Cổ vật thời Lưỡng Hà - Chiếc bình Warka.

Đảo Khảo Cổ
167 Người theo dõi
17 Lượt xem video·11 thg 10, 2024
Lịch sử nghệ thuật bước qua một giai đoạn mới từ thời kỳ đồ đá cũ đến với thời kỳ tiền sử. Thời kỳ Lưỡng Hà được xem là cái nôi của nền văn minh nhân loại. Nhiều phát mình như chữ viết, các thành bang, phân hoá xã hội đã được tạo ra trong thời kỳ này. Những tác phẩm nghệ thuật thời kỳ Lưỡng Hà không chỉ có chức năng mỹ thuật mà còn tường thuật lại những sự kiện tại thời điểm đó như một quyển nhật ký của người tiền sử. Một trong những tác phẩm đó là chiếc bình Warka. Cùng xem video để tìm hiểu về tác phẩm này nhé.
Như mình có nói ở trong phần miêu tả của playlist này
Đó chính là mong muốn của mình là làm một series về nghệ thuật
Hoặc cụ thể hơn, đó chính là lịch sử nghệ thuật của thế giới
Như vậy thì tại sao mình lại có cái mong muốn này?
Chứ thật ra những video về nghệ thuật và kiến thức thì không có nhiều người quan tâm
Một phần là do mọi người đã quá bận rộn với cuộc sống hàng ngày rồi
Thì thời gian đâu nữa mà nghe những video về kiến thức hay nghệ thuật
Tuy nhiên là mình thấy có một số bạn vẫn rất quan tâm về chủ đề này
Cụ thể là có một video mình nhận được rất nhiều sự quan tâm
Và một video khác về phân tích tranh cũng có một số bạn ủng hộ mình
Do đó mình sẽ tiếp tục làm những video đào sông hơn nữa về chủ đề nghệ thuật
Cũng như là văn hóa ở khắp nơi trên thế giới
Hồi xưa khi mà đi học thì những thứ chúng ta tiếp xúc về nghệ thuật nó còn khá là hạn chế
Một phần là do chúng ta không có nguồn để tiếp xúc nghệ thuật hay là lịch sử của nghệ thuật
Thì nó đã có từ rất lâu rồi
Tuy nhiên cái khả năng tiếp cận của chúng ta chưa được phổ biến rộng rãi
Ví dụ như mình ở điểm trước thì không thể nào có đủ tiền để tiếp cận bộ môn này
Bởi vì học về nghệ thuật thì rất khó để đảm bảo đầu ra là có thể kiếm tiền được
Bây giờ thì mọi thứ nó đã đơn giản hơn nhiều
Cho nên là mình muốn chia sẻ những kiến thức về nghệ thuật cũng như là văn hóa đến với tất cả mọi người
Tuy là góc nhìn của một người thì nó khá là hạn chế
Nhưng mình vẫn mong là có thể nhận được sự ủng hộ từ các bạn
Và bây giờ chúng ta cùng bắt đầu video ngày hôm nay
Đó là về văn hóa thời kỳ lưỡng hạ
Hôm nay mình sẽ giới thiệu cho các bạn một chiếc bình
Và là một trong những tác phẩm đầu tiên trên thế giới
Người ta dùng hình ảnh để kể một câu chuyện
Như bạn đã biết thì trước khi chữ viết ra đời thì người ta sử dụng chữ tượng hình
Những người nguyên thủy họ sử dụng chữ tượng hình
Và sắp xếp với nhau theo một cấu trúc nhất định để tạo ra một văn bản có ý nghĩa
Tuy nhiên tác phẩm mình đề cập trong video này nó còn xuất hiện trước cả thời kỳ của chữ tượng hình
Đó là chiếc bình Walker, một trong những tác phẩm thời tiện sở ứ của cư dân lưỡng hạ
Thời kỳ lưỡng hạ được xem là cái nôi của nhiều nền văn hóa trên thế giới ngày nay
Có thể là bạn đã nghe qua về thời kỳ này rồi
Vùng lưỡng hạ thì nằm ở Iraq và Syria ngày nay
Tại sao nó có cái tên là lưỡng hạ?
Đó là do vị trí địa lý của vùng này
Chữ hạ trong lưỡng hạ tức là chỉ những con sông
Ở vùng đất này có nhiều con sông đang xe nhau với đất liền
Cho nên người ta mới gọi là vùng lưỡng hạ
Chiếc bình Walker được tìm thấy trong một ngôi đền
Được cho là thờ phụ nữ thần Eanna
Cô là nữ thần tượng trưng cho tình yêu và chiến tranh
Bình thường thì một vị thần chỉ đại diện cho một thứ
Tuy nhiên ở trong thời kỳ này
Các vị thần thường có nhiều hơn một vai trò
Theo mình có thể các vai trò này có sự liên quan với nhau
Ví dụ như là tình yêu và chiến tranh
Thì có thể có mối liên kết gì đó
Về mặt nhân quả
Như là tình yêu có thể gây ra chiến tranh
Và ngược lại
Tại sao chiếc bình Walker lại rất là đặc biệt?
Đó là vì phong cách tường thuật của chiếc bình này
Đã ảnh hưởng tới phong cách sáng tác nghệ thuật
Trong 2.800 năm tới
Bây giờ chúng ta sẽ phân tích chi tiết chiếc bình này
Để xem qua đó nó tiết lộ về lịch sử
Hay là sự kỵ gì đã xảy ra trong quá khứ
Rồi mình sẽ phân tích từ phía dưới lên trên
Bởi vì đó là mạch của câu chuyện
Ở phần đáy của bình thì bạn sẽ thấy có những đường gọn sóng
Cái này là tượng trưng cho nước
Ngay từ cái tên là lưỡng Hà
Tức là những con sông
Thì nước đóng vai trò rất là quan trọng
Trong cuộc sống của người dân vùng lưỡng Hà
Do đó chúng ta có thể coi nước chính là bể đỡ
Chính là nguồn gốc của các dân cư lưỡng Hà
Ở phía trên một chút thì chúng ta sẽ thấy có những cây lúa
Điều này nghĩa rằng việc trồng tròn
Chính là hoạt động chính trong thời kỳ này
Ở phía trên một chút nữa thì chúng ta sẽ thấy
Có những con cừu đực và những con cừu cái
Tổng thể ở phần đáy của chiếc bình
Thì cho chúng ta thấy rằng
Nền kinh tế chủ yếu của cư dân lưỡng Hà
Chính là nền kinh tế chăn nuôi và nông nghiệp
Nó khác với lại thời kỳ đồ đá cũ
Là săn bắt hái lượm
Thì người dân lưỡng Hà nay đã bước lên một bước mới
Đó là họ biết cách lợi dụng địa hình
Để canh tác cũng như là tư tiêu
Từ đó phát triển nông nghiệp và chăn nuôi
Cho một cuộc sống ổn định hơn
Ngoài ra cách sắp xếp những con cừu đực và những con cừu cái
Xen kẽ lẫn nhau
Cũng ngầm thể hiện một ý
Đó chính là sự quan tâm đến vấn đề sinh sản
Và khi xét về câu chuyện của chiếc bình này
Thì có nhiều học giả cho rằng
Nội dung trên chiếc bình tường thuộc về một buổi
Dân hiến cống phẩm cho nữ thần Ianna
Và kết quả là con người được ban phước
Bởi mùa mèn bội thu
Cũng như là tăng số lượng gia súc chăn nuôi
Nội dung ở trên chiếc bình thì có 3 phần
Và đó là phần thứ nhất
Chúng ta cùng đến với phần thứ hai
Hình ảnh của những người nam và nữ
Đang cầm những cái giỏ và bình
Chứa đầy các cống phẩm
Để dân hiến cho nữ thần Ianna
Từ đó chúng ta có thể thấy
Một phong tục đã xuất hiện rất lâu đời
Đó là có cho và có nhận
Khi nữ thần ban phước cho những người dân
Thì cô ta sẽ nhận lại được
Sự kính trọng và tín ngưỡng của người dân ở vùng đất đó
Thông qua các lễ vật
Và đối với những người cổ đại thì cũng vậy
Họ đã nhận được những đặc ân của các vị thần
Do đó họ cũng phải thực hiện các nghi lễ
Cũng như là dân hiến lễ vật
Để đáp lại sự ân sủng của nữ thần
Nhưng mà đó chỉ là một góc nhìn theo khía cạnh văn hóa
Còn một góc nhìn khác
Ở trong thời kỳ lưỡng hà
Mà chúng ta sẽ được biết ngay sau đây
Thông qua phần thứ ba
Tức là nội dung trên phần đỉnh của chiếc bình
Ở phần cao nhất của chiếc bình này
Thì chúng ta có thể thấy hình ảnh
Của một người phụ nữ
Đang đội một chiếc mũ có sừng dài ở trên đầu
Và ở phía sau cô là hai cây sảy rất cao
Người ta nói rằng đây là thần Iana
Hoặc là một nữ tư tế đại diện cho cô
Để nhận những cống phẩm của con người
Mình thì nghiêng về giả thuyết đây là thần Iana hơn
Và một chút nữa mình sẽ giải thích lý do
Còn ở phía sau cô thì giống như là một cung điện
Hoặc là một côi đền
Bởi vì chúng ta thấy hình ảnh của những chiếc bình
Như những chiếc bình Walker
Được các nhà kéo cổ tìm thấy
Trong đền thờ của nữ thần Iana
Ở trong cung điện thì có rất nhiều lễ vật
Đứng đối diện với Iana là một người đang cầm một cái giỏ
Đầy ấp nhẫn hoa quả
Phía sau của anh ta có một người đang mặc một chiếc váy tư
Nếu mà các bạn để ý
Thì tất cả những nhân vật hồi nãy giờ chúng ta xem
Không có người nào là mặc đồ hết
Chỉ trừ nữ thần và người đàn ông này
Do đó người ta đoán đây có thể là vị vua
Hoặc là một tu sĩ tối cao
Bởi vì ở thời kỳ lưỡng hà
Quần áo là một thứ gì đó rất xa sỉ
Qua đó chúng ta cũng có thể thấy được địa vị của con người
Đó là tất cả những nội dung được tường thuật ở trên chiếc pinwalker
Một trong những cổ vật còn sót lại được người ta tìm thấy vào thời kỳ lưỡng hà
Khi mà bạn chú ý vào kích thước của người đàn ông mặc váy
Cũng như là kích thước của vị nữ thần
Thì họ được vẽ lớn hơn so với những người khác
Điều này khẳng định nhà vua hoặc là tư tế
Có vai trò rất quan trọng trong xã hội
Và thậm chí là có thể sánh ngang với thần
Bởi vì chỉ có họ mới có thể tiếp xúc được với các vị thần
Từ đó truyền tải những thông điệp đến với người dân
Họ chính là đại diện cho thần linh
Hoặc nói trắng ra họ chính là thần thánh
Quan niệm này thì rất phổ biến
Bởi vì có rất nhiều nền văn hóa cho rằng
Các vị vua chính là con của trời phái xuống
Để cai trị cũng như là dẫn dắt con người
Ở góc nhìn của một nhà nghiên cứu
Thì chúng ta có thể thấy
Đây là một trong những hình mẫu đầu tiên
Về việc phân chia các vật trong xã hội
Khi mà bạn quan sát về
Câu chuyện được tường thuật trên chiếc pinwalker
Thì nó cũng đi từ phía dưới lên trên
Chứng tỏ là những thứ ở trên
Nó sẽ quan trọng hơn là những thứ ở dưới
Cũng giống như một căn hồ chung cư
Thì càng ở trên cao nhất
Chính là càng mắc tiền nhất
Và cách sắp xếp như vậy
Cũng ảnh hưởng đến những tác phẩm nghệ thuật
Trong hàng nghìn năm tới
Thời kỳ lưỡng Hà
Cũng là thời kỳ khai sinh ra nhiều khái niệm mới
Như là chiếc cày, chiếc cút
Để phục vụ cho nông nghiệp
Hoặc là những con kênh đào
Để có thể khống chế dòng nước lũ
Bởi vì ở xung quanh họ
Còn rất nhiều thứ hay ho
Như là những thành ban đầu tiên
Của con người xuất hiện
Cũng trong thời kỳ lưỡng Hà
Và mô hình xã hội phức tạp đầu tiên
Cũng như là chữ viết
Cũng được phát hiện ra trong thời kỳ này
Tất cả sẽ được mình kể trong một video khác
