sự gia tăng của giá dầu này giúp GDP của Naui có những giai đoạn tăng đến 5 lần trong một thập kỷ. Đây là điều chưa từng xảy ra vào thời điểm đó. Những tiền từ bán dầu, Naui có cách tiêu riêng, không giống như những nước Trung Đông xây những công trình xa hoa. Từ đầu những năm 1990, mỗi đồng đô la Mỹ bán dầu, Naui đều dành một phần để tái đầu tư. Khi mà các khoản thu nhập từ dầu khí tăng lên thì họ đã thành lập một quỹ tài chính. Phần lớn thu nhập từ dầu khí được đầu tư vào quỹ này và quỹ này sẽ được sử dụng khi mà dầu mỏ cạn kiệt. Từ quỹ tài chính này thì nó sẽ được quản lý bởi Ngân hàng Trung ương Naui. Đây là quỹ tài chính lớn nhất trên thế giới, nắm khoảng 1% giá trị của thị trường trưng khoán toàn cầu và sở hữu rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Dự kiến quỹ này sẽ nhiều hơn gấp đôi GDP của Naui vào năm 2030, có nghĩa là nó sẽ có giá trị lên tới 1.000 tỷ đô la Mỹ. Các con số vĩ đại này đã được đăng tải khắp nơi với những bình luận ấn tượng trên lý thuyết. Cả 5,5 triệu người Naui đều sẽ là những tỷ phú từ lớn cho đến bé khi mà chia số tiền của quỹ này ra bình quân đầu người. Nhưng mà thật không may là người dân Naui thì không thể tiếp cận được số tiền này. Và tất nhiên chính phủ cũng không được động trạm vào quỹ này. Mà chỉ có lợi nhuận từ quỹ này mới được sử dụng để tài trợ cho chăm sóc sức khỏe, giáo dục, phúc lợi và quan trọng nhất là tiếp tục tái đầu tư. Quỹ tiền này rõ ràng là một công cụ vô cùng sáng tạo và hiệu quả. Nó giúp đảm bảo thu nhập cho đất nước và cho nhân dân Naui trong nhiều thập kỷ tới. Và không phải sợ các chuyện dầu mỏ cạn kiệt bởi vì người Naui khai thác có trừng mực và tiền từ dầu mỏ cũng được họ sử dụng một cách tiết kiệm. Dù ở rùng rỉnh tiền bạc, Naui vẫn đánh thuế cao. Bù lại như đã nói, lương và phúc lợi xã hội cũng rất cao. Học phí ở hết các trường học đều được miễn phí. Trong khi đó, người thất nghiệp được hưởng tới 60% lương của 2 năm trước. Một đất nước quá giàu sang sung túc thế nên mới có những chuyện ngược đời. Những chuyện này cũng đã được kể không ít lần trên kênh Hải Thanh Story. Đất nước Naui có một nhà tù nơi mà tù nhân gần như tự do muốn làm gì thì làm. Đó là nhà tù Hardin. Được xem là nhà tù nhân đạo hoặc là sướng nhất thế giới thì đều được. Tại đây thì phạm nhân được học nghề, được học các kỹ năng, tham gia thể thao cùng với nhân viên an ninh. Thậm chí họ còn được trả tiền. Và bạn còn nhớ ở Naui từng có một vụ thảm sát. Vụ thảm sát trại hẻ Oslo cướp đi sinh mạng của 77 thiếu niên Naui. Thế nhưng tên tội phạm đó thì vẫn sinh sống khá là nhởn nhơ. Bởi vì luật tử hình đã được bãi bỏ từ lâu ở Naui. Thế nên tù nhân có tên Anderbering Berwick đã được phán 21 năm tù. Và nói về sự sung sướng của tên này. Ở trong tù nhưng chẳng khác gì ở bên ngoài cả. 2015, y đã ghi danh vào khoa học chính trị tại đại học Oslo. 2017 thì đã kiện chính phủ Naui vì tội đối xử vô nhân đạo và đòi được hưởng nhiều quyền lợi hơn. Bao gồm cả việc nâng cấp máy chơi game. Một tòa án Naui đã xử thắng cho tên tù nhân này sau khi y nộp đơn kiện đó. Tổng kết lại, Naui là một quốc gia đáng sống. Người Naui có trình độ học vấn cao và hầu hết đều có thể nói tiếng Anh. Nên người nước ngoài đến đây không gặp nhiều sự bỡ ngỡ. Đây là nơi cư dân không quá đông đúc, môi trường đô thị dễ chịu và có rất nhiều xe điện. Diện tích lớn hơn Việt Nam nhưng dân số chỉ bằng một nửa những thành phố lớn của Việt Nam. Chính sách gia đình, y tế, ngân hàng trực tuyến tất cả đều phát triển. Naui cũng là quốc gia đi đầu trong các ngành công nghiệp và hướng đến một xã hội đa văn hóa. Chính những phúc lợi đó mà người dân Naui thường có cuộc sống hạnh phúc, vui vẻ. Và chính những phúc lợi đó mà người dân nhiều nước trên thế giới cũng muốn đến với đất nước Naui để tận hưởng một phần cuộc sống dù trong một giai đoạn ngắn. Ví dụ như là trong một quá trình học tập chẳng hạn. Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Câu chuyện về đất nước Naui. Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.