7 DẤU HIỆU của NỀN VĂN MINH | Thời Kỳ Tiền Sử Tập 5

Xin chào các bạn, hôm nay là podcast số thứ 5 của series Thời kỳ khởi nguyên. Trong lần này thì chúng ta sẽ tìm hiểu về con người chuyển từ săn bắn hái lượm trở thành những người nông dân. Con người bắt đầu trồng trọc và chăn nuôi là khoảng 10.000 năm trước. Họ sử dụng những kỹ thuật đơn giản và họ vẫn săn bắt hái lượm thức ăn. Việc canh tác hiệu quả hơn khi cây trồng được trồng dọc theo những vùng ngập nước của các con sông. Các cây trồng ở các khu vực này không phụ thuộc vào lượt mưa và nước sông thì lắng động chất dinh dưỡng lại cho đất, cho phép nông dân ở lại một nơi trong nhiều năm, tạo ra những xã hội định cư đầu tiên. Các nền văn minh trổi dạy, chủ yếu là do lan rộng của nền nông nghiệp ở thung lũng sông ở khắp nơi các vùng châu Á và châu Phi. Sản lượng thức ăn tăng đáng kể, dẫn đến tăng dân số. Mọi người làm việc cùng nhau để kiểm soát dòng nước, để tưới cho cây trồng và bảo vệ bản thân khỏi các mối đi dọa từ bên ngoài. Một tầng lớp ưu tú đã xuất hiện mà sau này họ đã trở thành chính phủ, chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ mọi thứ. Chúng ta sẽ khám phá sự trổi dạy của các nền văn minh ở địa Trung Hải, Trung Đông, Nam Á, Trung Quốc, châu Mỹ trong những podcast số ra tiếp theo. Khi xem podcast này, chúng ta sẽ đặt một số câu hỏi như sau. Tại sao một nhóm người làm nông nghiệp, còn nhóm khác thì không? Rồi tại sao một nhóm thành công khi làm nông nghiệp, còn nhóm khác thì thất bại? Và tại sao cách mạng nông nghiệp lại lan rộng ra khắp thế giới? Trải qua nhiều năm, người ta đã đưa ra nhiều ý tưởng để giải thích lý do tại sao một số xã hội tồn tại, trong khi một số khác thì đi đến diệt vong. Một số ý tưởng được đưa ra để giải thích dựa trên cơ thể sinh học, văn hóa và cả môi trường. Theo Trevor Diamond, lý do đằng sau là do khí hậu và địa lý của địa phương. Ví dụ ở Mesopotamia, tức là vùng lưỡng Hà, người ta có thể trồng lúa mì và lúa mạch vì những loại cây trồng này có sẵn ở khu vực đó, cũng không có rào cản giữa các vùng đất và cho phép các loại cây trồng và canh tác kỹ thuật trở nên phổ biến. Ở vùng lưỡng Hà là một khu vực nằm ở giữa hai con sông và có các quốc gia ở phía Đông và phía Tây. Những người hàng xóm này đống một vai trò quan trọng trong việc truyền bá kỹ thuật nông nghiệp. Họ truyền bá những kỹ thuật và cách trồng cây đến những vùng có khí hậu tương tự như thung lũng sông Indus và Egypt. Có điểm gì đặc biệt ở những nền văn minh và nền văn minh đầu tiên xuất hiện ở nơi nào? Xã hội loài người phát triển theo thời gian và ngày càng trở nên phức tạp hơn. Kết quả là nền văn minh xuất hiện. Một nền văn minh là một nền văn hóa phức hợp. Có nhiều người chia sẻ những yếu tố chung. Các nhà sử học đã đưa ra một số đặc điểm cơ bản của nền văn minh. Những đặc điểm này bao gồm Các thành phố trở thành trung tâm quan trọng chi phối các khí cảnh khác nhau của xã hội. Chẳng hẹn như chính trị, kinh tế, tương tác xã hội, văn hóa và tôn giáo. Đây được gọi là đô thị trọng tâm. Thứ hai là khi dân số tăng lên một bộ máy quang lưu có tổ chức mới của chính phủ đã xuất hiện để đáp ứng nhu cầu hành chính. Ngoài ra, quân đội được thành lập để giành đất đai, quyền lực cũng như là để phòng thủ. Những cấu trúc chính trị và quân sự mới này được thành lập để đáp ứng nhu cầu thay đổi của người dân ngày càng tăng. Thứ ba là cấu trúc xã hội thay đổi và dân già dựa trên sức mạnh kinh tế. Mặc dù các vị vua, các vị linh mục, nhà lãnh đạo chính trị và chiến binh nắm quyền lực. Nhưng người dân thường được tự do chẳng hẹn như là nông dân, nghệ nhân, thọ thủ công. Ở cấp độ thấp nhất của hệ thống chính là xã hội của nô lệ. Cấu trúc xã hội mới này được hình thành bởi sức mạnh kinh tế. Thứ tư, vật chất ngày càng đầy đủ cho nên cuộc sống ngày càng phức tạp. Thẳng dư tự nông nghiệp cho phép một số người làm các ngành nghề khác nhau ngoài nông nghiệp. Giới cầm quyền thì muốn có những mặt hàng xa xỉ hơn khuyến khích tạo ra các sản phẩm mới. Người dân thành thị xuất khẩu hàng hóa thành phẩm để đổi lấy các nguyên liệu thô từ những người sống lân cận và hoạt động thương mại có tổ chức đã phát triển đáng kể. Thứ năm chính là tôn giáo. Tôn giáo có một cấu trúc đặc biệt, riêng biệt. Cộng đồng tin rằng các vị thần có vai trò quan trọng trong sự thành công của một người hay là cả một quốc gia. Kết quả là một tầng lớp tư tế chuyên nghiệp được thành lập để quản lý các tài sản của các vị thần và kết nối giữa con người và các vị thần. Thứ sáu là chữ viết. Chữ viết đã được phát triển và nó được sử dụng bởi các linh mục, các vị vua, thương nhân và nghệ nhân để lưu trữ các hồ sơ. Và cuối cùng thứ bảy, các hình thức mới của nghệ thuật và trí tuệ quan trọng đã xuất hiện. Các công trình kiến trúc hoành tráng thường có liên quan đến tôn giáo đã tạo ra và chiếm một vị trí quan trọng nổi bật trong đô thị. Series này sẽ tập trung vào những nền văn minh đầu tiên Tuy nhiên, các nền văn minh khác cũng phát triển độc lập ở những nơi khác nhau trên thế giới. Chẳng hạn như là Ấn Độ từ năm 3000 đến năm 1500 trước công nguyên. Một nền văn minh hân thịnh đã phát triển ở thung lũng sông Indus. Nó kéo dài hàng trăm dặm từ dãy Himalaya đến bờ biển của Á Rập. Một nền văn minh thung lũng khác xuất hiện ở phía bắc Trung Quốc dọc theo sông Hoàng Hà khoảng 4.000 năm trước. Trong triệu đại của nhà Thương, các vị vua đã trị vị từ năm 1570 đến khoảng năm 1045 trước công nguyên. Nền văn minh này bao gồm những thành phố ấn tượng với tường thành đồ sộ và cung điện Hoàng Gia. Các học giả từng tin rằng các nền văn minh chỉ xuất hiện ở 4 khu vực sông Tiris và Euphrates, sông Ninh, sông Ấn và sông Hoàng Hạ. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ gần đây đã phát hiện ra những nền văn minh sơ khai mà lấy ví dụ trong đó là một nền văn minh đã tồn tại ở Trung Á, nơi mà ngày nay người ta gọi là Uzbekistan vào khoảng 4.000 năm trước. Người dân trong nền văn minh này đã xây dựng các tòa nhà bằng gạch và bùn, chăn nuôi cù và dê, sử dụng các công cụ bằng đồng, trồng lúa mì và lúa mạch bằng hệ thống thứ tiêu. Họ cũng phát triển hệ thống chữ viết. Một nền văn minh sơ khai khác được phát hiện ở thung lũng sông Sup của Peru, Nam Mỹ. Thành phố Cairo là trung tâm của nền văn minh này. Phát triển mạnh mẽ vào khoảng năm 2600 trước công nguyên, bao gồm các tòa nhà dành cho quan chức, tòa nhà trung cư và các dinh thượng lớn. Tất cả đều được làm bằng đá. Và đó là toàn bộ số thứ 5 của series Thời kỳ khỏi nguyên. Hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ của mọi người và hẹn gặp lại vào số ra kế tiếp. Xin cảm ơn.