Giải Mã Cấu Trúc Âm Nhạc Cổ Điển

Trong tập này mình sẽ nói về dạng Sonata Allegro ở trong nhạc cổ điển. Khi viết một bài văn, chúng ta có mở bài, thân bài và kết bài. Thì khi nhạc sĩ viết nhạc, họ cũng viết theo cấu trúc. Trong dạng Sonata Allegro là một cấu trúc âm nhạc phổ biến ở trong thời kỳ cổ điển, thường được sử dụng cho những chương đầu tiên của các bản giao hưởng, tứ tấu hay là serenade. Nó bao gồm 3 phần chính. Phần thứ nhất là phần trình bày. Giới thiệu chủ đề chính, chủ đề đầu tiên hoặc là chủ đề thứ hai, và kết thúc bằng chủ đề kết thúc. Phần thứ hai là phần phát triển. Các chủ đề được biến đổi, mở rộng và được kết hợp lại với nhau, tạo ra sự kịch tính và sự bất ngờ. Phần thứ ba là phần tập tắt. Lập lại các chủ đề chính theo thứ tự như là phần trình bày, nhưng thường có sự thay đổi ở trong phần chuyển tiếp. Ngoài ra, có thể có phần giới thiệu giống như là một lời nói đầu tiên, và phần coda như là một phần kết để tăng cường hiệu ứng cho bản nhạc. Dạng Sonata Audero mang đến cho người nghe một trải nghiệm âm nhạc đầy cảm xúc, với sự tương phản giữa các chủ đề, sự phát triển kịch tính và kết thúc viên mãn. Ví dụ, một vài bản nhạc như là Serenade and Leningrad Music của nhà doanh nhạc Mozart, chương đầu tiên đã sử dụng dạng nhạc Sonata Audero, hay là bản giao hưởng số 94 của Haydn. Chương đầu tiên cũng sử dụng dạng nhạc này. Dạng Sonata Audero là một hành thức âm nhạc phức tạp, nhưng cũng đầy thú vị, giúp cho người nghe hiểu rõ hơn về cấu trúc và nội dung của một tác phẩm. Bây giờ, chúng ta hãy bước vào nội dung của video. Hãy tưởng tượng, bạn vừa bước vào một buổi hòa nhạc và về nhạc chuẩn bị biểu diễn phần đầu tiên của một bản giao hưởng. Sự tiếp diễn sẽ như thế nào? Có lẽ âm nhạc sẽ được thể hiện theo các phần được mô tả mà chúng ta đã vừa nghe. Dù không phải tất cả các phong trào Sonata Audero đều tuân thủ theo mô hình này đến tầng chi tiết. Nhưng việc có một lộ trình nghe như vậy sẽ giúp cho trải nghiệm âm nhạc của bạn thêm phần thú vị. Nó giúp bạn nhận biết được vị trí của mình trong bản nhạc và dự đoán liệu rằng điều gì sắp diễn ra tiếp theo. Nói chung, dạng Sonata Audero có nhiều điểm tương đồng với dạng 3 phần ABA. Nó bao gờ một dạng cấu trúc ABA, trong đó phần B mang lại sự tương phản về tâm trạng, chủ đề hoặc là cách xử lý chủ đề. Hãy tưởng tượng nó như là một vở kịch hoặc là một bộ phim có bối cảnh, tình tiết và những cách giải quyết khác nhau. Chữ A đầu tiên ở trong Sonata Audero được gọi là phần trình bày, phần B là phần phát triển và phần A là phần tổng kết. Hãy cùng khám phá từng phần này để xem chúng ta có thể có những trải nghiệm gì. Hầu hết các câu chuyện, vở kịch và phim đều tuân theo một khuôn mẫu cấu định như là phần mở đầu giới thiệu chủ đề, phần phát triển nhân vật và đến hồi kết, tức là phần giải quyết. Tương tự như vậy, hình thức Sonata Audero cũng như là một vở kịch. Nó cũng có những phần kịch tính, phần xung đột và những lúc giải quyết vấn đề. Hình thức Sonata Audero là câu chuyện phức tạp nhất trong tất cả những câu chuyện về âm nhạc và thường được tạo ra bởi những đoạn dài hơn nhất. Tuy nhiên, nó cũng rất quan trọng. Trong thời kỳ cổ điển, nhiều chuyển động của các bản giao hưởng tứ tấu được viết dưới hình thức này nhiều hơn là những hình thức khác, và sự phổ biến của nó cũng kéo dài suốt thế kỷ thứ 19. Tuy nhiên, trước hết, cần phải phân biệt rõ ràng giữa thể loại được gọi là Sonata và hình thức được gọi là Sonata Audero. Sonata là một thể loại âm nhạc thường có một nhạc cụ độc tấu, trong khi đó hình thức Sonata Audero là một hình thức được tạo nên, cấu trúc cho một chương duy nhất trong bất kỳ các thể loại nào, như là thể loại Sonata hay là Tứ Tấu Đàn Dây, hay là Sirenet, hay là Giao Hưởng, thậm chí là Overture của một chương. Trong phần trình bày, các nhà so nhạc giới thiệu chủ đề chính hoặc là những yếu tố âm nhạc đầu tiên của phong trào. Chủ đề luôn được đặt ở trong phím chủ, sau đó là phần chuyển tiếp, được gọi là phần cầu nối. Dẫn dắt âm nhạc từ một nốt chủ sang một nốt mới, thường là nốt chủ cho chủ đề thứ hai ở trong bài nhạc. Chủ đề thứ hai thường có tính chất tương phản với chủ đề đầu tiên. Ví dụ, nếu chủ đề đầu tiên rất nhanh và rất quyết đoán, thì chủ đề thứ hai có thể chậm rãi và trữ tình hơn. Phần trình bày thường kết thúc bằng một chủ đề kết thúc, thường được chỉ giao động giữa các hợp âm chủ, không có nhiều sự biến đổi hài hòa. Vì vậy, chúng ta biết rằng chúng ta đang ở gần cuối của đoạn đó. Nếu Sonata Aliro được xem như là một hình thức âm nhạc mang tính kịch tính, thì phần lớn sự kịch tính đều được thể hiện ở trong quá trình phát triển, tức là phần phát triển. Như cái tên đã gợi ý, việc tiếp tục hoàn thiện hoặc là phát triển các chủ đề chính diễn ra ở đây. Các chủ đề có thể được mở rộng và đa dạng hóa, thậm chí là được biến đổi hoàn toàn. Một nhân vật mà chúng ta tưởng chừng như là hiểu rõ lại có thể xuất hiện một tính cách mới hoàn toàn khác. Sự đối đầu kịch tính có thể xảy ra khi một số chủ đề cùng vang lên và những âm thanh giành dựt nhau sự chú ý của người nghe. Quá trình phát triển không chỉ kịch tính mà nó còn không ổn định và đầy những bất ngờ, với sự thay đổi nhanh chóng của hòa âm từ phím này sang phím khác. Chỉ đến cuối cùng của quá trình phát triển, trong phần này được gọi là chuyển tiếp lại, thì trọt tự âm sát mới được khôi phục, thường là bằng cách ổn định những điểm đạp trên những nốt chủ đạo. Khi kết hợp những âm chủ đạo cuối cùng, nhường chỗ cho hợp âm chủ, phần tấm tắt sẽ bắt đầu. Sau một phần phát triển đầy những hỗn loạn, thì người nghe bắt đầu đón nhận phần tấm tắt một cách nhẹ nhởm. Chủ đề đầu tiên được trở lại và nốt chủ cũng vậy. Mặc dù phần tấm tắt không phải là phần lập lại chính xác từng nốt của phần trình bày, nhưng nó vẫn trình bày lại những sự kiện âm nhạc theo một thứ tự. Sự thay đổi duy nhất thường xuyên xảy ra trong lần này là việc viết lại quá trình chuyển đổi hoặc là cầu nối. Tuy nhiên, cầu nối này lại là cầu nối không có một điểm đến, giống như là một kết thúc mở. Vì chuyển động phải kết thúc ở âm chủ nên không có sự điều chế sang một phím khác, giống như trước mà vẫn ở nguyên trong âm chủ. Do đó, phần tấm tắt mang lại cho người nghe không chỉ là cảm giác quay trở lại môi trường quen thuộc, mà còn tăng khả năng cảm giác ổn định hài hòa của tâm trạng. Cũng giống như là chúng ta đã trải qua một hành trình đầy cam go, một hành trình đầy những cảm xúc tuyệt vời và hiện tại chúng ta đã trở về nhà an toàn. Hai thành phần sau đây, phần giới thiệu và phần coda là tùy chọn đối với hình thức Sonata Allero. Phần giới thiệu là lời nói đầu tiên, còn phần coda là phần kết. Khoảng một nửa số bản nhạc giao hưởng của Haydn và Mozart đều có một phần giới thiệu ngắn gọn, giống như là việc kéo màn sân khấu trước khi mà vở kịch diễn ra. Phần giới thiệu này cũng không ngoại lệ, thường sẽ diễn ra một cách chậm rãi và trang nghiêm, thường sẽ chứa đầy những hợp âm khó hiểu được thiết kế để khiến cho người nghe tự hỏi Như chúng ta đã biết, coda hay là được sử dụng để làm phần kết của một tác phẩm. Ở trong tiếng Ý, coda có nghĩa là phần đuôi. Coda có thể dài hoặc là ngắn. Haydn và Mozart thường sáng tác những đoạn coda tương đối ngắn. Ngược lại, Beethoven thường sáng tác những đoạn coda tương đối dài, và đôi khi thậm chí là giới thiệu những chủ đề mới ở cả đoạn coda. Tuy nhiên, không quan trọng vào độ dài và độ ngắn của phần coda, hầu hết chúng đều kết thúc bằng một nhịp cuối cùng. Tại đó, chuyển động hai hoài chậm rãi, chỉ còn hai hợp âm, âm chủ đạo và chủ âm, được lặp lại như thể là muốn khẳng định kết thúc, kết thúc, kết thúc và kết thúc. Sự lặp lại này càng nhiều, thì cảm giác phần kết luận sẽ càng mạnh mẽ hơn. Đây là toàn bộ nội dung của tập này. Cảm ơn bạn đã lắng nghe. Trong phần mô tả của mỗi tập, mình luôn có để danh sách của toàn bộ các tập trong từng chủ đề, nội dung được sắp xếp theo trình tự hợp lý và được chuẩn bị rất công phu. Mong các bạn sẽ ủng hộ bằng cách nhấn đăng ký kênh, nhấn thích và chia sẻ video này. Mình là Dương, xin cảm ơn và hẹn gặp lại trong tập lần sau.