Trong tập ngày hôm nay tôi chia sẻ với các anh chị một vấn đề có thể gọi là quan trọng bậc nhất trong cuộc sống của chúng ta, đó là khía cạnh về thu nhập.
Tôi sẽ cùng các anh chị phân tích gốc rễ của thu nhập là gì, hiểu được những vấn đề này sẽ giúp chúng ta dần dần làm chủ được những nguồn thu nhập của mình, và xa hơn sẽ giúp chúng ta vạch ra được những lộ trình cụ thể để tối ưu những khoảng thu nhập này.
MỤC LỤC: 0:00 - Giới thiệu 0:43 - Làm sao để tăng thu nhập? 12:40 - Một vài ví dụ
Xin chào các anh chị và các bạn.
Chào mừng các anh chị đến với podcast Hiếu TV.
Trước khi bắt đầu, dành cho anh chị nào mới lần đầu đến podcast này,
thì đây là nơi mà tôi chia sẻ về chủ yếu 2 mảng nội dung chính.
Đó là các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân
và thứ 2 là những kinh nghiệm sống mà tôi đã tích lỷ được.
Các anh chị có thể ghé thăm trang web của podcast ở địa chỉ là hiếu.tv
để tải về một số tài liệu mà tôi đang chia sẻ miễn phí.
Một lần nữa, xin chào các anh chị.
Và bây giờ thì chúng ta cùng nhau bắt đầu chủ đề ngày hôm nay.
Trong tập ngày hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với các anh chị
một cái vấn đề mà có thể gọi là quan trọng bật nhất
trong cuộc sống của bất kỳ ai trong chúng ta.
Đó là cái khía cạnh về thu nhập.
Tôi sẽ cùng với các anh chị phân tích cái gốc rễ của thu nhập nó là cái gì
để từ đó thì chúng ta có thể từ từ làm chủ được những cái nguồn thu nhập của mình
cũng như là vạch ra những cái lộ trình cụ thể hơn
để nâng những cái nguồn thu nhập của chúng ta đi lên.
Đầu tiên, để mà bắt đầu thì chúng ta cần phải hiểu được cái bản chất
của cái việc là làm sao để mà có được thu nhập.
Như ở trong một cái tập trước đây, tôi có chia sẻ với các anh chị
gốc rễ của cái việc tạo ra thu nhập
đó là chúng ta đang trao đổi cái giá trị mà chúng ta làm ra
để mà đổi lấy tiền.
Thì cái cách đầu tiên và cũng là cái cách dễ thấy nhất
đó là chúng ta sẽ đi đổi cái sức lao động
để mà tạo ra giá trị cho những cái nơi mà chúng ta làm việc.
Tuy nhiên, sức lao động của chúng ta là một cái dạng tài nguyên có giới hạn.
Để mà minh họa cho cái ý này
thì tôi sẽ lấy một cái ví dụ đơn giản nhất
đó là cái công việc bốc vác chẳng hạn.
Khi đó thì cái giá trị mà các anh chị tạo ra
đó là cái việc vác gạo từ cái tàu lên cái kho.
Cứ cho là cái sức chúng ta vác được mỗi lần là một bao
và cứ cho là mỗi ngày chúng ta đi được hai chục lần
thì chúng ta sẽ vác được hai chục bao.
Công ty sẽ trả cho chúng ta hai trăm ngàn, ví dụ như vậy.
Bây giờ giả sử như chúng ta muốn tăng cái lượng thu nhập lên là bốn trăm ngàn mỗi ngày
thì chúng ta có thể luyện tập để mà làm sao mà vác được hai bao cùng lúc chẳng hạn
thậm chí là ba bao cùng một lúc.
Nhưng mà không thể nào chúng ta có thể vác được mười bao cùng một lúc
để mà tăng thu nhập lên gấp mười lần, lên hai triệu một ngày được.
Thì đó là cái ví dụ đơn giản về cái việc mà cái sức lao động của chúng ta nó sẽ có giới hạn.
Vậy câu hỏi là làm sao để chúng ta có thể vượt ra được khỏi cái giới hạn về sức khỏe này?
Cái câu trả lời là chúng ta phải dùng đòn bẫy.
Và đòn bẫy ở trong trường hợp này là chúng ta phải dịch chuyển từ từ
từ cái việc là chỉ đơn thuần dùng sức khỏe
sang dùng những cái kỹ năng và chất xám.
Kỹ năng ở đây có rất là nhiều cách.
Ví dụ như là kỹ năng làm một cái nghề thủ công nào đó
thì lúc này chúng ta sẽ trở thành những cái nghệ nhân.
Còn kỹ năng về lập trình thì chúng ta sẽ trở thành những cái lập trình viên.
Hoặc là kỹ năng về quản lý thì chúng ta sẽ trở thành những cái người quản lý.
Để mà xây dựng được những cái kỹ năng này
thì chúng ta phải nhìn xem là mình có cái đam mê gì
tố chất của mình nó phù hợp với những cái kỹ năng nào.
Rồi song song đó chúng ta phải tự trao dồi
để mình nâng cao những cái kỹ năng này lên.
Cái mục tiêu là chúng ta tạo ra được càng nhiều giá trị
thì tự động cái thù lao mà chúng ta nhận được
nó cũng sẽ tăng lên tương ứng với cái giá trị mà mình tạo ra.
Chính cái ưu tố giá trị này
nó cũng là cái cách để mà chúng ta có thể dùng
để làm một cái ưu tố quan trọng
trong cái việc định hướng nghề nghiệp cho bản thân của chúng ta.
Để tôi giải thích kỹ hơn cái ý này.
Trước nay thì chúng ta thường nghe nói là cái nghề nào cũng đáng quý
không có cái nghề nào cao quý hơn nghề nào.
Cái điều này thì đúng.
Theo tôi thì cái công việc nào cũng nên đáng được trân trọng
không có nên xem thường bất kỳ một cái nghề nào.
Tuy nhiên bên cạnh đó cũng có một cái thực tế
mà chúng ta không thể nào chúng ta chối bỏ được.
Nó là ở cái góc độ thuần về kinh tế
thì nó sẽ có một số công việc tạo ra nhiều giá trị kinh tế hơn
những cái công việc khác.
Ý này thì nó hơi nhạy cảm
nên tôi xin phép lấy một cái ví dụ đơn giản như vậy.
Giả sử các anh chị là một người kiến trúc sư giỏi
mỗi cái bản vẽ của các anh chị khi đó là 100 triệu
và mỗi tháng các anh chị vẽ được 10 bản vẽ như vậy.
Nghĩa là mỗi tháng tổng cái giá trị mà các anh chị tạo ra
nó sẽ tương đương một tỷ đồng.
Bên cạnh đó, giả sử bây giờ các anh chị là một nghệ nhân làm nón lá
ở đây thì tôi xin nhấn mạnh là tôi không hề có ý
đem cái ví dụ này ra để hạ thắp cái công việc
của những nghệ nhân làm nón.
Ngược lại, chính là vì tôi đang muốn nhấn mạnh là những nghệ nhân này
cũng rất đáng được trân trọng.
Khi mà chuẩn bị cho cái bài nói chuyện ngày hôm nay thì tôi có tìm hiểu
và tôi được biết là giá của mỗi chiếc nón lá
nó giao động trong khoảng từ 30 ngàn tới 40 ngàn một cái.
Những cái nón mắc nhất thì nó có cái giá đâu đó khoảng
từ 150 ngàn tới 200 ngàn.
Ở đây thì chúng ta đang so sánh một người kiến trúc sư thật là giỏi
cho nên chúng ta cũng sẽ lấy một cái nghệ nhân làm nón giỏi
nên chúng ta sẽ lấy cái mức giá cao nhất, đó là 200 ngàn.
Và cũng theo tìm hiểu thì tôi được biết là
mỗi cái nón lá nó sẽ mất từ khoảng 4 tiếng tới 6 tiếng
để mà hoàn tất.
Để cho tròn cái con số thì chúng ta cứ cho là
mỗi ngày họ làm được 2 chiếc.
Thì bây giờ tổng kết lại,
kể cả là họ làm liên tục 30 ngày mỗi tháng
thì xét về mặt kinh tế,
thì mỗi cái nghệ nhân này mỗi tháng
họ chỉ có thể tạo ra được cái giá trị
tương đương 12 triệu mỗi tháng.
Nghĩa là cùng 2 công việc đáng được trân trọng như nhau.
Nhưng cái thu nhập của 2 công việc chắc chắn là
nó sẽ khác nhau rất là xa.
Bây giờ giả sử chúng ta đặt mình vô cái ví dụ này.
Giả sử là chúng ta có 2 cái niềm đam mê.
Thứ nhất, đó là kiến trúc.
Và thứ hai, đó là làm nón lá.
Công việc nào cũng sẽ mang lại niềm vui
và đam mê cho chúng ta.
Thì, theo tôi,
cái yếu tố tiếp theo chúng ta nên cân nhắc
đó là cái yếu tố, cái giá trị
mà nó sẽ tạo ra được bao nhiêu.
Tất nhiên là ở đây tôi đang lấy 2 cái ví dụ
rất là trên lệch nhau
để nêu bật được cái ý mà tôi đang muốn nói.
Trong thực tế thì có khi chúng ta sẽ có
những cái lựa chọn gần nhau hơn rất là nhiều.
Lúc đó thì chúng ta sẽ khó lựa chọn hơn một chút.
Tôi sẽ chia sẻ với các anh chị thêm 1 cái ví dụ nữa,
người thật, việc thật,
từ chính bản thân tôi.
Tôi có 1 cái may mắn là tôi có 1 số niềm đam mê.
Trong đó thì có 2 cái niềm đam mê lớn.
Đó là thứ nhất là xây dựng những cái sản phẩm công nghệ
và thứ 2 đó là cái niềm đam mê về nhiếp ảnh.
Thì cả 2 cái công việc này
nó đều tạo ra rất là nhiều niềm vui cho tôi.
Tôi có thể ngồi họp cả ngày
để mà phân tích những cái yếu tố
về việc xây dựng một cái sản phẩm công nghệ.
Nhưng mà song song đó
thì tôi cũng sẽ rất là hạnh phúc
khi mà đi chụp ảnh
rồi xử lý hậu kỳ cho những cái bức ảnh.
Nhưng mà tôi quyết định là
theo đuổi cái sự nghiệp chính của mình
là cái ngành công nghệ.
Và tôi cũng không ngại nhận là
tôi chọn nó một phần lý do rất là lớn
sau cái đam mê.
Đó là vì cái yếu tố kinh tế.
Và cho tới nay thì tôi vẫn tin là
mình đã lựa chọn đúng.
Quay trở lại câu chuyện chính của chúng ta.
Sau khi mà đã chuyển được từ
cái việc đổi sức lao động chân tay
đổi sang cái lao động bằng kỹ năng
hoặc là bằng chất xám
thì lúc này chúng ta cứ vậy
thì chúng ta cứ tiếp tục mỗi ngày
để mà nâng cao thêm những cái kỹ năng của mình.
Nếu mà chọn cái kỹ năng là về quản lý
thì cứ bắt đầu bằng
một cái việc quản lý một cái team nhỏ
vài ba người. Sau khi mà vững rồi
thì nâng lên quản lý một cái bộ phận
khoảng từ 10 tới 20 người.
Rồi từ từ nâng lên một cái chi nhánh
vài chục người. Và sau đó
thì là thành quản lý của một cái công ty
vài trăm người. Cứ như vậy chúng ta đi lên.
Tương tự như vậy
nếu là cái kỹ năng chuyên môn
thì từ từ
đi từ cái vị trí thấp lên dần
các cái vị trí chuyên môn cao hơn.
Đến một lúc nào đó các anh chị sẽ trở thành
một cái chuyên gia chẳng hạn.
Tuy nhiên, kể cả khi chúng ta đã
chuyển sang được lao động bằng kỹ năng và chất xám
thì lúc đó chúng ta vẫn chưa
thoát ra được khỏi một cái vấn đề.
Đó là chúng ta vẫn đang đi trao đổi một cái nguồn
tài nguyên có giới hạn.
Nếu ở trong cái ví dụ đầu tiên là chúng ta
đang bị giới hạn bởi cái vấn đề về sức khỏe
sang cái ví dụ thứ hai
là chúng ta bị giới hạn về cái vấn đề
về năng lực, thì trong cái trường hợp
thứ ba này, chúng ta đang bị giới hạn
về cái vấn đề thời gian.
Bây giờ giả sử lúc này, dù đã làm
ở cái vị trí chuyên gia hay là quản lý rồi
thì thời gian của chúng ta vẫn
có giới hạn.
Giả sử bình thường các anh chị làm việc mỗi ngày
8 tiếng, bây giờ giả sử các anh chị
có sẵn sàng quyết tâm tới mấy đi nữa
thì cuối cùng mỗi ngày
các anh chị vẫn chỉ có 24 tiếng
trừ đi cái thời gian ăn ngủ
tối thiểu là 10 tiếng mỗi ngày
thì tối đa chúng ta cũng
chỉ có thể làm việc được 14 tiếng mỗi ngày
các anh chị có muốn làm hơn cũng không được
cứ cho là
cái thu nhập của các anh chị đang rất là cao
1 tỷ đồng 1 tháng chẳng hạn
giả sử bằng cách nào đó
mà các anh chị nhịn ăn nhịn ngủ
để mà sắp xếp làm được 2 công ty cùng
một lúc như vậy, thì mỗi tháng
các anh chị cũng chỉ có thể kiếm ra được 2 tỷ
mỗi tháng, không thể nào mà các anh chị
kiếm được hơn như vậy nữa
cái lý do như tôi vừa nói lúc nãy
đó là bởi vì bản chất
là chúng ta vẫn đang đi trao đổi
những cái nguồn tài nguyên có giới hạn
trong trường hợp này là thời gian
để mà đổi lấy thu nhập
thì dù có tối u đến cách mấy đi nữa
thì nó vẫn sẽ có 1 cái trần giới hạn nào đó
và để vượt qua được cái trần này
thì chúng ta sẽ có 2 cách
trong tập ngày hôm nay
tôi sẽ chia sẻ với các anh chị cái cách đầu tiên
còn cái cách thứ 2
có nhiều cái ý cần chia sẻ hơn
nên tôi sẽ dành riêng cho nó 1 cái tập
vào tuần sau
vậy thì cách đầu tiên là gì?
đó là theo tôi khi mà chúng ta
đã phát triển chuyên môn đến 1 cái tầm mức
nhất định nào đó thì chúng ta hãy
tìm cách để mà chuyển thù lao của mình
từ 1 cái mức lương cố định
sang việc là dựa trên cái mức giá trị
mà mình có thể mang lại
để tôi giải thích rõ hơn cái ý này
bình thường khi mà các anh chị đi làm lãnh lương
cố định thì lúc này
về cơ bản các cái công ty
thì họ vẫn đang trả dựa trên
cái giá trị mà các anh chị tạo ra
cái lúc này thì các công ty họ sẽ
chủ động ước lượng cái khối lượng giá trị
mà các anh chị sẽ tạo ra
và từ đó họ tính ra 1 cái mức lương cố định
nào đó
cái việc này xét về góc rễ thì nó sẽ tạo ra
rủi ro cho cả 2 phía
về phía công ty thì họ sẽ có
1 cái rủi ro là cái giá trị
mà các anh chị tạo ra nó sẽ thấp hơn
giá trị mà họ đã ước lượng
ngược lại ở phía các anh chị
vì nếu mà các anh chị tạo ra được giá trị
nhiều hơn thì các anh chị cũng sẽ
chỉ nhận được cái mức lương cố định kia
sợ dĩ mà cái cách này
nó có rủi ro cho cả 2 phía
nhưng mà nó vẫn thường được đa số các công ty áp dụng
đó là bởi vì cái lý do là
nó đơn giản và cái lý do thứ 2
là bởi vì người lao động
họ đã quen với cái cách tính này
nên nếu mà bây giờ các công ty đưa ra 1 cái mức lương
dựa trên năng lực
thì họ sẽ cảm thấy rủi ro
và công ty họ sẽ khó kém người hơn
nhưng mà như tôi vừa nói
cái cách này thật ra
nó rủi ro cho cả 2 phía
rủi ro cho công ty thì đã đành rồi
nhưng mà về phía người lao động
thì cái cách này nó cũng chỉ phù hợp
với những ai thiếu tự tin vào năng lực của mình
còn với những anh chị đã đủ tự tin
là mình có thể tạo ra được nhiều giá trị
thì cái cách này thật ra là
nó lại bất lợi nhiều hơn cho chúng ta
theo tôi thì đến một lúc nào đó
khi mà các anh chị đã đủ tự tin vào năng lực của mình
là mình sẽ tạo ra được
nhiều giá trị cho cái nơi mà mình làm việc
lúc đó thì các anh chị hãy thử
tìm tới các cái vị trí công việc
mà cái thù lao của các anh chị
khi đó nó sẽ được tính dựa trên cái tỷ lệ
độ lớn của cái giá trị mà các anh chị sẽ tạo ra
từ những cái ví dụ
đơn giản nhất, giả sử như là
các anh chị là một nhân viên bán xe hơi chẳng hạn
nếu mà các anh chị đủ tự tin
và kỹ năng bán hàng của mình
thì các anh chị hãy thử sức với những cái vị trí
có cái mức lương căn bản thấp
hoặc là thậm chí là không có mức lương căn bản
thay vào đó thì các anh chị sẽ nhận
về cái tỷ lệ hoa hồng nhiều hơn
hoặc là nếu mà đang ở vị trí quản lý
thì các anh chị hãy thử mạnh dạng đề xuất
với công ty là mình sẽ giảm
cái mức lương cố định xuống
thay vào đó thì mình sẽ nhận được cái mức phần trăm
dựa trên tổng danh số
của cái bộ phần mà mình đang quản lý
hoặc là nếu mà cái bộ phần của các anh chị
quản lý nó không có trực tiếp tạo ra danh thu
thì nó có thể dựa trên tổng danh thu
của công ty hoặc là dựa trên
một cái chỉ số KPI nào đó
và với cái cách này
nếu mà chúng ta làm tốt được công việc
thì chúng ta mới có thể vượt qua được
những cái mức trận của những cái mức lương
cố định. Tôi có thể chia sẻ
với các anh chị một cái ví dụ cụ thể hơn
mà bản thân tôi đã từng chứng kiến
ở Úc thì cái vị trí
quản lý một cái doanh nghiệp vừa và nhỏ
nó sẽ có cái mức lương tầm khoảng
500.000 đô mỗi năm, nghĩa là
khoảng hơn 40.000 đô mỗi tháng
và sẽ rất là khó
để mà đột ngột chúng ta lại tìm được
một cái công việc với cái quy mô tương tự
mà cái mức lương nó lại gấp 2-3 lần
Nhưng
với cái cách mà tôi vừa nói
giả sử cái người đó họ có thể tự tin
là mình có thể tạo ra danh thu
nhiều hơn cho công ty, ví dụ là
họ nghĩ là họ có thể nâng danh thu thêm
cho công ty 10 triệu đô mỗi năm nữa
và họ đề xuất là họ muốn được thưởng
10% trên cái danh thu thêm đó
thì rõ ràng
nếu mà họ làm được, tự nhiên
cái mức lương của họ nó sẽ là 1 triệu đô
mỗi năm, thậm chí là hơn
Trong những cái trường hợp như vậy thì
rất là dễ để mà hội đồng quản trị đồng ý
với cái đề xuất đó
tại vì thật ra là công ty không có mất cái gì hết
nếu mà các anh chị làm không được
thì công ty không phải thưởng, còn nếu mà
các anh chị làm được thì công ty lại càng
sẵn sàng thưởng cho các anh chị
và đó là một cái chuyện người thật, việc thật
mà tôi đã từng được chứng kiến
Ở những cái công ty mà tôi đang cố vấn
thì tôi cũng đã cùng với những công ty này
xây dựng những cái chính sách giúp cho
các nhân viên họ có thể dễ dàng lựa chọn
giữa 2 cái hình thức là lương
cấu định hoặc là lương theo 1 cái tỷ lệ
phần trăm của 1 cái KPI nào đó
Cái việc xây dựng những cái chính sách
này thì thật ra nói nó đơn giản
thì nó cũng không đơn giản, nhưng mà
nếu mà chúng ta xây dựng được thì
tôi tin là nó sẽ tạo ra rất là nhiều giá trị
cho không chỉ là người lao động
mà cho cả công ty nữa
Nó sẽ giúp loại bỏ gần như là
hoàn toàn cái việc là phải đoán
xem cái người nào đang tạo ra bao nhiêu
giá trị. Mọi thứ nó sẽ được
phản ánh trực tiếp bằng con số
và thu nhập cũng như là
cái chi phí của công ty
Qua cái câu chuyện này thì tôi cũng muốn
cổ vũ cho các anh chị đang là người lao động
đó là chúng ta hãy cứ tập trung
trao dồi và hướng bản thân mình
tới cái bức tranh đó
Về phía công ty thì chúng ta hãy
thử xây dựng một vài cái hình thức trả
thu nhập dựa trên giá trị mà người lao động
tạo ra. Chúng ta có thể bắt đầu
trước bằng những cái vị trí có liên quan đến
doanh thu rồi từ từ
mở rộng sang những cái vị trí khác
Cá nhân tôi thì tôi đã từng
triển khai cái việc này ở khá nhiều công ty
và tôi thấy nó thực sự mang lại rất là nhiều
hiệu quả cho cả công ty và người lao động
Tôi hy vọng là qua
cái bài chia sẻ ngày hôm nay, các anh chị
đã có được một cái nhìn bao quát về
thu nhập. Để từ nay chúng ta
không còn nhìn vào cái chuyện đi làm
ở cái góc độ là cứ đi làm rồi tới
tháng thì lãnh lương. Thay vào đó
thì chúng ta phải hiểu cái bản chất
thực sự của nó. Đó là cái việc
trao đổi giá trị giữa hai bên
Hiểu được cái bản chất của việc này
thì các anh chị có thể đặt lại cái câu hỏi
đó là mình đang tạo ra được giá trị đến đến mức nào
Những cái giá trị mà mình đang tạo ra
nó có được trả tương xứng hay là không
Nếu không thì mình nên
làm cái gì để mình nâng cái lượng giá trị
mà mình có thể tạo ra
Hiểu được những cái góc rễ này một cách đầy đủ
và bao quát. Nó sẽ là cái tiền đề
để các anh chị làm chủ được thu nhập của mình
Và từ đó thì các anh chị
có thể xây dựng được một cái tầm nhìn dài hạn
cho cái sự nghiệp của mình
Đó là một vài ý mà tôi muốn chia sẻ với các anh chị
Tôi xin dừng
cái tập ngày hôm nay lại tại đây
Nếu thấy những cái nội dung này là hữu ích
thì nhờ các anh chị chia sẻ thêm cho bạn bè và người thân của mình
Ngoài ra thì như thường lệ
bởi vì cái giải thuật của youtube
họ ưu tiên cho những video có nhiều like
Nên nếu mà thích video này
thì nhờ các anh chị bấm thêm vào cái nút like
để giúp cho podcast của chúng ta
có nhiều người biết hơn nữa
Xin cảm ơn sự theo dõi của các anh chị
và chúc các anh chị
có một buổi tối cuối tuần bình yên