NGND HOÀNG KIỀU - NGHỆ THUẬT HÁT XẨM

Văn Hóa Dân Gian Việt Nam
172 Người theo dõi
63 Lượt xem video·24 thg 10, 2024
Thưa quý vị và các bạn, Nguyễn Khuyến do nghệ sĩ ưu tú Van Ti trình bày.
Các bạn hãy đăng kí cho kênh lalaschool Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
Mà lao đao
Đã cho ống bò vào
Một đàn
Cào cào bổi mây
A dô
Đi giấu đường
Cái sữa chuột trong
Bò lọc
Đẻ mỏ
Cỏ mà xôn xao
Đi tiên mày
Còn dòng đà
Con cóc
Cùng sao dòng
Trên này
Đứng về mặt phát triển của âm nhạc dân gian
Đóng góp vào đề tài cũng như thủ pháp biểu hiện cho nền âm nhạc dân gian như sau
Sử dụng làng dài hơn
Kể cả nội dung
Về nghệ thuật âm nhạc
Ngoài sự hoàn chỉnh và áp dụng rộng rãi các kiểu đảo mà quán họ
Và âm nhạc giao duyên đã có
Sầm đã cho thêm vào
Một kiểu đảo 2 nhắc lại 6
Tức là chỉ đảo 2 từ cuối lên đầu
Và thường nhắc lại 2 lần
Để làm câu nhạc mở đầu
Sau đó nhắc lại cả câu 6 đi xua chiều
Làm thành câu nhạc sau
Đó là một đặc điểm của phương pháp phổ thơ
mà chỉ trong sầm mới có.
Sau này các loại hình âm nhạc khác
muốn có hình thức ca khúc kể chuyện
đều phòng theo kiểu đảo này
nhất là trong trèo.
Muốn biểu hiện những nhân vật sầm hay thầy bói
thường mô phòng theo phương pháp phổ thơ
và cấu trúc này của sầm.
Vừa rồi là sự phát triển riêng về cấu trúc
và phương pháp phổ thơ của hát sầm
và bài hát sầm
của nhân vật thầy bói trong trèo
do nghệ sĩ nhân dân quốc trượng trình bày.
Bây giờ chúng ta cùng tiếp tục nghe nhà nghiên cứu
nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều
giới thiệu về sự phát triển riêng
về cấu trúc và phương pháp phổ thơ của hát sầm.
Đứng về mặt phát triển của âm nhạc dân gian
hát sầm đã tạo nên bước phát triển mới
đóng góp vào đề tài
cũng như thủ pháp biểu hiện
cho nền âm nhạc dân gian như sau.
Là phương pháp chia chỗ trong một ca khúc
mà âm nhạc trước đây chưa có
như một ca khúc
có những chỗ như sau
tức là những đoạn nhạc
chỗ mở đầu, một đoạn nhạc ngắn
ở đầu bản nhạc, hai chỗ thân bài
chỗ hát chính trong bài hát
ba chỗ nhắc lại, tức lời ca khác
nhưng nhạc tương tự chỗ thân bài
và có thể nhắc lại nhiều lần
bốn, chỗ kết
tức chỗ kết thúc bài hát
chỗ này có thể dài
có thể ngắn
và mỗi chỗ đều có vị trí
chức năng và cấu trúc khác nhau
thêm vào đó là
nhạc xuyên tâm và nhạc lưu không
tức là
giữa hai câu nhạc trong bài
có một câu nhạc ngắn để phân câu nhạc
gọi là nhạc xuyên tâm
giữa hai chỗ hát có một câu nhạc dài
để phân chia gọi là nhạc lưu không
ngân đuôi
trước khi hết chỗ hát
vào lưu không có dùng nguyên âm
hay hư từ để làm thành một câu nhạc ngắn
2 hoặc 4 ô nhịp
để tạo thế ổn định cho chỗ hát
và báo trước cho thính giả biết
là đã hết chỗ hát
để vào nhạc lưu không
đó là những vấn đề
mà trước đây âm nhạc giao duyên
cũng như nghi lễ v.v.
đều không có
về sử dụng các câu thơ trong một chỗ hát
các chỗ hát của sầm
sầm thường có phương pháp cấu trúc
là lấy 3, 5, 7 câu thơ
6, 8 và kết bằng câu sau
nhưng chỗ sau
thường nhắc lại lời thơ cuối câu trước
nhưng có nâng cao độ của nó lên
nên các cụ
gọi là vế bỏng
tức là vế cuối của câu trước
là vế trầm
nhưng có khi nhắc lại đủ cả 6 từ câu trước
trong thơ gọi là hình thức liên hoàn
cũng có khi chỉ nhắc lại
4 từ cuối câu trước trong thơ
gọi là hình thức ô thước kiều
đó cũng là một thủ pháp phát triển
nhạc câu
có sự móc nối trước sau thống nhất
mà lại tiết kiệm lời
tất cả những phương pháp phổ thơ
và thủ pháp cấu trúc ca khúc trên
tạo cho ca khúc dân gian
bước sang một sự phát triển mới
cao hơn, có bề thế và ổn định vững vàng
tạo cho sức biểu hiện những vấn đề dài hơi hơn
được thay đổi
mà không một chiều
âm nhạc phong phú đa dạng
và có một vẻ đẹp cân đối
đó là một hình thức cấu trúc ca khúc
rất riêng của Việt Nam
mà thế giới tôi chưa thấy
chúng ta vừa nghe nhà nghiên cứu
nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều
giới thiệu về sự phát triển riêng
về cấu trúc và phương pháp phổ thơ của Hát Sẩm
và bài Sẩm Huê Tình
do nghệ sĩ ưu tú Đỗ Tùng trình bày
sau đây chúng ta cũng nghe nhà nghiên cứu Hoàng Kiều
giới thiệu tiếp về vị trí ý nghĩa
của Hát Sẩm đối với âm nhạc dân gian
đứng về mặt phát triển âm nhạc dân gian
Hát Sẩm
âm nhạc kể chuyện đã tạo nên
một bước phát triển mới
đóng góp vào đề tài cũng như thủ pháp
biểu hiện cho nền âm nhạc dân gian
đến đây ta có thể
tạm kết luận một giai đoạn
về phương pháp phổ thơ và cấu trúc
ca khúc trong âm nhạc dân gian
chi sau
họ là khai sinh cho âm nhạc dân gian
hay là âm nhạc nói chung
và âm nhạc nghi lễ tín ngưỡng
2. âm nhạc giao duyên
mở đầu cho sự hình thành phương pháp phổ thơ
và cấu trúc ca khúc chữ tình
đổi mới các hình thức trước đó
như hò, âm nhạc nghi lễ
tín ngưỡng v.v
3. âm nhạc kể chuyện
trong đó có sẩm, ổn định
và phát triển đến chỗ đầy đủ
về các phương pháp phổ thơ
và cấu trúc ca khúc của âm nhạc dân gian Việt Nam
nói như trên là
vì chúng tôi nghiên cứu các loại hình âm nhạc
sau này như âm nhạc diễn sướng
tôn giáo và dân gian
âm nhạc chầu văn
âm nhạc sân khấu ca kịch như trèo
chỉ còn là thừa hường
và trao chuốt
tất nhiên cũng có phát triển
nhưng vẫn trên cơ sở các loại hình phát triển trước
âm nhạc kể chuyện mà không có thêm
được một phương pháp cấu trúc
và thủ pháp mới nào
đó chính là ý nghĩa của thể loại hát kể chuyện
trong đó có hát sầm
chúng ta vừa nghe bài nói chuyện
của nhà nghiên cứu, nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều
về sự ra đời cũng như những đóng góp
của nghệ thuật hát sầm cho âm nhạc cổ truyền
kết thúc chương trình hôm nay
chúng ta cùng nghe bài hát sầm
Hà Thành 36 Phố Phường
do các nghệ sĩ Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam trình bày
Hà Thành 36 Phố Phường
do các nghệ sĩ Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam trình bày
Hà Thành 36 Phố Phường
do các nghệ sĩ Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam trình bày
chúng ta vừa nghe nhà giáo nhân dân Hoàng Kiều
giới thiệu đôi nét về hát sầm
trong chuyên mục tìm hiểu cái hay, cái đẹp
trong vốn âm nhạc cổ truyền của dân tộc
do biên tập viên Xuân Thọ thực hiện
chương trình dân ca và nhạc cổ truyền
của Đài Tương Nói Việt Nam đến đây kết thúc
thân ái chào tạm biệt
