TRUNG QUỐC VÀ ĐÀI LOAN CÓ GÌ KHÁC BIỆT

Người Trung Quốc và Đài Loan đều nhận mình là con cháu của Tâm Hoàng Ú Đế. Tuy nhiên thì giữa hai bên vẫn có sự khác biệt không hề nhỏ. Không chỉ là về chính trị mà còn là về văn hóa và tôn giáo. Tại sao lại có những khác biệt này giữa Đài Loan và Đại Lục? Trong video hôm nay, hãy cùng 5 phút thôi tìm hiểu về cả hai giống và khác nhau như thế nào nha. Tên Gọi Thực tế thì tên gọi Đài Loan là không chính xác. Chính quyền ở Đài Bắc vẫn tự gọi mình là Trung Hoa Dân Quốc. Về tên gọi của hòn đảo Đài Loan thì nó không có nguồn gốc từ tiếng Hán mà lại liên quan đến người châu Âu. Vào năm 1542, các thủy thủ Bồ Đào Nha đi qua đây và họ đã gọi nó với cái tên là Iha Formosa, có nghĩa là hòn đảo xinh đẹp. Từ đó thì người phương Tây đã gọi hòn đảo này là Formosa. Sau đó gần 80 năm, tức là năm 1624, người Hà Lan thành là một cơ sở giao thương tại đảo Đài Loan và đặt tên cho khu vực đó là Taiwan. Cái tên này đến từ một bộ lạc thổ dân gần đó, có thể là người Taiwan và đây chính là nguồn gốc của cái tên Đài Loan. Tới năm 1661, cựu thần Nhà Minh và Trịnh Thành Công đã đánh bại người Hà Lan và lập ra vương quốc Đông Đình. Thế nhưng chỉ 22 năm sau thì Nhà Thanh đã chiếm được Bảnh Hồ và Đài Loan và hòn đảo này đã trở thành một phần lãnh thổ của Trung Quốc trong suốt hơn 200 năm tiếp theo. Mãi đến năm 1895, Đài Loan mới bị Nhà Thanh cắt cho Nhật Bản và trải qua quá trình nhật hóa trong 50 năm. Trong khi tại đại lục thì Nhà Thanh bị sụp đổ vào năm 1912 và thay thế nó là chính phủ Trung Hoa Dân Quốc. Tới năm 1945, khi Thế chiến thứ 2 kết thúc, Nhật Bản thua trận và phải trả lại Đài Loan cho Trung Hoa Dân Quốc. Sau đó 4 năm thì nội chiến quốc cộng cũng kết thúc với thất bại của quốc dân đảng và chính phủ Trung Hoa Dân Quốc phải chạy ra Đài Loan. Trong khi tại đất liền thì Trung Hoa Nhân dân Cộng Hóa Quốc đã được thành lập. Như vậy từ đây, thế giới xuất hiện hai Trung Quốc, một kiểm soát đại lục và đặt thủ đô ở Bắc Kinh, còn một kiểm soát Đài Loan và có thủ đô là Đài Bắc. Do chịu ảnh hưởng từ chính sách một Trung Quốc của đại lục, nên Trung Hoa Dân Quốc khi tham dự hoạt động hoặc tổ chức quốc tế phải sử dụng các cách xưng hồ khác nhau. Từ thế vận hội mùa hè năm 1984 tổ chức tại Mỹ, đoàn thể thao của Đài Loan sẽ được gọi là Đài Bắc Trung Hoa. Còn trong tổ chức thương mại thế giới, vùng lãnh thổ này được gọi là khu vực thuế quan cá biệt Đài Bành Kim Má. Còn tại đa số quốc gia trên thế giới, cái tên quen thuộc là Thái Quan hay là Đài Loan hoặc đầy đủ hơn là Đài Loan Trung Quốc. Trong khi đó, Trung Hoa Nhân dân Cộng Hòa Quốc thường được gọi tắt là Trung Quốc hay Trung Hoa. Còn cái tên đại lục, Trung Quốc đại lục hay Hoa lục sẽ không bao gồm Đài Loan, Hồng Kông và Macau. Ngoài khác nhau về tên gọi, hai chính thể này cũng khác nhau về quốc kỳ và quốc huy. Trong đó quốc kỳ của đại lục là Ngũ Tinh Hồng Kỳ với ngôi sao lớn tượng trưng cho Đảng Cộng sản Trung Quốc, còn bốn ngôi sao nhỏ tượng trưng cho bốn giai cấp là công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị và tư sản dân tộc. Trên quốc huy có thêm sự xuất hiện của Cổng Thiên An Môn và những bó lúa tượng trưng cho những người lao động nông nghiệp. Ở giữa phần dưới cùng của đường viền là một bánh răng tượng trưng cho công nhân công nghiệp. Còn lá cờ của Đài Loan có tên là Thanh Thiên, Bạch Nhật, Mán Địa Hồng với ba màu xanh, trắng và đỏ tượng trưng cho ba nguyên tắc của chủ nghĩa tam dân là dân tộc độc lập, dân quyền tự do Nếu về chính trị, Đài Loan và Đại Lục có sự khác biệt rõ rệt thì về ngôn ngữ, hai bên lại có nhiều điểm chung hơn. Do lịch sử di cư, người Đài Loan sử dụng đồng thời cả tiếng Phúc Kiến, tiếng Quan Thoại và tiếng Khách Gia. Cụ thể thì hòn đảo này vốn là nơi cư trú của các bộ lạc bản địa nổi tiếng Nam Đảo nhưng từ thế kỷ 17 đến nửa đầu thế kỷ 20, đa số người Hàn đã di dân lên đảo là người Phúc Kiến do khoảng cách giữa hai bên bờ eo biển Đài Loan chỉ là 130 km. Ngoài ra thì còn có một số lượng nhỏ người Khách Gia tới từ Quảng Đông. Vào năm 1948, tổng số nhân khẩu ở đảo Đài Loan chỉ là 6 triệu người. Đến cuối năm 1949, hòn đảo này nhận thêm tới 1,2 triệu người. Đợt di cư khổng lồ này đã làm thay đổi sâu sắc tình trạng nhân khẩu học ở đây khi những người mới tới nói tiếng Quan Thoại. Những người này được gọi là ngoại tỉnh nhân trong khi những người sinh sống ở Đài Loan từ lâu được gọi là bản tỉnh nhân. Dù có dân số ít hơn, nhưng những người đến từ đại lục này nắm mọi quyền lực trong tay. Tiếng Quan Thoại được sử dụng trong kinh doanh và giáo dục, còn tiếng địa phương thì bị cầm đoán. Mãi tới thâm niên 1990, tiếng Phúc Kiến mới dần lấy lại được vị thế của mình. Và hiện nay thì tại hòn đảo này, đa số người dân sử dụng cả tiếng Quan Thoại lên tiếng Phúc Kiến. Trong đó tiếng Quan Thoại vẫn đóng vai trò chủ đạo trong giáo dục, kinh doanh và truyền thông. Còn tiếng Phúc Kiến được 70% dân số Đài Loan sử dụng trong giao tiếp hàng ngày. Trong khi số lượng người nói tiếng khách gia chỉ nằm trong khoảng 14-18%. Còn về người bản địa thì hiện nay họ chỉ chiếm 2,3% dân số Đài Loan. Tuy nhiên số người biết nói tiếng Nam Đảo chỉ có 1,4%. Những người ở vùng đồng bằng hầu hết đã bị Hàn hóa, trong khi những người ở miền núi vẫn giữ được tiếng nói của Tổ tiên. Trong số 14 ngôn ngữ Nam Đảo còn tồn tại ở Đài Loan thì có 5 ngôn ngữ sắp biển mất. Còn tại đại lục, người Hàn chiếm tới 92% dân số và trong số hơn 1,4 tỷ người thì có tới 70% là sử dụng tiếng quan thoại như ngôn ngữ thứ nhất và 10% sử dụng như ngôn ngữ thứ hai. Trong khi người Đài Loan được phép sử dụng tiếng địa phương như là tiếng Phúc Kiến hay tiếng khách gia từ thập niên 1990 thì ngược lại ở phía đại lục đang hạn chế những ngôn ngữ địa phương cũng như những ngôn ngữ của dân tộc thiểu số. Tuy nhiên thì điểm khác nhau lớn nhất giữa hai bên bờ eo biển đó chính là về chữ viết. Người Đài Loan sử dụng tiếng Hán phổn thể truyền thống trong khi người đại lục sử dụng chữ giản thể, tức là chữ Hán được đơn giản hóa. Chính quyền Bắc Kinh cho rằng chữ giản thể có thể được phổ biến nhanh hơn từ đó xóa nạn mù chữ. Tuy nhiên thì Đài Bắc lại lấy dấn chứng là Đài Loan, Hồng Kông hay Macau vẫn sử dụng chữ phổn thể nhưng tỷ lệ mù chữ vẫn rất thấp. Với lại, nếu một người biết chữ Hán phổn thể người đó có thể đọc được các văn tự Trung Hoa được viết trong hơn 2.000 năm trở lại đây. Hơn nữa, việc bớt một số nét để tạo ra chữ giản thể cũng làm thay đổi ý nghĩa của ký tự. Ví dụ như chữ thân trong tình thân gia đình đã bị lược bỏ bộ kiến ở bên phải. Vậy là thân bất kiến, nghĩa là có gia đình nhưng lại không ngó ngàng đến. Hay là chữ ái trong tình yêu tình ái, bị bỏ đi bộ tâm ở giữa. Vậy là ái bất tâm, có nghĩa là tình yêu mà không có trái tim. Đây chỉ là 2 trong số hàng nghìn chữ Hán bị thay đổi để phù hợp với mục tiêu đơn giản hóa. Tuy nhiên sự thay đổi này được cho là phù hợp với Đại lục vào thập niên 1960 khi mà nơi đây có dân số lớn và dân trí thấp. Việc đơn giản hóa chữ viết sẽ giúp việc xóa nạn mù chữ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Đó là về tiếng Hán, còn về ngoại ngữ thì cả Đài Loan và Trung Quốc đều dạy tiếng Anh tại trường học. Tuy nhiên thì ngôn ngữ này được chú trọng ở Đài Loan hơn là Đại lục. Các bảng hiệu, trường học, gà tàu điện, xe buýt v.v. đều có tiếng Anh song song với tiếng Hoa. Không chỉ vậy, vào năm 2017, Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc còn đưa ra chính sách Quốc gia song ngữ 2030 nhằm biến tiếng Anh trở thành ngôn ngữ chính thức và đưa ngôn ngữ này trở thành ngôn ngữ thứ 2 vào năm 2030. Mục đích của việc này là thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là những người rời bỏ Hồng Kông do những chính sách mới của Đại lục, đồng thời tăng cường quan hệ với Mỹ, đối tác quan trọng của hòn đảo này. Ngoài ra thì việc này cũng làm giảm ảnh hưởng của tiếng quan thoại, làm rõ sự khác biệt giữa Đài Loan và Đại lục. Nhưng chính sách này đã nhận phải nhiều chỉ trích, khi mà nó muốn anh hóa hòn đảo chỉ trong vòng 12 năm. Trong khi Singapore là một thủ địa của Anh, với ba sắc dân là Hoa, Mã Lai và Ấn, cũng phải mất tới 20 năm mới thành công trong chính sách song ngữ. Còn Đài Loan thì chủ yếu chỉ có người Hán, và người dân cũng sử dụng nhiều tiếng Anh như ở Singapore. Tuy nhiên, nếu để thực hiện thành công thì chính sách này sẽ thay đổi Đài Loan, biến hòn đảo này trở thành một khu vực nổi tiếng Anh, ngôn ngữ phổ biến nhất trên thế giới. Tôn giáo Vì có chung nguồn gốc, nên Đài Loan và Trung Quốc đều chịu ảnh hưởng của 3 giáo, đó là Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo. Tuy nhiên thì số lượng người theo tôn giáo ở hai bên bờ eo biển rất khác nhau. Ở Đài Loan có mấy 2.279 địa điểm dành cho cả Đạo giáo và Phật giáo, bên cạnh là 9.684 đền thờ Đạo giáo, 2.317 ngôi chùa Phật giáo và 2.845 nhà thờ thiên chùa giáo. Trên diện tích hơn 36.000 km2 của vùng đánh thổ Đài Loan thì có tới hơn 33.000 địa điểm dành cho các tín đồ đến thờ cúng và tụ họp. Tính trung bình thì gần như mỗi km2 lại có một công trình tôn giáo. Vì vậy mà Đài Loan được coi là nơi có mức độ công trình tôn giáo cao bậc nhất thế giới. Trong khi Trung Quốc đại lục đã trải qua thời kỳ cách mạng văn hóa nhằm phá hủy tứ cựu, đó chính là tư tưởng cũ, văn hóa cũ, phong tục cũ và thói quen cũ. Vô số công trình kiến trúc cổ, hiện vật, đồ cổ, sách và tranh vẽ đã bị Hồng Vệ Binh phá hủy trong thời kỳ này. Hiện tại ở Đài Loan có 35,1% dân số theo Phật giáo, 33% theo đạo giáo, 18,7% không có tôn giáo, 3,9% theo thiên chúa giáo, còn lại là những người theo các tôn giáo khác. Trong khi ở đại lục có 73,56% dân số không theo tôn giáo nào hoặc là theo tín ngưỡng dân gian Trung Quốc, 15,87% theo Phật giáo, 7,6% theo đạo giáo, 2,53% theo thiên chúa giáo và 0,44% theo Hồi giáo. Xét về độ đa dạng thì đại lục có nhiều tôn giáo của người thiểu số, còn Đài Loan thì lại xuất hiện nhiều tôn giáo mới. Ví dụ như Nhất Quán Đạo chiếm 3,5% dân số, Thiên Đề Giáo chiếm 2,2%, Di Lạc Đại Đạo chiếm 1,1%, Tại Lý Giáo chiếm 0,8% và Hiên Viên Đạo chiếm 0,7% dân số. Bên cạnh đó, sự chia cắt giữa hai bên bờ eo biển Đài Loan không chỉ làm thay đổi xu hướng tôn giáo ở hai bên mà còn làm chia rẽ các tôn giáo cũ. Đó là Thiên Sư Đạo, một trong những tông phái chính của đạo giáo. Tôn giáo này là do Trương Lăng sáng tạo tại vùng Ba Thục, tức là Từ Xuyên và Chủng Khánh ngày nay. Do người nhập đạo phải nộp 5 đấu gạo, do đó đạo này được gọi tên là Ngu Đấu Mễ Đạo. Sau khi Trương Lăng mất, thì con là Trương Hành, rồi cháu là Trương Lỗ Kế Vị. Trong thời Tâm Quốc hỗn loạn, Trương Lỗ cai trị khu vực Hàn Trung gần 30 năm với một chính quyền hợp nhất tôn giáo và chính trị. Từ đời Đông Tấn trở đi, Ngu Đấu Mễ Đạo được coi là Thiên Sư Đạo và từ đời Nguyên trở đi thì gọi là Chính Nhất Đạo. Người đứng đầu giáo phái được gọi là Thiên Sư và đều là những con cháu họ Trương. Tới năm 2008, khi Thiên Sư Trương Nguyên Tiên lâm bệnh qua đời nhưng không có con trai kế thừa, cho nên nội bộ gia tộc họ Trương đã nổi lên sự tranh quyền kế vị Thiên Sư. Tại Đài Loan thì Trương Ý Tướng và Trương Đạo Trinh đều xưng Thiên Sư. Trong khi tại Đại Lục thì Trương Kim Đạo Kinh tế Trung Quốc và Đài Loan sử dụng hai loại tiền tệ khác nhau. Hiện Đại Lục sử dụng đồng nhân dân tệ với mỗi đô la đổi được 7,09 nhân dân tệ trong thời điểm cuối tháng 1 năm 2024. Trong khi Đài Loan sử dụng tân đại tệ với mỗi đô la có giá trị bằng 31,25 tân đại tệ. Tuy có giá trị đồng tiền thấp hơn nhưng hòn đảo này lại có nền kinh tế phát triển hơn nhiều với GDP bình quân đầu người là 34.081 đô la vào năm 2023. Với dân số là 23,2 triệu người Đài Loan có GDP là 790,7 tỷ đô la. Còn theo số liệu mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế thì GDP đầu người của Trung Quốc vào năm 2023 là 12.554 đô la bằng khoảng 1 phần 3 của Đài Loan. Với dân số 1,41 tỷ người thì Đài Lục có GDP là 17.701 tỷ đô la gấp 22 lần Trung Hoa Dân Quốc. Cầu trúc của hai nền kinh tế cũng khác nhau vào năm 2021 dịch vụ chiếm 62% tổng GDP của Đài Loan công nghiệp 36% và nông nghiệp chỉ 2%. Còn ở phía Đài Lục thì dịch vụ chiếm 53% tổng GDP công nghiệp chiếm 40% và nông nghiệp là 7%. Trung Quốc được mạnh danh là công xưởng của thế giới với ngành sản xuất cực kỳ phát triển. Trong thập kỷ trước Trung Quốc đã bước tăng trưởng kinh tế gần 10% mỗi năm tuy nhiên thì nó cũng là nước có lượng xả thái carbon lớn nhất thế giới. Theo dự án Carbon Toàn Cầu thì 27% lượng khí thải toàn cầu năm 2014 là đến từ Trung Quốc. Tới tháng 12 năm 2015, Bắc Kinh đã phải ra báo động đỏ đầu tiên về ô nhiễm khi mà chính quyền đã phải cho học sinh nghỉ học, hạn chế lưu thông trên đường, tạm ngưng các công trình xây dựng ngoài trời và dừng hoạt động sản xuất ở các nhà máy. Từ đó cho đến nay, chính phủ Trung Quốc đã nỗ lực rất nhiều để bảo vệ môi trường và giảm lượng khí carbon phát thải. Còn Đài Loan là một trong bốn con rồng kinh tế của Châu Á cùng với Hàn Quốc, Hồng Kông và Singapore. Hòn đảo này là một trong những nhà sản xuất vi mạch, máy tính và điện tử tiêu dùng với công nghệ tiên tiến bậc nhất thế giới. Đài Loan đang dẫn đầu ngành công nghiệp bán dẫn khi mà hòn đảo này chiếm tới 92% sản lượng các chất bán dẫn tiên tiến nhất. Đóng góp nhiều nhất cho vị thế đó chính là TSMC. Tập đoàn này hiện đang thống lý thị trường chip toàn cầu với 54% tỷ phần. Với nền kinh tế trú trọng và dịch vụ và công nghiệp bán dẫn, Đài Loan là quốc gia nằm trong tóc sạch nhất ở Châu Á. Dù vậy thì ở Đài Loan có rất ít thùng rác công cộng, ngoại trừ những ga tàu điện ngầm hoặc trong khu dân cư. Đó là do người dân ở đây có ý thức rất cao trong việc bảo vệ môi trường. Theo số liệu của Cục Bảo vệ Môi trường Đài Loan, thì tỷ lệ tài chế rác ở đây đã đạt đến 55% vào năm 2015. Dù vậy thì đại lục vẫn có những ưu điểm về kinh tế. Người dân Trung Quốc có xu hướng tiếp cận và áp dụng công nghệ sớm hơn. Tất cả người dân ở đây, từ những người bán lẻ trái cây ở khu vực nông thôn cho đến những người ăn xin, họ đều thực hiện thanh toán qua WeChat hoặc là Alipay. Còn ở Đài Loan, đa phần giao dịch đều được thực hiện bằng tiền mặt, ngay cả ở những nơi cao cấp thì chỉ nhận một số loại thẻ và đôi khi thì máy quay thẻ còn không hoạt động. Trung Quốc cũng phát triển các loại ứng dụng cho mọi kiểu kinh doanh và những thứ này giúp cho việc kiếm tiền số hóa hơn. Trong khi nhiều ngành dịch vụ ở Đài Loan vẫn dừng lại ở các cửa hàng vật lý. Đài Liêu vào đầu thế kỷ 21, bên cạnh làn sóng Hàu Du của Hàn Quốc thì còn có một làn sóng tới từ Đài Loan với tên gọi là Đài Liêu. Vào năm 2001, bộ phim truyền hình Vườn Sao Băng được phát sóng và nó đã nhanh chóng thu hút khán giả từ khắp nơi trong khu vực. Những nam chính của bộ phim này là các thành viên của nhóm nhạc F4. Họ đã trở nên nổi tiếng khắp châu Á, bao gồm Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam và Philippines. Bên cạnh Vườn Sao Băng, các bộ phim như là Thơ Ngây hay Hoa Dạng Thiếu Niên Thiếu Nữ cũng đã chinh phục được khán giả châu Á. Điểm chung của những bộ phim này là chúng được chuyển từ các bộ truyện tranh của Nhật Bản cùng với dàn diễn viên Chai Sinh Gái Đẹp. Đó là về mạng điện ảnh, còn về mạng âm nhạc, làn sóng Đài Loan cũng đã trở thành một hiện tượng. Từ các nhóm nhạc như là F4, Phi Luân Hải, ESSE cho tới các ca sĩ như là Châu Kiệt Luân, Vương Lực Hoành và La Chí Tường. Trong đó nổi tiếng nhất chính là Châu Kiệt Luân. Được mệnh danh là ông hoàng nhà pop châu Á, anh là nghị sĩ có lượt tải xuống nhiều thứ 3 trên thế giới vào năm 2010 và bán được hơn 30 triệu bản album tính đến năm 2017. Bên cạnh đó, anh còn xuất hiện trong nhiều bộ phim mà đổi bật nhất chính là tác phẩm sử thi Hoàng Kim Giáp. Tuy làn sóng Đài Loan đã kết thúc từ những năm 2010 khi bị thay thế bởi âm nhạc và phim ảnh tới từ Hàn Quốc, tuy nhiên thì dấu ấn mà nó để lại đã anh ngược không nhỏ đến thị trường giải trí châu Á. Một điểm thuận lợi của các thần tượng Đài Loan đó là trong thời gian này Trung Quốc đã mở cửa về thế giới. Vì vậy mà phim ảnh và âm nhạc Đài Loan mới có thể tràn vào xứ sở tỷ dân. Còn như trước đó, chính quyền Bắc Kinh cấm tiệt mọi loại chương trình truyền hình của hòn đảo này. Như vào thập niên 1980, chính quyền Trung Quốc cấm nghe nhạc của nữ ca sĩ Đặng Lệ Quân nhưng mà cuối cùng vẫn không ngăn được sự ái mộ phùng nhiệt của người dân đại lục đối với diva châu Á. Sau đó vào năm 1986, tạp chí Time của Mỹ đã bình chọn Đặng Lệ Quân vào top 10 ca sĩ nổi tiếng nhất trên thế giới và top 7 ca sĩ của năm. Ở phía ngược lại, cũng có thời gian chính quyền Đài Loan xếp chặt nhập khẩu văn hóa Trung Quốc khi chỉ cho phép công chiếu 10 phim điện ảnh của đại lục mỗi năm. Đài Loan cũng hạn chế các chương trình quảng cáo của Trung Quốc trên các phương tiện truyền thông cũng như cấm tiệt các chương trình truyền hình của Trung Quốc có nội dung nhạy cảm về chính trị. Nhưng từ khi mối quan hệ giữa hai chính quyền được cải thiện vào năm 2008 thì sự trao đổi văn hóa bắt đầu tiến triển với sự đóng góp của các tầng lớp sinh viên, học giả và nghị sĩ. Tới năm 2012, Đài Loan đã đề nghị những nghệ sĩ nổi tiếng ở Trung Quốc tham gia tranh giải Kim Mã. Giải thưởng này được đánh giá là giải Oscar dành cho những phim nổi tiếng Hoa và là một trong những giải thưởng danh giá nhất trong ngành công nghiệp điện ảnh châu Á. Tuy nhiên, đến tháng 8 năm 2019 thì Trung Quốc đã cấm điện ảnh đại lục dự giải Kim Mã ở Đài Loan vì vấn đề chính trị nhạy cảm. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng có một hệ thống kiểm duyệt rất khắt khe. Một trong những đề tài bị hạn chế là đồng tính. Trong khi Đài Loan lại là nơi đầu tiên ở châu Á hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, phim ảnh xứ đài được thoải mái làm về đề tài LGBT. Ví dụ như bộ phim Chuyện tôi và má quỷ trở thành người nhà gây sốt vào năm 2023 do hứa Quang Hán và Lâm Báo hoành động chính. Không chỉ kiểm duyệt phim ảnh, Trung Quốc còn kiểm soát rất gắt gao mạng Internet. Tại đại lục, người dân không được sử dụng Google hay Facebook mà phải sử dụng Baidu hay Weibo. Ngay như ứng dụng Tiktok nổi đỉnh đối đám trên thế giới thì người Trung Quốc phải sử dụng Douyin, phiên bản nổi địa dành riêng cho đại lục. Thậm chí Bắc Kinh còn muốn kiểm duyệt toàn bộ bình luận trên mạng xã hội nhằm bóp chặt không gian bày tỏ ý kiến của người dân sử dụng Internet. Ngược lại thì ở Đài Loan, người dân có thể thoải mái truy cập vào Google hay Facebook cũng như nhiều trang web khác. Ẩm thực Do di dân đầu tiên lên đảo chủ yếu là người Phúc Kiến và người khách gia nên về cơ bản ẩm thực của Đài Loan là một phiên bản khác của ẩm thực Phúc Kiến. Tuy nhiên thì nơi đây còn chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ của ẩm thực Nhật Bản. Trong 50 năm chịu sự cai trị của người Nhật thì các món ăn và phong cách ăn uống của Nhật Bản như là ramen, bento, sashimi, cơm nấm và súp miso đã được du nhập vào Đài Loan. Đặc biệt là tiệc cưới ở đây thường có món sashimi làm khai vị sau đó mới là các món ăn truyền thống của Đài Loan và Trung Quốc. Thủ phủ Đài Bắc là nơi du khách có thể thưởng thức các món ăn Nhật Bản ngon nhất mà không cần phải đến sứ sửa hoa anh đào. Các nhà hàng ramen ở đây còn tạo ra những món ăn ramen độc đáo và lạ mắt bao gồm sầu riêng, bọ biển nguyên con, thịt cá sấu hay là thịt ếch. Tuy nhiên thì điều thay đổi lớn nhất là gạo. Trước khi bị người Nhật cai trị thì người Đài Loan sử dụng loại gạo indica hạt dài được trồng nhiều ở miền Nam Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á. Nhưng từ khi người Nhật đến đây, người dân sứ đài đã chuyển sang sử dụng gạo japonica, loại gạo này hạt ngắn, hình dáng tròn và có độ dính cao. Các món ăn ở đây cũng thanh đạm, ít dầu mỡ và gia vị hơn các món ăn ở Đại Lục hay là Hồng Kông. Gia vị và nước sốt được sử dụng trong ẩm thực Đài Loan cũng ngọt hơn đáng kể. Họ sử dụng nhiều đường hơn trong nấu ăn do nơi đây từng là vùng trồng mía trong thời gian Nhật Bản cai trị. Sau Thế chiến thứ 2, cuộc rút lui của quốc dân Đảng sang Đài Loan đã mang theo nhiều món ăn Trung Quốc bên cạnh các món ăn Phúc Kiến và Khách Gia. Sau đó các món ăn từ khắp Trung Quốc Đại Lục, đặc biệt là Quảng Đông, Triều Sán, Thượng Hải, Từ Xuyên và Bắc Kinh đều có thể dễ dàng tìm thấy ở Đài Loan. Ẩm thực xứ đài cũng bị ảnh hưởng bởi vị trí địa lý. Vì là một hòn đảo đông đúc nên nguồn protein ở đây chủ yếu là đến từ hải sản. Từ các loại cá lớn như là cá ngừ, cá mú và cá mòi cho đến các loại cá nhỏ hơn như là cá cơm. Trong đó thịt cá măng là loại cá phổ biến nhất trong ẩm thực Đài Loan. Nó được đánh giá cao vì có thịt mềm, giá cả phải trăng và dễ chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Người Đài Loan cũng có nhiều món ăn liên quan tới hàu, ví dụ như trứng tráng hàu, hàu chiên, bánh hàu và bún hàu. Tuy nhiên thì món ăn nổi tiếng nhất của Đài Loan là mì bò. Nó là chủ đề của nhiều cuộc thi đầu bếp và ai cũng muốn đoạt được danh hiệu vua mì bò. Món mì bò nổi tiếng của Đài Loan có sợi mì tươi, nước dùng đậm vị và những miếng thịt bò to mềm có thể khiến cho mọi thực khách hài lòng. Đó là về ăn, còn về uống thì món đồ uống nổi tiếng nhất của xứ đài chính là chả sữa chân trâu. Nó được chế biến từ chả xanh hoặc chả đen Đặc điểm của chả sữa chân trâu là khi bị lắc một lớp bọt nước mỏng được tạo thành trên bề mặt. Do đặc điểm này cho nên nó còn được gọi là chả bong bóng. Chả sữa chân trâu hiện đã có mặt ở nhiều quốc gia châu Á thậm chí còn có cả lên minh chả sữa một phong trào đoán kết dân chủ của các cư dân mạng từ Hồng Kông, Đài Loan, Thái Lan và Myanmar cùng các nước châu Á khác. Phong trào này được lập ra để chống lại các chiến lang Internet đến từ Trung Quốc. Cùng với ngành công nghiệp bán dẫn ẩm thực Đài Loan là một trong những khía cạnh đổi bật nhất trên thị trường quốc tế. Hòn đảo này đã sử dụng ngoại giao ẩm thực để thúc đẩy lĩnh vực du lịch của mình cũng như tiến hành ngoại giao ở các quốc gia mà họ có quan hệ ạn chế. Vào năm 2010, Bộ Kinh tế Đài Loan đã phát động một chiến dịch ngoại giao ẩm thực trị giá 20 triệu bằng Anh mang tên là Mọi thứ đều ngon, thưởng thức hương vị Đài Loan. Nó quảng bá các địa điểm của sứ đài trên phạm vi quốc tế tài trợ cho các đầu bếp, tổ chức các lễ hội và cuộc thi ẩm thực đồng thời nhấn mạnh các đặc sản như trà sữa chân trâu và trứng tráng hàu cũng như các khu chợ đêm của Đài Loan. Cũng từ năm 2010, Bộ Kinh tế đã cử các đầu bếp ra nước ngoài để quảng bá cho ẩm thực Đài Loan. Có thể thấy, điểm khác nhau giữa Đài Lục và Đài Loan về văn hóa là không quá rõ rệt. Tuy nhiên thì ngày nay, rất ít người dân sứ đài tự nhận mình là người Trung Quốc. Vào năm 1992, một cuộc nghiên cứu của Đại học Chính trị cho thấy 26% công dân Đài Loan tự nhận mình là người Trung Quốc, nhưng đến năm 2020 thì con số này đã giảm xuống chỉ còn 4,7%. Trong khi 75,3% khẳng định mình là người Đài Loan, còn 20% thì chọn cả 2, tức là vừa người Đài Loan, vừa là người Trung Quốc. Cũng trong cuộc khảo sát, có tới 73% người trả lời là không khi được hỏi là có xem chính phủ Trung Quốc là bạn của Đài Loan hay không. Chỉ có 23% trong số này trả lời là có, giảm hơn 15% so với năm 2019. Theo Taiwan News, xu hướng rất dễ nhận thấy là những người càng trẻ thì càng không thích đại lục. Có tới 84% số người trong độ tuổi từ 18-34 trả lời là không với câu hỏi trên. Tỷ lệ này giảm xuống có 78% trong nhóm độ tuổi từ 35-49, 75% ở độ tuổi 50-64 và 74% từ tuổi 65 trở lên. Một cuộc thăm dò từ tổ chức ý kiến công chúng Đài Loan công bố vào năm 2020 cho thấy 48,9% người Đài Loan ủng hộ việc giành động lập chính thức, trong khi 26,9% ủng hộ việc duy trì hiện trạng và chỉ 11,8% ủng hộ thống nhất với Trung Quốc. Đối với người dân Đài Loan, việc thống nhất với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chưa bao giờ kém hấp dẫn như lúc này. Trong 3 cuộc bầu cử tổng thống vừa qua, quốc dân đảng, đảng có truyền thống ủng hộ thống nhất đã phải hứng chịu những thất bại nặng nề khi mà cả 3 lần đều không giành được 40% số phiếu bầu. Kết quả là dân tiến đảng với bà Thái Anh Văn đã đảm nhận chức vụ tổng thống liên tiếp 2 nhiệm kỳ và mới đây thì ông Lại Thanh Đức đã giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu năm 2024. Để đối phó với xu hướng này, Trung Quốc đã tích cực lôi kéo các đồng minh của Đài Loan. Giới thời tổng thống Mã Anh Kiểu đến từ quốc dân đảng, chỉ có Gambia là từ bỏ công nhận Trung Hoa Dân Quốc và chuyển sang công nhận Trung Quốc Đại Lục. Trong khi giới thời bà Thái Anh Văn, lần lượt sau Tô Mê và Principe, Panama, Cộng hòa Dominica, Burkina Faso, El Salvador, Kiribati, quần đảo Solomon, Nicaragua, Honduras và mới đây nhất là Nauru. Tổng cộng là 10 quốc gia đã chuyển sang công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Để giành giật những đối tác chính thức còn sót lại của Đài Loan, Trung Quốc đã sử dụng ngoại giao ngân phiếu, cung cấp cho những quốc gia này nhiều tiền mặt hoặc là những khoản vay để đổi lấy sự công nhận. Ví dụ như với Honduras, quốc gia này từng tuyên bố sẽ cắt đứt quan hệ với Đài Loan vì đang ngập trong nợ và muốn nhận khoản đầu tư từ Trung Quốc. Hiện tại chỉ còn có 12 quốc gia công nhận Trung Hoa Dân Quốc, đó là quần đảo Marshall, Palau, Tuvalu ở châu Úc, Haiti, San Lucia, Sanctis và Nevis, San Vincent và The Grenadines ở Caribê, Belize, Guatemala ở Trung Mỹ, Paraguay ở Nam Mỹ, Eswatini ở châu Phi và Thành Quốc và Tikal ở châu Âu. Trong khi tất cả các quốc gia còn lại trên thế giới đều công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy nhiên thì việc đại lục siết chặt bóng vây càng khiến cho người dân Đài Loan mong muốn độc lập hơn. Liệu Trung Quốc sẽ tiến hành chiến tranh để thống nhất hòn đảo này? Hay là Đài Loan sẽ trở thành một quốc gia độc lập? Khi mà hồi năm 2019, ông Tập Cận Bình đã tuyên bố tình hình chưa cắt hai bên bờ eo biển cần phải được giải quyết vào thời điểm Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kỷ niệm 100 năm thành lập, tức là vào năm 2049. Chúng ta hãy cùng chờ xem 25 năm nữa đại lục sẽ làm gì nha? Trên đây là những điểm giống và khác nhau giữa Đài Loan và Trung Quốc. Nếu mong muốn chúng mình làm về đề tài nào kế tiếp thì các bạn hãy để lại bình luận bên dưới video này nha. Xin chào và hẹn gặp lại các bạn trong những video tiếp theo.